Vừa lúc chạng vạng, một làn mưa tháng Chín dịu nhẹ bắt đầu rơi xuống những người hái hoa bia. Các bà mẹ đẩy những chiếc xe nôi nảy từng nhịp ra khỏi khu vườn; các thùng đựng được cất đi, và sổ ghi công được tổng kết. Những đôi trẻ thong thả bước về nhà, hai người chung một chiếc ô, và những chàng trai cô độc đi phía sau họ vừa đi vừa cười đùa. Dan và Una, những người đã ở lại hái hoa bia sau giờ học, liền rảo bước đến lò sấy để nướng khoai tây. Tại đó, lão Hobden cùng con chó săn lông mượt Blue-eyed Bess sinh hoạt suốt cả tháng trời để canh chừng công đoạn sấy hoa bia.
Họ ổn định chỗ ngồi, như thường lệ, trên chiếc phản rải đầy bao tải đặt trước các miệng lò. Khi Hobden kéo tấm cửa chớp lên, họ lại đăm đăm nhìn vào lớp than hồng không ngọn lửa đang phả hơi nóng lên cái ống khói hình trụ kiểu cũ tối thumam. Lão thong thả gạt bỏ vài mẩu than xốp còn mới, dùng đôi bàn tay chưa từng run rẩy xếp chúng thật chuẩn xác vào nơi tỏa nhiệt hiệu quả nhất; thong thả với tay ra phía sau cho đến khi Dan trút những củ khoai tây vào lòng bàn tay chai sạn hình chiếc xúc của lão; cẩn thận xếp chúng quanh bếp lửa, rồi đứng lặng trong giây lát, bóng in đậm trước ánh lửa rực hồng. Khi lão khép cửa chớp lại, căn nhà lò dường như chìm vào bóng tối trước cả khi ngày tàn, và lão thắp ngọn nến trong chiếc đèn lồng. Lũ trẻ thích tất cả những điều này bởi chúng đã quá đỗi quen thuộc.
Cậu bé nuôi ong, con trai của Hobden—người có chút không bình thường ở trí óc dù làm việc gì với loài ong cũng cừ khôi—lặng lẽ luồn vào như một cái bóng. Chúng chỉ nhận ra sự hiện diện của cậu khi chiếc đuôi cụt của con Bess khẽ quẫy vào chân chúng.
Một giọng nói lớn bất chợt cất lên hát vang ngoài làn mưa lất phất:—
‘Bà Laidinwool già đã khuất núi gần mười hai tháng,
Bà nghe tin hoa bia được mùa, liền ngóc đầu chỗi dậy.’
‘Chẳng thể có kẻ thứ hai thốt ra cái giọng oang oang thế này được!’ Lão Hobden kêu lên, quay phắt người lại.
‘Bởi vì, bà rằng: “Mấy chàng trai từng hái bia cùng ta thuở trẻ trung xuân sắc,
Họ chắc chắn sẽ có mặt ở vụ hái bia, và ta——”’
Một người đàn ông xuất hiện ở ngưỡng cửa.
‘Ồ, chà chà! Người ta vẫn bảo vụ hái bia có thể thu hút cả những kẻ đã chết chìm trong đất; và giờ thì ta tin là thật rồi. Cậu đấy phỏng, Tom? Tom Shoesmith!’ Hobden hạ thấp chiếc đèn lồng xuống.
‘Cậu mất khối thời gian mới quyết định xong xuôi đấy nhỉ, Ralph!’ Người lạ mặt sải bước tiến vào—cao hơn Hobden trọn ba inch, một gã khổng lồ mặt rám nắng, mai tóc bạc phơ cùng đôi mắt xanh trong vắt. Họ bắt tay nhau, và lũ trẻ có thể nghe tiếng những lòng bàn tay chai cứng cọ xát vào nhau kêu sột soạt.
‘Cậu chẳng hề suy giảm chút lực tay nào cả,’ Hobden nói. ‘Là ba mươi hay bốn mươi năm về trước khi cậu đánh vỡ đầu tôi ở hội chợ Peasmarsh thế?’
‘Mới có ba mươi thôi, và chuyện đầu óc sứt mẻ thì hai đứa hòa cả làng. Cậu cũng nện lại tôi bằng một cây sào hái hoa bia còn gì. Tối hôm đó chúng ta lết về nhà bằng cách nào thế? Bơi à?’
‘Cùng cách con gà lôi chui vào túi áo lão Gubbs ấy—nhờ một chút may mắn và ngập tràn phép thuật.’ Lão Hobden cười vang trong lồng ngực sâu thẳm.
‘Tôi thấy cậu vẫn chưa quên đường đi lối lại trong các khu rừng nhỉ. Cậu còn làm mấy trò này nữa không?’ Người lạ mặt làm động tác giả vờ ngắm bắn qua một khẩu súng.
Hobden đáp lại bằng một cử động tay nhanh gọn tựa như đang cắm ghim giữ lưới bẫy thỏ.
‘Không. Giờ tôi chỉ còn lại ngần ấy thôi. Già nua đành chịu già nua. Thế còn dạo này cậu có tin tức gì sau ngần ấy năm xa cách?’
‘Ồ, tôi từng đến Plymouth, từng đến Dover—
Tôi từng lang thang, hỡi các bạn, khắp bốn phương trời,’
người đàn ông vui vẻ đáp. ‘Tôi đoán mình hiểu biết về Nước Anh Cũ này chẳng kém ai đâu.’ Hắn quay về phía lũ trẻ và nháy mắt đầy tinh nghịch.
‘Thế thì chắc bọn chúng đã nhồi sọ cậu khối chuyện hoang đường rồi. Tôi từng đi đến tận Wiltsheer xa xôi ở nước Anh một lần. Tôi đã bị lừa một vố đau điếng khi mua một đôi găng tay làm vườn,’ Hobden nói.
‘Ở đâu mà chẳng có mấy lời lẽ ba hoa. Còn cậu thì vẫn gắn bó khá khăng khít với xó xỉnh của mình đấy, Ralph.’
‘Không thể bứng một cái cây già đi nơi khác mà không làm nó chết yểu,’ Hobden cười hì hì. ‘Và tôi cũng chẳng tha thiết chết cho cam, cũng như cậu chẳng trông mong gì việc đến giúp tôi hái hoa bia tối nay đâu nhỉ.’
Gã khổng lồ tựa người vào phần tường gạch của lò sấy, dang rộng hai tay. ‘Thuê tôi đi!’ đó là tất cả những gì hắn nói, và họ cùng nhau bước lên lầu trong tiếng cười vui vẻ.
Lũ trẻ nghe thấy tiếng những chiếc xẻng cào sột soạt trên lớp vải bạt nơi những búp hoa bia màu vàng đang được sấy khô phía trên các lò lửa, và toàn bộ căn nhà lò ngập tràn thứ mùi hương ngọt ngào, gây buồn ngủ khi chúng được đảo đều.
‘Đó là ai vậy?’ Una thì thầm hỏi Cậu bé nuôi ong.
‘Chịu, cũng như cậu thôi—nếu cậu không biết,’ cậu đáp và mỉm cười.
Những giọng nói trên sàn sấy trò chuyện và khúc khích cười với nhau, cùng những bước chân nặng nề qua lại. Chẳng mấy chốc, một bao hoa bia rơi qua lỗ ép phía trên, rồi căng phồng và chắc nịch khi họ xúc đầy. Tiếng ‘Kleng!’ vang lên từ cỗ máy ép, nén chặt đống nguyên liệu rời rạc thành từng khối bánh đặc.
‘Nhẹ tay thôi!’ Họ nghe thấy tiếng Hobden kêu lên. ‘Cậu sẽ làm bung cả vỏ của nó mất nếu cứ nén mạnh thế. Cậu bất cẩn hệt như con bò đực nhà Gleason vậy, Tom. Lại đây ngồi sưởi lửa đi. Thế là ổn rồi.’
Họ bước xuống, và khi Hobden mở cửa chớp để kiểm tra xem khoai tây đã chín chưa, Tom Shoesmith liền bảo lũ trẻ: ‘Rắc thật nhiều muối vào nhé. Thế mới biết tôi là loại người gì chứ.’ Hắn lại nháy mắt, và Cậu bé nuôi ong lại cười trong khi Una trừng mắt nhìn Dan.
‘Tôi biết cậu là loại người gì rồi,’ lão Hobden càu nhàu, vừa mò mẫm tìm những củ khoai tây quanh đống lửa.
‘Thế á?’ Tom tiếp lời sau lưng lão. ‘Có những kẻ trong chúng ta không tài nào chịu nổi Móng Ngựa, Chuông Nhà Thờ, hay Nước Chảy; và nhân chuyện nước chảy’—hắn quay sang Hobden, người đang lùi ra khỏi khu lò sấy—‘cậu có nhớ những trận lụt lớn ở Robertsbridge hồi gã thợ của bác thợ xay chết đuối ngoài phố không?’ [trang 237]
‘Khá rõ là đằng khác.’ Lão Hobden thả người ngồi xuống đống than bên cửa lò. ‘Năm đó tôi đang tán tỉnh vợ tôi ở vùng đầm lầy Marsh. Hồi ấy tôi làm thợ đánh xe cho ông chủ Plum—được trả mười shilling một tuần. Vợ tôi là một phụ nữ người miền Marsh.’
‘Cái xứ Romney Marsh đúng là một nơi kỳ quặc lạ lùng,’ Tom Shoesmith nói. ‘Tôi từng nghe người ta bảo thế giới này được chia ra làm các phần gồm Châu Âu, Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Úc, và Romney Marsh.’
‘Dân đầm lầy thì nghĩ vậy đấy,’ Hobden nói. ‘Tôi đã tốn khối công sức mới bắt được vợ tôi rời khỏi nơi đó đấy.’
‘Cô ấy xuất thân từ đâu thế nhỉ? Tôi quên mất tiêu rồi, Ralph.’
‘Dymchurch nằm dưới Chân Thành,’ Hobden đáp, tay vẫn cầm củ khoai tây.
‘Vậy chắc cô ấy mang họ Pett—hoặc họ Whitgift phải không?’
‘Whitgift.’ Hobden bẻ đôi củ khoai tây và ăn nó với sự gọn gàng kỳ lạ của những người thường xuyên dùng bữa giữa chốn đồng không mông quạnh lộng gió. ‘Cô ấy trở nên khá ôn hòa sau khi sống ở vùng Weald một thời gian, nhưng khoảng mười hay hai mươi năm đầu chung sống, cô ấy có những nét tính cách kỳ quặc không gì sánh nổi. Hơn nữa, cô ấy cực kỳ mát tay với loài ong.’ Lão cắt một miếng khoai tây nhỏ rồi ném ra phía cửa.
‘À! Tôi từng nghe nói dòng họ Whitgift có tầm nhìn thấu đáo hơn người khác rất nhiều,’ Shoesmith nói. ‘Thế ra cô ấy vậy thật à?’
‘Cô ấy trong sáng và vô can trước mọi thứ thuật phù thủy [trang 238],’ Hobden nói. ‘Chỉ là cô ấy hay đọc điềm báo cùng ý nghĩa từ đàn chim bay lượn, sao băng, đàn ong xây tổ, và những thứ đại loại thế. Hỡi ơi, cô ấy thường nằm thức trắng đêm—lắng nghe những tiếng gọi, như lời cô ấy nói.’
‘Điều đó chẳng chứng minh được điều gì sất,’ Tom nói. ‘Toàn bộ dân đầm lầy từ ngàn đời nay vốn đều là những kẻ buôn lậu. Chuyện lắng nghe ngóng hóng hớt ban đêm đã ngấm sẵn trong máu của họ rồi.’
‘Đương nhiên rồi,’ lão Hobden đáp, mỉm cười. ‘Tôi còn nhớ những vụ buôn lậu diễn ra gần chúng ta hơn nhiều so với vùng đầm lầy Marsh. Nhưng đó không phải là nỗi bận tâm của vợ tôi. Ấy là một đám chuyện nhảm nhí,’ lão hạ thấp giọng xuống, ‘về đám Biệt phái.’
‘Đúng thế. Tôi từng nghe nói dân đầm lầy tin vào sự tồn tại của bọn chúng.’ Tom nhìn thẳng vào lũ trẻ đang mở trừng trừng đôi mắt đứng cạnh con Bess.
‘Bọn Biệt phái ư,’ Una kêu lên. ‘Tiên á? Ồ, em hiểu rồi!’
‘Người miền Đồi,’ Cậu bé nuôi ong nói, đồng thời ném một nửa củ khoai tây của mình về phía cửa.
‘Đấy, cậu thấy chưa!’ Hobden nói, chỉ tay về phía cậu bé. ‘Thằng bé nhà tôi, nó thừa hưởng đôi mắt và những giác quan bén nhạy của mẹ nó. Đó chính là cách gọi của bà ấy dành cho họ!’
‘Và anh nghĩ sao về tất cả những chuyện đó?’
‘Ừm—ừm,’ Hobden lẩm bẩm. ‘Một người đàn ông qua lại những cánh đồng và lùm cây sau khi trời tối nhiều như tôi, hắn sẽ chẳng bao giờ đi lệch đường trừ khi tránh mấy tay giữ rừng.’
‘Nhưng gác chuyện đó sang một bên đi,’ Tom nói với giọng dỗ dành. ‘Vừa rồi tôi thấy anh ném Miếng Ngon ra ngoài cửa đấy nhé. Anh có tin hay là—anh tin chứ?’
‘Củ khoai tây đó có một cái mắt đen sì to đùng,’ Hobden phẫn nộ đáp.
‘Con mắt nhỏ của tôi lúc nãy chẳng thấy cái mắt đen nào cả [trang 239]. Nó trông cứ như thể anh cố tình dành nó cho—cho Bất kỳ ai đang cần vậy. Nhưng gác chuyện đó sang một bên đi. Anh có tin hay là—anh tin chứ?’
‘Tôi chẳng nói gì sất, bởi vì tôi chẳng nghe thấy gì, và tôi cũng chẳng nhìn thấy gì. Nhưng nếu cậu bảo rằng sau khi màn đêm buông xuống, trong các lùm cây có nhiều thứ hơn là con người, loài thú lông mao, loài chim chóc, hay loài cá nước, thì tôi cũng chẳng dám đôi co để gọi cậu là kẻ nói dối đâu. Giờ thì đến lượt cậu đấy, Tom. Cậu nói sao nào?’
‘Tôi cũng giống như anh thôi. Tôi chẳng nói gì cả. Nhưng tôi sẽ kể cho anh nghe một câu chuyện, và anh muốn áp đặt nó thế nào tùy ý.’
‘Đám chuyện nhảm nhí vô tích sự,’ Hobden càu nhàu, nhưng lão vẫn nhồi đầy tẩu thuốc.
‘Dân đầm lầy gọi đó là Cuộc di tản ở Dymchurch,’ Tom chậm rãi tiếp lời. ‘Biết đâu anh đã từng nghe qua rồi chứ?’
‘Vợ tôi từng kể cho tôi nghe hàng chục lần rồi. Không biết chừng cuối cùng tôi lại đâm ra tin sái cổ—có những lúc là thế.’
Hobden vừa nói vừa bước qua, rít tẩu thuốc vào ngọn lửa đèn lồng vàng óng. Tom tì một bên khuỷu tay lực lưỡng lên đầu gối cũng lực lưỡng không kém, ngồi giữa đống than.
‘Cậu đã bao giờ tới vùng đầm lầy Marsh chưa?’ hắn hỏi Dan.
‘Chỉ đến tận Rye, một lần thôi ạ,’ Dan đáp.
‘À, đó mới chỉ là rìa ngoài thôi. Sâu bên trong vùng đất ấy là những ngọn tháp nhà thờ mọc sát cạnh nhau, những bà mụ ngồi trước ngưỡng cửa, biển cả dâng cao hơn cả đất liền, và từng đàn vịt hoang sục sạo trong các con mương’ (hắn dùng từ diks để chỉ mương rãnh). ‘Vùng đầm lầy chằng chịt những mương rãnh, cống ngòi, cửa xả triều và dòng chảy. Cậu có thể nghe thấy tiếng chúng sủi tăm và gầm gừ khi thủyỷ triều dâng lên trong đó, và rồi cậu lại nghe thấy [trang 240] tiếng sóng biển vỗ rào rạt ở cả hai phía dọc theo Bức Thành. Cậu thấy vùng đầm lầy phẳng lì thế nào rồi đấy? Cậu sẽ nghĩ chẳng có gì dễ dàng hơn việc đi thẳng một mạch băng qua đó phải không? Ồ, nhưng những con mương và dòng chảy ấy uốn lượn những con đường rắc rối hệt như sợi chỉ của mụ phù thủy quấn trên con thoi. Thế nên cậu sẽ bị lạc lối ngay cả giữa ban ngày ban mặt.’
‘Đó là vì họ đã tháo nước cạn kiệt vào các mương rãnh,’ Hobden nói. ‘Hồi tôi tán tỉnh vợ tôi, những đám sậy xanh rờn—Ôi chao! Những đám sậy xanh rờn—và Quan Quản lý Vùng đầm lầy, ông ta cưỡi ngựa đi lại tự do hệt như màn sương mù vậy.’
‘Ông ta là ai thế ạ?’ Dan hỏi.
‘Chính là những cơn sốt rét đầm lầy và căn bệnh cồn cào. Lão từng vỗ vai tôi một hai lần khiến tôi run bắn cả người. Nhưng giờ đây việc tháo cạn nước đã quét sạch những cơn sốt đó rồi; thế nên người ta mới đùa cợt rằng Quan Quản lý Vùng đầm lầy đã gãy cổ trong một con mương. Đó cũng là một nơi tuyệt vời cho loài ong và vịt sinh sống.’
‘Và cả sự cổ xưa nữa!’ Tom tiếp lời. ‘Xác thịt và Máu đã hiện diện ở đó từ Tận Cùng Xưa Cũ. Ừ thì, khi trò chuyện với nhau, dân đầm lầy kể rằng từ Tận Cùng Xưa Cũ, bọn Biệt phái vẫn luôn ưu ái vùng đầm lầy hơn bất kỳ nơi nào khác trên đất Nước Anh Cũ. Tôi cá là dân đầm lầy phải rõ chuyện này nhất. Cha truyền con nối, họ đã ra ngoài sau khi trời tối để buôn lậu thứ này hay thứ khác kể từ khi lông mọc đầy trên lưng cừu. Họ bảo rằng luôn có một số lượng kha khá bọn Biệt phái xuất hiện ở vùng đầm lầy. Chúng trơ tráo hệt như loài thỏ vậy. Chúng nhảy múa trên những con đường trơ trọi giữa ban ngày ban mặt; chúng chớp chớp những ánh đèn xanh nhỏ xíu [trang 241] dọc theo các bờ mương, lúc đến lúc đi, hệt như những kẻ buôn lậu chân chính. Đúng thế, và đôi khi chúng còn khóa chặt cửa nhà thờ để mặc cha xứ với tay thư ký đứng ngoài vào các ngày Chủ nhật cơ đấy!’
‘Đó chắc là bọn buôn lậu cất giấu ren hoặc rượu mạnh cho tới khi chúng có thể tẩu tán khỏi vùng đầm lầy. Tôi từng nói với vợ tôi thế đấy,’ Hobden bảo.
‘Tôi dám cá là bà ấy không đời nào tin điều đó đâu—trừ khi cô ấy không phải dòng họ Whitgift. Theo mọi lời đồn đại thì vùng đầm lầy đúng là một chốn dung thân tuyệt vời cho bọn Biệt phái, cho tới khi cha của Nữ hoàng Elizabeth nhậm chức cùng với các Cuộc Cải cách của ông ta.’
‘Đó có phải là một Đạo luật Quốc hội gì không?’ Hobden hỏi.
‘Chắc chắn rồi! Chẳng thể làm nổi điều gì ở Nước Anh Cũ nếu thiếu Đạo luật, Lệnh bài, và Giấy triệu tập. Đạo luật của nhà vua được thông qua, và người ta kể rằng cha của Nữ hoàng Elizabeth đã đối xử với các nhà thờ giáo xứ một cách tồi tệ không thể tưởng tượng nổi. Ông ta móc ruột gan của vô số nhà thờ. Một số người ở Anh ủng hộ ông ta; nhưng số khác lại nhìn nhận theo cách khác, và kết cục là họ chia bè kết phái rồi điên cuồng thiêu sống lẫn nhau, tùy thuộc vào việc phe nào nắm quyền vào thời điểm đó. Điều đó khiến lũ Biệt phái hoảng sợ tột độ: bởi vì Thiện chí giữa Xác thịt và Máu là thức ăn nước uống đối với chúng, còn ác ý lại là thuốc độc.’
‘Giống như loài ong vậy,’ Cậu bé nuôi ong nói. ‘Loài ong sẽ không ở lại một ngôi nhà nào mà ở đó có sự thù ghét.’
‘Đúng thế,’ Tom nói. ‘Những cuộc Cải cách này khiến bọn Biệt phái hoảng sợ hệt như đàn thỏ hoảng sợ khi lưỡi liềm của bác thợ gặt lướt qua khoảng lúa mì cuối cùng vậy. Chúng ùn ùn kéo vào vùng đầm lầy từ khắp mọi ngả, và chúng bảo nhau rằng: “Dù bằng cách này hay cách khác, chúng ta phải chuồn khỏi đây thôi [trang 242], bởi vì Nước Anh Vui Tươi đã chấm dứt rồi, và chúng ta thì bị coi chẳng khác gì những bức tượng thần gỗ đá.”’
‘Tất cả bọn chúng đều nhìn nhận theo hướng đó sao?’ Hobden hỏi.
‘Tất cả, ngoại trừ một kẻ có tên là Robin—nếu anh từng nghe đến hắn. Cậu đang cười cái gì thế?’ Tom quay sang Dan. ‘Rắc rối của bọn Biệt phái không hề chạm tới Robin, bởi vì hắn vốn gắn bó khá khăng khít với con người. Hắn cũng chẳng bao giờ có ý định rời bỏ Nước Anh Cũ—không đời nào; thế nên hắn được cử đi giao thiệp để tìm kiếm sự giúp đỡ từ Xác thịt và Máu. Nhưng Xác thịt và Máu thì lúc nào cũng chỉ bận tâm đến chuyện riêng của họ, và vì thế Robin không thể tiếp cận được với họ, cậu thấy đấy. Họ cứ đinh ninh đó chỉ là tiếng vọng của thủy triều từ ngoài đầm lầy vọng lại.’
‘Các anh muốn nói—bọn Biệt—bọn Biệt phái muốn gì cơ ạ?’ Una hỏi.
‘Một chiếc thuyền chứ còn gì nữa. Đôi cánh nhỏ bé của chúng nào có thể vượt qua Eo biển Manche nổi đâu, chẳng khác nào lũ bướm mệt lả. Chúng khao khát một chiếc thuyền cùng một thủy thủ đoàn để chèo chở chúng sang Pháp, nơi mà người ta vẫn chưa đập phá các bức tượng thần. Chúng không thể chịu nổi những tiếng chuông nhà thờ Canterbury tàn nhẫn cứ vang lên gióng giả tới tận Bulverhithe để bắt thêm nhiều người đàn ông và đàn bà khốn khổ đi thiêu sống, cũng như không thể chịu nổi sứ giả kiêu ngạo của nhà vua cưỡi ngựa đi khắp đất nước ban hành lệnh đập phá các bức tượng. Chúng không tài nào chịu đựng nổi cảnh đó dưới bất kỳ hình thức nào. Nhưng đồng thời chúng cũng không thể có được thuyền và thủy thủ đoàn để di tản nếu không có Sự cho phép và Thiện chí từ phía Xác thịt và Máu; thế mà Xác thịt và Máu vẫn cứ loay hoay với công việc riêng của họ, trong khi vùng đầm lầy thì ngày càng ngập tràn [trang 243], ngập tràn những kẻ thuộc giống Biệt phái từ khắp nơi trên đất nước Anh đổ về, chắt chiu mọi cách để tiếp cận Xác thịt và Máu nhằm giãi bày nỗi thống khổ của chúng... Tôi không biết các anh đã từng nghe nói bọn Biệt phái cũng giống như loài gà chưa?’
‘Vợ tôi cũng hay nói câu đó đấy,’ Hobden vừa nói vừa khoanh hai tay màu nâu lại.
‘Đúng thế đấy. Cậu nhốt quá nhiều con gà lại với nhau, mặt đất sẽ trở nên ô nhiễm, gà sẽ nhiễm bệnh quỵ xuống và chết hàng loạt. Cũng tương tự như vậy, nếu cậu dồn tất cả lũ Biệt phái vào một chỗ—chúng không chết, nhưng Xác thịt và Máu đi lại giữa bọn chúng rất dễ bị nhiễm bệnh và héo mòn dần. Chúng không cố ý làm vậy, và Xác thịt và Máu cũng chẳng hề hay biết, nhưng đó là sự thật—như tôi từng nghe kể lại. Do bị dồn nén đến ngột ngạt, hoảng sợ, và cứ ra sức tìm cách giãi bày những lời khẩn cầu, bọn Biệt phái đã tự nhiên làm biến chất bầu không khí mỏng manh cùng các thể dịch trong cơ thể Xác thịt và Máu. Sự bất ổn ấy trùm lên đầm lầy nặng nề như cơn giông bão. Người ta thấy nhà thờ của họ bừng sáng những ngọn lửa ma trơi bên ô cửa sau khi mặt trời lặn; họ thấy đàn gia súc tản mát khắp nơi mà chẳng có bóng người xua đuổi; đàn cừu tụ tập thành bầy mà không có kẻ chăn dắt; những con ngựa sùi bọt mép mà chẳng ai dắt mối; họ thấy những đốm đèn xanh thấp lè tè xuất hiện ngày một nhiều bên các bờ mương; họ nghe thấy tiếng những bước chân nhỏ xíu dồn dập rầm rập xung quanh các ngôi nhà; và ngày lẫn đêm, đêm ngày, tất cả cứ như thể họ đang bị rình rập, bị ám chỉ bởi một Ai đó không thể diễn tả rõ ràng nỗi thống khổ của mình. Ồ, tôi cá là họ đã vã mồ hôi hột! Dù là nam hay nữ, đàn ông hay trẻ nhỏ, Bản năng tự nhiên chẳng thể cứu giúp gì cho họ trong suốt những tuần lễ mà vùng đầm lầy ngập ngụa bóng dáng bọn Biệt phái. Nhưng dẫu sao họ cũng là Xác thịt và Máu, và hơn hết thảy, họ là dân đầm lầy. Họ cho rằng những điềm báo đó [trang 244] báo hiệu tai họa cho vùng đầm lầy. Hoặc là biển cả sẽ chồm lên chống lại Bức thành Dymchurch và họ sẽ chết đuối hệt như thành Winchelsea cổ kính; hoặc là Bệnh dịch đang hoành hành. Thế nên họ tìm kiếm ý nghĩa điềm báo ở dưới biển hay trên những đám mây—những nơi xa xôi và cao vời vợi. Họ chưa từng nghĩ đến việc tìm kiếm ở những nơi gần gũi ngay tầm đầu gối, nơi mà họ chẳng thể nhìn thấy gì.’
‘Lại nói có một người quá phụ nghèo khổ ở Dymchurch dưới Chân Thành, vốn chẳng vướng bận chồng con hay tài sản nên mụ ta có nhiều thời gian để cảm nhận hơn; và mụ bắt đầu cảm thấy có một Nỗi thống khổ ngoài ngưỡng cửa nhà mình lớn hơn và nặng nề hơn bất cứ thứ gì mụ từng mang qua ngưỡng cửa ấy. Mụ có hai người con trai—một đứa mù lòa, còn đứa kia bị câm do ngã từ Bức Thành xuống hồi còn nhỏ. Chúng đã là những người trưởng thành nhưng không thể kiếm ra tiền, và mụ tự tay làm lụng nuôi chúng, bằng nghề nuôi ong và giải đáp Những Câu Hỏi.’
‘Những câu hỏi kiểu gì thế ạ?’ Dan hỏi.
‘Như là tìm đồ thất lạc ở đâu, quàng vật gì vào cổ một đứa trẻ bị vẹo cột sống, và cách hàn gắn những đôi lứa yêu nhau bị chia lìa. Mụ cảm nhận được Nỗi thống khổ trên đầm lầy hệt như loài lươn cảm nhận trước cơn giông bão. Mụ là một mụ đàn bà thông thái.’
‘Vợ tôi cũng cực kỳ nhạy cảm với thời tiết đấy,’ Hobden nói. ‘Tôi từng thấy những tia lửa bắn ra từ mái tóc cô ấy trong những trận giông sét hệt như phát ra từ đe thợ rèn vậy. Nhưng mụ chưa từng nhận giải đáp Những Câu Hỏi bao giờ.’
‘Người phụ nữ này giống như một Kẻ Đi Tìm vậy, và những Kẻ Đi Tìm đôi khi sẽ tìm thấy điều họ muốn. Một đêm nọ, khi mụ đang nằm trên giường, vừa mệt mỏi vừa nhức nhối, có một Giấc mơ đến gõ cửa sổ nhà mụ, và cất tiếng: “Mụ Whitgift ơi, mụ Whitgift ơi!”
Thoạt đầu, nghe tiếng cánh vỗ và tiếng rít, mụ [trang 245] cứ tưởng đó là loài chim cồng cộc, nhưng cuối cùng mụ vẫn chỗi dậy, mặc quần áo tử tế, mở cửa bước ra vùng đầm lầy, và mụ cảm nhận được Nỗi thống khổ cùng Tiếng rên rỉ bủa vây xung quanh mình, mạnh mẽ hệt như cơn sốt rét đầm lầy, rồi mụ kêu lên: “Chuyện gì thế này? Ồ, chuyện gì thế này?”
Khi ấy, tất cả giống như tiếng lũ ếch kêu râm ran dưới mương: rồi tất cả lại giống như tiếng những khóm sậy khua lạo xạo dưới mương; và rồi con Sóng Thủy triều khổng lồ ầm ào chạy dọc theo Bức Thành, khiến mụ chẳng thể nghe rõ được gì nữa.
Ba lần mụ cất tiếng gọi, và ba lần con Sóng Thủy triều đều át mất tiếng mụ. Nhưng mụ đã chớp lấy khoảng lặng giữa chừng, và hét lớn: “Nỗi thống khổ nào đang ngự trị trên đầm lầy, cứ đè nặng lên trái tim ta và bứt rứt trong thân xác ta suốt tháng nay thế?” Mụ cảm thấy một bàn tay nhỏ xíu níu lấy vạt áo mình, và mụ cúi xuống theo lực kéo của bàn tay nhỏ bé ấy.’
Tom Shoesmith dang rộng bàn tay to bè như cái quạt của mình trước đống lửa và mỉm cười nhìn nó.
‘“Biển cả sẽ nhấn chìm vùng đầm lầy chứ?” mụ hỏi. Bản chất mụ trước hết vẫn là một phụ nữ người miền đầm lầy.
“Không,” giọng nói nhỏ xíu đáp. “Hãy ngủ ngon đi, chẳng có chuyện đó đâu.”
“Bệnh dịch đang tràn đến vùng đầm lầy phải không?” mụ hỏi. Đó là tất cả những tai họa mà mụ biết đến.
“Không. Hãy ngủ ngon đi, chẳng có chuyện đó đâu,” Robin đáp.
Mụ quay người định bước vào nhà, nhưng những giọng nói nhỏ bé lại cất lên van nài với âm vực lanh lảnh và đầy sầu thảm khiến mụ phải quay đầu lại, và mụ khóc thét lên: “Nếu đó không phải là Nỗi thống khổ của Xác thịt và Máu, ta có thể làm gì đây?”
Bọn Biệt phái cất tiếng kêu cứu mụ từ [trang 246] khắp mọi phía, xin mụ một chiếc thuyền để chèo sang Pháp, và sẽ không bao giờ quay trở lại nữa.
“Có một chiếc thuyền ở trên Bức Thành đấy,” mụ nói, “nhưng ta không thể đẩy nó xuống biển, cũng chẳng biết cách chèo thuyền khi nó ở dưới đó.”
“Hãy cho chúng tôi mượn hai đứa con trai của mụ đi,” tất cả bọn Biệt phái khẩn khoản. “Hãy ban cho chúng Sự cho phép và Thiện chí để chèo thuyền đưa chúng tôi đi, hỡi Mẹ—Ôi Mẹ ơi!”
“Một đứa thì câm, còn đứa kia thì mù,” mụ nói. “Nhưng chúng lại càng là máu thịt quý giá của ta; và các người sẽ làm mất chúng ngoài biển khơi rộng lớn cho mà xem.” Những giọng nói xoáy sâu vào tâm can mụ. Và ở đó cũng có cả những tiếng trẻ con nữa. Mụ đã chống cự hết sức có thể, nhưng mụ không tài nào cưỡng lại nổi điều đó. Thế nên mụ đành nói: “Nếu các người có thể lôi kéo được các con ta làm công việc này, ta sẽ không ngăn cản chúng. Các người không thể đòi hỏi gì hơn ở một người Mẹ đâu.”
Mụ nhìn thấy những đốm đèn xanh nhỏ xíu ấy nhảy múa và đan xen vào nhau cho đến khi mụ hoa cả mắt; mụ nghe thấy hàng ngàn bước chân nhỏ xíu dồn dập rầm rập chạy qua; mụ nghe thấy tiếng chuông nhà thờ Canterbury tàn nhẫn gióng giả ở Bulverhithe, và mụ nghe thấy con Sóng Thủy triều khổng lồ gầm rú dọc theo Bức Thành. Đó là lúc bọn Biệt phái đang vận dụng Giấc mơ để đánh thức hai đứa con trai đang say ngủ của mụ: và trong lúc mụ cắn chặt vào những ngón tay mình, mụ thấy hai đứa con do mụ dứt ruột đẻ ra bước ra và đi lướt qua mụ mà chẳng thốt lên một lời nào. Mụ bước theo chúng, khóc nức nở thảm thiết, tới chỗ con thuyền cũ trên Bức Thành, và chúng đã lôi tuột con thuyền đó xuống Biển.
Khi chúng đã dựng cột buồm và căng buồm lên rồi, đứa con trai mù liền lên tiếng: “Mẹ ơi, chúng con đang chờ Sự cho phép và Thiện chí của mẹ để đưa Những người này sang đó.”’
Tom Shoesmith ngả đầu ra đằng sau và nheo nửa đôi mắt lại.
‘Ôi chao!’ hắn nói. ‘Mụ là một người phụ nữ tuyệt vời và can đảm làm sao, mụ Widdow Whitgift. Mụ đứng xoắn những lọn tóc dài quanh những ngón tay, người run bần bật như lá dương trước khi đưa ra quyết định. Bọn Biệt phái xung quanh đều suỵt cho lũ trẻ nín khóc và đứng im như thóc. Mụ chính là chỗ dựa duy nhất của chúng. Nếu không có Sự cho phép và Thiện chí của mụ, chúng không thể qua sông; bởi vì mụ chính là Người Mẹ. Thế nên mụ run lên như cây dương trước gió khi hạ quyết tâm. Cuối cùng mụ cũng thốt được từ ấy qua kẽ răng, “Đi đi!” mụ nói. “Hãy đi với Sự cho phép và Thiện chí của ta.”’
‘Rồi ta thấy—rồi, người ta kể lại rằng, mụ phải rướn người chống đỡ hệt như đang lội ngược dòng nước lũ; bởi vì bọn Biệt phái ùa qua mụ—tràn xuống bãi biển để lên thuyền, đông đúc không sao kể xiết—cùng với vợ con và gia tài của họ, tất cả đều đang trốn chạy khỏi Nước Anh Cũ tàn nhẫn. Người ta có thể nghe thấy tiếng bạc cắc lanh canh, tiếng những bịch đồ nhỏ ném đánh thình xuống đáy thuyền, tiếng những bó kiếm và khiên nhỏ khua lạo xạo, cùng tiếng những ngón tay và ngón chân tí xíu bấu cào vào mạn thuyền để trèo lên khi hai người con trai đẩy thuyền ra khơi. Con thuyền ấy cứ chìm dần, chìm dần xuống, nhưng tất cả những gì mụ Góa phụ có thể nhìn thấy trên thuyền chỉ là những đứa con trai đang lúng túng xoay sở với hệ thống dây dợ. Chúng giương buồm lên, và rời đi, chìm sâu hệt như một chiếc sà lan chở hàng ở Rye, chìm khuất vào màn sương mù ngoài khơi xa, và mụ Góa phụ Whitgift thì ngồi thụp xuống vùi đầu gặm nhấm nỗi đau đớn cho đến tận ánh bình minh.’
‘Tôi chưa từng nghe nói mụ ấy bị bỏ lại một mình đấy,’ Hobden nói.
‘Giờ tôi mới nhớ ra. Người có tên là Robin [trang 248] đã ở lại với mụ, người ta kể thế. Mụ quá đau đớn khổ sở nên chẳng buồn lắng nghe những lời hứa hẹn của hắn.’
‘Hừm! Lẽ ra mụ ấy phải ngã giá trước mới phải. Tôi vẫn luôn bảo vợ tôi thế!’ Hobden kêu lên.
‘Không. Mụ cho mượn những đứa con trai bằng một tình yêu thuần khiết không vụ lợi, vì mụ cảm nhận được Nỗi thống khổ trên các vùng đầm lầy, và một lòng muốn xoa dịu nó bằng sự thiện lương giản dị.’ Tom khẽ cười. ‘Mụ đã làm thế đấy. Đúng thế, mụ đã làm được điều đó! Từ Hithe cho đến Bulverhithe, từ những người đàn ông cáu kỉnh đến những cô gái đanh đá, những người phụ nữ ốm yếu đến những đứa trẻ khóc nhè, họ đều tận hưởng sự thay đổi bầu không khí mỏng manh ngay khi bọn Biệt phái di tản. Mọi người xuất hiện với vẻ ngoài tươi tắn rạng rỡ khắp vùng đầm lầy hệt như loài ốc sên sau cơn mưa vậy. Và trong khoảng thời gian đó thì mụ Góa phụ Whitgift vẫn ngồi đau khổ trên Bức Thành. Lẽ ra mụ ấy nên tin tưởng chúng ta—lẽ ra mụ nên tin rằng những đứa con trai của mình sẽ được đưa trở về! Mụ đã làm ầm ĩ lên không dứt khi con thuyền của họ cập bến sau ba ngày.’
‘Và, tất nhiên là cả hai người con trai đều đã được chữa khỏi hoàn toàn chứ ạ?’ Una hỏi.
‘Không-o. Thế thì trái với Quy luật tự nhiên mất. Mụ nhận lại chúng y như lúc mụ tiễn chúng đi. Người đàn ông mù chẳng nhìn thấy bất cứ thứ gì, và người đàn ông câm thì dĩ nhiên, chẳng thể thốt lên bất cứ điều gì về những gì anh ta đã chứng kiến. Tôi đoán đó là lý do tại sao bọn Biệt phái lại chọn họ cho công việc chèo đò vượt biển.’
‘Nhưng anh đã—Robin đã hứa hẹn gì với mụ Góa phụ thế ạ?’ Dan hỏi.
‘Hắn đã hứa gì cơ chứ?’ Tom ra điều suy nghĩ. ‘Vợ cậu chẳng phải là người dòng họ Whitgift sao, Ralph? Cô ấy không kể gì à?’
‘Cô ấy từng kể cho tôi nghe một đám chuyện nhảm nhí hồi thằng bé này chào đời.’ Hobden chỉ vào con trai mình. ‘Luôn luôn phải có một người trong số họ có khả năng nhìn thấu đáo hơn hầu hết mọi người.’
‘Là tôi đấy! Chính là tôi đây!’ Cậu bé nuôi ong thốt lên bất ngờ đến mức tất cả phải phì cười.
‘Tôi nhớ ra rồi!’ Tom kêu lên, đét một cái vào đầu gối. ‘Chừng nào dòng máu nhà Whitgift còn truyền tụng, Robin hứa rằng sẽ luôn luôn có một người thuộc dòng giống của mụ mà—mà không Nỗi thống khổ nào đè nặng lên, không Thiếu nữ nào phải thở dài vì yêu, không Đêm tối nào có thể làm cho hoảng sợ, không Nỗi sợ nào có thể làm cho tổn thương, không Tác hại nào có thể làm cho lầm lỗi, và không Người phụ nữ nào có thể biến thành kẻ ngốc.’
‘Thế chẳng phải đích thị là tôi đấy ư?’ Cậu bé nuôi ong nói, khi cậu đang ngồi trong ô vuông ánh bạc của ánh trăng tháng Chín rọi thẳng vào cửa nhà lò sấy.
‘Đó chính là những lời chính xác mà cô ấy đã kể cho tôi nghe khi chúng tôi lần đầu tiên nhận ra thằng bé không giống những đứa trẻ khác. Nhưng tôi chịu không hiểu sao anh lại biết rõ những lời đó đấy,’ Hobden nói.
‘Aha! Dưới vành mũ của tôi còn chứa nhiều thứ hơn là tóc đấy nhé!’ Tom cười lớn và vươn vai. ‘Khi tôi đưa hai bạn trẻ này về nhà xong, chúng ta sẽ cùng thức trắng đêm ôn lại chuyện xưa, Ralph, bằng cách kể cho nhau nghe những câu chuyện cũ nhé—thế nào? Và cậu sống ở đâu nhở?’ hắn nghiêm túc hỏi Dan. ‘Và cậu có nghĩ là Pa của cháu sẽ cho chú một ly nước vì đã đưa cháu về nhà không hở cô bé?’
Lũ trẻ khúc khích cười lớn đến mức phải chạy vụt ra ngoài. Tom bế thốc cả hai đứa lên, đặt mỗi đứa ngồi trên một bên vai rộng của mình, rồi sải bước băng qua bãi cỏ mọc đầy dương xỉ, nơi những con bò thở ra những làn hơi đục ngầu phả vào ánh trăng.
‘Ôi, Puck! Puck! Em đã đoán ra anh ngay từ lúc anh nhắc đến chuyện muối rồi. Sao anh có thể làm được điều đó thế?’ Una vừa đu đưa người trên vai anh vừa thích thú kêu lên.
‘Làm gì cơ?’ anh nói và trèo qua khung cửa quay cạnh cây sồi cộc.
‘Giả vờ làm Tom Shoesmith chứ sao,’ Dan nói, và chúng cúi rạp người xuống để tránh hai cây tần bì nhỏ mọc bên cầu qua con suối. Tom lúc này gần như đang chạy.
‘Ừ. Đó chính là tên của ta, Cậu Dan ạ,’ anh vừa nói vừa vội vã băng qua bãi cỏ sáng rực tĩnh lặng, nơi một con thỏ đang ngồi cạnh bụi táo gai trắng lớn gần sân chơi crô-kê. ‘Đến nơi rồi đây.’ Anh sải bước vào khu sân bếp cũ, và thả tụt hai đứa xuống đúng lúc Ellen bước ra để hỏi han.
‘Tôi đang phụ việc ở nhà lò sấy của bác Spray,’ anh nói với cô ấy. ‘Không, tôi không phải người tứ xứ đâu. Tôi đã biết vùng đất này từ trước khi mẹ cô ra đời cơ; và—đúng vậy, công việc sấy hoa bia rất khát nước đấy, cô em. Cảm ơn nhé.’
Ellen đi lấy một vò nước, và lũ trẻ bước vào nhà—lại một lần nữa bị bỏ bùa bởi Cây Sồi, Cây Tần Bì và Cây Táo Gai!
