Phải hai tháng trời lênh đênh, lá thư của bà anh mới tới tay anh. Bà đã nắn nót kẻ trên phòng bì một cái địa chỉ cực kỳ oai vệ, trong đó bà gán cho anh đủ các chức tước và những danh phẩm khác nữa, bởi bà rất thích chúng. Vì lẽ đó, lá thư đã bay đến những vị trí cao cấp, nó đã lang thang bên phía ban lãnh đạo công ty, nơi Bố Già, ở Cảng Chuối. Trên chặng đường đi qua, lá thư vô tình gợi nhớ một số khoản nợ mà Beretti đã nhắc anh bằng hàng chữ to tướng chạy ngang phong bì: “CÒN CÁC KỲ HẠN PHẢI THANH TOÁN VỀ MÓN NỢ CHÍNH ĐÂU?” nét bút chì đỏ thật đậm đè lên trên những “Ngài Giám Đốc” và các tên gọi vinh quang khác. Victor bực bà hết sức.
Bà có thói nhất nhất đồng tình. Cháu làm thế là phải, đó là tất cả những gì bà biết nói ra, là thước đo duy nhất của bà, bà là hiện thân của tình thương cùng sự tán đồng, bà luôn thấy rõ ràng như giấy trắng mực đen là anh đã làm đúng, và anh chợt lâm vào một sự chán chường bất tận. Anh đã làm đúng khi cãi lại thầy giáo, gây lộn với người canh đồng, anh đã làm đúng lúc giận nhau với lũ bạn và cũng lại làm đúng khi làm lành lại với bọn chúng. Anh đã làm đúng lúc anh chẳng làm gì cả, anh làm đúng khi anh làm sai, anh không còn hiểu làm đúng là thế nào nữa. Cháu làm thế là phải, bà nói với anh, và Alexis là cái tên rất đẹp mà các cô con nhà Favre, về phần họ, đã rất thích.
Anh đã viết những gì để xô đẩy trí tưởng tượng của bà đến vậy nhỉ? Hay rất đơn giản là thực tế của cuộc đời bà đã trở thành phi thường đến độ mà bà chỉ còn có thể phản ánh nó lại cho anh dưới dạng mãnh liệt, tuyệt vời và kỳ diệu? Đối với bà, lúc này anh đã là bố, bố của Alexis. Hiển nhiên điều ấy đã được cáo bạch công khai, đã được các cô gái nhà Favre xác định, và sáng hôm đó cứ mỗi lần cân nửa ký đậu xay, hay đậu trắng cho khách hàng là bà đều lặp lại chuyện đó. Cứ mỗi lần bán một gói bột giặt Omo là bà lại nói: Tôi thế mà lên chức cụ rồi đấy, tôi mới có thằng chắt nội tên Alexis. Đấy quả là ngày hội của bà, nữ hoàng một ngày. Liệu bà có biết trả lời những câu hỏi chính xác hơn, tò mò hơn hay kém ác ý hơn chăng? Anh mường tượng ra nụ cười của bà, khuôn mặt bà quá hiền lành, chắt lọc ngăn cái xấu, cái ác. Ngay khi có thể, bà đã viết thư này cho anh, cháu làm thế là đúng, cháu là nguồn an ủi của bà, cháu là cả cuộc đời của bà và, cháu biết không, bà yêu cháu đến độ rất vui là cháu đã vắng mặt nơi đây, bởi sợ niềm vui của bà quá dữ dội, khiến cháu nếu ở đây thì sẽ mệt vì nó mất…
Và rồi lại có một gói đồ. Bọc giấy nâu, dây dợ bung túa lua. Nhìn những nút dây buộc, người ta nhận ra ngay có bàn tay của bố nhà Favre đụng vào; ông gói đồ cho cả làng kể từ khi ông trở nên già lẫn. Những bà chị em gái của ông nhỏ to với mọi người: nếu quý vị có thứ gì cần gói, cứ đem đến cho cậu ấy, cậu ấy gói tốt lắm đấy, đồng thời quý vị sẽ đem lại cho cậu ấy cảm giác là mình vẫn còn hữu ích. Rồi người ta đứng chờ những giây phút bất tận đợi ông già buộc nút dây lại, với một động tác co thắt lề mề. Ấy quả là công việc hết sức nghiêm túc, chắc nịch kinh khủng, với những nút buộc chồng chéo vặn vẹo mà muốn mở phải dùng dao kéo; tay ông biết rõ việc chúng làm, nhưng đầu ông thì trống rỗng. Chính vì thế mà người ta khen ngợi đôi tay: Đẹp đẽ quá, chắc chắn quá đi thôi, và quả thật sạch sẽ gọn gàng. Đầu óc lại không phản ứng. Người ta kéo gói ra, hai tay ông vẫn tiếp tục cử động, vẫn buộc thắt gọn ghẽ những gói đồ trong khoảng không.
Bên trong, Victor giở ra những mẩu giấy tẹo teo tủi hổ mang vết rách của miếng băng dính, mặc dù băng đã được tháo gỡ cẩn thận trước đấy, những mẩu giấy sờn mòn xén góc đã từng được gói những món quà khác. Những mẩu giấy mà các người già cả từng thiếu thốn mọi điều thường cất giữ thẳng thớm trong ngăn tủ áo quần, tựa như kẻ khác xếp cất những tấm drap, nùi giẻ, khăn lau. Những mẩu giấy mà trước đấy bà đã là ủi phẳng. Chúng đến từ thủa Victor còn thơ ấu, tất thảy đều thuộc về lịch sử đời anh. Lớp giấy đỏ in hình các quả bóng và các cây thông nô-en, anh còn nhớ nó gói trò chơi những con ngựa tí hon mà anh đã nhận được. Lớp giấy lụa thì bọc cái băng tay người ta biếu anh, lớp giấy vàng thì bao những hộp sô-cô-la hiệu Rozan… Trong gói đồ anh tìm thấy một chiếc yếm dãi thêu chữ EM BÉ to tướng bắt chước chữ viết nắn nót kiểu Anh, một chiếc cốc mà lớp mạ bạc đã bị tróc hết phô ra màu gỉ vàng có khắc tên Victor, và một chiếc áo cánh nhẹ mà bà đã dặn kỹ là vào lứa tuổi nhỡ (từ sáu đến mười hai tháng tuổi) mới mặc được. Đây là đồ của chính cháu, bà anh giải thích, bà chỉ mới gấp rút chuẩn bị nhanh thôi, còn những cô gái nhà Favre thì đã bắt tay vào việc đan kết, bởi lẽ ở độ tuổi này trẻ con lớn nhanh lắm.
Tuy nhiên, cũng không như bà tưởng, Victor nhận thấy thế khi anh mặc chiếc áo cánh cho con khỉ, tay áo cách tay khỉ tới hai mươi xăng-ti-mét và chiếc yếm dãi lại giống như vòng đeo cổ. Không có gì biến nó giống người và lại giống khỉ gấp bội phần. Chà, xinh xắn làm sao chứ! Mụ hoàng Mab thốt lên, ánh mắt lia qua cửa hàng ngay khi mụ vừa bổ tới do được thông báo có gói đồ gửi đến và do muốn xem có thể cuỗm được món gì chăng. Chà, cậu Alexis đẹp trai quá, đẹp thế trong bộ quần áo xinh ra phết; bởi lẽ, sẽ chẳng phải phép tí nào, mụ bỗng đổi giọng nói thành trịnh trọng, nếu con cháu của Babel lại ra ngoài với bộ áo lông. Mi phải che đi sự trần truồng, bởi sự trần truồng đã bị tội lỗi làm hư hỏng. Con khỉ, miệng chành rộng, phô cả hàm răng ra, bò lồm ngồm trước mặt Mụ hoàng Mab, gầm gừ như một con chó bẳn tính, lúc này nó rõ là một con thú, thú đến cực độ.
Khi cái nhìn va phải chiếc cốc, mắt mụ béo sáng lên, mí giật liên hồi, mụ chìa tay, muốn làm ra vẻ chẳng thèm thấy, chẳng thèm sờ, nhưng mụ lại dồn cả mắt lẫn tay vào nó. Cái cốc vàng chói đã khiến mụ không thể kìm lòng được. Cái gì thế hả? Mụ hỏi, giả giọng thờ ơ. Cái cốc của tôi đó mà, anh trả lời. Và khi nghe thấy từ CỦA TÔI, mụ đoán là anh không dễ gì nhả ngay nó ra; vì lẽ đó, như một con buôn khôn khéo, mụ không ngã giá với anh ngay.
Con khỉ vị vướng víu đang vùng vằng cố thoát ra, nó co kéo chiếc yếm dãi, chân tay khua khoắng. Nó đang làm bẩn thời ấu thơ của anh… Cảnh đó đè nặng lên anh. Nhưng hết sức bất ngờ tuy may mắn, chiếc ô tô của César đỗ xịch trước cửa LA RESSOURCE. Từ cửa xe, Lola nói vọng vào rằng nàng đi ra Cảng Chuối và hỏi anh có cần gì không. Không, anh trả lời giọng pha chút bực bội. Nàng nhận ra con khỉ và cười phá lên. Trông nó buồn cười nhỉ! Nàng lên tiếng. Victor không nghe rõ nàng nói gì liền bảo nàng lặp lại. Trông nó buồn cười quá với cái này, nàng chỉ chiếc yếm dãi. Victor nhún vai.
Mụ hoàng Mab không sao rời cửa hàng, mụ sợ hễ ra đi thì chiếc cốc sẽ biến mất. Quả là người xinh đẹp đấy, mụ vừa ghi nhận vừa trỏ ngón tay cái về phía chiếc ô tô đang nổ máy trườn đi, đối với mụ thêm bớt một lần luồn cúi thì chẳng hề gì. Cô ấy là người xứng với cậu, chứ đâu thích ứng cho lão già kia. Mụ ta đã đi quá đà. Mụ đã khuấy động một cái gì đó vô cùng nhạy cảm và đau đớn. Cút đi, anh nói với mụ. Mụ để yên cho bão tố đi qua. Mụ ngấp nghé cái cốc, quá lố đến nỗi mà hai B, mắt mở trừng trừng đã trông thấy ý đồ của mụ rõ như ban ngày: một bình bánh thánh trên bàn thờ, một bình bánh thánh dành cho Thầy Emmanuel, người mụ yêu thương.
Chiều tối đến rồi mà mụ vẫn chưa bước được vào cuộc thảo thương. Về cuối, chuyện trò trở nên tín cẩn hơn, cả hai cùng gợi ra những khó khăn trong công việc bán buôn, mụ kể cho anh nghe mình đã tiến hành như thế nào hồi mụ quản lý căng-tin. Đừng bao giờ đưa ra một khẩu phần mà không xúc lại một thìa. Hai mươi khẩu phần là hai mươi thìa, tức là thêm được một khẩu phần nữa. Hai mươi ngày, hai mươi khẩu phần. Đùng một cái anh muốn có liền tất cả à, muốn buôn bán lớn ngay à, nói thế có nghĩa là anh không thích bán buôn đấy thôi. Niềm sảng khoái đích thực đến từ những cái nhỏ nhoi. Tớ kiếm được nhiều hơn cậu, mụ nói, vậy mà tớ lại chẳng có những thứ này. Mụ chỉ vào cửa hàng LA RESSOURCE, nhưng ngón trỏ, trái với ý muốn của mụ, cuối cùng vẫn cứ quay về hướng chiếc cốc. Rốt cục thì con khỉ cũng giằng được cái yếm dãi ra khỏi cổ nó. Hai B thắp đèn lên, trên quầy, chiếc cốc bắt ánh đèn chiếu lấp lánh. Bao nhiêu? Mụ bỗng đột ngột hỏi.
Có tiếng xe ô tô đỗ. Lola chạy ào vào, tóc nàng vàng óng, vàng óng đến nỗi mà Victor trở nên chết căm. Này, nàng bảo với anh, tôi đã mua cái này cho Alexis. Trong chiếc hộp nhựa nhỏ đựng đồ trang sức, có một mặt dây chuyền. Chỉ là đồ mạ thôi, nàng phân trần: một chú tiên đồng nhỏ, tròn trịa, tóc xoăn tít, lòng tay chống cằm đang trầm ngâm nhìn thế gian. Một mặt dây chuyền phô hình ảnh của cả một thời thơ ấu yểu điệu, êm ấm mà người ta hôn hít trên hai má lúm đồng tiền, một tuổi thơ mà tất cả những ai có mặt ở đây, từ Gù, Thọt, Mụ hoàng Mab đến Victor và Lola, đều chưa biết đến. Họ ngắm nhìn tuổi thơ như người ta nhìn ngắm thiên thần, như là một sự toàn vẹn mà trong đó họ không tìm lại được chính mình. Các bậc thánh nhân nhẹ nhàng với những đôi cánh vạn dặm, không cần gì đến những khối nặng trần gian, các ngài chỉ trông nom chúng một cách qua loa mà thôi, và không hề ngưng đùa với nhau trong những trò chơi bắt chước các trận đấu giữa những hiệp sĩ, giương cao các loại vũ khí rực lửa.
Bọn họ trang điểm tuổi thơ cho khỉ, gắn mặt dây chuyền lên ngực áo nó. Sáng còn là hài nhi, tối đã là thiên thần, thời gian của khỉ không giống thời gian của chúng ta. Và tất cả những gì mà ta có thể nói khi so sánh nó với hình ảnh mặt dây chuyền, là nó hiện kém vẻ của một thiên thần hơn vẻ của một con người. Bẹp gí dưới đáy thùng, nhợt nhạt đầy lông lá, nó quả là hiện thân của cả sự sáng tạo bị sỉ nhục. Bé đẹp quá, Lola nói, và đôi tay trắng ngần của nàng mất hút trong đám lông đen mà nàng đang vuốt ve. Đưa những ngón tay lóng ngóng của mình lên, con khỉ nắm lấy một sợi tóc, một sợi tóc vàng mà nó vừa rứt ra.
Nhìn cả hai, khỉ nọ cạnh người kia, Victor chợt hiểu ra rằng thiên thần chính là người đàn bà, một thiên thần trong mặt dây chuyền vàng rực, một người đàn bà đông đặc lại trong chất liệu quý báu, một chất liệu bao bọc nàng như một lớp màng phủ kín, bịt miệng, bịt mũi và bịt cả mắt nàng, bàn tay chống cằm ngay trên ổ khỉ, như thể nàng vừa rơi xuống một bể nước vàng và chết chìm trong ấy.
