Phùng Ký Tài Tùy Bút Tập

Lượt đọc: 354 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Honfleur

❊ ❊ ❊

Do lưu luyến trước nhà thờ lớn Saint-Marie ở trạm dừng chân trước là Rouen, chúng tôi đến Honfleur khi trời đã gần nửa đêm. Chúng tôi vào ở một tiệm nhỏ ven biển, nằm trên chiếc giường gỗ cổ giống như chiếc máng ngựa, tuy ngoài cửa sổ tối đen như mực, nhưng lại có thể nhìn thấy chùm sáng phát ra từ ngọn hải đăng ở đằng xa đang quay đi quay lại. Tiếng thủy triều vỗ vào bờ đê văng vẳng bên tai. Điều này khiến tôi tràn ngập những ý nghĩ kỳ lạ và bị cáu giận đến mức khó lòng chợp mắt. Tôi liên tục tự an ủi bản thân: Ngủ chính là để chờ trời sáng.

Bây giờ là tháng mười một, mùa cao điểm du lịch đã qua. Những chiếc tàu du lịch đủ màu sắc đều tụ tập trong cảng, bắt đầu "kỳ nghỉ" dài đằng đẵng của chúng. Những cột buồm đã hạ cánh buồm dựng thẳng tắp lặng lẽ như một khu rừng. Chỉ có những chú hải ốc trắng muốt tự do bay lượn trong "rừng" này. Có người nói với tôi rằng, các anh đã bỏ lỡ mùa vàng du lịch rồi, rất nhiều nơi vui chơi đều đã đóng cửa. Thế nhưng, chính vì những "con trùng mùa hè" sặc sỡ, ồn ào ấy đều đã rời đi, Honfleur mới tìm lại được bản chất yên bình, thong thả, cổ kính lại lãng mạn từ thủa khai sinh của nó.

Thành cổ nằm ngay bên bờ biển, quanh năm hứng chịu gió mưa từ ngoài khơi đưa tới. Điều này khiến cho khả năng xây nhà của người dân nơi đây cực kỳ cao. Vào thời đại chưa có bê tông, họ dùng những thanh gỗ vuông lớn để dựng khung nhà. Gỗ có thanh thẳng thanh chéo, nhưng lại rất chú trọng về mặt cơ học; ở giữa các khung gỗ được chèn đá và vôi trắng, mái nhà lợp ngói đá màu đen chắn gió che mưa, không những vô cùng kiên cố, mà còn rất đẹp, rất độc đáo, rất mạnh mẽ. Người Honfleur rất thích sự sáng tạo này của tổ tiên họ, thế nên không có một ai phá bỏ ngôi nhà cổ để xây loại lầu xi măng mang tính công nghiệp ấy. Nhìn Honfleur là biết ngay: Nó ít nhất cũng đã hai trăm tuổi!

Vậy, những họa sĩ trường phái ấn tượng như Boudin, Monet, Sisley, cũng như Courbet, Baudelaire, Rousseau vân vân, có phải vì phong mạo độc đáo của thành cổ này mà tới đây không? Đúng vậy, rất nhiều người trong số họ còn từng vẽ ngôi nhà thờ gỗ cổ kính trong thành đấy chứ!

Tôi từng xem loại nhà thờ làm hoàn toàn bằng gỗ từ thời trung cổ này ở vùng Ask của Na Uy. Chúng đã hoàn toàn được xem như di vật văn hóa. Nhưng ở đây, nó vẫn đang được sử dụng. Kiểu dáng kỳ lạ, khí chất hào sảng, tinh thần cổ kính, vô cùng mê hoặc. Gỗ ở Honfleur không sợ gió thổi nắng chiếu, nhà thờ gỗ trải qua mấy trăm tuổi, chỉ hơi ngả màu đen. Nó chẳng những không mục nại, mà bất ngờ là đến một vết nứt cũng không có.

Tôi chú ý thấy trên bức tường ngoại thất ở tầng hầm nhà thờ có một loại cửa sổ nhỏ, ở giữa cửa sổ lắp một thanh sắt có răng cưa lớn ở hai bên, dùng làm "lan can". Thanh sắt trông khá hung dữ này chắc là chiếc cưa lớn dùng để cưa gỗ hồi đó nhỉ? Vậy bên trong tối thui đó từng giam giữ những ai? Điều này khiến chúng tôi tràn ngập những phỏng đoán đầy sợ hãi về những chuyện đã xảy ra ở giáo hội Thiên Chúa giáo thời trung cổ.

Ánh sáng trong nhà thờ lúc mờ lúc tỏ, toàn là những mảnh vụn của ánh sáng và bóng tối, những người đến cầu nguyện lúc ẩn lúc hiện. Đối với chiếc đàn đại phong cầm cổ xưa, nhà thờ bằng gỗ chính là một chiếc hộp âm thanh khổng lồ. Âm nhạc ca ngợi Đức Mẹ tràn ngập nhà thờ một cách trầm hùng. Thêm vào đó, chính là mùi hương của gỗ mấy trăm năm cũng không tan hết.

Âm nhạc trong nhà thờ là đàn phong cầm, âm nhạc ngoài nhà thờ là tiếng chuông. Mỗi khi chiếc chuông đồng trong chóp nhọn vang lên, âm thanh hai nặng một nhẹ, lạng lảng dễ nghe, lan tỏa ra bốn phía giống như ánh nắng mặt trời. Những ngôi nhà ở Honfleur cao tối đa không quá ba tầng, nhà thờ thì cao bốn tầng; tiếng chuông không bị vướng bận gì, bao trùm toàn thành phố. Kỳ lạ nhất là những con phố nhỏ ngõ hẻm trong thành đan xen dọc ngang. Những con hẻm vố trống trải này bỗng trở thành đường ống lưu thông của tiếng chuông. Dù ở trong con hẻm sâu nào, cũng đều cảm nhận được tiếng chuông rõ mồn một ùa tới trước mặt.

Cảm giác tuyệt vời nhất đương nhiên nằm ở trong những con hẻm sâu này.

Tôi thích những ngôi nhà cổ và bức tường cũ đủ mọi kiểu dáng ở hai bên đường, thích dáng vẻ ngả nghiêng ngả ngửa của chúng sau đằng đẵng tháng năm, thích độ dốc nhấp nhô theo địa thế, thích mặt đường lát đá gập ghềnh nham nhở khiến người ta đau chân, thích một cụm dây leo xanh um hoặc những đóa hoa tràn đầy sức sống bất ngờ trào dâng từ bên trong bức tường cũ... Tôi đặc biệt thích cảm giác mất phương hướng khi đứng trong những con hẻm sâu đan xen tùy ý này. Ở trong những con hẻm sâu thế này, chỉ dựa vào sáng tối là không thể xác định được thời gian; chính ngọ sẽ là một vùng u ám sắc xanh, lúc chập tối ngược lại sẽ rực rỡ một vùng ánh sáng — một tia nắng chiều chiếu rọi con hẻm sáng trưng vàng óng.

Sau khi khách du lịch lần lượt rời đi, Honfleur lại quay về với nhịp điệu và bức tranh ngày thường của nó. Trên phố rất ít khi nhìn thấy người, không có tiếng động, thường sẽ có một con mèo lặng lẽ đi xuyên qua phố. Tiệm tạp hóa không nhiều, phần lớn là tiệm bánh mì, tiệm tạp hóa, cửa hàng quần áo, quán rượu, tiệm đồ gốm, tiệm ngư cụ và dụng cụ đánh cá, lại có thêm mấy cửa hàng đồ cổ, giá đồ cổ rẻ đến mức kinh ngạc. Đối với một Honfleur đắm chìm trong lịch sử, nơi đây có những món cổ vật hiếm có lấy mãi không cạn.

Trước tòa hải quan cũ nhỏ nhắn giống như lâu đài nhỏ ấy, một thủy thủ mặc áo da đang ngực ưỡn bụng ngực hút chiếc tẩu thuốc lớn, một chú chó săn đứng kiêu hãnh bên cạnh; trên con đường nhỏ ven cảng cá, một người phụ nữ trẻ đang đẩy xe nôi thong thả dạo bước, phía trước chân đứa trẻ đặt một bó lớn hoa huệ màu hồng và trắng vừa mới mua; trên bờ đê, ông lão bày sạp bán cá tôm nói với hai người phụ nữ mập mạp rằng: "Hôm qua gió lớn, tôm hôm nay đắt hơn một chút rồi."

Những bức tranh bình dị lại đầy chất thơ này mới chính là điểm hưng phấn của các họa sĩ nhỉ?

Tôi bỗng phát hiện màu sắc của bầu trời phong phú vô cùng. Những đám mây hiểm trở chất chồng trên bầu trời phía phương đông, trông như những dãy núi non trùng điệp. Có đám đen thẳm như mực, có đám trắng chói mắt, tựa như lớp tuyết đọng dưới ánh mặt trời. Bầu trời đằng sau chúng, nhờ sự ngấm vào của ánh chiều tà, sắc trời xanh thẳm ánh lên chút sắc tím, một sắc hoa violet vừa đẹp vừa thuần khiết. Sâu trong sắc tím ấy lại ngưng tụ một loại màu xanh của quả ô liu. Trên màu xanh có mấy dải mây màu cam cực kỳ rực rỡ đang di chuyển. Tất cả những màu sắc này đều phản chiếu xuống làn nước biển bên dưới. Biển không có cảnh ngược, những cảnh vật phản chiếu xuống biển toàn là màu sắc. Biển cả dao động, tất cả màu sắc lại hòa quyện vào nhau. Loại màu sắc đẹp đến khó tin này làm sao có thể vẽ ra được chứ?

Người bạn đồng hành hỏi tôi khi nào đi tham quan "Bảo tàng mỹ thuật Boudin". Cậu ấy nói ở đó lưu giữ rất nhiều tranh của trường phái ấn tượng vẽ tại Honfleur. Tôi nói, đi ngay bây giờ. Cậu ấy mông lung cười, nói: "Cậu thật là bình tĩnh, cuối cùng mới đi xem tranh."

Tôi nói: "Muốn hiểu về họa sĩ, tốt nhất là hãy ngắm nhìn những sự vật đã thu hút họ trước đã."

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.