Phùng Ký Tài Tùy Bút Tập

Lượt đọc: 363 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tổ Ấm Của Tâm Hồn

❊ ❊ ❊

Đối với một số nhà văn, quê hương chỉ thuộc về tuổi thơ của chính họ; đó là chiếc tổ của sự sống, nơi sự sống được sinh ra; một khi lớn lên lông cánh đầy đủ, họ sẽ bay cao bay xa. Nhưng tôi thì không, tôi chưa từng rời khỏi quê hương của mình. Tôi quá quen thuộc với cảm giác trở về cố thổ sau những chuyến hành trình từ khắp mọi miền đất nước, thậm chí là vượt đại dương trở về. Chỉ cần nhìn thấy biển chỉ đường "Thiên Tân" trên đường cao tốc, hoặc nghe tiếp viên hàng không cất lên cái tên ấy, trong lòng liền tràn ngập một sự vững chãi, một nỗi niềm ấm áp, một sự thư giãn hoàn toàn.

Tôi thích trở về nhà vào ban đêm, từ xa nhìn thấy ô cửa sổ đang sáng đèn của gia đình, từng chút một đến gần hơn. Có lần, một phóng viên tạp chí đời sống yêu cầu tôi đưa ra định nghĩa về "gia đình". Tôi lập tức nghĩ đến ô cửa sổ sáng đèn này, ánh sáng dịu dàng xuyên qua lớp rèm voan, tĩnh mịch và an yên. Tôi không khỏi thốt lên: "Gia đình là nơi duy nhất trên thế giới có thể không cần phòng thủ."

Quê hương đã cho tôi tất cả.

Cha mẹ, gia đình, con cái, tri kỷ và biết bao tình cảm không thể quên ở nhân gian. Mọi thứ của tôi đều bắt đầu từ nơi này. Dù là những lời bập bẹ tập nói hay là việc sáng tác những tác phẩm dài mười mấy vạn chữ hoặc mấy chục vạn chữ; dù là mối tình đầu như mộng hay là bước vào xã hội rộng lớn như biển cả. Đương nhiên, nó cũng cho tôi một mặt khác của cuộc đời. Đó chính là sự trắc trở, nghèo khó, sự lạnh nhạt và hành hạ, cùng với những tai họa bất ngờ. Ví dụ như việc lục soát nhà và trận động đất lớn, tất cả đều giống như những chiếc rìu sắc bén, cho đến nay vẫn để lại trong sâu thẳm đáy lòng tôi những vết sẹo khó lòng lành lặn. Tôi đã chuyển nhà ít nhất mười lần trong thành phố này. Có lúc thực sự giống như loài chuột, bị người ta vừa hô đánh vừa xua đuổi. Tôi còn có một lần bị rối loạn thần kinh rất ngắn ngủi, nhưng lại được nắn chỉnh lại một cách kỳ diệu như thể có thần linh phù hộ. Trong rất nhiều năm cuộc đời, tôi luôn coi bữa tối có thêm một hào nhân thịt là bữa ăn ngon, coi những người giúp tôi nói vài câu tốt đẹp là quý nhân. Thế nhưng, chính trong hoàn cảnh khó khăn ấy, tôi đã chạm đến chân lý của cuộc đời. Từ đó cân đo đong đếm sức nặng của đủ loại tình nghĩa, đồng thời cũng nhìn thấu một gương mặt khác ẩn sau những gương mặt nào đó. Chúng ta vẫn luôn nói cuộc sống sẽ không đối xử tệ với con người. Ý đó là khi cuộc sống trải lên người bạn cái lạnh vô biên, nhất định vẫn sẽ cho bạn một que diêm. Chỉ xem bạn có biết hàng hay không, có thể quẹt nó lên, sưởi ấm và thắp sáng trái tim mình hay không.

Viết đến đây, tôi rất sợ mình lại đem những bất hạnh mà vận mệnh và cuộc sống áp đặt lên bản thân, trách nhầm là do quê hương ban tặng. Tôi hiểu rằng, trong thời đại mà tai họa không có góc chết ấy, cho dù tôi có sống ở bất kỳ thành phố nào, thì cũng đều sẽ trải qua tất cả những điều này. Bởi vì tôi tin vào câu nói của Aleksey Tolstoy, trước khi chúng ta cầm bút lên, nhất định phải được nung trong lửa ba lần, ngâm trong máu ba lần, luộc trong nước kiềm ba lần. Chỉ khi đến tầng đáy của nhân gian thì mới hiểu rằng, khái niệm do cuộc sống giải thích mới là đáng tin cậy nhất.

Thế nhưng, mặc cho cuộc sống có hương vị ra sao. Khi nó qua đi, tất cả đều lặng lẽ ở lại thành phố này. Bởi vì rất nhiều câu chuyện ấm áp của tôi đều quấn quýt trong gió của Hải Hà; tôi từng chịu phê bình đấu tố ngay trên Ngũ Đại Đạo. Một góc phố, một đầu cầu, một gốc cây già uốn lượn, đều sẽ đánh thức ký ức của tôi. Khiến tôi bỗng nhiên "nhìn thấy" hình ảnh của ngày hôm qua. Nó thường khiến tôi có cảm giác kiêu hãnh rằng mình sở hữu một cuộc đời phong phú và sâu sắc biết bao. Mà cuộc đời của tôi lại được chứa đựng trọn vẹn trong thành phố to lớn này.

Hơn nữa, hàng triệu người của thành phố này, cùng với vô số thế hệ đi trước của chúng ta, cũng đều viết câu chuyện cuộc đời họ vào thành phố này rồi. Một thành phố sao lại có thể có sức dung chứa và ký ức vĩ đại đến thế? Đừng quên — thành phố còn có những trải nghiệm và vận mệnh phi thường của riêng nó nữa chứ!

Điều khiến tôi mê mẩn nhất vẫn là tính cách của nó. Tính cách này một nửa bộc lộ ra ở hình thái của nó; một nửa tiềm ẩn trong khí chất vùng miền của nó. Nửa sau này hình như không dễ nhìn thấy, nó tồn tại một cách sâu sắc trong điểm chung của con người nơi đây. Cá tính của thành phố là do con người bản địa đời này qua đời khác vô tình tạo nên. Thế nhưng, một khi tính cách của thành phố đã hình thành, nó sẽ quay ngược lại đồng hóa từng con người trong thành phố này. Những yếu tố nào trên người tôi xuất phát từ văn hóa của thành phố này, tốt hay xấu? Gốc rễ ưu việt hay gốc rễ tội lỗi? Tôi không nói rõ được. Chỉ cảm thấy tôi và những con người ở thành phố này hòa làm một thể. Tôi và họ tâm ý tương thông, thấu hiểu lẫn nhau, đôi khi thậm chí không cần giao tiếp bằng ngôn ngữ. Tôi tin rằng, đối với quê hương của mình cũng giống như đối với người bạn đời yêu thương thực sự, nhất định không chỉ yêu những ưu điểm của nó. Hoặc có thể nói, khi bạn cảm thấy ngay cả khuyết điểm của nó cũng đáng yêu — thì đó mới là người bạn thực sự yêu thương, mới là quê hương của bạn.

Có một lần, ở Pháp, tôi cùng vợ đi xuống phía nam đến Marseille. Viên lãnh sự Trung Quốc tại Marseille nói với tôi rằng, ở đây có một vị họ Cụt, là người Thiên Tân, nghe tin tôi đến, nhất định đòi lái xe đưa tôi đi vòng quanh đây đó. Đến khi gặp mặt ông Cụt, tôi không kiềm chế được mà thốt lên hai ba câu tiếng Thiên Tân, ngay lập tức một luồng khí thế nhiệt tình và nghĩa khí chỉ có ở chốn Thiên Môn ùa vào ngực. Ông Cụt đạp mạnh chân ga, liền chạy một mạch từ Provence đến tận Barcelona của Tây Ban Nha. Suốt dọc đường, nói toàn là chuyện mới chuyện cũ của quê hương, những con người kỳ lạ và chuyện thú vị, nói đến mức toàn thân nóng bừng, ngũ quan thông suốt, con đường dài cả ngàn cây số vậy mà hoàn toàn không thấy mệt mỏi. Rốt cuộc là thứ gì khiến chúng ta thân thiết và say sưa quên cả trời đất như vậy?

Quê hương nuôi dưỡng mỗi một con người trong lòng nó thành những đứa con của chính mình. Thứ nó nuôi dưỡng tôi không chỉ là làn nước xanh biếc của sông Hải Hà và hạt gạo Tiểu Trạm lấp lánh, mà còn là nền văn hóa rực rỡ và độc đáo của nó. Nó cải tạo chúng ta thành cùng một nhóm máu văn hóa. Những nhân tố tinh thần của nó đã truyền vào trong huyết quản của tôi. Đây cũng là lý do vì sao tôi đặc biệt quan tâm đến những di tích lịch sử, hình thái đô thị và thậm chí là từng tòa kiến trúc mang ý nghĩa kỷ niệm của nó. Tôi coi chúng là nơi chứa đựng tinh thần và tính cách của nó, chứ tuyệt đối không chỉ là giá trị sử dụng.

Tôi biết, vận mệnh con người một nửa nằm trong tay mình, một nửa vẫn phải phó mặc cho ông trời. Sau này tôi có còn tiếp tục sống ở đây nữa hay không thì vẫn chưa biết được. Nhưng tôi dù đi đến đâu, tôi cũng là người Thiên Tân. Không chỉ bởi Thiên Tân là nơi tôi sinh ra — nó tuyệt đối không chỉ là chiếc tổ của sự sống, mà là tổ ấm của tâm hồn.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.