Tom về đến nhà với tâm trạng ủ rũ, và câu nói đầu tiên của dì đã cho cậu biết rằng nỗi buồn của cậu vừa mang đến một nơi chẳng mấy sáng sủa:

– Tom, ta chỉ muốn lột da mày ra thôi!

– Dì ơi, con đã làm gì nên tội ạ?

– Chà, mày gây ra đủ chuyện rồi đấy. Ta lại đi sang nhà Sereny Harper, ngốc nghếch tin tưởng rằng mình sẽ làm cho mụ ấy tin sái cổ mấy cái điều nhảm nhí về cái giấc mơ đó, để rồi hỡi ôi, mụ ta đã nghe Joe kể lại chuyện mày bén mảng tới đây và nghe hết mọi chuyện tụi mình nói tối hôm đó. Tom, ta không biết rồi một đứa trẻ cư xử kiểu đó sẽ ra sao nữa. Nghĩ đến chuyện mày để ta sang nhà Sereny Harper tự biến mình thành một trò cười mà không thèm hé răng lấy một lời, ta thấy buồn đến đứt ruột.

Đây là một khía cạnh hoàn toàn mới của sự việc. Sự ranh mãnh buổi sáng hôm ấy thoạt đầu đối với Tom chỉ là một trò đùa hay và vô cùng thông minh. Giờ đây, nó bỗng trở nên thật thấp hèn và tồi tệ. Cậu cúi gằm mặt xuống và ngẩn người ra chẳng nghĩ được lời nào. Lát sau, cậu cất tiếng:

– Dì ơi, con ước gì mình đã không làm thế—nhưng con nào có nghĩ ngợi gì.

– Ồ, con tôi ơi, mày chẳng bao giờ chịu nghĩ. Mày chẳng bao giờ nghĩ đến điều gì ngoài sự ích kỷ của bản thân. Mày có thể nghĩ ra cách lặn lội từ đảo Jackson về đây giữa đêm khuya để cười cợt nỗi đau của chúng ta, và mày có thể nghĩ ra trò lừa dối ta bằng một giấc mơ bịa đặt; thế mà mày chưa từng nghĩ đến việc thương xót chúng ta và cứu chúng ta khỏi đau khổ.

– Dì ơi, giờ thì con biết thế là hèn hạ rồi, nhưng con không có ý định làm thế đâu ạ. Con thề là không, thật đấy. Hơn nữa, đêm đó con đến đây đâu phải để cười cợt dì.

– Thế mày đến để làm gì?

– Là để bảo dì đừng lo lắng cho chúng con, vì chúng con có bị chết đuối đâu.

– Tom, Tom, ta sẽ là kẻ hạnh phúc nhất trên đời này nếu ta có thể tin rằng mày từng có một ý nghĩ tốt đẹp đến thế, nhưng mày biết là mày chưa từng có—và ta cũng biết điều đó, Tom.

– Thật lòng, thề có Chúa là con đã nghĩ thế, dì ơi—con ước gì con chết đi được nếu con nói dối.

– Ồ, Tom, đừng nói dối nữa—đừng làm thế. Nó chỉ làm mọi chuyện tồi tệ đi gấp trăm lần thôi.

– Đó không phải là lời nói dối, dì ơi; đó là sự thật. Con muốn ngăn dì khỏi đau buồn—đó là tất cả lý do khiến con đến đây.

– Ta sẵn sàng đánh đổi cả thế giới để tin điều đó—nó có thể che lấp đi cả núi tội lỗi, Tom ạ. Ta suýt nữa đã thấy mừng vì mày đã bỏ trốn và cư xử tệ bạc như thế. Nhưng điều đó thật vô lý; bởi vì sao mày lại không nói với ta, hả con?

– Số là, khi dì bắt đầu nói về đám tang, con tự dưng bị cuốn vào cái ý định tụi con sẽ đến trốn trong nhà thờ, và chẳng hiểu sao con không nỡ làm hỏng chuyện đó. Thế là con đút cục vỏ cây vào túi rồi ngậm tăm luôn.

– Vỏ cây nào?

– Miếng vỏ cây con đã khắc chữ để báo cho dì biết là tụi con đi làm hải tặc rồi. Giá mà lúc nãy dì thức dậy khi con hôn dì nhỉ—con thề là con ước thế đấy.

Những nếp nhăn cứng nhắc trên khuôn mặt người dì giãn ra và một niềm trìu mến bất chợt bừng lên trong đôi mắt bà.

– Mày có hôn ta thật không, Tom?

– Ơ, có chứ, con có hôn mà.

– Mày chắc chứ, Tom?

– Dạ vâng, con có mà, dì ơi—chắc chắn trăm phần trăm.

– Mày hôn ta làm gì thế, Tom?

– Bởi vì con thương dì lắm, và dì nằm đó rên rỉ khiến con thấy đau lòng quá.

Những lời ấy nghe như sự thật. Bà cụ không thể giấu nổi giọng nói đang run rẩy khi bà cất lời:

– Hôn ta lần nữa xem nào, Tom!—và đi đến trường mau lên, đừng có làm phiền ta nữa.

Ngay khi cậu vừa đi khuất, bà chạy vội đến cái tủ và lấy ra chiếc áo khoác rách rưới mà Tom đã mặc khi đi làm hải tặc. Rồi bà khựng lại, cầm chiếc áo trên tay, và tự nhủ:

– Không, mình không dám đâu. Tội nghiệp thằng bé, ta đoán là nó đã nói dối chuyện đó—nhưng đó là một lời nói dối thật phước đức làm sao, nó mang lại sự an ủi biết bao. Ta hy vọng Chúa—ta biết Chúa sẽ tha thứ cho nó, bởi vì ý định khi thốt ra lời đó thật tốt bụng làm sao. Nhưng ta không muốn phải phát hiện ra đó là lời nói dối. Ta sẽ không nhìn đâu.

Bà cất chiếc áo khoác đi, đứng trầm ngâm một lát. Hai lần bà đưa tay định lấy lại bộ quần áo, và hai lần bà lại rụt tay về. Một lần nữa bà đánh bạo, và lần này bà tự trấn an bằng suy nghĩ: “Đó là một lời nói dối đẹp—đó là một lời nói dối đẹp—ta sẽ không để nó làm mình đau lòng.” Thế là bà thọc tay vào túi chiếc áo khoác. Chỉ một lát sau, bà đang đọc mảnh vỏ cây của Tom qua dòng nước mắt giàn giụa và lẩm bẩm: “Giờ thì ta có thể tha thứ cho thằng bé, cho dù nó có phạm cả triệu tội lỗi đi chăng nữa!”