Chú cá mù nhỏ ơi, mày thật tinh khôn thay,
Chú cá mù nhỏ ơi, ai đã khoét mắt mày?
Hãy ghé tai đây nghe điều ta thầm ước—
Mang người yêu đến cho ta, chú cá mù nhỏ ơi.
Lời nguyền của linh vật Bisara.
Vài người bản địa kể rằng bùa ấy xuất xứ từ tận bên kia vùng Kulu, nơi có viên Lam ngọc Đền thờ dài mười một inch. Kẻ khác lại bảo nó được chế tác tại Đền Ác quỷ Ao-Chung ở Tây Tạng, bị một người Kafir đánh cắp, rồi rơi vào tay một người Gurkha, rồi lại bị một người Lahouli lấy mất, sau đó tới tay một hầu phòng khitmatgar, và chính tên này đã bán lại cho một người Anh. Thế là linh vật mất sạch phép thuật; bởi lẽ, muốn phát huy tác dụng, linh vật Bisara của Pooree bắt buộc phải được đánh cắp—nếu có đổ máu thì càng tốt, nhưng dù sao cũng phải là đồ ăn trộm.
Những chuyện kể về nguồn gốc của nó khi tới Ấn Độ đều là thêu dệt. Linh vật được tạo ra ở Pooree từ bao đời trước—quy trình làm ra nó có thể viết thành cả một cuốn sách nhỏ—rồi bị một vũ nữ đền thờ ở đó lấy trộm cho mục đích riêng. Về sau, nó truyền qua tay hết người này đến người khác, miên man ngược về phương Bắc cho tới khi tới Hanla, nhưng luôn mang cùng một tên gọi: linh vật Bisara của Pooree. Hình dáng nó là một chiếc hộp bạc nhỏ nhắn hình vuông, bên ngoài nạm tám viên hồng ngọc balas bé xíu. Bên trong hộp, vốn mở bằng nẫy lò xo, là một chú cá nhỏ không có mắt, chạm khắc từ một loại hạt cây thẫm màu, bóng bẩy và bọc trong mẩu vải kim tuyến đã phai màu. Đó chính là linh vật Bisara của Pooree, và thà người ta cầm một con hổ mang chúa trên tay còn hơn là chạm vào nó.
Mọi loại phép thuật đều đã lỗi thời và biến mất, ngoại trừ ở Ấn Độ, nơi chẳng có gì thay đổi bất chấp thứ cặn bã đồ chơi óng ánh mà người ta gọi là “văn minh”. Bất kỳ ai biết về linh vật Bisara của Pooree đều sẽ nói cho bạn nghe về quyền năng của nó—với điều kiện nó phải là đồ ăn trộm một cách chính đáng. Ngoại trừ một trường hợp duy nhất, đây là bùa yêu duy nhất trong cả nước hoạt động đều đặn và đáng tin cậy.
[Bùa yêu còn lại nằm trong tay một kỵ binh thuộc Trung đoàn Kỵ binh Nizam, tại một nơi gọi là Tuprani, nằm về phía bắc Hyderabad.] Điều này hoàn toàn là sự thật xác thực. Ai muốn giải thích sao thì tùy.
Nếu Bisara không phải do ăn trộm mà được tặng, mua hoặc nhặt được, nó sẽ quay sang chống lại chủ nhân trong vòng ba năm, dẫn đến thân bại danh liệt hoặc bỏ mạng. Đây lại là một sự thật khác mà bạn có thể thong thả giải thích khi có thời gian. Còn bây giờ, bạn cứ việc cười nhạo nó. Hiện tại, linh vật Bisara đang nằm an toàn trên cổ một con ngựa kéo xe ekka, giấu bên trong chuỗi hạt màu xanh lục bảo vệ khỏi Điềm dữ. Nếu gã tài xế xe ekka nào vô tình tìm thấy, đeo nó, hoặc đưa cho vợ, tôi xin chia buồn với gã.
Vào năm 1884 tại Theog, chủ nhân của nó là một người phụ nữ phu bốc vác bẩn thỉu ở vùng núi, bị bệnh bướu cổ. Nó đã tới Simla từ phía bắc trước khi người hầu khitmatgar của Churton mua lại, rồi bán cho Churton—một người thích sưu tầm đồ cổ—với giá gấp ba lần giá trị tiền bạc của nó. Tên người hầu chẳng biết mình đã mua cái gì, mà ông chủ cũng vậy; nhưng có một người đàn ông trong lúc ngắm nghía bộ sưu tập của Churton—nhân tiện nói thêm, Churton là một Phó Ủy viên—đã nhận ra chiếc hộp và giữ kín miệng. Ông ta là một người Anh, nhưng lại biết tin vào những điều bí ẩn. Điều đó chứng tỏ ông khác biệt với phần lớn người Anh. Ông biết rằng dính dáng đến chiếc hộp nhỏ ấy, dù khi nó đang phát huy hiệu nghiệm hay ẩn mình, đều vô cùng nguy hiểm; bởi lẽ một tình yêu không tìm mà đến là một món quà đáng sợ.
Pack—“Pack Nhếch Nhác”, như chúng tôi vẫn thường gọi—xét về mọi mặt là một gã đàn ông lùn tịt, bỉ ổi, chắc hẳn đã bò được vào Quân đội nhờ sự nhầm lẫn nào đó. Hắn chỉ cao hơn cây kiếm của mình ba inch, nhưng sức lực thì chưa bằng một nửa. Mà cây kiếm đó chỉ là loại xoàng xĩnh giá năm mươi shilling do thợ may làm ra. Chẳng ai ưa hắn, và tôi đồ rằng chính sự gầy còm, vô dụng ấy đã khiến hắn mê mẩn cô Hollis đến mức vô vọng. Cô Hollis là một người tốt dũng, dịu dàng, cao năm foot bảy inch khi mang giày đánh tennis. Hắn không chịu thầm yêu trộm nhớ một cách êm đềm, mà dồn hết sức lực của bản chất nhỏ mần, đáng khinh của mình vào phiêu lưu tình ái này. Nếu hắn không quá đáng ghét như thế, có lẽ người ta đã rủ lòng thương. Hắn huênh hoang, bồn chồn, tức giận, chạy ngược chạy xuôi, cố làm mình trở nên dễ thương trong đôi mắt xám to tròn, tĩnh lặng của cô Hollis, nhưng hoàn toàn thất bại. Đó là một trong những trường hợp mà đôi khi bạn sẽ gặp, ngay cả ở đất nước này—nơi chúng ta kết hôn theo Bộ luật—về một sự mù quáng đơn phương hoàn toàn từ một phía, không hề có một chút hy vọng được đáp lại. Cô Hollis nhìn Pack chẳng khác nào một loài sâu bọ nào đó đang bò trên đường. Hắn chẳng có triển vọng gì ngoài đồng lương Đại úy, lại không có chút thông minh nào để kiếm thêm lấy một anna. Ở một người đàn ông vạm vỡ, thứ tình yêu như của hắn có lẽ sẽ gây xúc động. Ở một người đàn ông tốt, nó sẽ thật cao cả. Nhưng vì hắn là loại người như thế, nên điều đó chỉ là một sự phiền phúc.
Đến đây thì bạn sẽ tin. Nhưng điều bạn không tin lại chính là những gì diễn ra tiếp theo: Churton và Người Đàn Ông Biết Sự Thật về linh vật Bisara cùng nhau ăn trưa tại Câu lạc bộ Simla. Churton đang than thở về cuộc sống nói chung. Con ngựa mái tốt nhất của ông đã lăn từ chuồng xuống đồi và gãy lưng; các quyết định của ông liên tục bị Tòa án cấp trên hủy bỏ, nhiều hơn mức một Phó Ủy viên có tám năm thâm niên như ông phải chịu đựng; ông bị bệnh gan và sốt hành hạ, và nhiều tuần qua luôn cảm thấy bứt rứt trong người. Chán nản và nản lòng hoàn toàn, ông không còn tâm trí đâu nữa.
Phòng ăn của Câu lạc bộ Simla, như cả thế giới đều biết, được xây thành hai phần ngăn cách bởi một vòm cửa. Nếu bạn đi vào, rẽ trái, ngồi vào bàn dưới cửa sổ, bạn sẽ không thể nhìn thấy bất kỳ ai đi vào rồi rẽ phải, ngồi ở bàn phía bên phải vòm cửa. Rất kỳ lạ là từng lời bạn nói không chỉ người ăn ở phía bên kia nghe thấy, mà cả những người hầu sau bức màn dùng để bê đồ ăn ra cũng nghe rõ mồn một. Đây là điều nên biết: một phòng ăn có tiếng vang chính là một cái bẫy mà người ta cần phải đề phòng.
Nửa như đùa, nửa hy vọng được tin tưởng, Người Đàn Ông Biết Sự Thật đã kể cho Churton nghe câu chuyện về linh vật Bisara của Pooree dông dài hơn nhiều so với những gì tôi vừa kể cho bạn nghe ở đây; cuối cùng ông gợi ý Churton cứ vứt chiếc hộp nhỏ xuống đồi xem liệu mọi phiền ngoái của ông có đi tiêu luôn theo nó không. Đối với những đôi tai bình thường, tai người Anh, câu chuyện chỉ là một mẩu chuyện dân gian thú vị. Churton cười lớn, bảo rằng sau bữa trưa ông cảm thấy đỡ hơn nhiều, rồi bước ra ngoài. Pack lúc đó đang ngồi ăn trưa một mình ở phía bên phải vòm cửa và đã nghe thấy tất cả. Hắn gần như phát điên vì sự si mê ngớ ngẩn dành cho cô Hollis mà cả vùng Simla đang lấy làm trò cười.
Có một điều kỳ lạ là, khi một kẻ oán hận hay yêu thương đến mức mất hết lý trí, gã sẵn sàng vượt qua mọi giới hạn để thỏa mãn cảm xúc của mình. Điều mà gã sẽ không bao giờ làm nếu chỉ vì tiền tài hay quyền lực. Hãy tin tôi đi, Vua Solomon sẽ không bao giờ dựng bàn thờ cho nữ thần Ashtaroth và tất cả những người phụ nữ mang cái tên kỳ lạ đó nếu không có chuyện rắc rối nào đó trong hậu cung của ông, chứ không phải ở nơi nào khác. Nhưng điều này nằm ngoài câu chuyện. Thực tế sự việc là thế này: Ngày hôm sau Pack đến thăm Churton khi Churton đi vắng, để lại danh thiếp, và ĐÁNH CẮP linh vật Bisara của Pooree khỏi vị trí của nó dưới chiếc đồng hồ trên gờ lò sưởi! Hắn trộm nó đúng như bản chất của một kẻ trộm cắp. Ba ngày sau, toàn bộ Simla chấn động trước tin cô Hollis đã nhận lời cầu hôn của Pack—gã chuột gầy đét Pack! Bạn có cần bằng chứng nào rõ ràng hơn thế này không? Linh vật Bisara của Pooree đã bị đánh cắp, và nó phát huy tác dụng đúng như nó vẫn luôn làm khi đoạt được bằng thủ đoạn bẩn thỉu.
Trong đời một người đàn ông, có ba hoặc bốn lần gã có quyền can thiệp vào chuyện của người khác để đóng vai Đấng An Bài.
Người Đàn Ông Biết Sự Thật cảm thấy mình CÓ QUYỀN làm vậy; nhưng tin tưởng và hành động dựa trên niềm tin lại là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Sự thỏa mãn xấc xược của Pack khi thong dong đi bên cạnh cô Hollis, cùng việc Churton khỏi hẳn bệnh gan ngay khi linh vật Bisara của Pooree biến mất, đã khiến Người Đàn Ông hạ quyết tâm. Ông giải thích cho Churton và Churton chỉ cười, bởi vì ông không được giáo dục để tin rằng những người có tên trong Danh sách Phủ Toàn quyền lại đi ăn trộm—ít nhất là trộm những thứ vặt vãnh. Nhưng việc cô Hollis chấp nhận gã gã thợ may Pack một cách kỳ diệu đã khiến ông quyết định hành động dựa trên sự nghi ngờ. Ông thề rằng mình chỉ muốn tìm xem chiếc hộp bạc nạm hồng ngọc của mình đã biến đi đâu. Bạn không thể cáo buộc một người trong Danh sách Phủ Toàn quyền tội ăn trộm. Và nếu bạn lục soát phòng của gã, chính bạn lại trở thành kẻ trộm. Churton, dưới sự thúc giục của Người Đàn Ông Biết Sự Thật, quyết định đột nhập. Nếu ông không tìm thấy gì trong phòng của Pack.... thì thật không dễ chịu chút nào khi nghĩ đến những gì sẽ xảy ra trong trường hợp đó.
Pack đi dự một buổi khiêu vũ ở Benmore—Benmore thời đó ĐÚNG LÀ Benmore, chứ không phải là một văn phòng như bây giờ—và đã nhảy múa tới mười lăm điệu valse trong số hai mươi hai điệu với cô Hollis. Churton và Người Đàn Ông lấy tất cả chìa khóa mà họ có thể vơ được, rồi đi tới phòng của Pack trong khách sạn, chắc chắn rằng người làm của hắn đã đi vắng. Pack là một kẻ bủn xỉu. Hắn không mua nổi một chiếc hộp sắt tử tế để đựng giấy tờ, mà chỉ dùng loại nhái của người bản địa mua với giá mười rupee. Nó mở được bằng bất kỳ loại chìa khóa nào, và kìa, ở dưới đáy, nằm bên dưới Hợp đồng Bảo hiểm của Pack, chính là linh vật Bisara của Pooree!
Churton mắng chửi Pack một trận, nhét linh vật Bisara của Pooree vào túi rồi cùng Người Đàn Ông đi tới buổi khiêu vũ. Ít nhất, ông cũng đến kịp bữa tối nhẹ và nhìn thấy khởi đầu cho sự kết thúc trong mắt cô Hollis. Cô trở nên hoảng loạn sau bữa ăn và được mẹ đưa về.
Tại buổi khiêu vũ, với linh vật Bisara quái ác trong túi, Churton bị trẹo chân trên một trong những bậc thang dẫn xuống Sân trượt băng cũ, và phải ngồi xe kéo về nhà trong sự bực bội. Ông chẳng tin vào linh vật Bisara của Pooree hơn chút nào sau sự cố này, nhưng ông vẫn tìm Pack và mắng hắn bằng những từ ngữ thậm tệ; và "kẻ trộm" là từ nhẹ nhàng nhất trong số đó. Pack hứng chịu những lời chửi rủa ấy với nụ cười run rẩy của một kẻ nhút nhát thiếu cả dũng khí lẫn thể xác để phản kháng lại một lời xúc phạm, rồi lặng lẽ bỏ đi. Không có bê bối nào bùng nổ công khai.
Một tuần sau, Pack nhận được lời từ chối thẳng thừng từ cô Hollis. Cô nói rằng đã có sự nhầm lẫn trong việc trao gửi tình cảm của mình. Thế là hắn bỏ đi Madras, nơi hắn chẳng thể gây ra hại gì lớn ngay cả khi sống đến lúc lên chức Đại tá.
Churton nhất quyết bắt Người Đàn Ông Biết Sự Thật phải nhận linh vật Bisara của Pooree làm quà tặng. Người Đàn Ông nhận lấy, đi ngay xuống đường Cart Road, tìm một con ngựa kéo xe ekka có chuỗi hạt màu xanh trên đầu, buộc linh vật Bisara của Pooree vào bên trong chuỗi hạt bằng một sợi dây giày rồi tạ ơn Trời Phật vì mình đã thoát khỏi một mối nguy hiểm. Hãy nhớ rằng, trong trường hợp bạn vô tình tìm thấy nó, bạn tuyệt đối không được tiêu hủy linh vật Bisara của Pooree. Lúc này tôi không có thời gian để giải thích tại sao, nhưng quyền năng nằm ở chú cá gỗ nhỏ ấy. Ngài Gubernatis hoặc Max Muller có thể kể cho bạn nghe nhiều hơn tôi về điều đó.
Bạn sẽ nói rằng toàn bộ câu chuyện này là do hư cấu. Được thôi. Nếu có bao giờ bạn tình cờ gặp một chiếc hộp bạc nhỏ nạm hồng ngọc, dài bảy phần tám inch, rộng ba phần tư inch, bên trong có một chú cá bằng gỗ màu nâu thẫm bọc trong vải kim tuyến, thì hãy giữ lấy nó. Hãy giữ nó trong ba năm, và rồi bạn sẽ tự mình khám phá xem câu chuyện của tôi là thật hay giả.
Tốt hơn hết, hãy đánh cắp nó như Pack đã làm, và rồi bạn sẽ phải hối hận vì đã không tự sát ngay từ đầu.