Vào ngày nghỉ được cho phép giữa hai kỳ gửi chuối, trước kỳ gửi hàng cho hiệu Grande Nain Jaune (Chuối Cau Vàng Lớn) và sau kỳ gửi hàng cho hiệu Petite Naine Verte (Chuối Ba Lùn Xanh Đỏ) thì có một buổi cầu lễ ở nhà Mụ hoàng Mab. Thầy Emmanuel xỏ mình vào một chiếc váy lót bằng đăng ten xẻ theo đường may để luồn tay. Mụ hoàng Mab thu dọn bàn. Trong hai vỏ chai nước suối vittel bị cưa miệng, mụ cắm hoa, những bông hoa thân thảo ít cánh nhiều hạt, màu vàng cải cay mù tạt, tức những loài hoa duy nhất có thể mọc được ở đây, mà tư thế riêng nó đã biểu thị sự trôi trượt của thời gian. Ðến nỗi mà một con chiên nào đó, nếu trót gà gật ngay từ đầu buổi lễ đã có thể tưởng, khi nhìn thấy những trụ hoa ngả nghiêng và độ héo cong queo của lá, là buổi lễ cầu nguyện đã kéo dài cả hàng tuần nay, trong lúc đó thì ai nấy chỉ vừa mới khởi sự: Trên con đường đẫn tới thiên đàng.
Ðấy là một cái lễ cầu bất di bất dịch giống như thời tiết ở DEVIL, không có phần hiến sinh, không hội hè đình đám, không dựa vào các mùa và không có đối tượng tưởng niệm, một lễ cầu chỉ chú trọng vào một lời hứa và một niềm hy vọng. Giữa những bình hoa, Thầy Emmanuel không ngừng nhắc lại những lời nói mà Mụ hoàng Mab đã chọn ra, còn những con chiên thì đê mê, đồng thanh họa theo. Victor nghe họ giống như anh nghe những đứa trẻ ở lớp học, giống như anh nghe những nữ công nhân ở xưởng sấy, hoặc như anh nghe những cỗ máy bơm khổng lồ tưới mưa các đồn điền chuối. Ðó là một tiếng ồn cơ khí tựa tiếng ồn của chiếc máy cưa mà ta quên không để ý đến lúc nó đang hoạt động, và ta chỉ chợt nhận ra là nó đã rên rỉ khiến ta phát ốm một khi nó dừng lại trong cái im lặng sững sờ. Cuộc sống trong các nhà tù trôi qua như thế, Victor tự nhủ. Giờ thì anh mới hiểu sự ám ảnh dai dẳng của Guastavin về dự báo thời tiết.
Nhưng ở đằng kia, trên sàn nhà, César khoanh tròn đôi chân nhỏ tẹo của mình, mắt hấp háy trước màn nước tưới, và đang nói cùng Gilbert, gã này kể từ ngày Lola bỏ đi đã đến sống chung với César: điều tuyệt vời ở đây là sẽ chẳng bao giờ có gì thay đổi cả. Ông sống thoải mái, sóng đôi với người anh em trẻ trung hơn, đẹp trai hơn, bạo dạn đảm đang hơn, đúng với hình ảnh của chính ông trước kia, như thể sống gần Gilbert, tuổi trẻ của ông sẽ mãi mãi trường tồn với ông. Họ bảo nhau điều chỉnh đồng hồ cho cùng giờ, cùng phút và cùng cả giây; họ ra sức điều hợp cả hai tâm hồn.
César cố gắng thuyết phục Gilbert, vốn đang muốn tống khứ nốt tên thầy tu, sau lượt Clément và Lola rằng cái mang vẻ là lễ cầu ấy có công dụng tạo nên sự cố kết trong làng. Ông đã không cấm cái đó, mặc dù bên dưới có những mệnh lệnh của Guastavin, viên đốc công trước đây cho rằng lễ cầu ấy thường gây rối loạn cho công việc ngày hôm sau, và làm cho dân làng trở nên khó sai khiến, yêu sách hơn, lắm lời hơn. Hồi đầu, trước khi Thầy Emmanuel xuất hiện, thì vào ngày nghỉ, họ lục tìm những kỷ niệm, nỗi nhớ quê hương xứ xở, họ thường tha thẩn trong hai dãy phố thẳng góc với nhau, trong bụng thèm bia và thèm cỏ để nhai và để hít… Còn hiện thời thì, họ mặc những chiếc khố trắng, các cô các bà thì kết những mảnh lá chuối thành những nhánh sam nhỏ lẫn trong tóc họ. Rõ là sạch sẽ. Hãy nghĩ kỹ về chuyện ấy đi, Gilbert thân mến ơi. Nhưng đối với gã này, thì mọi sự suy tính đã xong rồi.
Họ đã có LỜI KINH, nhưng không có cách để hiểu lời truyền đó. Một cách không mệt mỏi, họ đi lang thang qua những bài kinh với thái độ hoang sơ và mù quáng. Họ không hiểu. Họ chẳng hiểu gì cả, như thể ánh sáng bỗng bất ngờ tắt phụt. Họ mò mẫm trong đêm đen. Lạc lõng và sợ sệt, đôi lúc họ thấy hiện ra một từ tựa như một tia sáng lờ mờ mà họ tưởng là lối thoát. Họ vội vàng đổ xô về hướng ấy và đâm sầm vỡ cả mặt vào bức tường dầy, vào chân một vách đá. Hiếm khi đấy là một từ quan trọng, thường chỉ là một từ đi lang thang, một từ nhỏ nhắn dành cho những người như họ, những người không có hy vọng, không có hiểu biết. Bù lại, như thể người ta đã gào nó lên ở đây, sát vành tai họ, họ ngay lập tức nhận ra những tiếng thịnh nộ trong Lời sấm truyền, từ những hăm dọa đến những trừng phạt, nhận ra sự tức giận và tuyệt vọng của Chúa.
Họ đã từng bị xem như là loài rắn độc, và họ đã xin tha lỗi. Họ đã bị coi là những kẻ chuyên làm điều bất chính, họ đã xin tha tội; người ta đã so sánh họ với một thân cây bị cưa và bị quẳng vào đống lửa, họ đã xin được lượng thứ; người ta đã nói rằng họ là vùng đất cằn cỗi rắn như đá khối, họ đã chấp nhận điều ấy và đã cầu xin được tha thứ. Người ta nói với họ: hãy quy đạo đi vì triều đại của Chúa Trời đang sắp sửa, thế là họ theo đạo. Người ta dọa họ là có địa ngục và khảo tra, lửa thiêu và sám hối, vậy là họ chờ đợi địa ngục và khảo tra, lửa thiêu và sám hối. Bởi lẽ, bị rủa sả thì cũng xem như đã được ban ân chọn lọc.
Rồi sau đó, Mụ hoàng Mab đã dựng bàn thờ, giữa hai bó hoa mụ đặt chiếc cốc bạc. Mụ đến chỗ ngồi, đường bệ trong những nếp khăn voan của mình; mụ vận đồ màu tím lộng lẫy, áo thụng thùng thình, quấn khăn xa tanh thêu nổi trên đầu, mụ đeo tất cả các đồ trang sức của mình: chiếc vòng cổ xâu những đồng tiền louis vàng, những chiếc vòng tay xâu đồng đô la và đôi hoa tai hồng ngọc. Mọi người im lặng chờ mụ giở sách. Emmanuel, mắt khép kín, hai bàn tay nắm chặt. Từ đáy sâu tâm khảm mình, Thầy biết rõ rằng nếu lệnh xuất phát vẫn bị từ chối thì Thầy sẽ không chịu nổi. Thầy chưa biết mình sẽ nói gì, sẽ làm gì, nhưng Thầy sẽ không chịu nổi. Những ngón tay Mụ hoàng Mab chờn vờn trên mép sách, mụ chợt mở ra. Và mụ đọc lệnh của Thượng Ðế.
Miệng Thầy Emmanuel há ra và niềm hân hoan khiến Thầy thốt ra những lời nói đường mật sữa sùng, và chen giữa tất cả những từ ngữ dịu dàng và mạnh mẽ phủ lên đầy đầu họ ấy, những ông, bà và trẻ nhỏ có mặt đều nghe thấy những từ “TUYỆT DIỆU”, các con là những người tuyệt diệu… Họ chẳng hiểu phần còn lại, nhưng chữ “TUYỆT DIỆU” được phát ra như thế, và theo thói quen của Thầy Emmanuel, cứ được lặp đi lặp lại, cho tới mãi không thôi, rồi lại ngân nga tán tụng, thì làm họ lóa mắt. Chỉ riêng nó, từ này đã là một bài ca vinh quang. Bây giờ thì họ thấy mình là những con người tuyệt diệu và họ chờ đợi người ta đối xử với họ như với những con người tuyệt diệu.
Lời thánh đã trở thành nguồn an ủi và nhân từ. Sau địa ngục, nó đã hứa hẹn thiên đàng. Hãy đưa chúng con đến một đất nước tươi đẹp, Mụ hoàng Mab cất tiếng hát với một giọng tuyệt hảo, rung cảm và ấm áp đến độ mà mồ hôi bắn ướt mặt họ, một đất nước với những dòng lũ, những nguồn suối và những làn sóng phun xuống thung lũng và tóe ra trên núi cao. Chúng ta sẽ đi đến miền đất hứa, đám đông đồng thanh lặp lại. Và Mụ hoàng Mab, để cho giọng mình tăng thêm nghị lực, đã khép mắt lại, chúng ta sẽ băng qua rừng sâu, chúng ta sẽ băng qua sông lớn. Chúng ta sẽ lên đường tới thiên đàng, cả đám đông chập lại thành cùng một tiếng thét, chúng ta sẽ tìm lại được quê mình. Chúng ta sẽ bẻ gãy xiềng xích, sẽ phá tan gông cùm kìm nén họng ta. Mụ hoàng Mab trông đẹp đẽ và cao lớn ra, như thể chính bài ca đã làm mụ trở nên hớn hở. Chúng ta sẽ đi, chúng ta sẽ đi, đám đông hô dằn lên và đã có những bà bật khóc. Chúng ta sẽ cầu phước cho mỗi viên đá trên đường, chúng ta sẽ biểu dương cho mỗi nhánh cỏ trên mặt đất và sẽ đặt tên cho các loài chim trên bầu trời… Chúng ta sẽ đi, chúng ta sẽ đi, cả đám đông lại rít lên, và đã có những ông nức nở khóc. Và chính vào lúc ấy mà tâm hồn Thầy Emmanuel đón nhận sự bình an.
Đằng kia, dưới bóng râm của cửa hàng LA RESSOURCE DE L’AFRICAIN, Victor đang tính sổ lại tất cả những gì anh còn nợ Mụ hoàng Mab, một khoản kếch xù mà anh không có lấy một đồng xu chót. Phải bán số hàng tồn kho, hoặc bán bằng khoán thương mại, nếu không thì là sập tiệm; cơn hoảng hốt bắt đầu nổi dậy, và đứng trước tai biến đáng sợ biết bao ấy, anh lại cảm thấy như trút được gánh nặng, tựa hồ một khi định mệnh đã tác tạo xong, anh thoáng thấy ngay trong nỗi thất bại có sự tự do đang ló dạng. Chiếc bút bi trên tay, anh bỏ dở những con tính, vì chợt có cảm tưởng đang nghe thấy những giọng hát rất trong trẻo, tựa như bài tụng Chúa giữa những phiến đá của một tu viện. Anh nghĩ đến bà mình, nghĩ đến Lola mà đã khá lâu rồi anh chưa gặp lại. Anh nghĩ tới họ mà không hề thấy nuối tiếc, thấy đau khổ, với hai người này thì cũng đã hỏng bét cả rồi. Anh đi tìm con khỉ, bế nó lên và ghé vào hướng cửa sổ để nhìn đám đông đang dần tản đi; nhưng sao hôm nay, buổi lễ cầu hình như kéo dài hơn thường lệ.
Mụ hoàng Mab đứng dậy, thật cao lớn và đẹp đẽ. Trên tai mụ, những viên hồng ngọc sáng lấp lánh, hai vệt lửa đo đỏ choán gần hết mặt mụ. Mụ nâng chiếc khăn phủ bàn thờ và Emmanuel nhận ra những chiếc hộp. Thầy rùng mình. Không có mụ, ta biết làm được gì? Thầy nói với mụ. Nhưng nói chiếu lệ thế thôi, bởi giờ đây Thầy đâu còn cần đến Mụ hoàng Mab nữa. Một cách nghiêm nghị và nghiêm khắc, mụ trả lời Thầy giữa các kẽ răng để khỏi ai nghe thấy: Con đường của mi đã được vạch sẵn trong tâm mi… Thầy phản đối yếu ớt… Còn Lời Chúa thì mi đã biết rồi. Ta không thể không cần đến mụ, Thầy nói, nhưng mụ chẳng tin Thầy nữa. Ta sẽ theo mi khắp nơi mi đến, mụ đáp lại, nhưng Thầy cũng chẳng còn tin mụ nữa. Hai người đã ly dị nhau rồi.
Mụ hoàng Mab ngồi xuống gần bàn thờ. Những con chiên xếp thành hàng dài tiến dần lên, họ im lặng, bình tâm và thanh thản, họ chìa tay ra, Emmanuel trao cho họ chút bột trắng, họ làm dấu thánh giá và để lại tất cả những gì họ có, tiền nhàu, tiền trinh, tiền vàng, vào vạt váy thùng thình của Mụ hoàng Mab, giữa cặp đùi dang rộng. Họ đã đạt được cái chính yếu, nên họ rũ bỏ những cái vô ích và vô dụng. Nhưng riêng mụ, thì không có gì đền bù nổi sự mất mát mà mụ đang phải gánh chịu.
Victor trông thấy Mụ hoàng Mab từ đầu phố, từ phía ngôi nhà của Guastavin mà người ta đã san bằng; những nếp gấp của chiếc áo rộng lùng thùng của mụ phập phồng như những đợt sóng biển; chiếc khăn voan của mụ phấp phới hứng bắt mọi cơn gió. Dáng mụ lớn nhanh lên, mụ chỉ còn cách anh chừng hai mươi mét, rồi mười mét; và mụ đây rồi, đứng trước mặt anh, khổng lồ, ưỡn thẳng người, hai tay chống nạnh. Mụ đeo đôi hoa tai hồng ngọc của bà anh, anh không nhớ là chúng lại dài đến vậy, sang trọng đến thế, tựa những vòi lửa.
Tôi KHÔNG CÓ GÌ HỂT! Anh kêu lên.
Thế thì tao lấy cửa hàng LA RESSOURCE, mụ nói. Trong chớp nhoáng, Victor nhìn thấy tiền hồi hương, tiền cưới Lola, tiền nuôi bà. Anh sẽ sửa sang lại nhà, nới rộng khu vườn… Chủ nhật, một tay khoác vai Lola, một tay dắt Alexis, anh sẽ đi dạo trên quảng trường làng. Từ cửa sổ nhà mình, bà sẽ ngắm nhìn bọn anh. Ðồng ý, anh nói. Anh chờ đợi một khoản tiền kếch xù. Như trong ván bài poker. Mụ hoàng Mab mở váy, trải ra đống tiền của các tín đồ. Nhiều vô kể. Mụ chọn hai tờ giấy bạc đưa cho Victor. Tiền đây, mụ nói.
Nhưng… anh hỏi, ngần này có đáng là bao! Phỏng chừng chỉ bằng giá cho một vé tàu, hạng sâu dưới hầm, với điều kiện là phải quét nhà nhặt rau cả ngày lẫn đêm. Còn Lola? Anh thốt lên. Làm sao tôi có thể đem Lola đi? Lola của mày hả, nó vào ở SUNSET rồi. Lệnh bà của mày, nó làm điếm hạng sang đấy. À này, mụ bảo, mày mang con khỉ đi nhé. Tao không muốn nó trong cửa hàng. Lũ khỉ không phải là sở trường của tao. Mày có hai mươi bốn tiếng đồng hồ để chuẩn bị, mụ nói thêm, và sáng mai, hai B sẽ đến lấy chìa khoá.
