Khi thức dậy vào buổi sáng, Tom ngẩn ngơ tự hỏi mình đang ở đâu. Thằng bé ngồi dậy, dụi mắt và nhìn xung quanh. Rồi nó chợt nhớ ra. Đó là buổi bình minh xám ngắt và mát mẻ, trong bầu không khí tĩnh mịch và bao la của chốn thung lũng ngập tràn một cảm giác bình yên, thư thái đến tuyệt vời. Không một lá cây rung động; không một âm thanh nào xen vào sự trầm mặc của Đại Tự Nhiên. Những giọt sương châu lấm tấm trên lá và ngọn cỏ. Một lớp tro trắng phủ lên đống lửa, và một làn khói lam mỏng mảnh bay thẳng lên không trung. Joe và Huck vẫn đang ngủ say.

Giờ đây, đâu đó từ sâu trong rừng thẳm, một chú chim hót lên; chú chim khác liền cất tiếng đáp lời; chẳng mấy chốc tiếng gõ mõ của chim gõ kiến vang lên. Dần dần, sắc xám mờ ảo, mát lạnh của buổi sáng chuyển sang màu trắng, và theo đó, âm thanh rộn rã hơn, sự sống bừng tỉnh. Kì quan thiên nhiên rũ bỏ giấc ngủ để bước vào nhịp sống mới mở ra trước mắt cậu bé đang đắm chìm trong suy tư. Một con sâu xanh nhỏ xíu bò qua chiếc lá đẫm sương, thỉnh thoảng lại vươn hai phần ba cơ thể lên không trung rồi "hít hà ngửi ngóng", sau đó mới tiếp tục bò đi—vì Tom bảo rằng nó đang đo đạc; và khi con sâu tự ý bò đến gần, cậu bé ngồi im như đá, hy vọng cứ dâng lên rồi lại tụt xuống theo từng nhịp con vật tiến lại gần hay có ý định rẽ sang hướng khác; và cuối cùng, khi nó ngẩng cái đầu cong cong lên không trung ngập ngừng giây lát rồi dứt khoát bò lên chân Tom và bắt đầu hành trình khám phá cơ thể cậu, trái tim thằng bé tràn ngập niềm vui—bởi điều đó có nghĩa là nó sắp có một bộ quần áo mới—không còn nghi ngờ gì nữa, đích thị là một bộ đồng phục cướp biển sặc sỡ. Giờ đây, một đoàn kiến xuất hiện từ xó xỉnh nào đó không rõ, bắt đầu công việc của mình; một con gắng sức tha một con nhện chết to gấp năm lần cơ thể nó, cõng thẳng lên thân cây. Một con bọ rùa lưng chấm nâu trèo lên ngọn cỏ cao chóng mặt, và Tom cúi sát xuống nói nhỏ: “Bọ rùa, bọ rùa, bay về nhà đi, nhà mày cháy rồi, lũ trẻ ở nhà một mình kìa”, thế là nó chắp cánh bay đi xem xét tình hình—điều này không khiến cậu bé ngạc nhiên chút nào, bởi từ lâu cậu thừa biết loài côn trùng này rất cả tin trước những vụ hỏa hoạn, và cậu đã từng đem sự khờ khạo của chúng ra trêu chọc không chỉ một lần. Tiếp đến là một con bọ hung, đang lực lưỡng đẩy hòn phân của nó, và Tom liền chạm vào con vật để thấy nó cụp chân sát vào mình và giả vờ chết. Lúc này, lũ chim đang ríu rít ca hót vang trời. Một con chim nhại phương Bắc đậu lên cành cây trên đầu Tom, cất tiếng hót nhại lại giọng của những "láng giềng" với niềm thích thú vô bờ; rồi một con giẻ cùi lanh lảnh bay vụt xuống, tựa như một tia lửa xanh, dừng lại trên cành cây gần như với tới tay cậu bé, nghiêng đầu sang một bên và săm soi những vị khách lạ với sự tò mò cháy bỏng; một con sóc xám và một chú sóc "cáo" to xác chạy thoăn thoắt qua, chốc chốc lại ngồimổm lên để quan sát và kêu chéc chéc vào mặt hai cậu bé, bởi có lẽ những sinh vật hoang dã này chưa từng thấy con người bao giờ nên chẳng biết có nên sợ hãi hay không. Khung cảnh thiên nhiên giờ đây đã hoàn toàn tỉnh giấc và hoạt động sôi nổi; những dải nắng dài xuyên qua tán lá rậm rạp ở khắp mọi nơi, và vài chú bướm bắt đầu dập dờn bay lượn.

Tom đánh thức những tên cướp biển còn lại và tất cả hò reo lao vút đi, chỉ một phút sau đã cởi trần truồng, rượt đuổi và lăn lộn đè lên nhau dưới làn nước trong vắt, nông choèn của dải cồn cát trắng. Chúng chẳng hề hoài niệm về ngôi làng nhỏ đang ngủ yên ở tận đằng xa bên kia dòng nước mênh mông uy nghi. Một dòng chảy bất chợt hay mực nước dâng lên nhẹ nhàng đã cuốn phăng chiếc bè của chúng đi, nhưng điều này chỉ làm chúng thêm phấn khích, bởi sự biến mất ấy chẳng khác nào việc cây cầu nối giữa chúng với thế giới văn minh bị thiêu rụi.

Chúng quay lại trại với tinh thần sảng khoái tuyệt vời, lòng vui khôn tả và bụng đói cồn cào; chẳng mấy chốc đống lửa trại lại bùng lên rực rỡ. Huck tìm thấy một mạch nước trong vắt lạnh ngắt ở gần đó, và bọn trẻ dùng những chiếc lá sồi hoặc lá hickory bản rộng làm thành những chiếc cốc, cảm thấy thứ nước được pha chút hương vị hoang dã ấy đủ sức thay thế hoàn hảo cho cà phê. Trong lúc Joe đang thái thịt xông khói để làm bữa sáng, Tom và Huck bảo cậu ta chờ một lát; chúng bước đến một khúc quanh đầy hứa hẹn bên bờ sông và thả câu; gần như lập tức chúng đã gặt hái thành quả. Joe còn chưa kịp mất kiên nhẫn thì chúng đã quay lại với vài con cá vược đẹp mã, một cặp cá rô sun và một con cá trê nhỏ—lượng thực đủ cho cả một gia đình lớn. Chúng rán cá với thịt xông khói và không khỏi ngạc nhiên; bởi chưa bao giờ chúng được ăn món cá nào ngon đến thế. Chúng đâu biết rằng cá nước ngọt bắt lên mà được đưa lên bếp càng sớm thì càng ngon; và chúng cũng ít nghĩ đến việc chính những yếu tố như ngủ ngoài trời, vận động ngoài trời, tắm táp và cái bụng đói meo đã tạo nên một thứ nước sốt tuyệt vời nhường nào.

Sau bữa sáng, chúng nằm dài trong bóng râm trong lúc Huck rít thuốc lá, rồi kéo nhau băng qua khu rừng để thám hiểm. Chúng vui vẻ sải bước qua những khúc gỗ mục, xuyên qua đám bụi rậm chằng chịt, giữa những bậc đế vương tôn nghiêm của rừng già, từ đỉnh ngọn rủ xuống mặt đất những chuỗi dây leo trang hoàng tựa dải phù hiệu. Thỉnh thoảng, chúng lại bắt gặp những góc nhỏ ấm cúng được thảm cỏ xanh rờn che phủ và điểm xuyết những chùm hoa lấp lánh như ngọc.

Chúng tìm thấy vô số thứ để trầm trồ thích thú, nhưng chẳng có gì phải kinh ngạc. Chúng phát hiện ra hòn đảo dài khoảng ba dặm và rộng chừng một phần tư dặm, và bờ biển nằm gần nó nhất chỉ cách một lạch nước hẹp chưa đầy hai trăm thước. Cứ khoảng một tiếng là chúng lại nhảy xuốngmát một phen, thế nên khi quay về trại thì trời đã ngả về giữa buổi chiều. Chúng đói ngấu đến mức chẳng buồn dừng lại câu cá, mà đánh chén no nê chỗ giăm bông nguội, rồi lăn ra bóng râm để trò chuyện. Nhưng câu chuyện chẳng mấy chốc trở nên nhạt nhẽo rồi lụi tàn. Sự tĩnh lặng, vẻ thâm nghiêm bao trùm khu rừng cùng cảm giác cô đơn bắt đầu đè nặng lên tâm trạng lũ trẻ. Chúng đâm ra trầm ngâm. Một thứ cảm giác khao khát mơ hồ len lỏi vào tâm hồn chúng. Chẳng mấy chốc, nó mang hình hài rõ nét hơn—đó chính là mầm mống của nỗi nhớ nhà. Ngay cả Finn Tay Đỏ cũng đang mơ về thềm cửa nhà mình và những chiếc thùng phuy trống rỗng. Thế nhưng tất cả đều hổ thẹn vì sự yếu đuối của bản thân, và chẳng ai đủ dũng khí để thốt lên suy nghĩ trong lòng.

Từ nãy đến giờ, lũ trẻ đã lờ mờ nhận ra một âm thanh kỳ lạ từ đằng xa, giống như cảm giác đôi khi ta nghe tiếng tích tắc của chiếc điều đồng hồ nhưng lại chẳng mảy quan tâm. Thế nhưng giờ đây, âm thanh bí ẩn ấy trở nên rõ mồn một và buộc chúng phải chú ý. Lũ trẻ giật mình, nhìn nhau, rồi đứa nào đứa nấy tự động thu mình lại lắng nghe. Một sự im lặng kéo dài, sâu thẳm và tuyệt đối; rồi một tiếng nổ trầm đục, u ám từ xa vọng đến.

“Cái gì thế nhỉ!” Joe thốt lên, giọng nghẹn lại.

“Tớ chịu,” Tom thì thầm.

“Không phải sấm đâu,” Huckleberry nói với giọng đầy kinh sợ, “vì sấm thì—”

“Kia!” Tom bảo. “Lắng nghe—đừng nói gì cả.”

Chúng chờ đợi một khoảng thời gian dài đằng đẵng như cả thế kỷ, rồi tiếng u u đục ngầu ấy lại làm xáo trộn bầu không khí trang nghiêm.

“Đi xem nào.”

Chúng vùng dậy chạy thốc ra phía bờ sông hướng về phía thị trấn. Chúng vạch bụi râm bên bờ và phóng tầm mắt ra mặt nước. Chiếc tàu hơi nước chở khách nhỏ xíu đang trôi theo dòng nước cách ngôi làng chừng một dặm về phía hạ nguồn. Boong tàu rộng rãi trông có vẻ đông nghẹt người. Có rất nhiều chiếc xuồng nhỏ đang chèo vòng quanh hoặc thả trôi theo dòng nước ở khu vực quanh chiếc phà, nhưng lũ trẻ không sao đoán được những người đàn ông trên đó đang làm gì. Chẳng mấy chốc, một luồng khói trắng lớn bùng lên từ mạn chiếc phà, và khi làn khói ấy lan rộng rồi bay là đà thành một đám mây, cái âm thanh rung động trầm đục ấy lại một lần nữa vọng đến tai những đứa trẻ đang lắng nghe.

“Tớ biết rồi!” Tom kêu lên; “có kẻ chết đuối!”

“Đúng thế!” Huck nói; “họ từng làm vậy vào mùa hè năm ngoái, lúc Bill Turner bị chết đuối; họ bắn đại bác xuống nước, và tiếng súng sẽ khiến xác nổi lên mặt nước. Ừ, với lại họ lấy ổ bánh mì bỏ thủy ngân vào rồi thả trôi sông, hễ chỗ nào có người chết đuối là bánh mì sẽ trôi tạt đến đúng chỗ đó rồi dừng lại.”

“Ừ, tớ nghe nói chuyện đó rồi,” Joe bảo. “Không biết tại sao bánh mì lại làm được thế nhỉ.”

“À, không phải tại ổ bánh mì đâu,” Tom nói; “tớ đoán phần lớn là nhờ những lời họ khấn vái trước khi thả nó đi ấy.”

“Nhưng họ có khấn vái gì đâu,” Huck cãi. “Tớ thấy họ thả mà chẳng nói gì sất.”

“Ồ, lạ nhỉ,” Tom lẩm bẩm. “Nhưng chắc họ lầm nhầm trong miệng. Chắc chắn là thế rồi. Ai mà chẳng biết điều đó.”

Những đứa trẻ khác đồng tình rằng lời Tom nói rất có lý, bởi một cục bánh mì vô tri vô giác, không được truyền phép thuật thì sao có thể hành động khôn ngoan khi được giao phó một trọng trách lớn lao đến thế.

“Có trời mới biết, tớ ước gì mình đang ở bên đó lúc này,” Joe nói.

“Tớ cũng vậy,” Huck tiếp lời. “Tớ sẵn sàng đổi cả đống thứ để biết đó là ai.”

Bọn trẻ vẫn tiếp tục lắng nghe và dõi theo. Chợt một ý nghĩ bừng sáng trong đầu Tom, khiến cậu thốt lên:

“Này mấy đứa, tớ biết ai chết đuối rồi—chính là chúng mình đấy!”

Chỉ trong tích tắc, chúng cảm thấy mình tựa những người hùng. Thật là một chiến thắng huy hoàng; chúng đã được nhắc đến; chúng đang được tiếc thương; những trái tim đang tan nát vì chúng; những giọt nước mắt đang rơi; những ký ân dằn vặt vì đã đối xử tệ bạc với những đứa trẻ bất hạnh nay đã khuất đang trồi lên, mang theo niềm hối hận và nỗi tiếc nuối muộn màng; và tuyệt vời nhất là, những kẻ đã khuất nay trở thành đề tài bàn tán của cả thị trấn, là niềm ghen tị của mọi đứa trẻ xét về độ nổi tiếng lừng lẫy này. Thật tuyệt diệu. Hóa ra làm cướp biển cũng đáng đồng tiền bát gạo phết.

Khi hoàng hôn buông xuống, chiếc phà quay trở lại công việc thường ngày và những chiếc xuồng cũng biến mất. Bọn cướp biển quay lại trại. Chúng hân hoan tự đắc về tầm vóc mới và thứ rắc rối lừng lẫy mà chúng đang gây ra. Chúng bắt cá, nấu bữa tối rồi ăn ngấu nghiến, sau đó bắt đầu đoán già đoán non xem ngôi làng đang nghĩ gì và nói gì về mình; và những bức tranh về cảnh tượng đau khổ của công chúng vì chúng mà chúng vẽ ra quả thực rất đáng để ngắm nhìn—theo góc nhìn của tụi nhỏ. Nhưng khi bóng đêm bao trùm, chúng dần ngưng trò chuyện, ngồi thừ ra nhìn đống lửa, tâm trí rõ ràng đang phiêu du nơi khác. Sự phấn khích giờ đây đã bay biến, và Tom lẫn Joe không tài nào kìm được những suy nghĩ về một số người ở nhà hiện đang không cảm thấy vui vẻ gì với trò đùa nghịch này như chúng. Sự hoang mang ùa về; chúng trở nên bồn chồn và bất an; vài tiếng thở dài vô tình thoát ra. Chẳng mấy chốc, Joe rụt rè đánh tiếng thăm dò xem những đứa khác nghĩ thế nào về việc quay trở lại thế giới văn minh—không phải ngay bây giờ, nhưng mà—

Tom liền mắng mỏ cậu ta một trận tơi bời bằng giọng điệu chế nhạo! Huck, vì chưa cam chịu điều gì, liền hùa theo Tom, và kẻ dao động kia vội vã “giải thích”, lấy làm mừng vì đã thoát khỏi rắc rối mà trên người dính ít vết nhơ nhớ nhà hèn nhát nào hay hay nấy. Cuộc nổi loạn đã bị dập tắt một cách triệt để vào thời điểm đó.

Khi đêm càng về khuya, Huck bắt đầu gà gật rồi ngáy khò khò. Joe là đứa tiếp theo. Tom nằm chống khuỷu tay bất động một hồi lâu, chăm chú quan sát hai đứa kia. Cuối cùng, cậu thận trọng quỳ gối đứng dậy, đi lục lọi giữa đám cỏ và những ánh lửa bập bùng hắt ra từ đống lửa trại. Cậu nhặt và săm soi vài miếng vỏ cây bạch dương trắng mỏng tang hình bán trụ, rồi cuối cùng chọn ra hai miếng vừa ý. Kế đó, cậu quỳ xuống bên đống lửa, cẩn trọng viết gì đó lên từng miếng vỏ cây bằng cục “phấn đỏ” của mình; một miếng cậu cuộn tròn lại nhét vào túi áo khoác, miếng kia thì đặt vào chiếc mũ của Joe rồi đem đặt cách xa chủ nhân của nó một quãng. Và cậu cũng nhét vào chiếc mũ ấy một số báu vật học trò có giá trị gần như vô giá—trong đó có một cục phấn trắng, một quả bóng cao su, ba lưỡi câu và một hòn bi loại vẫn được gọi là “bi thủy tinh xịn”. Sau đó, cậu rón rén bước đi một cách thận trọng giữa những thân cây cho đến khi cảm thấy mình đã ở ngoài tầm nghe, rồi lập tức cắm cổ chạy thục mạng về hướng cồn cát.