Cậu bé vốc một nắm cát từ tay trái đổ sang tay phải, rồi lại từ tay phải chuyển sang tay trái, cuối cùng những hạt cát lặng lẽ tuôn chảy qua kẽ ngón tay cậu. Đôi mắt cậu vô hồn nhìn chằm chằm vào một chiếc phao màu đỏ trên mặt biển, ngoài tiếng hít hà thỉnh thoảng phát ra từ mũi, cậu bé không nói lời nào về đại dương mà lần đầu tiên mình nhìn thấy.
Sao con không nói gì? Kỹ sư quan sát khuôn mặt con trai, ông nói, biển không giống như tưởng tượng của con à? Đúng là không giống, nó chẳng hề vô biên vô tận như trong sách giáo khoa của các con đâu, biết không, biển thực ra rất giống một cái bát, một cái bát khổng lồ chứa đầy thứ chất lỏng mặn đắng.
Cậu bé ngồi bất động, cậu nhìn thấy một con hải âu lao nhanh xuống mặt biển rồi lại vút bay đi ngay lập tức, cậu không nhìn rõ con hải âu đó tha đi con cá nhỏ hay con tôm nhỏ.
Ta cứ tưởng con sẽ thích biển, xem ra con chẳng thích chút nào. Kỹ sư thở dài, lười biếng nằm xuống bãi cát, con đang ngắm biển hay đang thẫn thờ vậy? Ông vươn một tay nắm lấy tai con trai nói, con thấy biển có giống một cái bát không?
Cậu bé gạt tay cha ra, cậu ném cát trở lại bãi biển, ngoảnh mặt nhìn ngọn hải đăng ở phía xa, vẫn không nói gì.
Cũng có người ví đại dương như một vùng hoang mạc, chỉ là con người không thể đi lại trên đó. Con có thấy đại dương giống một vùng hoang mạc không? Kỹ sư nói.
Bãi biển đầu đông tĩnh mịch và trống trải, ngoài mấy ngư dân đang cào rong biển, trên bãi biển dài dằng dặc không thấy bóng dáng một du khách nào. Ánh nắng ban trưa ấm áp mà yếu ớt, lại dễ dàng xuyên qua bầu trời không một gợn mây, rải rác trên mặt biển, một vài vùng biển trông như có một con rắn vàng khổng lồ đang uốn lượn, lấp lánh rực rỡ. Cậu bé mãi vẫn không nhìn thấy cá tôm dưới biển, chỉ thấy con rắn vàng kia đang bơi lội ảo ảnh.
Giờ trên mặt biển gió lặng sóng êm, chắc con thấy nó không giống biển nữa nhỉ, Kỹ sư nói, sức hấp dẫn của đại dương nằm ở sự thay đổi của nó, giờ con chỉ nhìn thấy sự tĩnh lặng của nó thôi, nhưng đại dương thực ra không hề tĩnh lặng, ở thêm vài ngày nữa con sẽ biết. Con sẽ biết mối quan hệ giữa đại dương và lực hấp dẫn của mặt trăng, mặt trăng như một khối nam châm lớn, nó hút nước biển thì nước biển dâng triều, nó thả nước biển ra thì nước biển rút triều, còn có gió nữa, gặp khi trời nổi gió lớn, gió sẽ như xe ủi đẩy nước biển đi, lúc đó con sẽ được nghe tiếng gầm thét của đại dương.
Nếu gió có thể đi trên biển, con người cũng có thể đi trên biển. Cậu bé nói.
Con nói gì, con nói ai có thể đi trên biển?
Người, con người cũng có thể đi trên biển. Cậu bé nói to như vậy, đột nhiên nhảy dựng lên chạy về phía một tảng đá ngầm. Kỹ sư vô thức đuổi theo con trai, vừa chạy vừa hỏi, con chạy đi đâu, con nói con muốn đi trên biển ư? Nhưng Kỹ sư nhanh chóng phát hiện ra mục tiêu của con trai là một cái chai thủy tinh, cái chai thủy tinh nhỏ đó mắc kẹt trong khe đá, dưới ánh nắng chiếu rọi trông vô cùng tinh khiết.
Cậu bé nhặt cái chai lên, cậu vặn nắp chai màu đen ra, một mùi lạ lùng khó ngửi xộc thẳng vào mũi, nửa chai nước trong đó vẩn đục, ba viên thuốc màu trắng đã bị nước làm tan chảy, lơ lửng một cách nhẹ tênh bên trong chai. Cậu bé đưa cái chai lên dưới mũi, hít mạnh để phân biệt cái mùi đó, cậu cảm thấy đó không phải là mùi thuốc thông thường, cậu không nói ra được đó là mùi gì.
Đây không phải là chai đựng thư gửi đi đâu, vứt nó đi. Kỹ sư nói.
Cậu bé không nghe theo mệnh lệnh của cha, cậu vặn chặt nắp chai lại, áp cái chai vào tai rồi lắc mạnh, cậu nghe thấy nước trong chai bắt đầu cuộn trào, giống như một con vật biến dạng đang phát ra tiếng gào thét đau đớn.
Là một chai thuốc ư? Con đang chơi với một chai thuốc à? Mau vứt nó đi.
Kỹ sư muốn cướp lấy chai thuốc từ tay con trai, nhưng cậu bé nhanh nhẹn né tránh, cậu bé hướng về phía biển, làm động tác ném chai, chỉ là làm động tác thôi, còn đôi mắt cậu nhìn cha với vẻ lạnh lùng. Đây không phải chai thuốc bình thường, cậu dùng một giọng điệu phóng đại nói, đây là một chai thuốc độc.
Kỹ sư cười khẩy, nhưng nụ cười đó thoáng qua trên mặt ông, ông vươn tay về phía cậu bé, nghiêm mặt nói, đưa đây, vứt nó đi.
Cậu bé nhìn chằm chằm vào tay cha, khóe miệng cậu mấp máy, muốn nói gì đó lại thôi. Trên khuôn mặt cậu xuất hiện vẻ cầu cứu nào đó. Đúng lúc này, từ xa truyền đến tiếng chuông lanh lảnh, cậu bé nhìn theo hướng âm thanh, vừa nhìn đã thấy ngay người chăn cừu và đàn cừu của ông ta. Cậu bé không kìm được kêu lên, nhìn kìa, cha nhìn đằng kia xem, có một đàn cừu đến kìa!
Một người chăn cừu lùa đàn cừu chậm rãi đi dọc theo bãi biển, vì nước biển màu xanh làm nền cho đàn cừu, chúng trông trắng đến chói mắt, cũng vì đàn cừu đi chậm chạp và nhàn nhã, chúng trông giống như mấy cuộn bông bị gió thổi tan tác.
Đúng là một đàn cừu, Kỹ sư ngỡ ngàng nói, ở đâu ra một đàn cừu thế này, bãi biển không mọc cỏ, ông ta lùa cừu đến đây để làm gì.
Tại sao cừu không thể đến bãi biển? Người đến được thì cừu cũng đến được. Cậu bé nói.
Người đó thật kỳ lạ, Kỹ sư tự nói với chính mình, bãi biển đâu có mọc cỏ, lùa cừu đến đây làm cái gì.
Tiếng chuông cừu dần trở nên rõ ràng, giờ thậm chí có thể nghe thấy người chăn cừu đang hát một làn điệu nhỏ nào đó, cậu bé chạy ngược về phía đàn cừu, chạy chưa được bao xa thì cổ áo đã bị Kỹ sư túm lấy, Kỹ sư nói, lại chạy đi đâu, bảo con ngắm biển thì không ngắm, con lại chạy đi xem một đàn cừu?
Tại sao con không được xem cừu?
Cừu có gì mà xem, con chín tuổi rồi, đã học lớp ba rồi đấy.
Học lớp ba thì sao không được xem cừu, học đại học cũng xem được, đây là tự do của con.
Cậu bé vùng ra khỏi tay cha, nhưng lần này cậu không dám kháng cự thêm nữa, cậu đứng đó với dáng người xiêu vẹo, ánh mắt giận dữ đảo qua lại giữa Kỹ sư và đàn cừu, trong tầm nhìn đang nhảy nhót của cậu bé, người chăn cừu và đàn cừu của ông ta vẫn di chuyển chậm chạp, giờ cậu đã nhìn rõ người chăn cừu mặc áo bông đen quần bông đen, trên đầu đội một chiếc mũ quân đội, còn đàn cừu đó, tổng cộng chín con cừu, chúng như chín đóa bông đang trôi nổi trên bãi biển.
Con nói muốn ngắm biển, đưa con đến rồi con đang xem cái gì vậy? Thật khó hiểu, nhặt cái chai thì cần gì phải đi tàu hỏa đến tận bờ biển này, xem cừu thì cần gì phải ra tận bờ biển để xem? Kỹ sư lộ vẻ giận dữ, một sự liên tưởng nào đó trong đầu khiến ông không kìm được phát ra một tiếng cười lạnh, khó hiểu, con y hệt như mẹ con, lúc nào cũng khó hiểu.
Cậu bé không cãi lại nữa, đôi mắt sáng của cậu bỗng chốc tối sầm lại. Cậu cúi đầu, dùng hai chân luân phiên đào bới cát trên bãi biển, đào ra một cái hố nhỏ, rồi cậu đột ngột ngồi xổm xuống, đặt cái chai trong tay vào trong hố. Cậu bé dùng cát lấp cái chai lại từng chút một, khi chôn cái chai động tác của cậu hơi chậm chạp, đầu cậu bồn chồn quay trái quay phải, ánh mắt kiên trì tìm kiếm thứ gì đó. Kỹ sư chắn tầm nhìn của con trai, nhưng cậu bé tìm thấy mục tiêu từ giữa hai chân của cha, đó là người chăn cừu và đàn cừu kia, điều kỳ lạ nhất chính là đàn cừu đó, cậu bé nghĩ tại sao đàn cừu đi bộ chậm như vậy nhỉ, chúng đi bộ còn khó khăn hơn cả người già, dáng đi của chúng cứ như đang phạm tội gì vậy, người ta đều nói cừu là loài động vật nhát gan nhất, câu này quả không sai, đàn cừu đó lặng lẽ đi theo sau người chăn cừu, không một con cừu nào rời đàn, cũng không một con cừu nào dám giống như con người mà nhìn đông ngó tây trên bãi biển.
Cả buổi chiều Kỹ sư và đồng nghiệp của ông đều chơi bài bridge trong nhà an dưỡng, cậu bé từng đến cạnh bàn bài xem một lúc, cậu vừa vào là những người lớn đều nhìn cậu chằm chằm, cậu có thể nhận ra sự đồng cảm và thương hại từ những ánh mắt đó, kể từ khi cha mẹ ly hôn, cậu đã quen với ánh mắt kiểu này, cậu bé ghét ánh mắt đó, cậu sầm mặt đứng cạnh mỗi người vài giây, dùng ánh mắt thách thức nhìn trừng trừng vào những người lớn, dưới ánh mắt này, nụ cười trên mặt người lớn dần đông cứng lại, họ không còn quan tâm đến sự tồn tại của cậu bé nữa, chỉ mải mê nghiên cứu những lá bài trong tay. Có một ông lão nói, thế nào, muốn ta dạy con đánh bài không? Ông ấy như đang nói với những lá bài của mình, như thể đang dạy những lá bài đánh bài. Người lớn coi thường sự tồn tại của cậu như vậy, cậu bé cũng không vui, cậu đi vòng quanh bàn bài với thái độ hung hăng, đột ngột rút một lá bài từ tay ông lão đó ném xuống bàn, rồi chạy biến mất. Cậu nghe thấy tiếng gọi giận dữ của cha, đừng có quậy phá ở đây, quay về ngủ đi. Cậu bé quay đầu lại nói, cha còn nói con à, cha đến bờ biển này là để đánh bài à?
Cậu bé chạy từ đầu hành lang này sang đầu kia, một con hải âu vút bay lên từ dưới chân cậu, làm cậu giật nảy mình. Cậu không biết hải âu làm sao bay được vào hành lang, trên đất có nửa cái bánh bao bị vứt bỏ, cậu bé suy nghĩ một lát rồi hiểu ra, cậu đã đuổi một con hải âu đang đói bụng đi, cậu biết hải âu sống bằng cách bắt cá nhỏ tôm nhỏ, nó bay đến mổ cái bánh bao vừa lạnh vừa cứng này, chắc chắn là đói đến mức không còn cách nào khác.
Con hải âu đói khát đó đang vẫy gọi cậu bé, là một con hải âu, chứ không phải đàn cừu nói ở phía sau, hãy nhớ kỹ điều này. Sau đó cậu bé tìm thấy hai chiếc bánh bao lạnh, cậu giấu bánh vào túi, lén lút chạy ra khỏi nhà an dưỡng. Bạn biết là cậu bé đi cho hải âu ăn, nhưng khi cậu đến bãi biển, thứ nhìn thấy lại là người chăn cừu và đàn cừu của ông ta.
Người chăn cừu ngồi trên một chiếc thuyền tam bản bỏ hoang, đàn cừu đứng ngây ra bên cạnh chiếc thuyền, giống như một đám tội nhân ủ rũ, đang rình mò ngọn roi trong tay chủ nhân. Điều kỳ lạ vẫn là đàn cừu đó, chúng bây giờ trông không hề trắng trẻo sạch sẽ, lông của mỗi con cừu đều trông bẩn thỉu, đám lông cừu xám xịt rối bời, chẳng giống bông gòn chút nào. Điều khiến cậu bé kinh ngạc hơn là chín con cừu giờ đã biến thành bảy con, cậu nhớ rõ ràng là mình đã đếm được chín con, nhưng giờ đếm đi đếm lại chỉ còn có bảy con cừu.
Nhóc con, cháu thích cừu à? Người chăn cừu nhảy xuống thuyền, đi đến sau lưng cậu bé nói, ta nhìn ra rồi, cháu thích cừu.
Khuôn mặt người chăn cừu là kiểu khuôn mặt tươi cười nịnh nọt, cười một cái là lộ ra hàm răng đen trong miệng, khuôn mặt đó khô đen thô ráp, khóe mắt đóng một cục ghèn lớn, cậu bé ngửi thấy trên áo bông của ông ta có một mùi tanh hôi nồng nặc. Trên người ông có mùi hôi, cậu bé kêu lên và lùi lại một bước, ánh mắt cậu tránh người chăn cừu, lại rà soát đàn cừu một lượt, ông thật là hồ đồ, mất cừu mà cũng không biết, cậu bé nói, ông vốn có chín con cừu, giờ chỉ còn lại bảy con, ông không biết à, ông mất hai con cừu rồi?
Không mất, cừu làm sao đi lạc được chứ, người chăn cừu nói, hai con cừu đó bán rồi, vừa mới bán xong.
Bán rồi? Ông đến đây để bán cừu à? Cậu bé trợn tròn mắt, tại sao ông lại phải bán cừu?
Không bán không được, không bán cừu thì lấy đâu ra lộ phí. Người chăn cừu nói.
Lộ phí là gì, không bán cừu sao lại không có lộ phí?
Lộ phí chính là tiền đi đường đấy, người chăn cừu lại cười lộ hàm răng đen, ông dùng roi chăn cừu gãi một vết hắc lào trên cổ, nói, không có tiền, không có tiền thì không đi đường được, lòng người sẽ hoảng hốt đấy.
Ông đi đường đến đâu, đến Bắc Kinh à?
Đến Bắc Kinh? Nằm mơ đi. Người chăn cừu tự giễu vỗ vỗ đầu mình, trên mặt ông xuất hiện vẻ e dè bất an, nhóc con này nhiều chuyện thật, cái gì cũng hỏi, ông ho khù khụ một hồi, nhổ một bãi đờm xuống bãi cát, đột nhiên cười nói, nói cho cháu biết cũng chẳng xấu hổ gì, ta đang đi tìm vợ ta, vợ ta tháng trước bỏ đi rồi, người nhà cô ấy bảo là lên vùng biển tìm việc làm. Nhóc à, ta đang muốn hỏi cháu đây, cháu có từng thấy một người phụ nữ nào, mặc áo bông hoa, quấn khăn xanh trên đầu không, mắt to to, miệng rộng rộng, cháu có từng thấy không?
Chưa từng thấy, cậu bé nghĩ một lát rồi nói, bây giờ là mùa đông mà, mùa đông là mùa du lịch thấp điểm, ai lên đây chứ? Không có ai lên đây cả.
Cô ấy sẽ không đi du lịch đâu, cô ấy ra ngoài tìm việc làm, nhóc à, cháu có biết quanh đây có nhà máy nào không?
Không có nhà máy nào cả, đây là khu du lịch mà, sao lại có nhà máy được.
Cũng đúng thật, đến cả cái ống khói cũng chẳng thấy, người chăn cừu đưa tay lên trán nhìn quanh bốn phía, nói, chỗ này chỉ có biển, nhiều nước như thế, nhìn thấy lòng hoảng hốt quá.
Người phụ nữ đó là vợ ông à, cô ấy đi ra ngoài mà không báo cho ông? Cậu bé cắn ngón tay suy nghĩ một lát, đột nhiên đôi mắt sáng lên, cậu nói, chắc chắn là hai người ly hôn rồi, nếu không cô ấy đi đâu sao lại không báo cho ông chứ?
Cái miệng của nhóc này ăn gì mà ác thế? Người chăn cừu bất ngờ lật mặt, trừng mắt nhìn cậu bé nói, ly hôn? Ly cái hôn gì, cô ấy mà dám ly hôn với ta thì ta đánh gãy chân cô ấy, xem cô ấy còn chạy đi đâu được? Người chăn cừu hậm hực ngồi xuống, chiếc thuyền tam bản kêu cọt kẹt một tiếng, người chăn cừu lại lóng ngóng lật người, đối diện với đại dương, miệng thở hổn hển, một lúc sau ông dường như bình tĩnh lại, nước biển này lớn thật, ông chỉ vào mặt biển nói, không nhìn thấy biển thì đúng là không tưởng tượng nổi biển lớn đến chừng nào, nói ra thì làng ta cách biển cũng chỉ tám mươi dặm, nhưng bị ngăn cách bởi ba dãy núi, núi chắn tầm nhìn, cái gì cũng không thấy, đời này ta vẫn là lần đầu tiên nhìn thấy biển đấy.
Cậu bé không biết tại sao người chăn cừu lại giận, sự chú ý của cậu nhanh chóng bị đàn cừu thu hút. Cậu bé ngồi xổm xuống vuốt ve tai một con cừu, chính là con cừu đeo một vòng chuông trên cổ, cậu trước tiên sờ sờ cái chuông, sau đó bắt đầu sờ sống lưng con cừu, cậu có thể cảm nhận được nó đang run rẩy như một con người, đừng sợ, cậu bé nói, cháu không phải đến để mua ông đâu, trong đầu cậu bỗng vụt qua một ý nghĩ, tim cừu có đập như người không nhỉ, thế là cậu bé nhẹ nhàng áp tai vào bụng cừu, mặc dù mùi hôi tanh khiến cậu vô thức bịt mũi, nhưng cậu bé vẫn nghe rõ tiếng tim đập của cừu, nó gần như có cùng nhịp điệu và âm sắc với nhịp tim con người.
Ta thấy cháu thích cừu, cháu thực sự thích cừu nhỉ, khuôn mặt người chăn cừu tràn đầy nụ cười, ông nói, nhóc à, cháu cũng mua hai con cừu đi, rẻ lắm.
Ông nói cái gì? Cậu bé giật mình nhảy dựng lên, ông muốn bán cừu cho cháu à, ông muốn bán hết sạch cừu đi sao?
Không bán không được, cừu tự mình nuôi, bán được bao nhiêu tiền thì hay bấy nhiêu. Người chăn cừu nheo mắt nói, mua hai con cừu đi, đi xin người lớn hai mươi tệ, ta cho cháu một con đực, một con cái, sau này còn đẻ được cừu con nữa, chỉ hai mươi tệ thôi, cái giá này không có lương tâm cắn rứt đâu, cháu biết đấy, nuôi lớn một con cừu cũng không dễ dàng gì.
Cháu không mua cừu, cậu bé nói, cháu mua cừu làm gì.
Làm gì mà chẳng được? Người chăn cừu nói, đây là cừu giống tốt của ta đấy, giết thịt ăn được, cắt lông dệt vải được, lột da làm áo da mũ da được, chẳng phải người thành phố các cháu bây giờ đang thịnh hành mặc áo da sao?
Cháu không mặc áo da, người lớn mới mặc áo da, cháu cũng không mua cừu, cậu bé ngập ngừng một lát, lại nói, cháu cũng không có tiền, không có tiền không thể mua cừu.
Đi xin người lớn đi, người chăn cừu nhìn cậu bé bằng ánh mắt thiết tha, ông nói, nếu chê đắt thì tám tệ cũng được, hai tám mười sáu, đi xin mười sáu tệ đi, xin được rồi là cháu có thể dắt hai con cừu đi rồi.
Cha cháu sẽ không cho cháu tiền mua cừu đâu, cậu bé lắc đầu nói, cháu cũng không dắt cừu của ông đâu, tòa nhà của cháu không cho phép nuôi cừu.
Cậu bé bước ra xa khỏi đàn cừu, dường như để rũ bỏ mối quan hệ của cậu với đàn cừu, cậu đứng cách đàn cừu bảy tám mét, thản nhiên lắc lư cơ thể sang hai bên, cừu đều đang tốt lành, sao lại phải bán chúng đi chứ? Cậu nói, bán chúng đi ông có nỡ không?
Cừu có tốt đến đâu cũng là cừu, không biến thành người được. Người chăn cừu quay đầu nhìn quanh đàn cừu, ánh mắt đột nhiên trì trệ và nặng nề, ông thở dài nói, cái miệng của nhóc con này, sao mà như cái dùi đâm người khác thế? Gia súc nuôi lớn từng ngày, ai mà nỡ bán chứ, nhưng chúng giờ thành gánh nặng của ta rồi, không bán cũng không có cỏ cho chúng ăn, bán đi còn đổi được ít lộ phí.
Cậu bé không nói gì, cậu nhìn thấy trên mặt người chăn cừu thoáng hiện lên vẻ bi thương. Không biết tại sao cậu bé cảm thấy người chăn cừu hơi đáng thương, nhưng khi quay mặt nhìn thấy đàn cừu đó, sự đồng cảm với người chăn cừu liền biến mất, cừu không biết nói, cừu chẳng nói gì cả, cậu bé nghĩ cừu còn đáng thương hơn người chăn cừu nhiều.
Ta biết vợ ta kiêu ngạo lắm, cô ấy chắc chắn chạy vào thành phố rồi, cô ấy có chạy đến chân trời góc bể ta cũng phải tìm được cô ấy, ta chỉ là không bỏ được đàn cừu này, chúng thành gánh nặng lớn rồi. Người chăn cừu lúc này đột nhiên vươn một tay về phía cậu bé, dùng ánh mắt gần như khẩn cầu nhìn trừng trừng vào cậu bé, cháu là đứa trẻ tốt bụng, hãy làm việc thiện đi, đi xin người lớn năm tệ, không, mười tệ, dắt hai con cừu đi đi.
Cậu bé lại lùi lại mấy bước, cậu nhìn bàn tay thô kệch và bẩn thỉu của người chăn cừu bằng vẻ mặt đầy sợ hãi, rồi quay ngoắt người bỏ chạy. Cậu bé chưa từng gặp người nào như thế, vừa đáng thương vừa kỳ quặc, lại còn hơi đáng sợ, cậu bé chạy trên bãi cát, hai chiếc bánh bao trong túi rơi ra, cũng chính lúc này cậu mới nhớ ra con hải âu đó, cậu đứng lại tìm kiếm con hải âu, nhưng cậu nhanh chóng nhận ra tất cả hải âu đều trông giống hệt nhau, hàng trăm hàng ngàn con hải âu bay đi bay lại trên bãi cát, cậu hoàn toàn không nhận ra đâu là con hải âu đã gặp ở hành lang.
Sau đó cậu bé ngồi trên bãi biển cho hải âu ăn. Cậu xé một mẩu vụn bánh bao ném xuống biển, ngay lập tức có mấy con hải âu từ trên không lao xuống mặt biển, tranh giành chút thức ăn ít ỏi đó, cậu bé vui vẻ vỗ tay, cậu lại ném mấy mẩu bánh bao trên bãi cát, lần này là cả một đàn hải âu kêu quang quác lao xuống, gần như che khuất bầu trời trên đỉnh đầu cậu bé. Cậu bé cảm thấy một niềm vui không thể diễn tả, cậu không biết người chăn cừu đứng sau lưng cậu từ lúc nào, người chăn cừu cúi khom người đứng sau lưng cậu, hơi thở của ông ta phả vào mặt cậu như hơi nước.
Đó là bánh bao trắng. Người chăn cừu nói.
Là bánh bao lạnh, cậu bé ngẩn người nói, cháu đang cho hải âu ăn, ông cũng muốn cho ăn à?
Cháu dùng bánh bao trắng cho đám chim đó ăn ư? Người chăn cừu nói.
Đó là hải âu, chúng đói cũng ăn bánh bao, thấy không, chúng rất thích ăn bánh bao. Cậu bé nói.
Người chăn cừu vẫn tươi cười, ông chậm rãi lắc đầu với cậu bé, hai tay xoa vào nhau. Cậu bé không biết ông ta muốn làm gì, chỉ thấy mặt ông ta đỏ gay như gan lợn, yết hầu nhô ra nhấp nhô, ngón trỏ tay phải cứng đờ chỉ vào chiếc bánh bao trong tay cậu bé, cậu bé không biết ông ta muốn nói gì, chỉ nghe thấy ông ta cười hì hì, mũi thở ra hơi nóng, một lát sau ông ta nuốt một ngụm nước bọt, nói, bánh bao trắng ngon thế này, cho chim ăn phí quá, đưa ta ăn đi.
Cậu bé chợt hiểu ra, cậu bé nói, ông không được ăn bánh bao này, đây là cháu nhặt được dưới đất, vừa cứng vừa bẩn, bánh bao này chỉ có thể cho hải âu ăn thôi.
Cũng không phải ta ăn, ánh mắt người chăn cừu đảo lia lịa, ông nói, ta muốn lấy nó cho cừu ăn.
Ông nói dối, cừu ăn cỏ, cừu không ăn bánh bao đâu, cậu bé nói, ông muốn bánh bao thì không tự đi nhặt được à, chính là nhà an dưỡng đằng kia đấy, ông tự đi mà nhặt.
Người chăn cừu nhìn theo hướng cậu bé chỉ một lát, đó đều là phòng cán bộ ở nhỉ, ta không đến đó làm mất mặt đâu, ông nói, hơn nữa họ cũng không cho ta vào đâu.
Cậu bé không thèm để ý đến ông ta nữa, cậu lại ném một mẩu bánh bao ra ngoài, ngay sau đó cổ tay cậu bị người chăn cừu túm lấy, đừng ném nữa, đừng ném nữa, người chăn cừu nhìn cậu bé bằng ánh mắt bi phẫn, ông nói, ta lấy một con cừu đổi lấy bánh bao của cháu, thế là được rồi đúng không?
Cậu bé lúng túng, nhưng có thể thấy rõ trên mặt cậu là cậu hơi động lòng.
Hai cái bánh bao đổi lấy một con cừu, nhóc à, cháu hời to rồi, người chăn cừu cướp lấy bánh bao trong tay cậu bé, rồi đẩy cậu về phía đàn cừu, ta nói là giữ lời, người chăn cừu nói, đi, đi dắt một con cừu đi, dắt rồi đi ngay.
Cậu bé quan sát biểu cảm của ông ta, người chăn cừu nói chuyện có vẻ rất nghiêm túc, cậu bé do dự một lát, cuối cùng lấy hết dũng khí bước về phía đàn cừu, vừa đi vừa nói, là chính ông bảo cháu dắt cừu đấy, ông đừng có nuốt lời.
Ta không nuốt lời, mau lên, dắt đi rồi đi ngay, người chăn cừu quay lưng về phía cậu bé nói, về nhà nhớ cho nó ăn, mạng cừu rẻ rúng, cho nó một nắm cỏ một đống lá rau là nó sống được thôi.
Cậu bé chọn con cừu có cái chuông trên cổ, cậu dắt cừu chạy mấy bước, tim đập thình thịch, quay đầu lén nhìn lại, người chăn cừu đã nằm trên thuyền tam bản rồi, chiếc mũ quân đội cũ che khuất quá nửa khuôn mặt ông. Sáu con cừu còn lại vẫn lặng lẽ canh giữ chủ nhân của chúng, đối với việc mất đi một người bạn đồng hành dường như thờ ơ, từ xa cậu bé có thể nhìn thấy hạ bộ của người chăn cừu, hạ bộ của ông ta cứ động đậy, cậu bé không thể chắc chắn đó là sự co giật khi ngủ hay là sự nhai bánh bao.
Chúng ta biết cuối cùng cậu bé đã không dắt cừu về nhà an dưỡng, đi được nửa đường cậu đã nghe thấy tiếng gọi của Kỹ sư, giọng Kỹ sư rất lo âu và cũng rất giận dữ, cậu bé vô thức buông con cừu ra, cậu bỏ lại cừu chạy sang một đoạn đường, lại chạy lao về phía trước một trăm mét, cuối cùng đứng trước mặt Kỹ sư thở hổn hển, con đi ngắm biển, cậu bé nói với cha mình, con không xem cừu, con đang ngắm biển.
Đến giờ ăn tối, trong nhà an dưỡng tràn ngập hương thơm của thức ăn và món ngon, Kỹ sư phát hiện con trai tâm thần bất định, trong đôi mắt lấp lánh của cậu rõ ràng chứa đựng bí mật gì đó. Cậu bé ăn vội vàng rồi bắt đầu đi lại giữa các bàn ăn, cậu mang khuôn mặt bí hiểm nắm tay những người lớn, ông có muốn mua một con cừu không? Cậu bé hạ thấp giọng nói, năm tệ một con cừu, rẻ lắm, ông muốn mua thì cháu dẫn ông đi. Đừng nói với cha cháu là được.
Nhưng Kỹ sư nhanh chóng biết được bí mật của con trai, ông rất tức giận về hành động của con, kéo con trai vội vã rời khỏi nhà ăn. Con làm ta tức chết mất, vậy mà lại đi làm con buôn cừu, Kỹ sư nghiêm giọng nói, con còn nói dối, buổi chiều con hoàn toàn không ngắm biển, con là đang xem cừu.
Xem cừu chính là ngắm biển, cừu ở trên bãi biển, cậu bé lý lẽ hùng hồn bào chữa cho mình, ngắm biển mới thấy cừu, cừu ngay trên bãi biển mà.
Con còn cãi chày cãi cối? Kỹ sư nhịn cười nói, con mới chín tuổi mà đã học được cách cãi chày cãi cối rồi. Con y hệt mẹ con, làm việc gì cũng có lý do.
Mặt cậu bé bỗng đỏ bừng, cha đánh rắm, cậu bé gầm lên một câu, lao vào đẩy cha mình rồi chạy đi. Đối với phép so sánh tùy tiện này, người con trai như gặp phải kẻ thù, đây là điều Kỹ sư chưa từng dự liệu được. Kỹ sư lúng túng đuổi theo con trai, trong lòng hơi hối hận, ông nghĩ, tình cảm giữa hai mẹ con họ có lẽ đã vượt quá sức tưởng tượng của ông, sau này nói chuyện trước mặt con trai hãy cẩn thận thì hơn.
Đêm đầu tiên đến bờ biển, ngoài cửa sổ nổi gió lớn, gió lớn thổi vang từng cái cây từng tấm ngói fibro xi măng trong nhà an dưỡng, tiếng nhạc trong phòng nào đó bị tiếng gió nuốt chửng từng chút một, cuối cùng biến mất. Những người trong nhà có thể nghe thấy tiếng cát bay rít gào trên bãi biển phía xa, sóng biển với nhịp điệu hung dữ từng đợt vỗ vào bãi cát, phát ra những tiếng động lớn chấn động lòng người. Cậu bé đứng trước cửa sổ, sau khi trời tối cậu cứ đứng đó quan sát bãi biển phía xa, tay cậu nắm chặt một chiếc bàn chải đánh răng, cậu dùng bàn chải đánh răng gõ cồm cộp vào bệ cửa sổ, hưởng ứng nhịp điệu của sóng biển, thứ tiếng ồn đó làm hỏng việc đọc sách của Kỹ sư, Kỹ sư nhìn chằm chằm vào bóng lưng con trai một lúc, dứt khoát bỏ sách xuống, đứng trước cửa sổ cùng với con trai.
Thấy sóng biển không? Kỹ sư nói, ta đã bảo con rồi, biển là thứ có thể thay đổi bất cứ lúc nào, con xem sóng biển bây giờ cao thế nào dữ dội thế nào, đây mới là đại dương trong tưởng tượng của con nhỉ.
Con không ngắm biển, con đang ngắm mặt trăng.
Thấy mặt trăng có nhớ ra cái gì không, bài thơ đó, hải thượng sinh minh nguyệt, thiên lý, thiên lý thế nào ấy nhỉ? Có nhớ ra bài thơ này không?
Con không nhớ thơ, con chỉ đang ngắm mặt trăng.
Chắc chắn con quên bài thơ đó rồi, con năm tuổi ta đã dạy con bài thơ đó, giờ quên hết rồi?
Con không quên, chỉ là con không muốn đọc thuộc lòng thơ, con muốn ngắm mặt trăng.
Vậy thì con ngắm mặt trăng đi, xem mặt trăng giống cái gì, có giống một cái liềm không, không, có giống một cái chậu bạc không, rất nhiều tác phẩm văn học đều miêu tả như vậy, nói mặt trăng giống một cái chậu bạc.
Cậu bé im lặng đứng bên cửa sổ, thứ cậu luôn dõi theo thực ra không phải mặt trăng, mà là dải bãi biển dưới ánh trăng đó, bãi biển và nước trong màn đêm đen trắng phân minh, nước biển màu đen xanh, còn trên bãi cát thì tràn ngập ánh trăng màu xám trắng, cậu nghe thấy tiếng cát bay trong gió, nhưng cát bay không thể bắt được, chỉ thấy từng đợt sóng trắng như quái thú lao vào bãi biển, thứ cậu bé luôn dõi theo thực ra cũng không phải sóng biển, mà là đàn cừu trên bãi biển, và cả người chăn cừu kỳ quặc đó, bí mật này cậu sẽ không nói cho cha biết. Cậu bé dõi theo bãi biển, trí tuệ của cậu bảo cậu rằng, người chăn cừu đã lùa sáu con cừu rời khỏi bãi biển, đêm lạnh như vậy, gió bắc to như vậy, họ sẽ không ở lại bãi biển đâu, nhưng đôi mắt của cậu bé lại bảo cậu rằng, những cái bóng màu trắng cậu nhìn thấy chính là một đàn cừu, một đàn cừu đang lảng vảng giữa sóng biển và cát bay, ánh trăng mờ mịt, cậu bé đột nhiên nhìn thấy một con cừu đi vào trong nước biển, như một đóa bông bị gió thổi vào trong biển, rồi sau đó là con cừu thứ hai và con cừu thứ ba nối đuôi nhau bước vào trong nước biển. Cậu bé gần như kêu lên, cậu không dám tin vào mắt mình, cậu dùng cán bàn chải đánh răng ấn vào mắt mình, nhưng những gì cậu nhìn thấy vẫn là đàn cừu đó, đàn cừu đi vào biển dưới ánh trăng, chúng hiện lên vô cùng nổi bật trong màn đêm, mỗi con cừu toàn thân lấp lánh thứ ánh sáng trắng hơn cả bông. Cậu bé không tin vào mắt mình, nhưng những gì cậu nhìn thấy chính là một đàn cừu lao vào đại dương, chúng bị người chăn cừu bỏ rơi ở bờ biển, giờ chúng đi về phía biển, chúng trôi nổi trên đại dương đen kịt, trôi nổi giữa những con sóng cuồn cuộn, nhìn từ xa trông giống như sáu đóa bông đang đi lại trên mặt biển.
Cậu bé cuối cùng bật khóc nức nở, tiếng khóc của cậu bé khiến Kỹ sư kinh ngạc, con bị làm sao vậy? Kỹ sư hoảng hốt ôm lấy con trai, ông nói, con đang nghĩ gì, con nhìn thấy cái gì?
Cậu bé nhét bàn chải đánh răng vào miệng, cậu muốn dùng bàn chải đánh răng chặn tiếng khóc của mình, nhưng tiếng khóc của cậu vẫn rò rỉ ra từ kẽ hở của bàn chải, đàn cừu xuống biển rồi, chúng sẽ bị chết đuối mất, cậu bé vừa khóc vừa nói, không ai cần đàn cừu đó cả, chúng sẽ bị nước biển dìm chết mất.
Con đang nói cái gì vậy, trên biển làm gì có đàn cừu nào? Kỹ sư cúi người trên bệ cửa sổ, ngơ ngác nhìn ra mặt biển xa xa, một lát sau ông cười khẩy, con đang nói đến ánh trăng trên mặt biển đó à, Kỹ sư âu yếm xoa đầu con trai, ông nói, có gì mà phải khóc chứ, ánh trăng rọi xuống mặt biển, trông đúng là rất giống đàn cừu, ta cũng thấy giống một đàn cừu đấy.
Chúng ta biết Kỹ sư không thể an ủi được con trai mình, cậu bé đã không nói bí mật đó cho ông. Thực tế điều cậu bé lo lắng nhất là con cừu đeo chuông trên cổ, chính cậu đã bỏ rơi con cừu đó, cậu không biết nó có ở cùng đàn cừu không, cậu không biết con cừu đó cuối cùng đã đi về nơi nào.
