Đêm giữa hè ngắn nhất trong năm. Gọi là đêm cho oai chứ thực ra đó chỉ là khoảng thời gian ngắn giữa hoàng hôn và bình minh. Quirke trằn trọc mãi. Chưa bốn giờ sáng, ánh bình minh đã muốn chọc thủng màn cửa sổ phòng ngủ. Quirke đã thử đeo tấm che mắt nhưng nó làm ông mất phương hướng. Chưa kể hai vòng dây cao su định vị hằn hai dấu chữ V bên thái dương ông nhiều giờ liền sau khi đã gỡ nó ra. Thế là mặc cho ánh ban mai bàng bạc thấm qua cửa sổ vào phòng, ông nằm chịu trận như con cánh cam lật ngửa, cố gạt khỏi đầu những gì không muốn nghĩ tới. Hồi này, sáng nào ông cũng băn khoăn về Billy Hunt và cô vợ chết trẻ; sáng nay cũng không ngoại lệ. Mỉa mai thay, đó lại chính là thứ ông không nên nghĩ tới.

Nếu là người khác, họ đã quên ngay Billy Hunt và rắc rối của gã. Giá Quirke đừng dây dưa vào vụ này ngay từ đầu, có lẽ lại hay. Cái dại thứ nhất là ông gọi lại cho gã. Cái dại thứ hai là đồng ý đến gặp gã. Phải chăng ông thương Billy, hay nói đúng hơn là thương chính mình, vì cả hai đều có vợ chết trẻ? Chắc không đâu. Mộ Delia đã xanh cỏ từ rất lâu rồi. Còn nữa, khi vợ mất, chẳng phải chỉ một mình ông biết và tận hưởng cảm giác như vừa cất được gánh nặng đó sao? Nguyên do là dù lấy Delia nhưng ông có yêu cô đâu. Người ông yêu là Sarah, chị ruột của Delia cơ. Tiếc thay, do bồng bột, ông để mất nàng. Sau đó, nàng lấy Malachy Griffin như thể trên đời sắp hết đàn ông vậy. Do đó, ở ông làm gì có sự đồng cảm với Billy Hunt. Tuy nhiên, Quirke không từ bỏ gã dễ dàng được. Tai họa và cảnh hiu quạnh hiện gã đang hứng chịu cứ bám nhằng nhẵng lấy tâm trí ông. Nói với Mal “Vụ này mờ ám đây”, tức Quirke đã hít phải luồng hơi lạnh buốt từ đáy vực sâu thẳm hút lên mặt đất. Cái hơi hướng ấy không giống mùi thối xông lên từ khúc ruột trương phình trong xác Deirdre. Nó kinh tởm hơn, nhức nhối hơn nhiều lần.

Giờ Quirke chưa biết phải làm gì dù biết thể nào cũng có việc nên làm. Chắc lại phải gặp Billy, hỏi gã biết gì quanh cái chết của vợ, và quan trọng hơn, tìm hiểu những gì gã chưa biết. Nhưng nên đặt câu hỏi gì và giới hạn trong lĩnh vực nào? Chẳng lẽ lại cật vấn gã: Này Billy, ai chích liều ma túy đủ giết một con voi vào ven vợ cậu thế? Nếu là cậu thì khai thật đi! Quirke không tin hung thủ là Billy. Gã quá kém cỏi, chẳng giống sát nhân mặt ngầu chút nào. Làm gì có sát thủ nào mặt đầy tàn nhang xuất thân bần cùng và thảm hại như Billy Hunt vậy.

Dưới tấm chăn, đầu gối trái của Quirke bắt đầu nhức nhối. Cách nay hai năm, cái xương bánh chè chết tiệt ấy bị hai thằng du côn giẫm nát. Chưa hết, chúng còn đá ông lăn lông lốc trên bậc tam cấp một ngôi nhà bỏ hoang xuống mặt đường Mount lầy lội trong một đêm mưa gió dầm dề. Cơn đau nhói lên nhắc nhở nếu chõ mũi vào những chuyện đáng lý nên để yên, ông sẽ phải trả giá đắt.

Ông trở mình nằm nghiêng, kê bàn tay vào giữa má và mặt gối nóng hổi. Đập vào mắt ông là tấm màn cửa dày, dài chấm sàn nhà. Trong căn phòng tối, nó như phiến đá sẫm màu sừng sững. Vùng nước nơi Deirdre Hunt trầm mình sâu thẳm, đục ngầu. Vụ khám nghiệm tử thi cô gái trẻ hai năm trước đã dấy lên làn sóng bùn lầy và cặn bã dìm ông xuống đáy, khiến từ đó đến nay ông vẫn chưa mọc mũi sủi tăm lên được. Cái gì đảm bảo lần này ông không phải ngụp trong nước thối? Lý trí bảo ông làm ngơ là thượng sách. Không đâu bằng chỗ cao ráo mát mẻ. Nhưng ông biết thể nào mình cũng tự lao đầu lặn xuống đáy vụ này. Một góc sâu thẳm trong tâm hồn ông khao khát tấm màn tối đen ở đó.

Cũng trong sáng hôm đó, ông tới đồn Garda trên đường Pearse xin gặp thanh tra Hackett. Mới tám rưỡi sáng, trời đã nóng hầm hập. Ngoài kia, nóc ôtô chạy trên đường phản chiếu ánh mặt trời, trông loang loáng như có cả đội quân vừa tuốt kiếm khua lên nền trời xanh ngắt. Trong này, bóng tối mờ ngự trị phòng tiếp dân của đồn. Có thể thấy rõ đám bụi trôi nổi ở những nơi có chút ánh sáng lọt vào. Mùi bút chì mới gọt và mùi tài liệu chất đống phơi nắng lâu ngày khiến Quirke nhớ ngôi trường Carricklea. Cảnh sát mặc đồng phục có, quần áo thường có, thong thả ra vào. Nét mặt họ luôn cảnh giác, đăm chiêu. Một hoặc hai người liếc ngang về phía ông như muốn nói họ biết ông là ai. Nhìn qua cũng biết họ đang tự hỏi Quirke, nhà nghiên cứu bệnh học sáng giá của bệnh viện Holy Family, lê đôi giày da bóng lộn tại nơi ẩm mốc này nhằm mục đích gì. Ngay lúc này, chính ông cũng đang tự hỏi mình câu ấy.

Từ trên lầu, Hackett xuống tận nơi đón ông. Anh mặc sơmi dài tay có dây đeo quần to bản. Bên dưới là quần tây xanh rộng thùng thình bóng láng ở mông và đầu gối. Nó là một nửa bộ vest duy nhất của anh. Hackett mặt vuông chữ điền, môi mỏng, mắt sáng, đường gò má và cằm gọn gàng, sáng sủa. Mái tóc đen vuốt sáp bóng lưỡng, chải ngược ra sau trông như mào một loài chim ăn thịt. Hình như đây là lần đầu tiên Quirke thấy Hackett không đội mũ. Hai năm đã trôi qua kể từ ngày họ đàm đạo với nhau lần cuối. Niềm hân hoan khi lại được thấy anh chàng hộ pháp, đầu to miệng cá ngão này khiến chính Quirke cũng phải ngạc nhiên.

Viên thanh tra hồ hởi chào nhưng vẫn móc hai ngón tay cái vào dây đeo quần, không chịu chìa tay cho khách:

- Chào ngài Quirke! Bất ngờ quá.

- Chào thanh tra.

- Có chuyện gì mà mới sáng sớm ông đã đến đây thế?

- Tôi nhớ cậu vẫn thường dậy sớm mà.

- À vâng. Tôi quen thế rồi.

Viên cảnh sát trực ban gầy khẳng khiu có đôi tai chuột ngồi sau bàn nhìn họ chằm chằm. Hackett bảo:

- Mời lên văn phòng tôi. Ông có tin gì mới cho tôi hay với.

Anh giở nắp quầy bằng gỗ cho Quirke đi vào, đồng thời co chân đẩy cánh cửa phía sau mở lối lên cầu thang. Tường ở đây sơn màu xanh lục sẫm, còn lớp sơn bóng màu nâu trên lan can hơi dinh dính. Những tòa nhà công sở, học viện như thế này thường khiến Quirke, vốn từng là trẻ mồ côi, rùng mình.

Phòng làm việc của viên thanh tra đúng như những gì Quirke còn nhớ. Đó là căn phòng thắt hậu và bừa bộn. Ở mặt tường hẹp có cửa sổ đầy bụi cận kề bàn làm việc cỡ lớn của Hackett. Cái bàn gỗ chắc chắn, vuông vức trông như thớt của ông bán thịt. So với thân hình to lớn của Quirke, căn phòng đã nhỏ lại càng nhỏ hơn. Đôi vai đồ sộ và cái đầu to tướng của ông khiến mấy bức tường như cố phồng lên để có thêm chỗ chứa. Viên thanh tra bật cười:

- Mời ông ngồi xuống đi ạ. Ông cứ đúng sừng sững như thế khiến tôi ngại quá.

Không khí trong phòng sặc mùi mồ hôi trộn mùi mốc meo. Bốn bức tường và trần nhà ám khói thuốc vàng khè. Viên thanh tra phải nghiêng người lách về bàn mình. Anh nặng nhọc ngồi xuống, chìa bao thuốc Players mời Quirke.

- Mời ông.

Bên ngoài cửa sổ bụi bẩn và mạng nhện giăng đầy sau lưng Hackett là những mái nhà xiên xẹo và ống khói nhễ nhại phơi trong nắng hè. Hackett hỏi:

- Hồi này ông khỏe không? Hình như ông phát tướng hơn cả hồi đó.

- Tôi bỏ rượu rồi.

Hackett chúm môi huýt gió khe khẽ:

- Thật ư? Hóa ra rượu giúp giảm cân hiệu quả thật.

Quirke lục túi lấy bút chì bấm bằng bạc ra cầm chơi. Hackett thoải mái dựa hẳn lưng vào ghế, nhả khói thuốc lên trần nhà, nhìn ông thân tình bằng đôi mắt nâu sẫm vẫn sắc sảo như ngày nào. Lần hai người gặp nhau gần nhất là vào một buổi sáng cách nay hai năm. Hôm ấy Quirke đến phòng này, mang theo bằng chứng về những bí mật đầy tội lỗi của vị Quan tòa và danh sách những người tiếp tay cho ông ta. Sau đó, Hackett gọi điện cho ông và bảo: “Họ toàn dân tai to mặt lớn cả. Tuy nhiên, tôi và ông vẫn sẽ làm hết sức mình”. Giờ cả hai đều biết không ai đả động đến vụ ấy nữa. Vậy họ còn gì để bàn bạc đâu. Vụ việc đã chìm vào quên lãng, mọi xác chết đều mai táng xong xuôi. (Hoặc với riêng Quirke, chỉ còn một người đang chờ được mai táng). Hackett gợi chuyện:

- Trời đẹp thật. Thấy tuần trước mưa suốt, ai ngờ hè đến sớm như vậy. Chắc ông sắp sửa đi chơi biển, tận hưởng thời gian nghỉ ngơi nhàn hạ. Hay ông đến trường đua? Nếu tôi nhớ không lầm thì ông biết khá nhiều về ngựa.

Quirke nhăn nhó nhớ lần đi với Mal và thảm họa ở trường đua Leopardstown hôm ấy.

- Vậy chắc cậu lầm tôi với ai rồi.

Họ im lặng hút thuốc. Lát sau, viên thanh tra nhã nhặn:

- Ngài Quirke này, xin cho biết ông ghé chơi hay có chuyện gì?

Quirke vắt chân chữ ngũ, chăm chú ngắm mũi giày bám bụi. Ông dọn giọng:

- Thực ra, có chuyện tôi muốn hỏi ý cậu.

Vẻ hòa nhã, thân ái của Hackett không hề thay đổi:

- Chuyện gì ạ?

Quirke lại ngần ngừ:

- Số là có một cô gái…

Cặp lông mày đen và rậm của viên thanh tra nhích lên phía chân tóc khoảng một centimet. Anh vẫn bình thản như thường:

- Vâng, sao ạ?

Quirke nhét trả bút chì vào túi, nhoài người ra trước dụi điếu thuốc mới hút được một nửa vào gạt tàn đầy ứ ở góc bàn:

- Tên cô ta là Deirdre Hunt. Cô ấy chết rồi.

Hackett ngửa mặt nhìn trần nhà, vẻ như suy nghĩ rất lung:

- Có phải cô Deirdre Hunt được vớt lên ở đảo Dalkey ngày hôm kia không?

Trước khi Quirke kịp trả lời, viên thanh tra trẻ bất ngờ cười thành tiếng, lúc đầu nhỏ sau lớn đến độ không nín được nữa. Ngồi trên ghế, anh đá chân ra trước cười sặc sụa, tay đập đập xuống bàn ra chiều khoái trá lắm. Quirke kiên nhẫn chờ cho đến khi Hackett thôi cười. Anh nhìn ông trìu mến:

- Trời ạ. Ông hấp dẫn như vầy sao toàn để mắt đến mấy cô chết trẻ vậy?

Quirke gần như gằn giọng:

- Cô ta còn có tên khác. Laura Swan.

Hackett càng háo hức hơn:

- Cô ta chết rồi sao?

- Đúng vậy. Cô ta có tiệm chăm sóc sắc đẹp trên đường Anne.

- Phải, phải. Giáng sinh năm ngoái, bà xã tôi có đến đó phung phí một bữa ra trò.

Quirke thoáng sửng sốt. Chưa bao giờ ông nghĩ đến chuyện trên đời có bà Hackett. Theo ông tưởng tượng, chắc chị ta cũng cao lớn, chắc nịnh như chồng, cánh tay cũng lốm đốm tàn nhang, cổ chân to thô và nửa người phía trên trông giống hình người ta chạm khắc ở mũi các con thuyền bằng gỗ. Một người khó có thể là khách hàng cần đến các kỹ năng làm đẹp ở THIÊN NGA BẠC. Còn nữa, nếu ông trời thương tình ban cho Hackett một cô vợ thì chắc anh ta cũng phải có con. Quirke hình dung một đàn Hackett thu nhỏ mặc đồ vest màu xanh dương, luôn đội mũ và mặt to bè giống bố.

Lau mắt sau tràng cười ngặt nghẽo, Hackett lục đống giấy tờ lộn xộn trên bàn, chọn một tờ và cố nghiêm trang đọc kỹ:

- Hình như ông biết khá nhiều về nạn nhân xấu số này. Có chuyện gì thế?

- Chồng cô ta quen tôi. Thực ra là người quen cũ. Bạn từ hồi đại học. Phải nói cho rõ là dù có đụng mặt nhau ở trường nhưng chúng tôi ở hai khóa khác nhau. Gã vào trường sau tôi.

- Vậy chắc ông ấy cũng là bác sĩ?

- Không. Gã bỏ ngang trường y.

- Ra thế.

Hackett vẫn gí sát tờ giấy vào mắt, vờ dồn hết tâm trí vào từng câu chữ trong đó. Anh liếc nhanh Quirke.

- Xin lỗi, tôi quên kính.

Thả tờ tài liệu xuống chỗ “đám bạn” đang chờ dưới mặt bàn, viên thanh tra lại thoải mái tựa hẳn vào lưng ghế. Quirke nhìn xuống và thấy nó chỉ là bảng phân công công tác bình thường.

- Vậy ông muốn tôi cung cấp thông tin về bà Hunt hay ông có tin gì định cho tôi biết chăng?

Quirke nhìn qua vai anh ta, ngắm cảnh ngoài cửa sổ. Dưới ánh sáng lạ lẫm, mái nhà và dãy ông khói đen kịt trông có vẻ không thực. Nó giống đường chân trời trong một phim nhạc kịch.

- Tôi có khám nghiệm tử thi.

- Tôi tưởng đó là thủ tục không thể thiếu.

- Nhưng trước đó, tay chồng đột ngột gọi cho tôi.

- Ông ta muốn gì?

- Gã yêu cầu không mổ xác vợ.

- Sao lại thế?

- Gã nói không muốn người ta đụng dao kéo vào thân thể vợ mình.

- Yêu cầu gì lạ thế?

- Khi người mình yêu quý chết tức tưởi, hỏi ai không đau đớn, giày vò? Người ta nói trạng thái quá đau khổ hoặc hối hận sẽ sinh ra kiểu day dứt ấy.

- Hối hận ư?

Quirke lườm viên cảnh sát:

- Người còn sống thường cho rằng mình có lỗi, không bằng cách này cũng bằng cách khác.

- Thật thế ư?

- Thật.

Khuôn mặt chữ điền to bè điềm tĩnh của Hackett chẳng khác nào mặt nạ đẽo từ gỗ. Anh dụi điếu thuốc đã hút hết vào gạt tàn. Một cạnh thuốc còn cháy âm ỉ đẩy làn khói mỏng uốn lượn lên không trung.

- Ông nói thì chắc đúng rồi. Vậy ông nói gì với chồng người quá cố?

- Tôi nói để tôi xem có giúp gì được không.

- Nhưng ông vẫn làm. Vẫn khám nghiệm tử thi?

- Thì tôi đã bảo cậu rồi. Tất nhiên tôi có làm.

Viên thanh tra lẩm bẩm:

- Vâng, đương nhiên thế. Thế ông tìm thấy gì?

- Chẳng có gì. Cô ta chết đuối.

Hackett điềm tĩnh quan sát người ngồi trước mặt.

- Nguyên nhân là chết đuối.

- Phải. Thế này nhé… (Quirke dọn giọng, lục túi lấy hộp thuốc chìa qua bàn) cậu nhắn điều ấy cho nhân viên điều tra các vụ chết bất thường giúp tôi được không?

Hackett hơi ngạc nhiên:

- Sao ông lại muốn nhắn qua tôi?

Quirke không trả lời. Hackett lấy thuốc, nghiêng đầu châm lửa từ hộp quẹt trong tay Quirke. Anh đã lấy lại nét mặt điềm tĩnh, như thể đã quên phắt câu chuyện họ đang bàn. Anh ngả người phun mạnh khói thuốc qua hai lỗ mũi.

- Ông sẽ không đích thân thông báo việc này ư?

- Chả là, mấy vụ kiểu này…

Viên thanh tra ngắt lời:

- Kiểu gì cơ?

- Thì tự tử đó.

- Vậy ông khẳng định là tự tử?

- Phải. Nhưng tôi không nói đâu. Nhất là với nhân viên điều tra.

- Nhưng đằng nào ông ấy cũng biết mà.

- Chắc thế. Nhưng ông ấy sẽ không nói cho ai biết…

- … Nếu có người dặn trước.

Quirke cúi gằm:

- Nói thật với cậu, gã có đến nhờ cậy tôi. Billy Hunt, chồng nạn nhân ấy. Tôi thấy mình có trách nhiệm giúp gã.

- Vì không muốn ông ta đau khổ thêm chứ gì?

- Phải. Đại loại thế.

- Sao lại “đại loại thế”?

- Về cơ bản, tôi nghĩ giống cậu. Chỉ cách diễn đạt là khác.

Họ cùng im lặng. Viên thanh tra tròn mắt chăm chú nhìn Quirke theo kiểu tò mò của trẻ lên ba. Anh hỏi như để xác minh một mối nghi ngờ nhỏ nhặt, không đáng quan tâm:

- Theo ông nói thì đây đúng là một vụ tự sát, phải không?

- Theo tôi là thế.

- Ý tôi là sau khi khám nghiệm tử thi, ông biết chắc chắn thế?

Quirke không nhìn thẳng vào mắt Hackett. Sau giây lát im lặng, ông đáp:

- Người ta sẽ chẳng hỏi gì nhiều đâu. Tôi và cậu đều biết rõ rằng đa số các vụ tự tử đều được bưng bít.

- Đúng vậy. Mặt khác, ta đều biết rằng chuyện ông chồng đến tìm bác sĩ pháp y yêu cầu đừng mổ xác vợ mình cũng không bình thường. Biết đâu cái ông gì… Swan, à không, ông Hunt, muốn che giấu sự thật sẽ lòi ra trong tiến trình mổ xác.

Lần này, Quirke cũng không trả lời. Một lần nữa, Hackett lại vờ nhìn xa xăm, làm như không quan tâm đến chuyện đang bàn. Anh đẩy ghế có bánh xe vào sát thành cửa sổ, đoạn co chân xỏ đôi giày cao cổ nặng trịch, rồi gác lên chồng hồ sơ trên bàn và lồng các ngón tay vào nhau đặt lên trên cái bụng bự. Bao suy tính quay cuồng trong đầu Quirke. Ông nhớ hình ảnh Billy Hunt buồn tê tái và hoang mang cực độ lúc ngồi bên bàn nước trong quán Bewley’s, tay cầm muỗng không ngừng “đào xới” hũ đường. Ông vơ hộp thuốc lá và bật lửa.

- Xin lỗi vì đã làm mất thời gian của cậu. Cậu nói phải. Tôi nên trực tiếp bàn với nhân viên điều tra.

Viên thanh tra cười vui vẻ:

- Hoặc ông nên chờ đến khi chính thức điều tra. Khi ấy ông có thể tận dụng cách nói dối vô hại.

Quirke đứng lên.

- Phải, hoặc tôi sẽ nói dối.

- Để khỏi làm bạn ông đau khổ thêm.

- Đúng vậy.

- Sở dĩ phải như vậy vì ông không biết cách làm cái việc bạn ông nhờ ông làm. Hay nói đúng hơn là việc bạn ông yêu cầu ông không làm.

Quirke lạnh lùng lặp lại:

- Đúng thế.

Hackett hờ hững nhìn ông. Giờ anh giống khách tham quan sở thú ngắm đại diện một giống loài không còn mấy hấp dẫn, dù cũng loài ấy cách nay chưa lâu từng rất hoang dã, dữ dội và can đảm phi thường. Hackett bảo:

- Vậy nhé, ông Quirke. Tôi bận chút việc nên không tiễn ông được. Ông còn nhớ đường ra không?

Cạnh tòa nhà của Hội Thánh Trinity có thằng bé bán báo rách rưới, đội nón bằng vải len rộng quá cỡ đang mời khách mua tờ Independent. Quirke mua một tờ rồi vừa đi vừa xem lướt các trang. Ông muốn tìm tin bài về cô công nhân xí nghiệp may chết đuối ở Foyle nhưng cho đến hôm nay, tin tức về cô gái không còn xuất hiện trên mặt báo nữa.

Trở lại phòng làm việc dưới tầng hầm bệnh viện, Quirke ngồi gõ mấy đầu ngón tay lên bàn thấm mực suốt năm phút đồng hồ. Cuối cùng, ông nhấc ống nghe và quay số. Tiếng Billy vang lên ngay sau hồi chuông đầu tiên. Quirke bảo:

- Tôi thu xếp xong cả rồi, cậu không phải lo nữa. Sẽ không có khám nghiệm tử thi đâu.

Giọng Billy ở đầu giây bên kia nghe khản đặc và không tròn vành rõ chữ, như thể gã đang khóc hoặc vừa khóc xong. Gã cảm ơn Quirke, nói gã nợ ông và hy vọng có ngày được đãi ông chầu rượu. Quirke nhắc:

- Này Billy, tôi không uống rượu.

- À phải, phải.

Chẳng buồn nghe ông nói hết câu, Billy liến thoắng trước khi gác máy.

Quirke đặt ông nghe xuống, nín thở một giây rồi thở ra nặng nề. Ông nhắm mắt véo nhẹ da phía trên sống mũi. Chuyện xảy ra trong đêm Deirdre Hunt lìa đời có quan trọng gì chứ? Giả sử Billy về đến nhà, thấy vợ chết vì chích ma túy quá liều, hoảng quá đã lái xe lúc nửa đêm mang xác vợ đến Sandycove quăng ùm xuống nước. Nếu thế thì đã làm sao? Đằng nào cô ta cũng chết rồi. Quirke thấm thía hơn ai hết rằng: xác chết vẫn chỉ là xác chết, không hơn.

Nhưng đồng thời, Quirke cũng biết: sau cái chết bất thường của một người, không có gì đơn giản cả.