Dan đã gặp rắc rối với bài tiếng La-tinh và bị phạt ở lại lớp; thế là Una đành một mình đi đến Far Wood.

Cây súng cao su lớn của Dan cùng những viên đạn chì mà lão Hobden đã làm cho cậu được giấu trong một hốc cây sỉ sụt rỗng ruột ở phía tây khu rừng. Chúng đã đặt tên cho chốn ấy theo những câu thơ trong khúc ca về La Mã Cổ đại.

Từ thành Volaterrae uy nghi,

Nơi pháo đài lừng danh gầm gừ,

Được dựng nên bởi đôi bàn tay người khổng lồ

Cho các Vị Vua Tựa Thần thuở xưa.

Chúng chính là những ‘Vị Vua Tựa Thần,’ và khi lão Hobden chất những củi khô dễ chịu vào giữa những bẹn gỗ to lớn của Volaterrae, chúng gọi lão là ‘Đôi Bàn Tay Người Khổng Lồ.’

Una lách qua lối đi riêng của chúng ở hàng rào, rồi ngồi lặng ở đó một lát, cau mày thật dữ tợn và uy nghi hết mức có thể; bởi vì ‘Volaterrae’ là một đài quan sát quan trọng nhô ra khỏi Far Wood cũng giống như Far Wood nhô ra từ sườn đồi. Ngọn Pook’s Hill nằm phía dưới con bé, cùng với tất cả những khúc quanh của con suạch uốn lượn từ Rừng Willingford ra, xuyên qua những vườn hoa bia, đến ngôi nhà tranh của lão Hobden ở Lò Rèn. Ngọn gió Tây-Nam (ở ‘Volaterrae’ lúc nào cũng có gió) thổi từ sườn đồi trọc nơi cối xay gió Cherry Clack đứng lặng.

Giờ đây, tiếng gió lang thang qua những tán rừng nghe tựa như những điều hồi hộp sắp xảy ra, và đó là lý do vào những ‘ngày lộng gió’ bạn có thể đứng thẳng lên ở Volaterrae và hô vang những khúc ca để hòa nhịp với âm thanh của gió.

Una lấy chiếc súng cao su của Dan ra khỏi chốn giấu kín, và sẵn sàng nghênh chiến với đạo quân của Lars Porsena đang len lỏi qua hàng cây dương bạc phơ trước gió bên con suối. Một luồng gió mạnh thổi bùng lên qua thung lũng, và Una cất tiếng ngâm nga đầy sầu thảm:

‘Verbenna xuôi về Ostia

Đã tàn phá cả vùng đồng bằng;

Astur đã đánh chiếm Janiculum

Và những tráng sĩ canh gác đều ngã xuống.’

Nhưng ngọn gió, không lao thẳng vào khu rừng, bỗng rẽ ngoặt sang một bên và rung chuyển một cội sồi đơn độc trên đồng cỏ của Gleason. Ở đó, nó thu mình lại thật nhỏ bé và rạp sát giữa những thảm cỏ, vẫy vẫy ngọn cỏ hệt như cái đuôi mèo quẫy trước khi nó chồm lên.

‘Giờ thì chào mừng—chào mừng Sextus,’ Una cất giọng ca, vừa nạp đạn vào súng cao su—

‘Giờ hãy về mái nhà xưa,

Cớ sao ngươi quay đầu chạy trốn?

Kia là roi quật của Roma.’

Con bé bắn thẳng vào khoảng không tĩnh lặng để đánh thức ngọn gió hèn nhát, và nghe thấy một tiếng hừm phát ra từ phía sau bụi gai trên đồng cỏ.

‘Ôi trời đất ơi!’ con bé thốt lên thành tiếng, đó là câu mà nó học lỏm được từ Dan. ‘Tớ tin là mình vừa chọc nhầm một con bò cái nhà Gleason rồi đấy.’

‘Đồ quái vật sơn phết nhỏ mác kia!’ một giọng nói vang lên. ‘Ta sẽ dạy cho mi biết tay vì dám bắn vào các bậc bề trên!’

Con bé cúi xuống đầy thận trọng, và nhìn thấy một thanh niên mặc bộ giáp đồng uốn lượn đang rực sáng giữa đám cây đậu chổi nở muộn. Nhưng điều khiến Una ngưỡng mộ hơn cả chính là chiếc mũ đồng vĩ đại với phần lông đuôi ngựa màu đỏ phất phơ trước gió. Con bé có thể nghe thấy những sợi lông dài cọ xát vào tấm giáp che vai lấp lánh của chàng.

‘Thần Vệ Nữ có ý gì,’ chàng lẩm bẩm nửa như nói với chính mình, ‘khi bảo với ta rằng Người Dân Sơn Phết đã đổi thay?’ Chàng chợt trông thấy mái tóc vàng của Una. ‘Ngươi có thấy tên bắn đạn chì sơn phết nào không?’ chàng gọi lớn.

‘K-không,’ Una đáp. ‘Nhưng nếu anh thấy một viên đạn——’

‘Thấy á?’ chàng thanh niên kêu lên. ‘Nó sớt qua sát sạt tai ta chỉ trong gang tấc.’

‘À, đó là cháu đấy. Cháu xin lỗi chú hết sức nhé.’

‘Thế Thần Rừng không bảo với em là anh sắp đến à?’ Chàng mỉm cười.

‘Không, nếu ý anh là Puck. Cháu cứ tưởng anh là con bò cái nhà Gleason cơ. Cháu—cháu không biết anh là một—một——Anh là ai thế?’

Chàng bật cười sảng khoái, để lộ hàm răng tuyệt đẹp. Guơng mặt và đôi mắt chàng tối màu, đôi lông mày rậm rạp chụm lại thành một đường đen nhánh trên chiếc mũi cao.

‘Họ gọi ta là Parnesius. Ta từng là sĩ quan thuộc Đại đội Bảy của Binh đoàn Thứ ba mươi—binh đoàn Ulpia Victrix. Có phải em đã bắn viên đạn đó không?’

‘Cháu bắn đấy. Cháu dùng súng cao su của Dan,’ Una đáp.

‘Súng cao su ư!’ chàng nói. ‘Ta rành mấy thứ đó lắm đấy. Cho ta xem nào!’

Chàng nhảy vọt qua hàng rào xù xì với tiếng giáo khiên và giáp trụ khua lất phất, rồi kéo người lên ‘Volaterrae’ nhanh như một cái bóng.

‘Một chiếc nỏ thun gắn trên cành cây chẻ đôi. Ta hiểu rồi!’ chàng kêu lên, vừa kéo dây chun. ‘Nhưng thứ quái vật kỳ diệu nào lại sinh ra loại da co giãn này thế?’

‘Đó là chun—chun cao su ạ. Anh đặt viên đạn vào cái vòng đó, rồi kéo thật mạnh.’

Chàng thanh niên kéo mạnh, và tự nện thẳng vào móng tay cái của mình.

‘Mỗi người một thứ vũ khí,’ chàng nghiêm túc nói, vừa trao trả lại món đồ. ‘Ta giỏi dùng cỗ máy lớn hơn cơ, cô nương nhỏ ạ. Nhưng đây là một món đồ chơi khá thú vị. Một con sói chắc sẽ cười vào mặt nó mất. Em không sợ sói à?’

‘Làm gì có con nào,’ Una đáp.

‘Đừng bao giờ tin là không có! Sói cũng giống như Chiếc Mũ Có Cánh vậy. Nó xuất hiện khi người ta ít ngờ nhất. Ở đây họ không đi săn sói à?’

‘Chúng em không đi săn,’ Una đáp, nhớ lại những điều từng nghe người lớn nói. ‘Chúng em nuôi bảo vệ—chim trĩ. Anh có biết chúng không?’

‘Ta phải biết chứ,’ chàng thanh niên mỉm cười đáp, rồi nhại lại tiếng kêu của con chim trĩ trống hoàn hảo đến mức có một con chim từ trong rừng cất tiếng kêu vọng ra đáp trả.

‘Chim trĩ đúng là những kẻ ngốc nghếch quác cục to xác,’ chàng nói. ‘Hệt như một số người La Mã vậy!’

‘Nhưng anh cũng là người La Mã còn gì, đúng không?’ Una hỏi.

‘Vừa phải vừa không. Ta là một trong số hàng ngàn người chưa từng thấy Roma ngoài đời thực mà chỉ qua tranh vẽ. Dòng họ ta đã sống ở Vectis qua nhiều thế hệ. Vectis! Hòn đảo ở phía Tây đằng kia mà em có thể nhìn thấy từ rất xa vào những ngày trời quang mây tạnh.’

‘Ý anh là Đảo Wight ạ? Nó nhô lên ngay trước những trận mưa, và chúng em nhìn thấy nó từ các ngọn Đồi Thảo Nguyên.’

‘Rất có thể. Biệt thự của gia đình ta nằm ở rìa phía Nam của Hòn đảo, gần Vách Đá Đổ. Hầu hết các phần đều đã ba trăm tuổi, nhưng khu chuồng bò, nơi tổ tiên đời đầu của chúng ta sinh sống, chắc phải hơn thế một trăm tuổi. Ồ, chắc chắn là thế, bởi vì người sáng lập gia tộc ta đã được Agricola ban cho đất đai vào thời kỳ Lập Khóm. Đó không phải là một nơi tồi nếu xét về kích thước. Vào mùa xuân, hoa violet mọc lan đến tận mép bãi biển. Ta đã từng hái rong biển cho chính mình và hoa violet cho Mẹ ta không biết bao nhiêu lần cùng với nhũ mẫu già của chúng ta.’

‘Nhũ mẫu của anh cũng là một—một phụ nữ La Mã à?’

‘Không, một người Numidian. Cầu xin các vị thần phù hộ cho bà! Một người phụ nữ da ngăm béo tốt, dễ thương với cái lưỡi rung lên như chuông bò. Bà là một phụ nữ tự do. Nhân tiện, em có được tự do không, cô nương?’

‘Ôi, rất tự do chứ ạ,’ Una đáp. ‘Ít nhất là cho đến giờ uống trà; và vào mùa hè thì gia sư của chúng em không phàn nàn gì mấy nếu chúng em về muộn.’

Chàng thanh niên lại bật cười—một tiếng cười đầy sự thấu hiểu.

‘Ta hiểu rồi,’ chàng nói. ‘Thảo nào em lại có mặt trong khu rừng này. Chúng ta cũng từng hay trốn giữa các vách đá.’

‘Thế anh cũng có gia sư ư?’

‘Làm sao mà không có được chứ? Lại là một người Hy Lạp nữa cơ. Bà ấy có thói quen túm lấy váy mỗi khi truy đuổi chúng tôi giữa những bụi kim tước, khiến chúng tôi cười ngất. Sau đó bà ấy dọa sẽ méc để chúng tôi bị đánh đòn. Dù vậy, bà ấy chẳng bao giờ làm thế cả, ơn Chúa! Aglaia đúng là một người phụ nữ vô cùng thượng võ, dẫu cho bà ấy có uyên bác đến đâu đi nữa.’

‘Nhưng các anh đã học những bài học gì—khi—khi các anh còn nhỏ?’

‘Lịch sử cổ đại, Kinh điển, số học, vân vân,’ chàng đáp. ‘Em gái tôi và tôi thì đầu óc tối tăm chậm chạp, nhưng hai người anh của tôi (tôi là con thứ ở giữa) lại thích những môn đó, và tất nhiên, Mẹ tôi thì thông minh bằng sáu người gộp lại. Mẹ cao gần bằng tôi, và trông hệt như bức tượng mới trên Con Đường Phía Tây—bức tượng Demeter bên Những Giỏ Trái Cây ấy, em biết đấy. Và hài hước lắm nhé! Hỡi Nữ thần Roma! Mẹ có thể khiến chúng tôi cười đau cả ruột!’

‘Về chuyện gì thế ạ?’

‘Những trò đùa nhỏ và những câu nói cửa miệng mà gia đình nào cũng có. Em không biết sao?’

‘Em biết nhà chúng em cũng có, nhưng em cứ ngỡ những người khác không có chứ,’ Una nói. ‘Xin anh hãy kể cho em nghe về tất cả các thành viên trong gia đình anh đi.’

‘Những gia đình gia giáo đều rất giống nhau. Mẹ thường ngồi kéo sợi vào những buổi tối trong lúc Aglaia đọc sách ở góc phòng, còn Cha thì làm sổ sách, và bốn đứa chúng tôi thì đùa nghịch khắp các hành lang. Khi tiếng ồn của chúng tôi quá lớn, Cha sẽ bảo: “Bớt ồn ào đi! Bớt ồn ào đi nào! Các con chưa bao giờ nghe nói về quyền của người Cha đối với con cái mình sao? Cha có thể giết chúng, hỡi các cục cưng của ta—giết chết tươi chúng, và các Vị Thần hoàn toàn ủng hộ hành động đó đấy!” Khi ấy Mẹ sẽ mím cái miệng thân yêu của mình lại bên chiếc guồng quay sợi và đáp: “Hừm! Thiếp e rằng chàng chẳng có mấy phẩm chất của một Người Cha La Mã đâu!” Thế là Cha sẽ cuộn sổ sách lại, và bảo: “Để ta cho nàng thấy!” và rồi—rồi, người còn tệ hơn cả lũ chúng tôi!’

‘Các ông bố đều thế cả—nếu họ thích,’ Una nói, đôi mắt lấp lánh niềm vui.

‘Chẳng phải ta đã bảo tất cả các gia đình tốt đều giống nhau sao?’

‘Mùa hè các anh làm gì thế?’ Una hỏi. ‘Đi chơi quanh quẩn giống như chúng em à?’

‘Đúng vậy, và chúng tôi đi thăm bạn bè. Ở Vectis không có sói. Chúng tôi có rất nhiều bạn, và bao nhiêu con ngựa lùn tùy thích.’

‘Chắc là thích lắm nhỉ,’ Una nói. ‘Em ước gì điều đó kéo dài mãi mãi.’

‘Không hẳn đâu, cô nương nhỏ. Khi ta khoảng mười sáu hay mười bảy tuổi, Cha bị chứng thống phong, thế là tất cả chúng ta cùng đi Suối Nước Khoáng.’

‘Suối nào cơ ạ?’

‘Ở Aquae Solis. Ai cũng đến đó cả. Em nên xin Cha đưa em đi một lần vào ngày nào đó.’

‘Nhưng ở đâu ạ? Em không biết,’ Una nói.

Chàng thanh niên tỏ vẻ ngạc nhiên trong giây lát. ‘Aquae Solis,’ chàng lặp lại. ‘Những nhà tắm tuyệt vời nhất ở Britannia. Ta nghe nói tốt chẳng kém gì Roma. Tất cả mấy lão tham ăn đều ngâm mình trong dòng nước nóng ấy, bàn chuyện phiếm và chính trị. Và các vị Tướng quân diễu hành qua các con phố với đội cận vệ theo sau; và các vị thẩm phán ngồi kiệu với đội cận vệ nghiêm cẩn theo sau; rồi em sẽ gặp những kẻ bói toán, thợ kim hoàn, thương nhân, triết gia, người bán lông vũ, những người Britannia sùng bái La Mã tột độ, những người La Mã sùng bái Britannia tột độ, những bộ lạc thuần hóa đang giả vờ văn minh, những giảng viên người Do Thái, và—ồ, tất cả mọi người thú vị trên đời. Tất nhiên, bọn trẻ chúng ta chẳng thèm bận tâm đến chính trị. Chúng ta không bị thống phong: có rất nhiều kẻ bằng tuổi chúng ta như thế. Chúng ta không thấy cuộc đời buồn tẻ chút nào.’

‘Nhưng trong lúc chúng ta đang mải vui chơi không nghĩ ngợi gì, em gái tôi đã gặp con trai của một vị thẩm phán ở miền Tây—và một năm sau con bé kết hôn với anh ta. Người em trai út của tôi, kẻ luôn hứng thú với các loài thực vật và rễ cây, đã gặp Bác sĩ Trưởng của một Binh đoàn đến từ Thành phố của các Binh đoàn, và cậu ấy quyết định sẽ trở thành một bác sĩ quân y. Ta không nghĩ đó là một nghề nghiệp xứng đáng với một người có dòng dõi cao quý, nhưng mà—ta đâu phải em mình. Nó đến Roma để học y khoa, và giờ nó là Bác sĩ Trưởng của một Binh đoàn ở Ai Cập—hình như ở Antinoe, nhưng ta không nhận được tin tức gì từ nó một thời gian rồi.’

‘Người anh cả của tôi tình cờ gặp một nữ triết gia người Hy Lạp, và nói với Cha rằng anh ấy định định cư tại điền trang với tư cách là một nông dân kiêm nhà triết học. Em thấy đấy’—môi chàng thanh niên lấp lánh nụ cười tinh nghịch—‘triết gia của anh ấy là một người tóc dài đấy!’

‘Em cứ nghĩ các nhà triết học phải hói đầu cơ,’ Una nói.

‘Không phải tất cả. Cô ấy rất xinh đẹp. Ta không trách anh ấy đâu. Không gì có thể hợp ý ta hơn việc người anh cả làm thế, bởi vì ta cực kỳ khao khát được gia nhập Quân đội. Ta vẫn luôn sợ rằng mình sẽ phải ở nhà trông nom điền trang trong khi anh trai nhận việc đó.’

Chàng gõ tay lên chiếc khiên sáng lóa to lớn dường như chẳng bao giờ vướng víu của mình.

‘Thế là chúng tôi rất mãn nguyện—bọn trẻ chúng tôi—và cưỡi ngựa trở về Clausentum dọc theo Con Đường Trong Rừng một cách rất bình yên. Nhưng khi chúng tôi về đến nhà, Aglaia, cô gia sư của chúng tôi, đã nhận ra sự đổi thay ở chúng tôi. Ta nhớ khoảnh khắc cô đứng ở cửa, ngọn đuốc giơ cao trên đầu, dõi theo chúng tôi leo lên lối mòn vách đá từ chiếc thuyền. “Aie! Aie!” cô nói. “Các em ra đi là những đứa trẻ. Khi trở về lại là những người đàn ông và một người phụ nữ!” Rồi cô hôn Mẹ, và Mẹ khóc. Thế là chuyến viếng thăm Suối Nước Khoáng đã an bài số phận cho từng người chúng ta, Hỡi Thiếu nữ.’

Chàng đứng dậy và lắng nghe, tì người lên vành khiên.

‘Em nghĩ đó là Dan—anh trai em,’ Una nói.

‘Đúng vậy; và Thần Rừng đang đi cùng em ấy,’ chàng đáp khi Dan cùng Puck bước khập khiễng qua trảng rừng.

‘Lẽ ra chúng tôi đã đến sớm hơn,’ Puck gọi vọng lại, ‘nhưng những vẻ đẹp của ngôn ngữ quê hương anh, hỡi Parnesius, đã làm say đắm vị công dân trẻ tuổi này rồi.’

Parnesius tỏ ra bối rối, ngay cả khi Una giải thích.

‘Dan nói số nhiều của “dominus” là “dominoes”, và khi cô Blake bảo không phải thì cậu ấy bảo chắc là “backgammon”, thế là cậu ấy phải chép phạt nó hai lần—vì tội hỗn hào đấy ạ.’

Dan đã trèo lên Volaterrae, mồ hôi nhễ nhại và thở hổn hển.

‘Tớ chạy gần như suốt cả quãng đường,’ cậu thở dốc, ‘và rồi Puck gặp tớ. Chào anh ạ?’

‘Ta vẫn khỏe,’ Parnesius đáp. ‘Nhìn này! Ta đã thử giương cây cung của Odysseus, nhưng mà——’ Chàng giơ ngón tay cái lên.

‘Cháu xin lỗi. Chắc anh đã buông tay quá sớm rồi,’ Dan nói. ‘Puck bảo anh đang kể chuyện cho Una nghe cơ mà.’

‘Hãy kể tiếp đi, hỡi Parnesius,’ Puck nói, kẻ đã đậu trên một cành cây khô phía trên họ. ‘Ta sẽ làm dàn đồng ca. Cậu ta làm em bối rối nhiều không, Una?’

‘Không một chút nào ạ, ngoại trừ việc—cháu không biết Ak—Ak cái gì đó là ở đâu,’ con bé đáp.

‘À, Aquae Solis ấy mà. Đó là Bath, nơi làm ra những chiếc bánh ngọt. Cứ để người anh hùng tự kể câu chuyện của mình đi.’

Parnesius làm bộ chĩa ngọn giáo về phía chân Puck, nhưng Puck với tay xuống, tóm lấy chùm lông đuôi ngựa và giật phăng chiếc mũ cao khỏi đầu chàng.

‘Cảm ơn nhà ngươi nhé, gã hề,’ Parnesius nói, lắc lắc mái tóc xoăn đen. ‘Thế này mát mẻ hơn nhiều. Giờ thì treo nó lên hộ ta nào....’

‘Ta đang kể cho em gái các bạn nghe về cơ duyên ta gia nhập Quân đội,’ chàng nói với Dan.

‘Anh có phải vượt qua kỳ thi sát hạch nào không?’ Dan hào hứng hỏi.

‘Không. Ta đến gặp Cha, và nói rằng mình muốn gia nhập Kỵ binh Dacia (ta từng thấy vài người ở Aquae Solis); nhưng ông bảo ta nên bắt đầu binh nghiệp trong một Binh đoàn chính quy từ Roma. Thuở ấy, giống như nhiều thanh thiếu niên trong số chúng tôi, ta không mấy thiện cảm với bất cứ thứ gì thuộc về Roma. Các sĩ quan và thẩm phán sinh ra ở Roma thường coi thường chúng ta, những kẻ sinh ra ở Britannia, như thể chúng ta là những kẻ dã man. Ta đã nói thẳng với Cha điều đó.’

‘“Cha biết họ có thói đó,” ông nói; “nhưng hãy nhớ rằng, suy cho cùng, chúng ta là những người thuộc Dòng Dõi Cổ Xưa, và bổn phận của chúng ta là phụng sự Đế Quốc.”’

‘“Đế quốc nào chứ?” ta hỏi. “Chúng ta đã chia đôi con Chim Ưng từ trước khi con ra đời rồi cơ mà.”’

‘“Đó là ngôn từ của lũ trộm cắp nào thế?” Cha nói. Ông rất ghét tiếng lóng.’

‘“Vâng, thưa Cha,” ta nói, “chúng ta có một Hoàng đế ở Roma, và con chẳng biết các Tỉnh lỵ vùng biên đã tự ý lập ra bao nhiêu vị Hoàng đế từ trước đến nay nữa. Con phải tuân theo ai đây?”’

‘“Gratian,” ông nói. “Ít ra ngài ấy cũng là một người thượng võ.”’

‘“Ngài ấy thượng võ đủ kiểu ấy chứ,” ta nói. “Chẳng phải ngài ấy đã biến mình thành một tên người Scythia ăn thịt bò sống rồi sao?”’

‘“Con nghe điều đó ở đâu thế?” Cha hỏi.’

‘“Ở Aquae Solis,” ta đáp. Đó là sự thật hoàn toàn. Vị Hoàng đế Gratian quý hóa của chúng ta có một đội cận vệ mặc áo choàng lông thú người Scythia, và ngài phát cuồng vì họ đến mức ăn mặc y hệt như họ. Ngay tại Roma, nơi trung tâm thế giới chứ! Chuyện đó tệ hại chẳng kém gì việc chính Cha tự sơn xanh người mình vậy!’

‘“Mặc kệ trang phục đi,” Cha bảo. “Chúng chỉ là phần rìa của rắc rối mà thôi. Mọi chuyện bắt đầu từ trước thời của con hay của ta rồi. Roma đã chối bỏ các Vị Thần của mình, và phải chịu trừng phạt. Cuộc chiến lớn với Người Dân Sơn Phết nổ ra chính vào năm các đền thờ của các Vị Thần chúng ta bị phá hủy. Chúng ta đánh bại Người Dân Sơn Phết vào chính năm các đền thờ được xây dựng lại. Hãy lùi xa hơn nữa xem nào.”... Ông lùi ngược về tận thời của Diocletian; và nếu nghe ông nói, em sẽ tưởng chừng như chính Roma Vĩnh Cửu đang đứng bên bờ vực diệt vong, chỉ vì một vài kẻ bỗng trở nên có tư tưởng phóng khoáng một chút.’

‘Ta chẳng biết gì về chuyện đó cả. Aglaia chưa từng dạy chúng ta lịch sử của chính đất nước mình. Cô ấy quá đỗi say sưa với những người Hy Lạp cổ đại của cô ấy.’

‘“Chẳng còn hy vọng nào cho Roma nữa,” cuối cùng Cha nói. “Nó đã chối bỏ các Vị Thần của mình, nhưng nếu các Vị Thần tha thứ cho chúng ta ở nơi này, chúng ta có thể cứu lấy Britannia. Để làm được điều đó, chúng ta phải chặn đứng Người Dân Sơn Phết. Vì vậy, ta nói với con, Parnesius, dưới danh nghĩa một người Cha, rằng nếu trái tim con quyết chí tòng quân, chốn của con phải là nơi những người đàn ông đứng trên Bức Tường—chứ không phải sống cùng đám đàn bà nơi các thành thị.”’

‘Bức Tường nào ạ?’ Dan và Una đồng thanh hỏi.

‘Ý Cha là bức tường mà chúng ta gọi là Bức tường Hadrian. Ta sẽ kể cho các em nghe về nó sau. Nó được xây dựng từ lâu lắm rồi, vắt ngang miền Bắc Britannia, nhằm ngăn chặn Người Dân Sơn Phết—mà các em gọi là người Pict. Cha từng chiến đấu trong cuộc Chiến tranh Pict vĩ đại kéo dài hơn hai mươi năm, và ông thừa hiểu chiến đấu nghĩa là gì. Theodosius, một trong những vị Tướng vĩ đại của chúng ta, đã đuổi lũ tiểu yêu đó chạy dài vào tận miền Bắc sâu thẳm trước khi ta ra đời: tất nhiên, ở tận Vectis, chúng ta chẳng bao giờ bận tâm đến chúng làm gì. Nhưng khi Cha đã cất lời như thế, ta liền hôn tay ông, và chờ đợi lệnh điều động. Những người La Mã sinh ra ở Britannia chúng ta thừa hiểu đâu là đạo lý phải kính trọng bậc sinh thành.’

‘Nếu cháu hôn tay bố cháu, ổng sẽ cười vào mặt cháu cho xem,’ Dan nói.

‘Phong tục thay đổi; nhưng nếu ngươi không vâng lời cha mình, các Vị Thần sẽ khắc ghi điều đó. Các em cứ đinh ninh là thế đi.’

‘Sau buổi nói chuyện đó, thấy ta đã thực sự quyết tâm, Cha liền cử ta sang Clausentum để học các bài tập điều lệnh hành quân trong một doanh trại ngập tràn lính đánh thuê ngoại tộc—một lũ man tộc hỗn tạp nhếch nhác, không tắm rửa, chẳng cạo râu chưa từng có trong lịch sử từng cọ rửa giáp ngực. Phải dùng cán giáo thọc vào bụng họ và dùng khiên ủi vào mặt họ mới mong nhồi nhét họ vào bất kỳ đội hình nào được. Khi ta đã thạo việc, vị Huấn luyện viên giao cho ta một nhúm—và đúng là một nhúm rắc rối!—lính gốc Gaul và Iberia để rèn giũa họ trước khi họ được điều đến các đồn binh tuyến trên. Ta đã cố gắng hết sức, và có một đêm nọ, một căn biệt thự ở vùng ngoại ô bốc cháy, ta liền dẫn đám quân của mình ra xông pha dập lửa trước cả khi các binh đoàn khác kịp nhúc nhích. Ta nhận thấy một người đàn ông có vẻ trầm tĩnh đang đứng trên bãi cỏ, tay chống gậy. Ông đứng nhìn chúng tôi chuyền tay nhau những xô nước từ cái ao, và cuối cùng ông cất tiếng hỏi ta: “Ngươi là ai?”’

‘“Một kẻ đang thử việc, đang chờ được phân bổ vào một đại đội,” ta đáp. Ta nào biết quái nào ông ta là ai, dẫu có là Deucalion đi chăng nữa!’

‘“Sinh ra ở Britannia à?” ông hỏi.’

‘“Vâng, nếu ông sinh ra ở Tây Ban Nha,” ta đáp, bởi vì cách ông nói chuyện cứ rít lên như một con la xứ Iberia vậy.’

‘“Thế khi ở nhà ngươi tự xưng là gì?” ông vừa cười vừa hỏi.’

‘“Tùy lúc,” ta đáp; “lúc thế này lúc thế khác. Nhưng giờ tôi đang bận.”’

‘Ông không nói gì thêm cho đến khi chúng tôi cứu xong những bức tượng thần hộ mệnh của gia đình nọ (họ là những gia chủ đáng kính), rồi ông hừm lên qua những tán nguyệt quế: “Nghe đây, hỡi tên-lúc-thế-này-lúc-thế-khác trẻ tuổi. Từ nay về sau hãy tự xưng là Sĩ quan chỉ huy Đại đội Bảy thuộc Binh đoàn Thứ ba mươi, binh đoàn Ulpia Victrix. Điều đó sẽ giúp ta nhớ tới ngươi. Cha ngươi và một vài người khác gọi ta là Maximus.”’

‘Ông ném cho ta chiếc gậy đánh bóng mà ông đang chống rồi bỏ đi. Em có thể dùng nó để đánh ngất ta lúc đó đấy!’

‘Ông ấy là ai thế?’ Dan hỏi.

‘Chính là Maximus, vị Tướng vĩ đại của chúng ta! Vị Tướng của Britannia từng là cánh tay phải của Theodosius trong cuộc Chiến tranh Pict! Không những trao trực tiếp cây gậy chỉ huy cho ta, ông còn cất nhắc ta lên thẳng ba bậc trong một Binh đoàn tinh nhuệ nữa! Một người mới thường bắt đầu từ Đại đội Mười của Binh đoàn và phải phấn đấu dần lên.’

‘Và anh có vui không?’ Una hỏi.

‘Rất vui. Ta cứ tưởng Maximus chọn ta vì ngoại hình đẹp đẽ và dáng đi đều tăm tắp của mình, nhưng khi ta về nhà, Cha bảo rằng ông từng phục vụ dưới quyền Maximus trong cuộc Chiến tranh Pict vĩ đại, và chính ông đã đề nghị Maximus cất nhắc ta.’

‘Hóa ra em chỉ là một đứa trẻ!’ Puck từ phía trên cất tiếng trêu.

‘Đúng thế thật,’ Parnesius đáp. ‘Đừng tiếc nuối tuổi trẻ ấy với ta, hỡi Thần Rừng nhé. Về sau—các Thần chứng giám cho—ta đã gạt bỏ những trò chơi sang một bên!’ Và Puck gật đầu, cằm nâu tì lên bàn tay nâu, đôi mắt to lớn tĩnh lặng.

‘Đêm trước khi lên đường, chúng tôi làm lễ tế tổ tiên—như thường lệ là một nghi lễ tế gia tiên nhỏ bé—nhưng chưa bao giờ ta khẩn cầu thiết tha đến thế với tất cả các Âm Hồn Thiêng Liêng, rồi ta cùng Cha đi thuyền đến Regnum, và băng qua vùng đồi phấn về phía đông tới Anderida đằng kia.’

‘Regnum? Anderida?’ Bọn trẻ quay phắt mặt về phía Puck.

‘Regnum là Chichester,’ hắn nói, chỉ tay về phía Cherry Clack, rồi—hắn vung cánh tay về phía Nam đằng sau lưng—‘Anderida là Pevensey.’

‘Lại là Pevensey!’ Dan thốt lên. ‘Nơi Weland từng đặt chân lên bờ ấy hả?’

‘Weland và vài người khác nữa,’ Puck đáp. ‘Pevensey chẳng còn trẻ trung gì đâu—ngay cả khi so với ta!’

‘Bộ tư lệnh của Binh đoàn Thứ ba mươi đóng ở Anderida vào mùa hè, nhưng Đại đội Bảy của riêng ta lại đóng trên Bức Tường ở miền Bắc xa xôi. Maximus đang thanh tra các lực lượng đánh thuê—hình như là quân Abulci—tại Anderida, và chúng tôi ở lại với ông, bởi vì ông và Cha ta là đôi bạn tâm giao từ lâu. Ta chỉ ở đó đúng mười ngày thì nhận lệnh dẫn ba mươi người lên miền Bắc gia nhập Đại đội của mình.’ Chàng cười vang đầy sảng khoái. ‘Một người đàn ông chẳng bao giờ quên được cuộc hành quân đầu tiên của mình. Ta còn hạnh phúc hơn bất kỳ vị Hoàng đế nào khi dẫn dắt nhúm quân của mình qua Cổng Bắc của Doanh trại, và chúng ta chào đài chỉ huy cùng Bàn Thờ Chiến Thắng ở đó.’

‘Bằng cách nào? Bằng cách nào ạ?’ Dan và Una cùng hỏi.

Parnesius mỉm cười, đứng bật dậy, áo giáp lấp lánh ánh kim.

‘Thế này!’ chàng nói; và chàng thong thả thực hiện những động tác đẹp đẽ của Nghi thức Chào kiểu La Mã, kết thúc bằng tiếng va chạm khô khốc của chiếc khiên trượt gọn vào đúng vị trí giữa hai bả vai.

‘Hay!’ Puck thốt lên. ‘Cảnh đó khiến người ta phải suy ngẫm đấy!’

‘Chúng tôi xuất quân với đầy đủ vũ khí,’ Parnesius ngồi xuống và kể tiếp; ‘nhưng ngay khi con đường đâm vào Khu Rừng Lớn, đám lính của ta liền mong ngóng được treo những chiếc khiên lên lưng ngựa thồ.’

‘“Không!” ta nói; “các người có thể ăn diện như đàn bà ở Anderida, nhưng khi còn đi với ta, các người sẽ phải tự mang theo vũ khí và giáp trụ của mình.”’

‘“Nhưng trời nóng lắm,” một tên kêu lên, “và chúng ta lại chẳng có bác sĩ. Lỡ chúng ta bị sốc nhiệt hay trúng cơn sốt thì sao?”’

‘“Thế thì cứ việc chết đi,” ta bảo, “và bớt đi một gánh nặng cho Roma! Nâng khiên lên—giơ giáo lên, và thắt chặt giày hành quân lại!”’

‘“Đừng có ảo tưởng mình đã là Hoàng đế của Britannia rồi đấy nhé,” một tên hét lớn. Ta liền vung chuôi giáo đập ngã quỵ hắn xuống, và giải thích cho những tên người La Mã sinh ra ở La Mã này hiểu rằng, nếu còn bất kỳ rắc rối nào nữa, chúng ta sẽ tiếp tục hành trình với số quân ít đi một người. Và, thưa Ánh Sáng Mặt Trời, ta nói là làm đấy! Đám lính gốc Gaul thô ráp ở Clausentum của ta chưa bao giờ dám đối xử với ta như thế.’

‘Rồi, lặng lẽ như một áng mây, Maximus phi ngựa ra khỏi đám dương xỉ (Cha ta đi phía sau), và kìm cương chắn ngang đường. Ngài khoác chiếc áo choàng tía, cứ như thể đã đường đường là Hoàng đế; đôi ủng của ngài bằng da hươu trắng thêu viền chỉ vàng.’

‘Đám lính của ta đổ rạp xuống hệt như—hệt như những con gà gô vậy.’

‘Ngài lặng thinh hồi lâu, đôi mắt nheo lại đầy đăm chiêu. Sau đó, ngài cong ngón trỏ lại, và đám lính của ta lầm lũi bước—à không, bò mới đúng—sang một bên.’

‘“Đứng ra ngoài nắng đi mấy đứa trẻ,” ngài nói, và chúng xếp thành hàng trên con đường cứng.’

‘“Ngươi sẽ làm gì,” ngài hỏi ta, “nếu ta không có mặt ở đây?”’

‘“Tôi sẽ giết tên đó,” ta đáp.’

‘“Giết hắn đi ngay bây giờ đi,” ngài bảo. “Hắn sẽ chẳng dám nhúc nhích một ngón tay đâu.”’

‘“Không,” ta nói. “Ngài đã tước quyền chỉ huy đám lính của tôi rồi. Tôi sẽ chỉ đóng vai một kẻ đồ tể nếu giết hắn lúc này.” Em có hiểu ý ta không?’ Parnesius quay sang hỏi Dan.

‘Vâng,’ Dan đáp. ‘Làm thế thì ra không công bằng chút nào, kiểu vậy đấy ạ.’

‘Ta cũng nghĩ thế,’ Parnesius nói. ‘Nhưng Maximus cau mày. “Ngươi sẽ chẳng bao giờ làm Hoàng đế được đâu,” ngài bảo. “Ngậm nỗi buồn làm một vị Tướng cũng chẳng xong.”’

‘Ta im lặng, nhưng Cha ta có vẻ hài lòng.’

‘“Ta đến đây để tiễn đoạn đường cuối cùng của con,” ông nói.’

‘“Ngươi đã thấy nó rồi đấy,” Maximus nói. “Ta sẽ chẳng bao giờ cần đến con trai ngươi nữa. Nó sẽ sống và chết như một sĩ quan cấp thấp của một Binh đoàn—trong khi nó hoàn toàn có thể làm Thái thú cai quản một trong các Tỉnh lỵ của ta. Giờ thì ăn uống cùng chúng ta đi,” ngài bảo. “Đám lính của ngươi sẽ chờ cho đến khi ngươi dùng xong.”’

‘Ba mươi con người khốn khổ của ta đứng cứng đờ như những cái bầu da đựng rượu phơi mình dưới ánh nắng gay gắt, còn Maximus dẫn chúng tôi đến nơi người của ngài đã chuẩn bị sẵn một bữa ăn. Chính tay ngài pha rượu.’

‘“Một năm nữa từ bây giờ,” ngài nói, “ngươi sẽ nhớ rằng mình từng ngồi chung bàn với Hoàng đế của Britannia—và Gaul.”’

‘“Đúng thế,” Cha tiếp lời, “ngươi có thể điều khiển hai con la—Gaul và Britannia.”’

‘“Năm năm nữa ngươi sẽ nhớ rằng mình từng cạn chén”—ngài đưa cho ta chiếc cốc có thả những nhánh hoa lưu ly xanh ngắt trong đó—“với Hoàng đế của Roma!”’

‘“Không; ngươi không thể điều khiển ba con la đâu; chúng sẽ xé xác ngươi ra đấy,” Cha ta phản bác.’

‘“Và ngươi, đứng trên Bức Tường giữa chốn thạch thảo, sẽ phải khóc rấm rứt chỉ vì cái quan niệm công lý của ngươi còn quan trọng hơn cả sự sủng ái từ Hoàng đế của Roma.”’

‘Ta ngồi im phăng phắc. Người ta đâu thể cãi lại một vị Tướng đang khoác áo choàng tía.’

‘“Ta không giận ngươi đâu,” ngài nói tiếp; “ta nợ Cha ngươi quá nhiều——”’

‘“Ngươi chẳng nợ ta gì sất ngoài những lời khuyên mà ngươi chưa từng thèm nghe,” Cha nói.’

‘“——để mà đối xử bất công với bất kỳ thành viên nào trong gia đình ngươi. Thật vậy, ta dám chắc ngươi sẽ trở thành một sĩ quan cừ khôi, nhưng đối với ta, ngươi sẽ sống trên Bức Tường, và sẽ chết trên Bức Tường,” Maximus phán.’

‘“Rất có thể lắm chứ,” Cha đáp. “Nhưng chẳng mấy chốc nữa chúng ta sẽ phải đối mặt với lũ người Pict và đồng bọn của chúng đột phá phòng tuyến. Ngươi không thể rút toàn bộ binh lực khỏi Britannia để tự phong làm Hoàng đế, rồi lại mong miền Bắc được ngồi yên ổn đâu.”’

‘“Ta đi theo định mệnh của mình,” Maximus nói.’

‘“Vậy cứ việc đi theo nó đi,” Cha nói, vừa giật một gốc dương xỉ lên; “và hãy chết hệt như cái cách Theodosius đã chết.”’

‘“À!” Maximus thốt lên. “Vị Tướng già của ta đã bị sát hại chỉ vì ngài ấy phụng sự Đế Quốc quá mức tận tụy. Ta có thể bị giết, nhưng không phải vì lý do đó,” và ngài nở một nụ cười nhợt nhạt xám ngắt khiến máu trong người ta đông cứng lại.’

‘“Thế thì tôi đành phải đi theo định mệnh của mình,” ta nói, “và dẫn đám quân ra Bức Tường vậy.”’

‘Ngài nhìn ta đăm đăm hồi lâu, rồi cúi đầu hơi nghiêng sang một bên theo kiểu người Tây Ban Nha. “Hãy đi theo nó đi, chàng trai,” ngài nói. Chỉ có vậy thôi. Ta chỉ thấy nhẹ cả người vì được rời đi, dẫu cho mình mang theo biết bao nhắn gửi cho quê nhà. Ta quay lại thấy đám lính vẫn đứng nguyên tư thế cũ—chúng thậm chí còn chẳng nhích chân lấy một bước trong lớp bụi đường—và thế là ta hạ lệnh hành quân, trong lòng vẫn cảm nhận nụ cười khủng khiếp đó tựa ngọn gió đông thổi thốc vào sống lưng. Ta không cho dừng quân cho đến tận khi hoàng hôn buông xuống, và’—chàng quay người lại, nhìn ngắm ngọn Pook’s Hill bên dưới—‘lúc đó ta dừng chân ở đằng kia.’ Chàng chỉ về phía sườn đồi phủ đầy dương xỉ lởm chởm của Ngọn Lò Rèn ngay sau ngôi nhà tranh của lão Hobden.

‘Ở đó á? Chẳng phải đó chỉ là Lò Rèn cũ—nơi người ta từng luyện sắt sao?’ Dan hỏi.

‘Chất lượng sắt ở đó tuyệt vời đấy chứ,’ Parnesius điềm tĩnh đáp. ‘Chúng ta đã vá ba chiếc quai giáp ở đây và tán lại một đầu mũi giáo. Cái lò rèn ấy được thuê lại từ Chính phủ bởi một gã thợ rèn một mắt người Carthage. Ta nhớ chúng ta gọi hắn là Cyclops. Hắn đã bán cho ta một tấm thảm da hải ly để trải phòng cho em gái ta.’

‘Nhưng làm sao mà nó lại ở đây được cơ chứ,’ Dan khăng khăng vặn lại.

‘Nhưng đích thị là ở đây! Từ Bàn Thờ Chiến Thắng ở Anderida cho đến Lò Rèn Đầu Tiên trong Khu Rừng này là mười hai dặm bảy trăm bước. Tất cả đều được ghi chép trong Sách Chỉ Dẫn Đường Đi. Một người đàn ông không bao giờ quên được cuộc hành quân đầu tiên của mình. Ta nghĩ mình có thể đọc van vách cho em từng trạm dừng chân giữa chốn này và——’ Chàng chồm người về phía trước, nhưng ánh mắt chợt bị thu hút bởi ánh hoàng hôn đang buông xuống.

Mặt trời đã hạ thấp ngang đỉnh đồi Cherry Clack, và ánh sáng tràn vào giữa những thân cây rọi sâu vào tận tâm của Far Wood với sắc đỏ, sắc vàng và sắc đen huyền ảo; và Parnesius trong bộ giáp sáng lóa lên cứ như thể chàng đang bốc cháy.

‘Khoan đã,’ chàng nói, giơ một tay lên, và ánh nắng phản chiếu lấp lánh trên chiếc vòng tay bằng thủy tinh của chàng. ‘Khoan đã! Ta cầu xin Thần Mithras!’

Chàng đứng dậy và vươn hai tay về hướng tây, cất lên những lời ca trầm hùng, vang vọng đầy uy quyền.

Rồi Puck cũng cất tiếng hát theo, với chất giọng vang vọng như tiếng chuông ngân, và trong lúc hát, hắn trượt từ ‘Volaterrae’ xuống mặt đất, ra hiệu cho lũ trẻ đi theo. Chúng vâng lời bước tới; có cảm giác như những tiếng gọi đang thúc đẩy chúng tiến lên; và chúng bước đi giữa thứ ánh sáng nâu vàng lấp lánh trên những chiếc phiến lá sồi, trong khi Puck đứng giữa cất vang một khúc ca thế này:—

Cur mundus militat sub vana gloria

Cujus prosperitas est transitoria?

Tam cito labitur ejus potentia

Quam vasa figuli quæ sunt fragilia.

Chúng nhận ra mình đang đứng trước những chiếc cổng nhỏ đã khóa của khu rừng.

Quo Cæsar abiit celsus imperio?

Vel Dives splendidus totus in prandio?

Dic ubi Tullius——

Vẫn tiếp tục cất tiếng hát, hắn cầm lấy tay Dan và xoay người cậu đối diện với Una khi con bé vừa bước ra khỏi cổng. Cánh cổng khép lại ngay sau lưng con bé, đồng thời Puck vung những chiếc lá Sồi, Tần Bì và Gai Đen mang phép thuật ký ức rắc lên đầu chúng.

‘Ối chà, hai cậu muộn quá đấy,’ Una nói. ‘Không té ra sớm hơn được à?’

‘Tớ đi chứ,’ Dan đáp. ‘Tớ đã chuồn ra từ sớm cơ, nhưng—nhưng tớ không ngờ lại muộn thế này. Cậu đã đi đâu thế hả?’

‘Ở Volaterrae—đợi cậu chứ làm gì.’

‘Tớ xin lỗi nhé,’ Dan nói. ‘Tại đống tiếng La-tinh đáng ghét ấy cả đấy.’