Muốn đến Tang viên, phải đi qua một cây cầu vòm đá. Thành phố của chúng tôi có rất nhiều cây cầu vòm đá, cũ kỹ hoặc chẳng hề cũ kỹ, nằm ườn ra đó trên con sông nội thành, nhưng Tang viên thì chỉ có một.

Khi tôi mười lăm tuổi, tôi nhận ra mình đã lớn. Việc đầu tiên khi con trai lớn lên là tự mình đi nhà tắm để tắm rửa. Thế nên cứ vào chập tối thứ Bảy, tôi lại kẹp khăn mặt, xà phòng và quần đùi, đi qua cây cầu đó. Nhà tắm nằm ở phía Đông của Tang viên. Tôi nhớ lần đầu tiên nhìn thấy những ngôi nhà đen sì và những cây du, cây quế hoa trong Tang viên, tôi đã đứng đó vài giây. Không hiểu sao tôi cảm thấy nơi này có chút gì đó bí ẩn. Hình như đã từng có chuyện lớn gì đó xảy ra trong mấy ngôi nhà đen tối kia.

Lần đầu tiên, tôi chạm mặt Tiêu Đệ, Mao Đầu và đám bạn ở đầu cầu. Suốt cả mùa hè họ cứ đứng lì ở đó. Khi tôi đi ngang qua trước mặt họ, tôi cố sức hít hít cái mũi, không phải vì bị cảm, mà hình như tôi sợ gương mặt vừa mới rửa sạch của mình sẽ vô duyên vô cớ hứng trọn một cái bạt tai của Tiêu Đệ. Bởi vì tôi biết Tiêu Đệ là kẻ rất nóng tính, cậu ta có thể đột nhiên hận thù ai đó đến tận xương tủy, rồi nhẹ nhàng lẻn đến bên cạnh, tặng cho người ta một cái tát trời giáng. Nhưng hôm đó Tiêu Đệ chỉ chặn đường tôi lại, nó gào lên với đám Mao Đầu một tiếng: "Này, thằng em của Đan Ngọc đấy, nhìn mắt nó cũng trũng sâu kìa!"

Lúc đó tôi không quen Đan Ngọc. Chị tôi cũng không tên là Đan Ngọc. Tôi cố sức hít mũi rồi lùi lại phía sau. Họ vây quanh tôi, chằm chằm nhìn vào mắt tôi, không chừng họ đều tưởng tôi là em trai của người phụ nữ đó. Lúc ấy tôi hối hận vô cùng, tại sao lại nảy ra ý định đi tắm một mình cơ chứ? Tôi chú ý Tiêu Đệ, nếu nó giơ tay lên, tôi sẽ cuộn mình lại như một cái thùng sắt mà lăn xuống khỏi cầu. Bị thương cũng chẳng sao, đằng nào tôi cũng thà chịu ngã đau còn hơn ăn cái tát của Tiêu Đệ. Đúng lúc này, chiếc khăn mặt của tôi rơi xuống đất. Nhưng Tiêu Đệ lại kỳ lạ túm lấy cánh tay tôi, không để tôi cúi xuống nhặt. Chính Mao Đầu đã cúi người nhặt khăn cho tôi, hơn nữa nó còn nói một câu rất vĩ đại: "Xả cái mả mẹ nó chứ, Đan Ngọc làm gì có em trai, chị ấy là con một."

Thằng nhóc Mao Đầu này được đấy. Ấn tượng của tôi về nó bắt đầu từ lúc đó. Tôi tưởng họ sẽ thả tôi đi, nhưng Tiêu Đệ rút từ trong túi áo ra một mẩu giấy bảo tôi mang cho Đan Ngọc. Nó bảo nhà Đan Ngọc nằm trong cái vòm cửa lớn nhất của Tang viên, chính là cái vòm có trồng một cây quế hoa ấy.

Khi quành ra góc phố, tôi tò mò mở mẩu giấy gấp hình hạc kia ra, nhìn thấy bên trên viết bằng mực đỏ nguệch ngoạc mấy chữ: "Đêm nay Đan Ngọc không đến đỉnh cầu thì ngày mai giẫm chết chim."

Tôi thấy việc viết loại giấy nhắn này cho người khác khá thú vị, nhưng sau khi xem xong tôi tuyệt đối không bao giờ gấp nó thành hình hạc nữa. Lúc chạy đến Tang viên, lòng tôi cứ nơm nớp, nhỡ Đan Ngọc mách với Tiêu Đệ là tôi đã lén xem giấy nhắn thì sẽ thế nào nhỉ?

Tôi không quen Đan Ngọc. Nhưng tôi thường nghe thấy cái tên này được gọi trên đường phố vào sáng sớm hoặc tối muộn. Tôi bắt đầu coi Đan Ngọc là một người phụ nữ rất đặc biệt, cô ấy thích đi sát vào tường nhà người khác, thỉnh thoảng lại dùng tay vuốt ve bức tường một cách kỳ quặc. Tôi nhớ khi cô ấy đi ngang qua cửa nhà chúng tôi, hai chị gái tôi từng tranh luận về dáng đi của cô ấy, một người bảo rất đẹp, một người bảo xấu tệ.

Tiêu Đệ muốn làm gì đó với Đan Ngọc. Tôi hiểu ý này, lúc đó tôi đã coi việc nam nữ hẹn hò là chuyện rất đơn giản rồi. Lão Thạch ở cuối phố nuôi một con chó sói, lão ngày nào cũng dắt nó đi dọc hai bên đường ray tàu hỏa để săn những con chim ngốc bị tàu hỏa làm cho hoảng sợ. Thế mà có mấy buổi chiều tôi đi ngang qua bến tàu cũ, phát hiện con chó sói ấy và một con chó cái khác vừa bẩn vừa xấu đang quấn lấy nhau, tôi đã đứng đó ngẫm nghĩ hồi lâu. Phàm là chuyện gì tôi cũng không thích hỏi người khác, vì tôi tin mình đều có thể tự tìm hiểu rõ ràng. Đến tận bây giờ tôi vẫn nghĩ, với độ tuổi đó mà tôi có thể liên hệ hai kiểu hình ảnh đó với nhau thì đúng là quá vĩ đại.

Tôi gõ cửa sổ nhà Đan Ngọc, ném mẩu giấy vào trong. Tất cả đều làm theo lời dặn của Tiêu Đệ. Lúc đó tôi nhìn thấy Đan Ngọc, thực ra là nhìn thấy một đôi mắt đen láy trũng sâu. Tôi không biết cô ấy ở một mình trong nhà, đóng chặt cửa lớn cửa sổ để làm gì. Mỗi khi chị tôi chốt cửa phòng, tôi đều phải đá mấy cái thật mạnh.

Trong Tang viên đã có một cây quế hoa nở. Khi tôi bước ra khỏi Tang viên, tôi nghĩ, mắt của Đan Ngọc thực ra cũng chẳng khác mắt tôi là mấy. Kể từ đó, tôi mới nhận ra trên mặt mình có một đôi mắt đẹp.

Khoảng thời gian đó tôi không đến nhà tắm, có một hôm anh trai tôi ngửi thấy mùi trên đầu tôi, liền đẩy tôi xuống giường. Anh ấy là kẻ thích giả vờ sạch sẽ. Thế là tôi lại cuốn gói đồ đạc đi nhà tắm. Tôi biết mình sẽ gặp Tiêu Đệ và đám người kia ở trên đỉnh cầu, lúc ấy tôi đã hiểu ra tại sao họ cứ thích đứng trên cầu như vậy.

"Việc cậu làm không tệ." Tiêu Đệ đưa cho tôi một điếu thuốc, rồi vỗ vai tôi rất thân thiện. Đó là lần đầu tiên trong đời có người đưa thuốc cho tôi, tôi cảm động cực kỳ. Ngay lúc đó, trong đầu tôi lóe lên một ý nghĩ: nếu mẹ tôi đi Cáp Nhĩ Tân công tác, tôi có thể bớt chút tiền ăn họ để lại, mua một bao Mẫu Đơn mời Tiêu Đệ và Mao Đầu hút. Không chừng chính vì điếu thuốc này mà ngày hôm sau tôi lại lên cầu đá, họ không có ý đuổi tôi, họ đã chấp nhận cho thằng nhóc cao trung là tôi đi theo họ. Sau đó, suốt cả một mùa thu, tôi cũng thường xuyên đứng trên đỉnh cầu.

Vài gã trai đứng cùng nhau chắc chắn phải lấy người qua đường ra làm trò cười, nhất là những gã trai lên mặt kiêu ngạo và mấy cô nàng ưỡn ngực lắc mông. Muốn trêu chọc họ thì cần phải có trí tưởng tượng phi phàm, điểm này thì chúng tôi ai cũng không thiếu. Bây giờ tôi có thể biên ra mấy cuốn tiểu thuyết ra trò cũng là nhờ công rèn luyện trí tưởng tượng lúc đó. Tiêu Đệ thì kém hơn một chút, nó cứ hỏi đi hỏi lại mấy cô nàng đi ngang qua đỉnh cầu: "Cô ăn no chưa?" Các cô nàng ngẩn người, những cô gái vốn tự nhận mình trong trắng không tì vết khi gặp cảnh này đều tức giận lầm bầm vài câu, nhưng họ không hiểu ý câu đó. Tôi nhớ từng có một cô nàng cao kều mặc váy ngắn kẻ caro nghe hiểu, cô ta ngoái đầu lại lườm Tiêu Đệ một cái: "Ngứa à? Ngứa thì ra cột điện mà cọ." Thực ra đáp lại như vậy rất làm người ta vui, ít nhất là khiến người ta cười ha hả một trận, rất thú vị. Tôi chính là học hư theo kiểu đó. Một thằng con trai nếu suốt ngày đảo mắt láo liên để ý đến những chiếc áo ngực lộ ra trong lớp áo sáng màu của phụ nữ thì cậu ta đã bắt đầu hư rồi. Tiêu Đệ luôn dẫn tôi lẻn vào Tang viên để gõ cửa sổ nhà Đan Ngọc, khi cửa sổ gỗ sơn dầu kẽo kẹt mở ra, Tiêu Đệ cúi người chui vào, tôi thấy tịch mịch đến chết được, nhưng tôi lại nguyện ý đứng trong bóng cây tối om của Tang viên, suy nghĩ về những chuyện rất khiến người ta thần tượng. Tôi biết trong Tang viên có sáu cây quế hoa, cây mọc trong viện nhà Đan Vương là cây quế hoa muộn, chính là cây nở hoa muộn nhất.

Sau đó, trên thế giới đã xảy ra một chuyện không lớn không nhỏ. Chuyện này phải kể đến một cô bé hàng xóm tên Tân Tân. Nhà Tân Tân ở ngay cạnh bến tàu đá, những bậc thềm đá ven sông nhà cô ấy đối diện thẳng với cửa sau nhà tôi. Hồi nhỏ tôi hình thành thói quen tè bậy xuống sông, vài lần lúc đang "giải quyết" thì quay đầu lại nhìn thấy Tân Tân đang ngồi xổm trên bậc đá giặt quần áo. Điều đáng nói là cô ấy chẳng hề biết xấu hổ, cái miệng nhỏ vẫn chu ra như cái loa, cố sức vò đống quần áo hoa hòe hoa sói của mình. Cô ấy lúc nào cũng muốn tỏ vẻ rất chăm chỉ, rất hiểu chuyện. Một buổi chập tối, tôi nhìn thấy Tân Tân đứng trước cửa nhà nhìn dòng sông ngẩn ngơ, dáng vẻ đó trông ưu mỹ tự nhiên. Tôi huýt sáo với cô ấy, làm mặt quỷ, không ngờ cô ấy lại đáp lại bằng một nụ cười ngọt ngào. Tôi lập tức nhận ra mình nên xảy ra chuyện gì đó với Tân Tân, thế là tôi vẫy tay bảo cô ấy qua nhà tôi, cô ấy lắc đầu với tôi, tôi lại vẫy tay, cô ấy liền lẻn vào sân. Tôi rời khỏi bờ sông về phòng, đang phân vân không biết Tân Tân là chuyện thế nào thì cửa gỗ "kẽo kẹt" một tiếng, Tân Tân co vai đứng trước mặt tôi, một tay cô ấy vịn vào cánh cửa đang rung rinh như thể sợ nó đóng lại. Tôi dẫn cô ấy vào phòng nhỏ. Tôi để cô ấy chiêm ngưỡng đồ đạc xinh đẹp trong phòng trước, nhưng tâm trí Tân Tân không đặt ở đây, cô ấy vội vàng tựa đầu vào vai tôi. Con gái cứ lớn lên là hiểu mấy trò này. Tôi cảm thấy làm vậy cũng chẳng nói lên điều gì, nên để cô ấy ngồi trên sofa, rồi quay người đi đóng cửa. Nhưng đúng lúc này tôi nghe thấy tiếng hét chói tai của Tân Tân: "Đừng đóng cửa!" Âm thanh này nghe rất khủng khiếp, hai đôi mắt tròn xoe như quả anh đào của Tân Tân trừng trừng nhìn vào cánh cửa gỗ đang rung rinh ấy. Tôi thất vọng vô cùng, hóa ra cô ấy căng thẳng vạn phần chạy đến đây chỉ để tựa đầu vào vai tôi, hơn nữa chỉ dựa đúng hai giây. Sau đó tôi lại bảo cô ấy ngồi trên ghế mây ở góc phòng, cô ấy vẫn không chịu, cái góc đó trong mắt cô ấy đầy rẫy nguy hiểm. Tân Tân gần như chỉ đứng chôn chân giữa phòng. Sau đó cái đồng hồ báo thức nhỏ anh trai tôi để trên tủ đầu giường bỗng "ting ting" vang lên, làm cả tôi và Tân Tân đều giật bắn mình. Lẽ ra đồng hồ báo thức phải đổ chuông lúc năm giờ sáng, nhưng nó lại đổ vào năm giờ chiều. Đồng hồ báo thức cũng giống anh trai tôi, hay "lên cơn thần kinh", tôi đến chết cũng không quên được sai lầm này. Lúc Tân Tân bỏ chạy, cô ấy nói một câu rất cụt hứng: "Người nhà cậu sắp về rồi."

Hôm sau tôi và Tiêu Đệ, Mao Đầu đứng ở đầu cầu, tôi cứ nghĩ mãi chuyện hôm qua, nhịn nửa ngày mới không nói với họ. Mao Đầu nghiêm túc nói, nếu nó thích một người phụ nữ nào đó, nhất định phải cắn vào mặt cô ấy một cái, để cô ấy lưu lại dấu răng của nó. Tôi thấy có lý, nhưng tôi phát hiện chỗ ấn đường của Tân Tân là đáng yêu nhất, hơi có sắc xanh, nhô lên nhẹ, muốn làm gì tôi thì phải hôn vào ấn đường đó trước đã. Có điều tôi sẽ không cắn vào khuôn mặt hồng hào của Tân Tân đâu.

Khoảng thời gian đó tôi cứ tưởng đã "tới bến" với Tân Tân rồi, nhưng sau khi ngủ một giấc, Tân Tân như quên hết sạch mọi chuyện. Cô ấy không còn ra bậc thềm đá một mình nữa, tôi không có cách nào liên lạc với cô ấy. Ông nội cô ấy võ công khá giỏi, không biết nghe ngóng được phong thanh gì mà bắt đầu bảo vệ cô cháu gái nhỏ. Tôi nghĩ nếu là mùa hè, tôi có thể bơi qua sông để gõ cửa sổ nhà cô ấy, nhưng lúc đó trời đã dần trở lạnh, mọi người đều bắt đầu khoác lên mình những chiếc áo len đen đang thịnh hành. Cuối cùng, có một ngày tôi nhìn thấy Tân Tân bưng chậu quần áo, từng bước đi xuống bậc thềm. Khi cô ấy chu môi giặt quần áo, tôi nhặt mảnh ngói bên bờ sông ném qua, nước bắn tung tóe lên người cô ấy, nhưng cô ấy chỉ giơ tay lau mặt, một dáng vẻ nhẫn nhục chịu đựng. Chiêu này làm tôi tức đến mức hoa mắt chóng mặt.

Sau khi quen Đan Ngọc, tôi có để ý ấn đường của cô ấy, nó không giống Tân Tân, ở đó mọc một nốt ruồi đen. Tôi nghĩ nốt ruồi này sao không mọc lên phía sau gáy Đan Ngọc cho khuất đi nhỉ. Nhưng Mao Đầu bảo Nàng Bạch Tuyết và Leda trong phim 《Lãng Khách》 trên ấn đường cũng có nốt ruồi này, suy ra ấn đường của Đan Ngọc mọc không tệ. Nhưng nói đi nói lại, cái đẹp của Đan Ngọc nằm ở đôi mắt, đôi mắt trũng sâu ấy. Tôi nhớ, lần đầu tiên Đan Ngọc dạy tôi khiêu vũ, tôi cứ nhìn chằm chằm vào mắt cô ấy. Mắt chúng tôi giống nhau, trong lòng tôi tràn đầy hạnh phúc. Đan Ngọc khiêu vũ tuyệt đỉnh, nghe nói lúc cô ấy nhảy, đùi hay cọ xát vào bộ phận nhạy cảm của các chàng trai, vì chân cô ấy dài hơn chân các chàng trai bình thường. Ngày đó khi cô ấy khiêu vũ cùng tôi, mắt tôi thi thoảng lại liếc xuống, phát hiện sự tình chẳng giống như người khác đồn đại, có lẽ vì tôi và cô ấy có đôi mắt giống nhau, cũng có lẽ vì tuổi tôi kém cô ấy ba tuổi, tôi có chút hoang mang. Ánh mắt Đan Ngọc nhìn tôi luôn giống chị tôi, tôi rất cáu kỉnh vì điểm này, cho nên lúc khiêu vũ cứ cố sức kéo tay cô ấy, cô ấy không kêu không hét, chỉ dùng ánh mắt ngăn tôi lại. Người phụ nữ này quả thực có bản lĩnh phi thường. Tôi nghĩ lúc Tiêu Đệ khiến cô ấy thụ thai, chắc cũng nhìn cô ấy như vậy: "Con nhỏ đó được thật đấy, tao đứng ngoài cửa nghe mà không sao nghe được tiếng nó kêu." Tiêu Đệ đưa Đan Ngọc đến bệnh viện ba lần, lần nào cũng nói với tôi như thế. Điều này chắc chắn là thật, Đan Ngọc không bao giờ kêu, vì cô ấy chẳng có oán hận gì. Khi kể chuyện này, Mao Đầu đang ngồi trên lan can cầu, nó thích dùng tay phải đỡ lấy khuôn mặt vuông vức của mình, lúc sau nó lại đỡ mặt nói với tôi: "Đan Ngọc tiêu rồi, sau này sinh con phiền phức lắm." Nó sợ tôi không tin, lại nói: "Thật đấy, tao hiểu cái này, Đan Ngọc tiêu rồi."

Đúng mùa thu năm đó, khu Tang viên náo nhiệt một trận. Trường Ảnh vì muốn quay bộ phim gì đó nên đã chọn cầu đá làm ngoại cảnh. Tôi nhớ có một nam diễn viên múa ba lê đóng vai chính trong đó. Đội kiểm soát vây kín những người đứng xem ở hai đầu cầu, cũng chặn luôn cả tôi và Tiêu Đệ. Tiêu Đệ bảo đợi một lát sẽ đánh cho tên diễn viên múa kia một trận, tôi gật đầu, cũng không thấy nó ngang ngược, chủ yếu là tôi không thích để hắn diễn điện ảnh. Diễn điện ảnh mà múa ba lê thì chẳng ra làm sao. Phim bắt đầu quay. Tôi nhìn thấy mấy người mặc trường sam áo khoác đi lên cầu, ban đầu tôi tưởng là diễn viên, đến gần mới phát hiện là người trên phố. Tân Tân cũng ở trong đám người đó, nó mặc áo khoác nhỏ màu trắng trăng, váy dài đen, đang rất nghiêm túc lắc mông đi xuống cầu. Đây là đang đóng phim, con bé ấy cười hớn hở.

Lúc quay phim, Đan Ngọc nằm trong nhà cô ấy ở Tang viên. Tôi nghe nói cô ấy chọc một cái lỗ nhỏ trên cửa sổ, từ bên trong nhìn ra ngoài. Cô ấy đại khái muốn nhìn thấy cái gì đó, tôi nghĩ nếu đạo diễn biết phía sau cửa sổ có đôi mắt của Đan Ngọc, ông ta sẽ bị trấn áp mất. Vấn đề là ông ta không biết. Mãi mãi cũng không biết.

Tôi trở mặt với Tiêu Đệ là chuyện sau đó. Bây giờ nghĩ lại, trong tiềm thức của tôi từ sớm đã nhảy múa hình ảnh đấu võ với Tiêu Đệ rồi, nguyên nhân rất có khả năng là cuộc gặp gỡ ban đầu trên cầu. Lúc đó tôi và Tiêu Đệ hòa thuận lắm, nhưng tôi biết sau khi mình trở nên lợi hại, kiểu gì cũng phải đánh với nó một trận, nhất định phải thắng. Nếu không tôi sẽ mãi tự rủa mình là đồ vô dụng. Tôi nghĩ nếu đánh thắng thì nội tâm mình sẽ thay đổi. Đêm đó tôi đột nhiên nhảy từ trên một cái cây trong Tang viên xuống, đứng trước mặt Tiêu Đệ và Đan Ngọc. Sau khi Tiêu Đệ hoàn hồn, nó nói: "Đánh thì đánh." Lúc tôi đấu quyền với nó, Đan Ngọc dựa vào thân cây nhìn, không một tiếng động. Sau đó, lúc Tiêu Đệ nằm bẹp dưới đất không dậy nổi, cô ấy quay người chạy về nhà. Cô ấy thậm chí còn không đỡ Tiêu Đệ, hơi ngoài ý muốn.

Đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy Đan Ngọc. Ban đầu trên phố đồn đại Đan Vương mất tích, tôi không tin. Tôi chắc chắn cô ấy sẽ không bị ai bắt cóc, cô ấy rất hiểu mình nên đi đâu. Tôi còn chắc chắn cô ấy sẽ không bỏ đi một mình, tôi nghĩ Đan Ngọc hiểu rõ bản thân không đi nổi đến nơi đó. Vài ngày sau tôi mới nghe tin Đan Ngọc đi cùng Mao Đầu, chết rồi. Tôi phóng xe tìm đến rừng trúc u thâm ở ngoại ô phía Bắc, đám đông vây quanh họ, tôi nhìn thấy Đan Ngọc và Mao Đầu ôm chặt lấy nhau. Tôi lao vào tách họ ra, rồi bế Mao Đầu lên, đầu Mao Đầu rũ xuống, nó chết thật rồi. Tôi không dám bế Đan Ngọc, thật sự không dám. Tôi chú ý thấy trên mặt cô ấy có một vết răng rất rõ ràng, tôi nghĩ đó chắc là do Mao Đầu cắn. Không ngờ họ lại chết như thế. Tôi cảm thấy chuyện đầu đuôi đã xảy ra sai sót. Tại sao họ phải chết nhỉ? Họ chẳng sợ ai cả, vì chẳng ai cần phải sợ ai. Có lẽ họ chỉ sợ cái "sai sót" này mà thôi.

Mấy ngày sau đó tôi cứ nghĩ mãi một việc, tôi muốn khắc tên Mao Đầu và Đan Ngọc lên cây cầu đá ở Tang viên. Tôi mang theo một con dao nhỏ và một cái búa, "đinh đinh đang đang" bắt tay vào làm. Nhưng tên chưa kịp hiện ra, mấy ông già bà lão trong phố đã chạy đến giật lấy dao của tôi. Họ không hiểu rõ tôi đang làm gì. Thế nên họ không cho tôi khắc chữ lên cây cầu đá vốn đang yên lành.

Năm đó, khi từ phương Bắc trở về, tôi đã đặc biệt chạy đến Tang viên. Khi đi qua cầu đá, tôi nhìn thấy tên của Mao Đầu và Đan Ngọc không biết đã bị ai khắc lên lan can đá. Cái tên được khắc ở đó không giống kiểu "Ai đó đã tới đây du ngoạn". Khi tôi vừa định xuống cầu, thì gặp một người phụ nữ mang cái bụng bầu vượt mặt. Tôi nhận ra ngay đó là Tân Tân, tôi chằm chằm nhìn cái bụng lùm lùm của Tân Tân, bỗng chốc cảm thấy những sai sót xảy ra trên thế giới này càng lúc càng nhiều, càng lúc càng lớn. Tôi nhìn Tân Tân lên cầu, xuống cầu. Tôi cứ nghĩ Tân Tân cũng sẽ nhìn tôi vài cái hoặc cười với tôi, nhưng không. Cô ấy nhìn thẳng, tôi không hiểu nổi người đàn bà chó chết này là thế nào.