Phùng Ký Tài Tùy Bút Tập

Lượt đọc: 359 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hòn Đá Cháy Rực

❊ ❊ ❊

—— Điêu khắc mang tính cá nhân của Rodin

Lần đầu tiên tôi tiếp xúc với tác phẩm gốc của Rodin là ở Trung Quốc, vào năm 1992. Việc đưa các tác phẩm của Rodin đến trưng bày tại cố quốc của nền văn minh phương Đông đã làm chấn động thế giới lúc bấy giờ. Người đến tham quan Bảo tàng Mỹ thuật Trung Quốc đông như nêm cội, cứ như đi xem chính bản thân Rodin vậy. Mang theo tâm trạng ngưỡng mộ, tôi chen chúc trong dòng người, rướn cổ tìm kiếm từng kiệt tác lưu truyền đời đời của Rodin. Thế nhưng, "lần tiếp xúc đầu tiên" ấy lại mang đến cho tôi ấn tượng vô cùng bất ngờ. Thứ thực sự làm tôi chấn động không phải là những kiệt tác nổi tiếng toàn cầu như "Kẻ suy tư", "Balzac", "Người đi bộ" hay "Công dân Calais" vân vân, mà là một bức tượng nhỏ đôi bằng cẩm thạch trắng muốt và trong suốt mang tên "Nụ hôn".

Đương nhiên, tôi đã từng nhìn thấy bức tượng điêu khắc này từ các tập artbook từ rất sớm, khoảnh khắc đôi nam nữ khỏa thân ôm lấy nhau và hôn nhau, hòa quyện vào làm một một cách hài hòa, tươi đẹp lại tràn đầy đam mê. Tôi từng xem nó như một biểu tượng của tình yêu hoàn hảo. Thế nhưng, đứng trước tác phẩm điêu khắc này, tôi lại cảm thấy có một bầu không khí riêng tư đang bao trùm lấy đôi nam nữ quấn quýt lấy nhau này. Tình yêu không thể kìm nén khiến thể xác họ đang bùng cháy. Tiếp theo đó, mọi khao khát của sự sống đều tập trung lên đôi môi của họ. Lúc này, tôi phát hiện ra rằng môi của họ hoàn toàn chưa chạm vào nhau, ở giữa vẫn còn một khoảng không gian rất nhỏ. Tôi đi vòng quanh bức tượng điêu khắc này hai, ba vòng, và cảm thấy trong khoảng không gian nhỏ ấy dường như có một luồng khí vô hình. Một luồng khí vừa tha thiết vừa gấp gáp. Môi của họ đang run rẩy và phát nóng! Tôi bị chấn động bởi tác phẩm này. Đây không phải là bức tượng cẩm thạch lạnh lẽo, mà là hai sinh mệnh bằng xương bằng thịt đang sục sôi dòng máu nóng; đây không phải là biểu tượng của tình yêu, mà là hai "con người cụ thể" bị tình ái thắp lửa. Họ là ai? Phải chăng ẩn giấu đằng sau khoảng không này là câu chuyện vừa đẹp đẽ lại vừa tàn nhẫn giữa Rodin và người tình của ông, Camille Claudel?

Kể từ lúc đó, tôi rất muốn đến Paris để tìm câu trả lời.

Ở Paris, "Nụ hôn" được đặt ngay trong Bảo tàng Rodin.

Bảo tàng này trong lịch sử có tên là Biệt thự Biron, từng là nơi ở cũ của Rodin. Nhưng đó chỉ là nơi ở thời niên thiếu về già của Rodin. Năm 1908, thông qua sự giới thiệu của nhà thơ người Áo Rilke, Rodin mới chuyển đến dinh thự tao nhã này. Claudel chưa từng đặt chân đến đây. Cô đã tuyệt giao với Rodin từ trước đó rất lâu. Biệt thự Biron hoàn toàn không hề hay biết gì về mối tình cuồng nhiệt mà đau khổ giữa Claudel và Rodin. Phải đấy, tôi đi qua đi lại ở lầu trên lầu dưới của bảo tàng, cảm thấy nó chẳng thể kể cho tôi nghe điều gì cả.

Cho nên khi ngắm nhìn "Nụ hôn", tôi lại chẳng hề có cảm giác chấn động như ở Bảo tàng Mỹ thuật Trung Quốc, tại sao chứ? Tôi thấy khá hoang mang.

Thế nhưng, khi tĩnh tâm ngắm nhìn lại những tác phẩm gốc lớn nhỏ trong bảo tàng, thứ thu hút tôi vẫn là những bức tượng nhỏ thể hiện tình cảm nam nữ. Có những bức tượng nhỏ trước đây chưa từng được thấy. Tại sao Rodin lại có nhiều tác phẩm thuộc chủ đề này đến vậy? Chỉ cần tập trung quan sát từng tác phẩm, người ta sẽ cảm thấy như đang lật mở một góc bức màn che chắn đời tư của Rodin, một hơi thở sâu thẳm, riêng tư và nằm sâu trong tầng sâu của sự sống dần lộ diện. Thế là, dần dần tôi cảm thấy lại kết nối được với cảm giác có được từ "Nụ hôn" trước đó.

Lúc này, hai bàn tay xuất hiện trước mặt tôi. Một bên là tay đàn ông, một bên là tay phụ nữ. Chỉ có hai bàn tay này, chúng như thể "nhô" ra từ một khối đá. Bàn tay của người đàn ông vươn ngang qua, dò dẫu, rồi mạnh dạn chạm vào bàn tay người phụ nữ. Đây là tác phẩm "Bàn tay người tình" của Rodin. "Bàn tay người tình" này cũng giống như "Nụ hôn" — lúc này toàn bộ dây thần kinh trên cơ thể đều dồn hết lên đôi tay. Đôi tay cũng đang run rẩy và phát nóng. Tiếp theo đó cũng là sự bùng cháy của sự sống.

Nhưng đối với tình yêu mà nói, "chạm" có ý nghĩa vĩ đại hơn "hôn" rất nhiều. Chạm là ký tự đầu tiên của ngôn ngữ cơ thể vô cùng thánh thiện. Nó phải dùng lòng dũng cảm vô bờ bến để diễn đạt. Cái chạm nhẹ nhàng này lại dựa vào nguồn nội lực nặng ngàn cân của nội tâm. Nó là một điểm khởi đầu vĩ đại và một sự ra đời huy hoàng. Thế nên, "Bàn tay người tình" này lại mang sức mạnh làm chấn động lòng người hơn cả "Nụ hôn".

Ai có thể nhạy bén như Rodin khi phát hiện ra khoảnh khắc quyến rũ hút hồn ban đầu ấy trong tình yêu? Phát hiện ra ý nghĩa thần thánh của đôi tay? Phát hiện ra đôi tay chính là xúc giác của tâm hồn? Tất cả mọi cảm giác vi tế nhất, chân thật nhất trong tâm hồn đều nằm trọn trên đôi tay.

Rodin từng nói: "Nếu một con người mất đi xúc giác, thì anh ta cũng coi như đã chết. Xúc giác, đó là cảm giác duy nhất không thể thay thế."

Ông lấy được sự mặc khải ấy từ đâu? Chỉ dựa vào một thứ thiên bẩm nào đó thôi sao?

Đương nhiên, đây là do Claudel đầy quyến rũ, gợi cảm và thiên tài đã nói cho ông biết.

Thực ra, ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy Claudel, Rodin đã đem lòng yêu cô. Một phần là vì vẻ đẹp mang nét hoang dã của cô, đôi môi đầy kiêu hãnh, cùng với chiếc trán "giai nhân tuyệt thế" bên dưới mái tóc màu hạt dẻ và đôi mắt xanh thẳm; một phần khác là vì tài năng hiếm có của cô. Mà đồng thời, Claudel cũng chủ động mở ra thế giới thiếu nữ thuần khiết và trinh bạch của mình trước người đàn ông hơn cô hai mươi bốn tuổi này. Điều này hoàn toàn là nhờ vào thiên tài của Rodin. Sức hút của người đàn ông chính là tài hoa. Mọi thứ bẩm sinh của Rodin đều thuộc về điêu khắc — ánh mắt sắc bén, cảm giác nhạy bén, tư duy sâu sắc, cùng với đôi tay kì diệu không tưởng, tất cả đều vì nghệ thuật điêu khắc, và hơn thế nữa, lúc nào cũng tỏa sáng thứ linh tính siêu việt cùng khả năng sáng tạo phi thường của ông. Mặc dù khi đó Rodin vẫn chưa có quá nhiều tên tuổi, nhưng tài hoa của ông đã bức người. Thế là, họ nhanh chóng chinh phục lẫn nhau. Rodin đang ở độ tuổi sung mãn cùng Claudel tràn ngập hơi thở thanh xuân giống như cơn mưa rào gió dữ, cái nắng gắt cuồng phong, lao đầu vào mùa hè thiêu đốt của tình yêu họ. Đồng thời, Rodin cũng bước vào thời kỳ hoàng kim trong sáng tạo nghệ thuật của mình.

Còn đối với Claudel mà nói, những gì cô làm chính là dấn thân vào một trò chơi tình ái tàn nhẫn phải đánh đổi bằng cả cuộc đời. Bởi vì, Rodin đã có người bạn đời lâu dài là Rose cùng cậu con trai. Nhưng Claudel đã nhảy vào vũng xoáy lại còn say sưa trong đó, thì không thể quay lại bờ để lựa chọn lại nữa. Cứ như vậy, họ đành phải tránh né ánh mắt của mọi người, ra dáng như không có chuyện gì xảy ra ở nơi công cộng, tìm kiếm bất kỳ cơ hội nào có thể, một chút không gian và thời gian, để trút bỏ cho nhau tình yêu không thể kìm nén cùng khao khát không thể chế ngự. Từ kho cẩm thạch nhỏ ở phố Rue de l'Université, đến biệt thự Folie-Neubourg ở phố Île-Saint-Louis, rồi đến khu vườn Peyzieu... Ở những góc tối trong từng xưởng điêu khắc, trên ghế dài, trên nền đất đầy bùn đất, giữa những tác phẩm điêu khắc chưa hoàn thành và các linh kiện, thể xác nóng rực của họ điên cuồng quấn quýt lấy nhau, cô dùng đôi môi dính đầy vụn cẩm thạch để hôn ông, ông dùng đôi bàn tay dính đầy bột thạch cao để vuốt ve cô — họ dùng niềm vui tính ái tột đỉnh để diễn tả tình yêu một cách vô cùng phong phú và chân thật. Mặc dù mối tình kéo dài hơn mười năm nay vẫn luôn là chuyện riêng tư, trốn tránh đông tây, lúc ẩn lúc hiện chịu đựng mối đe dọa bị người ngoài phát hiện, và liên tục xảy ra xung đột với người phụ nữ bất hạnh Rose. Thậm chí cô chưa từng được ngủ lại bên cạnh ông. Nhưng điều này lại càng khiến tình yêu của họ thêm phần khao khát, tràn ngập khoái cảm mãnh liệt của việc ăn trái cấm, cùng niềm vui sướng tựa như sự bùng nổ dưới áp lực đè nén.

Đôi tay là công cụ của trái tim. Trong lúc chính họ cũng không lấy làm tự giác cho lắm, thì đã nhào nặn tất cả những điều này vào trong bùn đất bằng "đôi bàn tay biết nói", hoặc khắc mạnh vào trong đá bằng "cây búa và cái đục có mắt".

Cho dù là tác phẩm "Bình minh" của Rodin, hay "Tượng Rodin" của Claudel, thì đều là hình bóng của đối phương trong lòng người đang yêu. Người phụ nữ đội mũ ngủ trong "Bình minh" sáng sủa, thuần khiết, cao quý, mơ màng, chẳng lẽ ngay cả bề mặt làn da cũng không tràn ngập sự dịu dàng vô bờ bến của Rodin hay sao? Còn "Tượng Rodin" với phong cách kiên định và sắc sảo, chẳng phải chính là hình tượng đang dâng trào trong lòng Claudel từng giây từng phút hay sao?

Trong các tác phẩm của họ, mỗi người đều có một "bức tượng nhỏ đôi", vô cùng giống nhau. Đó chính là tác phẩm "Sakuntala" của Claudel và "Thần tượng vĩnh hằng" của Rodin. Cả hai tác phẩm này đều là hình ảnh một người đàn ông quỳ gối trước một người phụ nữ. Nhưng nhìn kỹ lại, thì đó lại là "chính mình và đối phương" dưới những góc độ khác nhau của riêng họ.

Trong tác phẩm "Sakuntala" của Claudel, người đàn ông quỳ gối trước người phụ nữ, hai tay ôm chặt lấy đối phương vì sợ mất đi, khuôn mặt ngẩng lên tràn ngập sự trìu mến. Mà vào giờ phút này, toàn bộ tâm can của người phụ nữ đã hòa quyện làm một với anh ta. Tác phẩm này rất hiện thực, giống như một phân cảnh trong chuyện tình yêu của họ.

Nhưng trong tác phẩm "Thần tượng vĩnh hằng" của Rodin, người phụ nữ hoàn toàn mang một hình ảnh khác, cô ấy giống như một vị nữ thần, người đàn ông quỳ dưới chân cô, nhẹ nhàng hôn lên ngực cô, say đắm cô, sùng bái cô, vẻ mặt vô cùng thành kính. Còn thứ mà Rodin thể hiện lại chính là Claudel cùng tình yêu của họ — ở vị trí chí cao vô thượng trong lòng chính mình.

Một tác phẩm mang tính nhập thế, đầy máu thịt, đầy đam mê; một tác phẩm mang tính thánh thiện, được thanh lọc, mang tầm vóc của đài tưởng niệm. Đặt hai tác phẩm điêu khắc này lại với nhau, chính là Rodin và Claudel chân thực nhất từ năm 1885 đến năm 1898.

Có thể nói, ngay từ khoảnh khắc này, tình yêu của họ đã bước vào lớp bùn đất, thạch cao, cẩm thạch trong tay Rodin, và được đúc kết vào trong thứ đồng trường tồn cùng tuế nguyệt.

Rodin dùng đất bùn để miêu tả những thể xác tươi đẹp mà ông từng vuốt ve, dùng thạch cao để tái hiện lại những cảm xúc sục sôi thậm chí đến mức phát cuồng ấy, dùng thứ đồng sẫm màu và sáng bóng để dương oai cái giống đực đang bừng bừng trỗi dậy, và thả lỏng cho đá thỏa sức tưởng tượng về tình yêu lãng mạn. Những tác phẩm điêu khắc này chính là ghi chép về tình yêu của họ, cũng là giấc mơ về tình yêu. Khuôn mặt, biểu cảm, tư thế, cùng loại "đường nét dân tộc Pháp" có một không hai trên cơ thể của Claudel thường xuyên xuất hiện trong các tác phẩm của ông. Ông dùng chất liệu trong tay để sao chép cô, trải nghiệm cô, nhung nhớ cô, tưởng tượng cô, vuốt ve cô. Ông dùng đôi bàn tay tràn ngập cảm giác về sự sống của cô để tái tạo lại cô. Cuộc đời cô và ông hòa quyện vào nhau, cũng dung hợp làm một với nghệ thuật của ông. Trừ việc ông làm riêng cho cô rất nhiều bức tượng. Cô còn ẩn hiện xuất hiện trong các tác phẩm điêu khắc rộng khắp của ông.

Rodin từng nói với Claudel rằng:

"Em được thể hiện trong tất cả các tác phẩm điêu khắc của anh."

Từ "Trầm tư", "Thánh George", "Nước Pháp", "Nữ bệnh nhân đang bình phục", "Mùa xuân vĩnh cửu", "Chiếm đoạt", "Tình yêu chạy trốn", "Nữ sứ giả của các vị thần Iris", "Romeo và Juliet", "Ôm ấp" cho đến "Tội lỗi", "Sự cám dỗ của thánh Anthony", "Yêu tinh xấu", "Adam và Eva", "Tình yêu thoáng qua" vân vân. Chúng ta có thể nhìn thấy ánh hào quang của Claudel trong tình yêu, muôn hình vạn trạng của đời sống tình cảm, cùng với vẻ đẹp quyến rũ của thể xác khi ân ái.

Tất cả những điều này đều thấm đẫm niềm đam mê của Rodin. Tất cả mọi hình thái đẹp đẽ tột cùng, tất cả mọi đường nét lay động lòng người, tất cả mọi cảnh giới làm say đắm tâm hồn, đều là cảm nhận và tưởng tượng của Rodin. Loại tình cảm vấn vương, quấn quýt, vương vấn và niềm vui sướng của đôi bên, cùng với sự cám dỗ, đuổi bắt, hạnh phúc và cuồng loạn của hai giới, tất cả đều bắt nguồn từ tâm hồn của Rodin.

Claudel gần như chính là tất cả của Rodin. Thế nên, chúng ta cũng có thể hiểu được tại sao một nhà điêu khắc vĩ đại lại sáng tạo ra một số lượng tác phẩm mang tính cá nhân lớn đến kinh ngạc như vậy. Huống chi trong hàng trăm hình tượng của "Cổng địa ngục", chúng ta vẫn có thể nhận ra bóng dáng muôn hình vạn trạng của Claudel.

Nói sâu hơn, Claudel không chỉ mang đến cho ông một thế giới tình yêu thuần khiết và chung thủy, mà còn khiến ông cảm nhận được sức mạnh và sự chân thật của chính bản thân sự sống. Cho dù là thể xác, tình cảm, hay là tâm hồn.

Giá trị quan trọng nhất của Rodin trong lịch sử điêu khắc, đó là ông đã dời những bức tượng anh hùng vẫn luôn được đặt trên bệ cao từ thời Hy Lạp cổ đại xuống dưới, trả lại cho chúng máu thịt và linh hồn của sự sống. Trải nghiệm tình yêu chân thực của ông, trải nghiệm của thể xác, cảm nhận của linh hồn đã khiến ông càng thêm chú trọng đến ý nghĩa của cá thể sự sống. Do đó, điều này khiến cho "Balzac" và "Công dân Calais" mà ông sáng tạo cùng thời điểm đều là những con người bằng xương bằng thịt vĩ đại "trở về với trần gian". Trong Bảo tàng Rodin, chúng ta có thể nhìn thấy bức tượng nửa khỏa thân của Victor Hugo và khỏa thân toàn bộ của Balzac. Thậm chí cơ quan sinh dục của Balzac cũng được phơi bày một cách đầy sức sống. Vì thế, khi những tác phẩm này ra mắt công chúng, tất cả đều gây ra những làn sóng tranh cãi không nhỏ, vấp phải sự kháng cự và đả kích dữ dội từ thói quen thẩm mỹ của công chúng. Thế nhưng, khi cuối cùng chúng được mọi người tâm phục khẩu phục đón nhận, thì lịch sử đã bước lên một bước tiến vĩ đại. Nhưng trong "bước tiến của lịch sử" ấy, những trải nghiệm riêng tư và tác phẩm mang tính cá nhân của ông đã đóng vai trò vô hình nhưng lại vô cùng cốt yếu.

Sau năm 1900, trong lúc Rodin nổi tiếng khắp thiên hạ, thì Claudel lại từng bước bước vào cái bóng ngày càng sâu thẳm của cuộc đời.

Claudel không thể chịu đựng nổi sự cô đơn và tuyệt vọng khi phải dài đằng đẵng sống ngoài vòng tròn sinh hoạt của Rodin, không muốn mãi mãi chỉ là "học trò của Rodin". Ngay từ ngày yêu Rodin, cô đã mang trong mình "cảm giác bị bỏ rơi". Cô mang theo cảm giác ấy vướng bận với Rodin suốt mười lăm năm, cuối cùng kiệt sức, suy sụp tột độ, để rồi vào năm 1898 đã rời bỏ Rodin, chuyển đến một căn nhà rách nát ở đại lộ Turenne, sống ẩn dật một mình, từ chối lộ diện ở bất kỳ sự xã giao nào, ngày ngày thầm lặng đục đẽo đá. Mặc dù cô vô cùng tài năng, nhưng lại không có đủ tên tuổi. Mọi người vẫn dựa theo ấn tượng để coi cô là một đệ tử của Rodin, thế nên cô không bán được tác phẩm, sự nghèo khó khiến cô thường xuyên rơi vào cảnh khốnốn và lúng túng, lại còn phải chịu đựng sự ức hiếp từ những tên thợ đẽo đá thô kệch được thuê đến giúp việc. Trong khoảng thời gian này, Rodin đã ngày một thành công. Ông thuộc về kiểu nghệ sĩ có thể tận hưởng quả ngọt khi còn sống. Sau khi trải qua cuộc sống tình yêu đầy gió bão sóng gió với Claudel, ông lại quay về bờ biển yên bình, trở về bên cạnh Rose — người từng cùng ông gánh vác gánh nặng cuộc sống và sự gian khó trên con đường đời đằng đẵng. Ông mua một ngôi nhà lớn ở Meudon, sống cuộc sống sung túc; và lại mua một dinh thự xa hoa thời Phục hưng mang tên Biệt thự Biron ở Paris, để tiếp đón những nhân vật kỳ lạ, muôn hình vạn trạng của giới thượng lưu đang ùn ùn kéo đến. Trong khoảng thời gian này, còn có vài người tình bước vào cuộc sống rực rỡ nhiều màu sắc của ông. Đương nhiên, Rodin không hề quên Claudel. Cuộc tình oanh oanh liệt liệt, chớp giật sấm sét giữa ông và Claudel là thứ khắc cốt ghi tâm. Ông nhiều lần muốn giúp đỡ cô, nhưng đều bị sự kiêu ngạo của Claudel từ chối. Ông đành tìm cách vòng vo qua bên thứ ba, hỗ trợ cô về mặt kinh tế, giúp cô gầy dựng tên tuổi. Nhưng những sự hỗ trợ có hạn này đều không mang lại hiệu quả thực sự nào trên người Claudel.

Trong sự nghèo đói và cô tịch tuyệt đối, Claudel thực sự cảm thấy bản thân là một kẻ bị bỏ rơi. Dần dần, tình yêu và sự ca tụng ngày trước đã hóa thành oán hận. V vốn dĩ là một tính cách tràn ngập đam mê, nay lại trở nên trầm uất.

Năm 1905, Claudel xuất hiện triệu chứng hoang tưởng, hơn nữa ngày càng trở nên nghiêm trọng. Cô thường xuyên cắt đứt mọi liên lạc với tất cả mọi người, một mình ở lữ quán. Sức khỏe rất kém, tính khí quái đản, hễ nổi cơn tam bành là đập nát toàn bộ các tác phẩm điêu khắc. Ngày 3 tháng 3 năm 1913, cha của Claudel qua đời. Claudel đã hoàn toàn phát điên. Ngày 10 tháng 3, chiếc xe cứu thương của Bệnh viện tâm thần Évrard lập tức lái đến số 66 đại lộ Turenne, mấy nhân viên bệnh viện dùng sức đẩy cửa bước vào, nhìn thấy Claudel cởi sạch quần áo, đầu bù tóc rối ngồi trơ trọi ở đó, khắp căn phòng toàn là những bức tượng điêu khắc bị đập nát. Họ đành phải ra tay mặc chiếc áo khống chế hành động vào người Claudel, lôi cô đến bệnh viện giam giữ lại.

Lần giam giữ này, hóa ra lại là ba mươi năm. Kể từ đó, Claudel hoàn toàn cắt đứt với nghệ thuật điêu khắc. Nhịp tim của sinh mệnh nghệ thuật trở thành một đường thẳng tắp. Cô sống một cuộc đời vô tận và kỳ lạ trong căn phòng bệnh giống như nhà tù. Cô sống cho đến tận năm 1943, cuối cùng qua đời tại nhà thương điên Montdevergues. Thi thể của cô được chôn cất ở nghĩa trang Montfavet tại khu vực dành riêng cho nhà thương điên. Con số được khắc trên cây thánh giá là 1943 — No.392.

Trong hồ sơ lưu trữ về Claudel tại nhà thương điên ghi chú rõ: khi Claudel qua đời, không có tài sản, không có bất kỳ tài liệu có giá trị nào, thậm chí đến một món kỷ vật cũng không để lại. Thế nên Claudel cho rằng Rodin đã cướp đoạt đi tất cả mọi thứ của cô.

Trong những năm tháng Rodin và Claudel yêu nhau, phong cách các tác phẩm của họ giống nhau đến ngỡ ngàng. Trong mắt Claudel, Rodin "đã rút lấy từ cô không ít thứ để nuôi dưỡng tài năng của ông". Nhưng rốt cuộc đó là những thứ gì? Thực ra đó chính là tình yêu! Tình yêu không chỉ mang đến cho họ niềm đam mê và sức mạnh giống nhau, mà còn đồng hóa ngôn ngữ nghệ thuật của họ một cách kỳ diệu. Khi ấy, chẳng phải Claudel đã cảm thấy rằng "chúng ta giống nhau đến kinh ngạc, đến mức trong đôi tay chúng ta không thể sản sinh ra bất kỳ đề tài mới lạ nào nữa hay sao"? Vào khoảnh khắc vĩ đại ấy, họ đã hòa quyện làm một từ thể xác, sinh mệnh, tinh thần cho đến nghệ thuật. Nếu không có tình yêu này, Claudel cũng không thể sáng tạo ra "Tượng Rodin", "Sakuntala" và "Những lời thì thầm"! Xét từ ý nghĩa này, toàn bộ các tác phẩm mang tính cá nhân của Rodin đều nên được coi là do họ cùng nhau sáng tạo nên.

Sau Claudel, những người phụ nữ kiều diễm bước vào thế giới tình cảm của Rodin, không còn một ai có thể tiêm vào nguồn "năng lượng hạt nhân" tương tự cho sinh mệnh của ông nữa. Ông từng tạc tượng cho phu nhân Fairfax, Gwen John, Hélène de Nostitz, Hầu tước phu nhân Choiseul vân vân. Ông cũng từng yêu những "mỹ nhân" này. Nhưng tuyệt đối không có một bức tượng nào có thể khiến người ta chấn động như "Nụ hôn" và "Bàn tay người tình" cùng một loạt tác phẩm lớn!

Phải nói rằng, người tạo nên những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại ấy, thậm chí là người tạo nên Rodin — đồng thời cũng là người hy sinh lớn nhất, chính là Claudel.

Vậy bản thân Claudel đã để lại những gì?

Em trai của Camille Claudel, nhà văn Paul, đã đau đớn thốt lên trước mộ của chị mình rằng: "Camille, món quà quý giá mà chị dành cho em là gì? Chỉ là một khoảng đất trống không dưới chân em đây ư? Sự hư vô! Một cõi hư vô!"

Thế nhưng, mảnh nghĩa trang chôn cất Claudel sau đó cũng đã bị san phẳng hoàn toàn do chính phủ thu hồi đất. Dấu vết của Claudel đã chẳng còn có thể tìm kiếm. Cuối cùng chúng ta vẫn phải quay trở lại với các tác phẩm của cô và Rodin. Bởi vì người nghệ sĩ đã để lại sinh mệnh của mình trong các tác phẩm rồi.

Cùng năm Claudel bị tống vào nhà thương điên, Rodin bất ngờ bị đột quỵ. Đây là một sự trùng hợp, hay là một sự cảm ứng sinh mệnh huyền bí nào đó, không thể nào biết được, và cũng mãi mãi không ai biết được.

Tất cả những điều này chính là nghệ thuật và cuộc đời chân thực của một bậc đại sư.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.