Những Câu Chuyện Miền Đồi Núi

Lượt đọc: 416 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lispeth

❊ ❊ ❊

Kìa xem, ngươi đã ruồng bỏ Tình Yêu! Những vị thần nào đây

Mà ngươi bắt ta phụng sự?

Ba trong Một, Một trong Ba ư? Không đời nào!

Ta trở về với các vị thần của riêng ta.

Biết đâu họ sẽ ban cho ta sự bình yên lớn lao hơn

Hợp với Đấng Christ lạnh lùng và những Thượng đế Ba ngôi rối rắm của các ngươi.

Kẻ cải đạo.

Nàng là con gái của Sonoo, một người dân miền núi, và Jadeh, vợ ông. Có năm mùa màng thất bát, hai con gấu liền qua đêm ngay tại thửa ruộng trồng cây anh túc độc nhất của họ nằm sát Thung lũng Sutlej về phía Kotgarth; thế là mùa sau, họ cải sang đạo Thiên Chúa và bế đứa con nhỏ tới nhà thờ để chịu phép rửa tội. Vị tuyên úy ở Kotgarth đặt tên thánh cho nó là Elizabeth, còn “Lispeth” là cách phát âm theo tiếng địa phương miền núi, hay pahari.

Về sau, dịch tả tràn vào Thung lũng Kotgarth cướp đi sinh mạng của cả Sonoo lẫn Jadeh, và Lispeth trở thành kẻ nửa tôi tớ, nửa bạn bầu với vợ vị tuyên úy đương chức tại Kotgarth. Chuyện này xảy ra sau thời của các nhà truyền giáo dòng Moravian, nhưng là trước khi Kotgarth kịp quên đi danh hiệu “Nữ chúa của những ngọn đồi phương Bắc.”

Chẳng rõ đạo Thiên Chúa đã làm Lispeth trở nên tốt đẹp hơn, hay dẫu trong bất kỳ hoàn cảnh nào thì các vị thần của tộc người nàng cũng sẽ ban cho nàng những điều tương tự; chỉ biết rằng nàng lớn lên vô cùng xinh đẹp. Khi một cô gái miền núi trở nên xinh đẹp, nhan sắc ấy đáng để người ta lặn lội đường sá xa xôi năm mươi dặm chỉ để ngắm nhìn. Lispeth sở hữu một gương mặt mang nét đẹp Hy Lạp—một trong những khuôn mặt mà người ta vẫn thường họa lại trên tranh nhưng lại hiếm khi thấy ngoài đời. Nàng có làn da trắng ngà và, so với chủng tộc của mình, nàng cao một cách vượt trội. Thêm vào đó, nàng có đôi mắt tuyệt mỹ; và giả sử không khoác lên mình những cẩm bào in hoa gớm ghiếc do phái đoàn truyền giáo phát, thì khi bất ngờ chạm trán nàng trên sườn đồi, hẳn bạn sẽ ngỡ nàng chính là hiện thân của nữ thần săn bắn Diana thời La Mã đang bước ra chiến trận.

Lispeth tiếp nhận đạo Thiên Chúa một cách tự nhiên, và khi bước vào tuổi trưởng thành, nàng không hề từ bỏ nó như một vài thiếu nữ miền núi khác. Tộc nhân của nàng căm ghét nàng vì họ bảo nàng đã trở thành một mệ-sáp-híp (memsahib) và ngày nào cũng tắm rửa sạch sẽ; trong khi vợ vị tuyên úy lại chẳng biết phải xử trí ra sao với nàng. Suy cho cùng, thật khó lòng bắt một nữ thần uy nghi cao thước bảy mươi lăm đi chùi rửa bát đĩa. Thế là nàng chơi đùa cùng những đứa con của vị tuyên úy, tham gia các lớp học trường Chúa nhật, đọc mọi cuốn sách trong nhà, và ngày càng trở nên xinh đẹp như những nàng công chúa trong truyện cổ tích. Vợ vị tuyên úy cho rằng cô gái nên đi làm người hầu ở Simla hoặc tìm một công việc gì đó “đoan trang” hơn. Nhưng Lispeth chẳng hề muốn đi làm người hầu. Nàng rất hạnh phúc với cuộc sống hiện tại.

Khi những lữ khách—vào những năm ấy số lượng họ không nhiều—ghé qua Kotgarth, Lispeth thường tự khóa mình trong phòng vì sợ họ sẽ đưa nàng đi Simla, hay đến một nơi nào đó chốn thế giới vô định.

Một ngày nọ, vài tháng sau sinh nhật lần thứ mười bảy, Lispeth đi dạo. Nàng không đi kiểu mấy phu nhân người Anh—đi dạo một dặm rưỡi rồi cưỡi ngựa quay về. Nàng đi liền một mạch từ hai mươi đến ba mươi dặm trong những chuyến dạo chơi quen thuộc, vòng vèo khắp ngả giữa Kotgarth và Narkunda. Lần này nàng trở về lúc trời đã sẩm tối, bước xuống con đường dốc đứng đến thợn tóc gáy dẫn về Kotgarth với một vật nặng trong vòng tay. Vợ vị tuyên úy đang thiu thiu ngủ trong phòng khách thì Lispeth bước vào, thở hồng hộc và vô cùng kiệt sức vì gánh nặng trên người. Lispeth đặt nó xuống ghế sô-pha, và điềm nhiên nói:

“Đây là chồng tôi. Tôi tìm thấy anh ấy trên đường đi Bagi. Anh ấy bị thương. Chúng ta sẽ chăm sóc anh ấy, và khi anh ấy khỏe lại, chồng cô sẽ làm lễ cưới chúng tôi cho nhau.”

Đây là lần đầu tiên Lispeth bày tỏ quan điểm về chuyện chồng con, khiến vợ vị tuyên úy hét lên kinh hãi. Dù vậy, người đàn ông trên ghế sô-pha cần được cứu chữa trước tiên. Anh ta là một thanh niên người Anh, và đầu bị rách một vết sâu đến tận xương bởi vật sắc nhọn nào đó. Lispeth kể rằng nàng tìm thấy anh ta dưới vực sâu, nên đã tha về đây. Anh ta thở một cách kỳ lạ và đang bất tỉnh nhân sự.

Anh ta được đưa lên giường và chăm sóc bởi vị tuyên úy, người am hiểu đôi chút về y học; còn Lispeth đứng đợi bên ngoài cửa phòng phòng khi có việc cần đến mình. Nàng giải thích với vị tuyên úy rằng đây là người đàn ông nàng định kết hôn; và hai vợ chồng vị tuyên úy đã mắng mỏ nàng một trận nghiêm khắc vì hành vi không đúng mực ấy. Lispeth lặng lẽ lắng nghe, rồi lặp lại ý nguyện ban đầu của mình. Phải cần đến rất nhiều giáo lý Thiên Chúa mới có thể tẩy sạch những bản năng hoang dã của người phương Đông, chẳng hạn như việc yêu từ cái nhìn đầu tiên. Lispeth, sau khi tìm thấy người đàn ông mà nàng sùng bái, chẳng thấy có lý do gì phải giấu giếm lựa chọn của mình. Nàng cũng chẳng có ý định bị tống cổ đi nơi khác. Nàng sẽ chăm sóc người đàn ông Anh quốc ấy cho đến khi anh ta đủ khỏe để cưới nàng. Đó là kế hoạch nhỏ của nàng.

Sau nửa tháng bị sốt nhẹ và viêm nhiễm, người thanh niên người Anh đã tỉnh táo trở lại và gửi lời cảm ơn đến vị tuyên úy, vợ ông, và Lispeth—đặc biệt là Lispeth—vì lòng tốt của họ. Anh ta tự giới thiệu mình là một lữ khách đi du ngoạn phương Đông—vào thời đó, khi đội tàu của công ty P.&O. hãy còn non trẻ và nhỏ bé, người ta chưa hề dùng từ “globe-trotters” (khách du lịch vòng quanh thế giới)—và đã đến từ Dehra Dun để săn tìm các loài thực vật cùng bướm giữa những ngọn đồi Simla. Do đó, chẳng ai ở Simla biết gì về thân thế anh ta. Anh ta đoán rằng mình đã ngã xuống vách đá trong lúc rình bắt một nhành dương xỉ bám trên thân cây mục, và đám phu phen chắc đã cuỗm sạch hành lý rồi bỏ trốn. Anh ta nghĩ mình sẽ quay lại Simla khi sức khỏe khá hơn đôi chút. Anh ta chẳng còn tha thiết gì chuyện leo núi nữa.

Anh ta chẳng vội vã rời đi, và sức lực hồi phục rất chậm. Lispeth tỏ ý không bằng lòng khi bị cả vị tuyên úy lẫn vợ ông khuyên bảo; thế là người vợ bèn tìm gặp chàng thanh niên người Anh và thổ lộ cho anh ta biết tâm tư của Lispeth. Anh ta cười lớn, bảo rằng chuyện đó thật dễ thương và lãng mạn biết bao, một khúc ca điền viên tuyệt vời giữa lòng dãy Himalaya; nhưng vì bản thân đã đính ước với một cô gái ở quê nhà, anh ta nghĩ sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Chắc chắn anh ta sẽ hành xử một cách thận trọng. Và anh ta đã làm đúng như vậy. Dẫu vậy, anh ta vẫn thấy rất thú vị khi được trò chuyện cùng Lispeth, đi dạo với nàng, thốt lên những lời ngọt ngào và gọi nàng bằng những cái tên thân mật trong lúc dưỡng sức chờ ngày rời đi. Đối với anh ta, tất cả những điều ấy hoàn toàn vô nghĩa, nhưng đối với Lispeth thì đó là cả thế giới. Nàng vô cùng hạnh phúc trong suốt nửa tháng trời ngắn ngủi ấy, bởi nàng đã tìm được một người để yêu.

Vốn bản tính là một cô gái hoang dã, nàng chẳng thèm che giấu cảm xúc của mình, và điều đó khiến chàng thanh niên người Anh vô cùng thích thú. Ngày anh ta lên đường, Lispeth đi tiễn, leo lên ngọn đồi tận Narkunda với tâm trạng vô cùng trĩu nặng và đau khổ. Vợ vị tuyên úy, với tư cách là một tín đạo ngoan đạo và vốn ghét cay ghét đắng mọi thứ rắc rối hay điều tiếng—hơn nữa Lispeth hoàn toàn vượt ngoài tầm kiểm soát của bà—đã dặn người thanh niên người Anh hãy nói với Lispeth rằng anh ta sẽ quay lại để cưới nàng. “Em biết đấy, nó dẫu sao cũng chỉ là một đứa trẻ, và tôi sợ rằng trong sâu thẳm, nó vẫn là một kẻ ngoại đạo,” vợ vị tuyên úy nói. Thế là suốt quãng đường dài mười hai dặm leo đồi, chàng thanh niên người Anh với cánh tay ôm lấy vòng eo Lispeth đã liên tục trấn an cô gái rằng anh ta nhất định sẽ quay lại cưới nàng; và Lispeth bắt anh ta phải hứa đi hứa lại không biết bao nhiêu lần. Nàng khóc nức nở trên sườn núi Narkunda cho đến khi bóng anh ta khuất hẳn dọc theo con đường mòn đi tới Muttiani.

Bấy giờ nàng mới lau khô nước mắt, trở về Kotgarth và nói với vợ vị tuyên úy rằng: “Anh ấy sẽ quay lại cưới tôi. Anh ấy đã về với người dân của mình để báo tin đó.” Và vợ vị tuyên úy vỗ về Lispeth, bảo rằng: “Cậu ấy sẽ quay lại.” Tròn hai tháng trôi qua, Lispethâm thầm sốt ruột, và rồi nàng được cho biết rằng người đàn ông Anh quốc ấy đã vượt đại dương trở về nước Anh. Nàng biết nước Anh nằm ở đâu, bởi nàng từng đọc qua những cuốn sách giáo khoa địa lý vỡ lòng; nhưng dĩ nhiên, vì là một sơn nữ, nàng chẳng thể nào hình dung nổi bản chất của biển cả là gì. Trong nhà có một tấm bản đồ thế giới dạng trò chơi ghép hình cũ kỹ. Lispeth từng chơi với nó hồi còn nhỏ. Nàng mang ra lục tìm lại, tự ghép các mảnh vào những buổi tối, rồi thầm khóc một mình và cố tưởng tượng xem người đàn ông của mình đang ở chốn nào. Do chẳng hề có khái niệm về khoảng cách hay tàu thủy chạy bằng hơi nước, những tưởng tượng của nàng có phần sai lệch. Mà dẫu nàng có đoán chính xác đi chăng nữa thì kết cục cũng chẳng khác đi chút nào; bởi người đàn ông đó vốn chẳng có ý định quay lại để cưới một sơn nữ làm vợ. Anh ta đã quên sạch sành sanh về nàng từ lúc mải miết đi săn bướm ở vùng Assam. Về sau, anh ta có viết một cuốn sách về phương Đông. Tên của Lispeth hoàn toàn không xuất hiện.

Hết tháng thứ ba, Lispeth ngày nào cũng hành hương lên Narkunda để ngóng xem người đàn ông của mình có đang đi tới trên con đường ấy không. Điều đó mang lại cho nàng sự an ủi, và vợ vị tuyên úy, thấy nàng đã vui vẻ trở nên, liền nghĩ rằng nàng đang dần vượt qua nỗi “mê muội dại dột và bất lịch sự” của mình. Chẳng bao lâu sau, những chuyến đi dạo không còn giúp ích gì cho Lispeth nữa và tính khí nàng trở nên vô cùng tồi tệ. Vợ vị tuyên úy cho rằng đây là thời điểm thích hợp để cho nàng biết sự thật phũ phàng—rằng chàng thanh niên người Anh kia chỉ hứa yêu đương cốt để giữ nàng yên lặng—rằng anh ta chưa bao giờ nghiêm túc, và việc Lispeth tơ tưởng đến chuyện kết hôn với một người Anh, vốn thuộc một tầng lớp cao sang hơn, lại vừa đã hứa hôn với một cô gái đồng tộc với anh ta, là một điều “sai trái và bất xứng”. Lispeth đáp rằng tất cả những điều đó rõ ràng là vô lý, bởi anh ta từng nói anh ta yêu nàng, và chính đôi môi của vợ vị tuyên úy đã khẳng định rằng người đàn ông đó sẽ quay lại.

“Làm sao những lời cô và anh ấy nói lại có thể là giả dối được chứ?” Lispeth hỏi.

“Chúng tôi nói thế chỉ là cái cớ để giữ cho em yên thân thôi, cô bé ạ,” vợ vị tuyên úy đáp.

“Thế ra hai người đã lừa tôi, cô và anh ta đều lừa tôi ư?” Lispeth nói.

Vợ vị tuyên úy cúi đầu, lặng thinh không nói câu nào. Lispeth cũng im lặng một lúc lâu; rồi nàng bước ra, đi thẳng xuống thung lũng, và trở về trong bộ trang phục của một sơn nữ miền núi—dơ dáy tột cùng, nhưng đã gỡ bỏ hoàn toàn khuyên mũi và khuyên tai. Mái tóc của nàng được tết thành một bím dài, độn thêm chỉ đen giống như cách phụ nữ miền núi vẫn thường thắt.

“Tôi trở về với tộc người của mình đây,” nàng nói. “Các người đã giết chết Lispeth rồi. Giờ đây chỉ còn lại con gái của Jadeh già—đứa con của một sơn cước và là tôi tớ của nữ thần Tarka Devi. Tất cả các người đều là lũ lừa đảo, đồ người Anh.”

Đến khi vợ vị tuyên úy hoàn hồn sau cú sốc khi hay tin Lispeth đã quay về với các vị thần của mẹ mình, cô gái đã đi mất tus; và nàng không bao giờ trở lại nữa.

Nàng đâm đầu vào lối sống hoang dã của tộc người dơ dáy của mình như để bù đắp cho quãng đời mà nàng từng dứt áo bước ra; và chẳng bao lâu sau, nàng kết hôn với một gã tiều phu hay đánh đập nàng theo đúng thói tục của người pahari, và nhan sắc của nàng tàn phế đi nhanh chóng.

“Chẳng có thứ luật lệ nào có thể lý giải nổi những cơn đổng đảnh của bọn ngoại giáo,” vợ vị tuyên úy lẩm bẩm, “và tôi tin rằng từ trong thâm tâm, Lispeth từ trước đến nay vẫn luôn là một kẻ vô thần.” Nhìn lại việc nàng từng được gia nhập Giáo hội Anh quốc từ khi mới tròn năm tuần tuổi, phát biểu này quả thực chẳng lấy gì làm vẻ vang cho vị phu nhân tuyên úy.

Lispeth đã là một bà lão rất già khi qua đời. Suốt cuộc đời, nàng vẫn sử dụng tiếng Anh thành thạo một cách hoàn hảo, và những lúc say khướt, người ta đôi khi vẫn có thể dụ nàng kể lại câu chuyện về mối tình đầu đời của mình.

Lúc bấy giờ, thật khó mà nhận ra rằng sinh vật mờ đục, nhăn nheo, trông giống hệt một rẻ giẻ rách bị cháy xém ấy, lại có từng là “Lispeth của Phái đoàn truyền giáo Kotgarth.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.