"Ra ngoài vườn đi thầy giáo—ra ngoài vườn đi. Tôi không thể trò chuyện hay suy nghĩ rạch ròi khi bị bốn bức tường vây quanh—chưa bao giờ có thể như thế cả. Chúng ta ra vườn đi."

Đó gần như là những lời đầu tiên tôi từng nghe Abel Armstrong nói. Ông là một thành viên hội đồng quản trị học Stillwater, và tôi chưa từng gặp ông trước buổi tối cuối tháng Năm này, khi tôi đến gặp ông để bàn bạc về một vài việc vặt của trường học. Bởi vì tôi chính là "thầy giáo mới" ở Stillwater, vừa nhận nhiệm vụ dạy học cho học kỳ hè.

Đó là một vùng quê khá quạnh hiu—một thực tế mà tôi lấy làm mừng, vì cuộc sống của tôi lúc bấy giờ đang có đôi chút trục trặc, lòng tôi đầy rẫy những vết thương lòng và sự phẫn uất trước nhiều chuyện chẳng liên quan gì đến câu chuyện này. Stillwater mang lại thời gian và cơ hội để chữa lành và suy ngẫm. Thế nhưng, khi nhìn lại, tôi nghi ngờ liệu mình có tìm thấy được những điều đó hay không nếu không có Abel và khu vườn yêu dấu của ông.

Abel Armstrong (mọi người vẫn thường gọi ông là "lão Abel", dẫu ông chưa tròn sáu tuổi) sống trong một ngôi nhà cổ kính, mái xám nằm sát bờ cảng. Tôi đã nghe ngóng được khá nhiều điều về ông trước khi tận mắt gặp mặt. Ông được gọi là "lập dị", nhưng người dân Stillwater có vẻ rất quý mến ông. Ông và người em gái tên Tamzine sống cùng nhau; theo lời người chủ nhà nhiều chuyện của tôi kể lại, trí tuệ của bà đã không ít lần không bình thường suốt nhiều năm qua; nhưng hiện giờ bà đã ổn định, chỉ có điều hơi kỳ quặc và trầm lặng. Abel từng theo học đại học một năm khi còn trẻ, nhưng đã phải bỏ dở khi Tamzine "phát điên". Chẳng còn ai khác để chăm sóc bà. Abel đã chấp nhận hoàn cảnh ấy với sự bằng lòng bề ngoài: ít nhất là ông chưa từng phán uẩn hay than vãn.

Bà Campbell bảo: "Abel xưa nay vẫn luôn sống thong thả. Hình như chẳng bao giờ ông bận lòng trước những thất vọng và thử thách như phần lớn mọi người. Với tôi, chừng nào Abel Armstrong còn có thể đi dạo qua lại trong khu vườn của mình, ngâm thơ và đọc diễn thuyết, hay trò chuyện với con mèo vàng của ông như thể nó là con người, thì ông ấy chẳng mặn mà gì với chuyện thế gian vần vũ ra sao đâu. Ông ấy chưa từng có chí tiến thủ mạnh mẽ. Cha ông là một người xốc vác, nhưng ngặt nỗi các con lại chẳng ai giống tính ông. Tất cả bọn họ đều hưởng gen bên họ ngoại—kiểu người lất phất và hay mơ mộng. Đó chẳng phải là cách để thành công trên cõi đời này."

Không đâu, bà Campbell tốt bụng và đáng kính ạ. Đó không phải là cách để thành công trong thế giới của bà; nhưng vẫn còn những thế giới khác nơi sự thành công được định chuẩn bằng những thước đo khác biệt, và Abel Armstrong sống trong một thế giới như thế—một thế giới vượt xa tầm hiểu biết của những người nông dân và ngư dân thực tế ở Stillwater. Tôi đã mờ nhạt cảm nhận được điều này, ngay cả trước khi gặp ông; và đêm hôm đó trong khu vườn của ông, dưới bầu trời đỏ rực khói mờ đang bung nở thành những vì sao trên mặt nước cảng, tôi đã tìm thấy một người bạn mà tính cách cùng triết lý sống sẽ xoa dịu, điều hòa và làm phong phú toàn bộ sự tồn tại của tôi. Bài bút ký này là lời tri ân đầy biết ơn của tôi dành cho một trong những tâm hồn hiếm hoi và tuyệt diệu nhất mà Thượng đế từng tạo ra bằng xương bằng thịt.

Ông là một người đàn ông cao lớn, dáng vẻ có phần vụng về và khuôn mặt thô mộc. Nhưng đôi mắt to, sâu thẳm mang sắc nâu nhung của ông lại vô cùng đẹp đẽ, sáng ngời và trong trẻo đến kỳ lạ đối với một người ở tuổi ông. Ông để một chòm râu nhỏ được cắt tỉa nhọn, chăm chút kỹ lưỡng và không một sợi bạc; nhưng mái tóc ông đã điểm hoa râm, và tổng thể ông mang dáng dấp của một người từng trải qua nhiều nỗi muộn phiền—những nỗi buồn đã hằn in trên cả thể xác lẫn tâm hồn. Ngắm nhìn ông, tôi hoài nghi kết luận của bà Campbell rằng ông không hề "bận tâm" khi phải bỏ dở việc học đại học. Con người này đã từ bỏ rất nhiều và cảm nhận điều đó vô cùng sâu sắc; nhưng ông đã vượt qua nỗi đau ấy, và sự ban phước của lòng hy sinh đã đến với ông. Giọng nói của ông rất du dương và tuyệt vời, còn bàn tay rám nắng mà ông đưa ra bắt tay tôi thì đặc biệt dài, thon thả và uyển chuyển.

Chúng tôi bước ra khu vườn trong bầu không khí ẩm ướt và đẫm hương thơm của một buổi chiều mùa xuân vùng biển. Phía sau khu vườn là một khu rừng thông mờ sương; ngôi nhà bao bọc lấy nó ở phía bên trái, trong khi phía trước và bên phải là một hàng cây bạch dương xứ Lombardy vươn mình đứng sừng sững như những bóng hình màu tía trang nghiêm dưới bầu trời hoàng hôn.

Abel vừa nói vừa vung cánh tay dài về phía những hàng cây: "Tôi vẫn luôn thích cây bạch dương Lombardy. Chúng là loài cây của các bậc vương phi. Khi tôi còn là một cậu bé, chúng rất thịnh hành. Bất cứ ai có chút ít tự nhận là người tao nhã đều phải có một hàng bạch dương Lombardy ở chân bãi cỏ, dọc theo lối đi, hoặc ít nhất là mỗi bên một cây trước cửa nhà. Giờ thì chúng lỗi mốt rồi. Mọi người phàn nàn rằng chúng hay chết ngọn và trông xơ xác. Quả thật là vậy—đúng thế đấy, nếu anh không dám mạo hiểm cái cổ của mình mỗi dịp xuân về để trèo lên cái thang nhẹ mà tỉa tót chúng như cách tôi đang làm. Cái cổ của tôi chẳng đáng giá là bao đối với ai cả, có lẽ vì thế mà tôi chưa bao giờ làm gãy nó; và những cây bạch dương Lombardy của tôi trông chẳng bao giờ nhếch nhác cả. Mẹ tôi đặc biệt yêu thích chúng. Bà thích sự uy nghi và tính cách kiêu kỳ của chúng. Chúng chẳng thèm kết thân với bất kỳ gã Tom, Dick hay Harry nào. Nếu cần bầu bạn thì chọn cây thông, thầy giáo ạ, còn nếu để giao thiệp thì phải là bạch dương Lombardy."

Chúng tôi bước từ thềm cửa trước vào khu vườn. Vẫn còn một lối vào khác—một chiếc cổng xập xệ được kẹp giữa hai chùm hoa tử đinh hương trắng trổ cành sum suê. Từ đó, một lối đi nhỏ lốm đốm bóng râm dẫn đến một gốc cây táo khổng lồ ở chính giữa, một khối chóp hoa hồng thắm nở rộ sum suê với chiếc ghế tròn rêu phong vây quanh thân cây. Nhưng chỗ ngồi ưa thích của Abel, như ông kể với tôi, lại nằm thấp hơn theo sườn dốc, dưới một giàn hoa nhỏ được phủ kín bởi màu xanh ngọc bích non tơ của những dây hoa bia mới mọc. Ông dẫn tôi đến đó và tự hào chỉ cho tôi ngắm nhìn khung cảnh tuyệt đẹp của bến cảng có thể thu vào tầm mắt từ vị trí này. Ánh hào quang hoàng hôn sớm mai mang sắc hồng và lửa đã phai nhạt khỏi bầu trời; mặt nước phẳng lặng như gương và ánh lên màu bạc; những cánh buồm mờ ảo trôi dạt dọc theo bờ nước đang sẫm dần. Tiếng chuông đang ngân lên từ một nhà nguyện Công giáo nhỏ ở phía bên kia cảng. Tiếng chuông ngân vang ngọt ngào, êm đềm và mơ màng trôi qua màn sương chiều chập choạng, hòa quyện với tiếng rên rỉ của sóng biển. Ngọn hải đăng lớn xoay chuyển liên tục ở luồng lạch lập lòe chớp sáng trên nền trời màu ngọc ốp, và xa tít ngoài kia, vượt qua những cồn cát vàng óng của dải cát chắn sóng, là dải rêu xám nhăn nheo của làn khói tàu thủy đang lướt qua.

Lão Abel cất lời với niềm tự hào đầy trìu mến và độc quyền: "Đấy, phong cảnh đó có đáng để chiêm ngưỡng không chứ? Hơn nữa, anh chẳng phải tốn một xu nào để ngắm nó cả. Toàn bộ biển và trời kia đều miễn phí—'không tốn tiền và chẳng mất giá'. Chúng ta ngồi xuống đây đi, trong giàn hoa bia này nhé, thầy giáo. Chẳng mấy chốc trăng sẽ mọc lên thôi. Tôi chưa bao giờ thấy chán việc khám phá ánh trăng có thể lung linh nhường nào trên mặt biển kia. Lần nào nó cũng mang đến một bất ngờ thú vị. Nào, thầy giáo, anh đang chuẩn bị mím môi để bàn chuyện công việc đấy phỏng—nhưng đừng làm thế. Chẳng ai nên bàn chuyện làm ăn khi đang ngóng trăng mọc cả. Không phải là tôi thích bàn chuyện công việc vào bất cứ lúc nào đâu nhé."

Tôi đáp: "Thật không may là đôi khi người ta vẫn phải bàn đến nó, thưa ông Armstrong."

Ông thừa nhận: "Ừ, xem ra nó là một thứ tất yếu phải chịu đựng thôi, thầy giáo ạ. Nhưng tôi biết anh đến vì việc gì, và chúng ta có thể giải quyết ổn thỏa trong vòng năm phút sau khi trăng lên cao. Tôi sẽ đồng ý tuốt tuồn tuột với những gì anh và hai vị ủy viên hội đồng kia muốn. Chúa mới biết tại sao họ lại đưa tôi vào hội đồng trường học nữa. Có lẽ vì trông tôi có vẻ trang trí được chăng. Họ muốn tìm một người đàn ông ưa nhìn, tôi đoán thế."

Tiếng cười khúc khích trầm đục của ông, tràn ngập niềm vui thích và hoàn toàn không vương chút ác ý nào, có sức lây lan mạnh mẽ. Tôi cũng bật cười khi ngồi xuống chiếc ghế dưới giàn hoa bia.

Ông bảo: "Này, nếu không muốn thì anh chẳng cần phải nói gì sất. Và tôi cũng vậy. Chúng ta cứ ngồi đây, thân mật thế này thôi, và nếu nghĩ ra điều gì đáng nói thì chúng ta sẽ nói. Bằng không thì thôi. Nếu anh có thể ngồi im lặng bên cạnh một người trong suốt nửa tiếng đồng hồ mà vẫn cảm thấy thoải mái, thì anh và người đó mới có thể làm bạn. Bằng không, hai người sẽ chẳng bao giờ thành bạn được đâu, và anh cũng chẳng cần tốn thời gian cố gắng làm gì."

Abel và tôi đã vượt qua thành công bài kiểm tra sự im lặng vào buổi tối hôm đó trong giàn hoa bia. Tôi cảm thấy thật bình yên đến kỳ lạ khi được ngồi im và suy ngẫm—điều mà dạo gần đây tôi chẳng màng tới. Một sự tĩnh lặng, vốn đã lâu không còn xuất hiện trong tâm hồn dông bão của tôi, dường như đang lững lờ vây quanh. Khu vườn đẫm mình trong sự yên bình đó; chính nhân cách của lão Abel tỏa ra bầu không khí ấy. Tôi nhìn quanh và tự hỏi sức hút của chốn hoang sơ, thoát tục và đầy dây dưa rậm rạp ấy bắt nguồn từ đâu.

Abel đột ngột hỏi, như thể ông vừa nghe được câu hỏi chưa thành lời trong đầu tôi: "Thật dễ chịu và cách xa chốn thị tứ ồn ào phải không, thầy giáo? Ở đây chẳng có mua bán hay trục lợi gì sất. Chẳng có thứ gì trong khu vườn này từng được đem bán cả. Tamzine có một mảnh vườn trồng rau ở đằng kia, nhưng thứ gì chúng tôi không ăn hết thì sẽ đem cho người ta. Geordie Marr ở tít tận cuối bến cảng có một khu vườn rộng lớn thế này và hắn bán đống hoa trái cùng rau củ cho đám khách ở khách sạn. Hắn nghĩ tôi là một gã ngốc tuyệt đỉnh vì tôi không chịu làm thế. Chà, hắn kiếm được tiền từ khu vườn của mình còn tôi tìm thấy hạnh phúc từ khu vườn của tôi. Sự khác biệt nằm ở đó đấy. Giả dụ tôi có thể kiếm được nhiều tiền hơn—thì sao chứ? Tôi sẽ chỉ đang lấy đi nó từ những kẻ cần nó hơn mà thôi. Chừng đó là đủ cho Tamzine và tôi rồi. Còn về phần Geordie Marr, chẳng có sinh linh nào trên mặt đất này bất hạnh hơn hắn ta đâu—hắn lúc nào cũng hì hục nhúng mình trong vũng lầy rắc rối, tội nghiệp gã đàn ông ấy. Dĩ nhiên, phần lớn rắc rối là do hắn tự chuốc lấy, nhưng tôi đoán điều đó chẳng khiến nó nhẹ nhàng hơn để gánh chịu là bao. Anh đã từng ngồi dưới giàn hoa bia bao giờ chưa, thầy giáo?"

Tôi dần quen với việc Abel đột ngột thay đổi chủ đề trò chuyện. Tôi đáp rằng mình chưa từng bao giờ.

Abel điềm nhiên nói: "Đó là một chốn tuyệt vời để mơ mộng. Đang độ tuổi trẻ trung, chắc chắn anh tha hồ mà mơ mộng."

Tôi nóng nảy và cay đắng đáp rằng tôi đã từ bỏ mộng mơ rồi.

Abel trầm ngâm bảo: "Không, anh chưa đâu. Anh có thể nghĩ là mình đã từ bỏ. Rồi sao nào? Việc đầu tiên anh nhận ra là anh sẽ lại mơ mộng tiếp thôi—hãy tạ ơn Chúa vì điều đó đi. Tôi không định hỏi lý do vì sao lúc này lại khiến anh chán ngấy việc mơ mộng đâu. Chẳng bao lâu nữa anh sẽ lại bắt đầu thôi, nhất là khi anh lui tới khu vườn này nhiều như tôi hằng mong đợi. Nơi đây ngập tràn những giấc mơ—đủ mọi loại giấc mơ. Anh cứ việc chọn lấy. Này nhé, tôi lại thích những giấc mơ về các chuyến phiêu lưu, nếu anh tin điều đó. Tôi sáu mươi mốt tuổi rồi và chẳng bao giờ làm điều gì liều lĩnh hơn việc đi câu cá tuyết vào một ngày đẹp trời, nhưng tôi vẫn khát khao những cuộc phiêu lưu. Khi ấy tôi mơ mình là một gã đáng sợ—cực kỳ máu lạnh."

Tôi bật cười phá lên. Có lẽ những tiếng cười là một thứ gì đó khá hiếm hoi trong khu vườn cổ kính ấy. Tamzine, người đang nhổ cỏ ở tận đầu bên kia, ngẩng đầu lên với vẻ giật mình rồi bước qua chúng tôi đi thẳng vào nhà. Bà không nhìn hay nói chuyện với chúng tôi. Người ta đồn rằng bà mắc chứng sợ sãnh phi thường. Bà rất mập mạp và mặc một chiếc váy làm từ vải sọc đỏ trắng rực rỡ. Khuôn mặt bà tròn vo và vô hồn, nhưng mái tóc đỏ rực của bà thì rất dày và đẹp đẽ. Một con mèo khổng lồ màu cam đang lẽo đẽo theo gót chân bà; khi đi ngang qua chúng tôi, nó bỗng lao vụt về phía giàn hoa bia và nhảy phốc lên đùi Abel. Đó là một con vật lộng lẫy, với đôi mắt xanh lục rực rỡ và những bàn chân kép màu trắng to lớn.

Ông giới thiệu: "Thuyền trưởng Kidd, thưa ông Woodley." Ông giới thiệu chúng tôi một cách nghiêm túc hệt như thể con mèo là một con người vậy. Cả Thuyền trưởng Kidd lẫn tôi đều không hưởng ứng cho lắm.

Abel vừa vuốt ve tấm lưng nhung của con mèo vừa nói: "Tôi đoán là anh không thích loài mèo rồi, thầy giáo ạ. Tôi không trách anh đâu. Bản thân tôi cũng chưa từng ưa chúng cho đến khi tôi gặp Thuyền trưởng. Tôi đã cứu mạng nó, và khi anh đã cứu mạng một sinh linh nào đó, anh buộc phải yêu mến nó. Điều đó chỉ đứng sau việc ban sự sống cho nó mà thôi. Trên đời này có một số người vô tâm khủng khiếp, thầy giáo ạ. Một vài vị khách thành phố có nhà nghỉ hè dưới bến cảng vô tâm đến mức nhẫn tâm. Tôi nghĩ đó là kiểu nhẫn tâm tồi tệ nhất—kiểu vô tâm không thèm nghĩ ngợi. Anh chẳng thể nào đối phó nổi với họ. Mùa hè họ nuôi mèo ở đó, cho chúng ăn uống, chiều chuộng và chưng diện cho chúng bằng ruy băng và vòng cổ; rồi đến mùa thu họ bỏ đi và mặc kệ chúng chết đói hoặc chết cóng. Điều đó khiến máu trong người tôi sôi lên sùng sục, thầy giáo ạ."

"Có một hôm vào mùa đông năm ngoái, tôi tìm thấy một con mèo mẹ tội nghiệp đã chết trên bờ biển, nằm tựa vào những bộ khung xương bọc da của ba đứa con nhỏ. Nó đã chết trong khi cố che chở cho chúng. Nó vẫn dùng những chiếc móng vuốt đã cứng đờ của mình để ôm lấy chúng. Thầy giáo ạ, tôi đã khóc. Rồi tôi thề nguyền. Sau đó tôi mang những chú mèo con tội nghiệp ấy về nhà, cho chúng ăn uống đàng hoàng và tìm cho chúng những mái ấm tốt lành. Tôi biết người phụ nữ đã bỏ rơi con mèo đó. Khi cô ta quay lại vào mùa hè này, tôi sẽ đến đó và nói cho cô ta biết suy nghĩ của tôi về cô ta. Đó sẽ là hành động xía mũi vào chuyện người khác một cách quá qu đáng, nhưng lạy Chúa, tôi yêu thích việc xía vào chuyện của người khác vì một lý do chính đáng biết bao."

Tôi hỏi: "Thuyền trưởng Kidd có phải là một trong số những chú mèo bị bỏ rơi đó không?"

"Đúng vậy. Tôi tìm thấy nó vào một ngày mùa đông lạnh cắt da cắt thịt, nó bị vướng vào cành cây bởi chiếc vòng cổ ruy băng ngốc nghếch của mình. Nó suýt chết đói. Chúa ơi, giả sử anh được nhìn thấy ánh mắt của nó lúc bấy giờ! Nó lúc ấy chỉ là một chú mèo con, và nó đã phải tự kiếm sống qua ngày kể từ lúc bị bỏ rơi cho đến khi bị mắc kẹt ở đó. Khi tôi cởi trói cho nó, nó đã dùng chiếc lưỡi đỏ nhỏ xíu của mình liếm nhẹ bàn tay tôi đầy vẻ van lơn. Nó không phải là tên cướp biển oai phong lẫm liệt mà anh đang chiêm ngưỡng lúc này đâu. Nó hiền lành như bụt vậy. Đó là chuyện của chín năm về trước. Tuổi thọ của nó như vậy là đã kéo dài lắm đối với loài mèo rồi đấy. Thuyền trưởng là một người bạn già tuyệt vời."

Tôi bảo: "Tôi cứ nghĩ anh phải nuôi một con chó chứ."

Abel lắc đầu.

"Tôi từng nuôi một con chó. Tôi quý nó đến mức khi nó chết, tôi không sao chịu nổi ý nghĩ sẽ nuôi một con khác thay thế vị trí của nó. Nó là một người tri kỷ—anh hiểu chứ? Thuyền trưởng chỉ là một người bạn đồng hành thôi. Tôi quý Thuyền trưởng—càng quý hơn vì chút bản chất tinh quái có trong mọi loài mèo. Nhưng tôi yêu con chó của mình. Chẳng có chút tà tính nào trong một con chó ngoan cả. Đó là lý do tại sao chúng đáng yêu hơn loài mèo—nhưng thề có Chúa là chúng chẳng thú vị bằng đâu."

Tôi bật cười khi đứng dậy với vẻ tiếc nuối.

"Anh phải đi rồi sao, thầy giáo? Thế mà rốt cuộc chúng ta chẳng bàn bạc gì về công chuyện cả. Tôi đoán đó là chuyện cái lò sưởi mà anh đến để nói tới. Thật giống phong cách của hai vị ủy viên hội đồng ngốc nghếch ấy khi lại khơi mào chuyện cái lò sưởi vào mùa xuân. Thật lạ là họ không để đến những ngày nóng nực nhất trong năm rồi mới bắt đầu."

Abel đáp lại: "Họ chỉ nhờ tôi hỏi xem anh có đồng ý lắp một cái lò sưởi mới hay không thôi."

"Hãy bảo họ cứ lắp một cái lò sưởi mới đi—loại lò sưởi nào cũng được—và mặc kệ họ muốn làm gì thì làm. Còn về phần anh, thầy giáo ạ, anh luôn được chào đón đến khu vườn này bất cứ lúc nào. Nếu anh cảm thấy mệt mỏi, cô đơn, hoặc quá tham vọng hay tức giận, cứ đến đây và ngồi lại một lát, thầy giáo ạ. Anh có nghĩ rằng bất kỳ ai có thể giữ được cơn giận dữ nếu họ ngồi ngắm nhìn tâm của một bông hoa pansy trong mười phút không? Khi nào anh muốn trò chuyện, tôi sẽ trò chuyện, và khi nào anh muốn suy ngẫm, tôi sẽ để mặc anh. Tôi rất giỏi trong việc để cho người ta được yên tĩnh một mình."

Tôi nói: "Tôi nghĩ mình sẽ lui tới đây thường xuyên, có lẽ là quá thường xuyên ấy chứ."

Abel bảo: "Chắc là không đâu, thầy giáo ạ—chẳng đời nào đâu—không phải sau khi chúng ta đã cùng nhau ngắm trăng mọc một cách mãn nguyện thế này. Đó là một bài kiểm tra mức độ tâm giao tốt như bất kỳ bài kiểm tra nào mà tôi biết. Anh còn trẻ và tôi đã già, nhưng linh hồn chúng ta có lẽ cùng xấp xỉ một tuổi, và chúng ta sẽ tìm thấy vô số điều để trò chuyện cùng nhau. Anh sẽ đi thẳng về nhà từ đây chứ?"

"Vâng."

"Vậy thì tôi phải phiền anh ghé lại nhà Mary Bascom một lát để đưa cho cô ấy một bó hoa tử đinh hương trắng của tôi. Cô ấy rất thích chúng và tôi không đời nào đợi đến khi cô ấy qua đời mới gửi hoa cho cô ấy đâu."

"Dạo này cô ấy đang rất yếu phải không?"

"Cô ấy mắc chứng lao phổi nhà Bascom. Điều đó có nghĩa là cô ấy có thể chết trong vòng một tháng giống như anh trai mình, hoặc kéo dài lê thê tới hai mươi năm giống như cha cô ấy. Nhưng dù ngắn hay dài, hoa tử đinh hương trắng vào mùa xuân vẫn rất ngọt ngào, và tôi gửi cho cô ấy một bó hoa tươi mỗi ngày chừng nào loài hoa ấy còn nở. Đúng là một đêm tuyệt vời, thầy giáo ạ. Tôi thực sự ghen tị với quãng đường đi bộ về nhà dưới ánh trăng dọc theo bờ biển đó của anh."

Tôi gợi ý: "Hay là anh đi cùng tôi một đoạn đường đi."

"Không." Abel liếc nhìn ngôi nhà. "Tamzine không bao giờ thích ở một mình vào ban đêm. Thế nên tôi đi dạo dưới ánh trăng ngay trong khu vườn này. Mặt trăng là một người bạn lớn của tôi, thầy giáo ạ. Tôi vẫn luôn yêu quý cô ấy từ thủa bé mà tôi còn nhớ được. Khi tôi mới là một cậu bé tám tuổi, tôi đã ngủ thiếp đi trong khu vườn vào một buổi tối và không ai để ý. Tôi tỉnh giấc một mình giữa đêm và suýt chết khiếp, thầy giáo ạ. Chúa ơi, sao mà lắm bóng tối và những âm thanh kỳ quái thế chứ! Tôi chẳng dám nhúc nhích. Tôi chỉ biết ngồi đó run lẩy bẩy, một đứa trẻ bé bỏng tội nghiệp. Rồi thình lình tôi nhìn thấy vầng trăng đang nhìn xuống mình qua những cành thông, hệt như một người bạn cũ. Tôi được an ủi ngay tức khắc. Tôi đứng dậy và đi về nhà hiên ngang như một con sư tử, vừa đi vừa ngước nhìn vầng trăng ấy. Chúc anh ngủ ngon, thầy giáo. Hãy nhắn với Mary rằng chỗ hoa tử đinh hương sẽ còn tươi thêm một tuần nữa đấy."

Kể từ đêm đó, Abel và tôi trở thành những người bạn tâm giao. Chúng tôi cùng nhau đi dạo, trò chuyện, giữ im lặng và đi câu cá tuyết. Người dân Stillwater nghĩ thật kỳ lạ khi tôi lại thích kết giao với ông hơn là với những thanh niên cùng trang lứa. Bà Campbell tỏ ra khá lo lắng về điều đó, và cho rằng trong con người tôi lúc nào cũng có điều gì đó hơi kỳ quặc. Quả đúng là "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã".

Tôi đem lòng yêu mến khu vườn cổ kính bên bờ cảng ấy. Thậm chí tôi nghĩ rằng ngay cả bản thân Abel cũng khó lòng có thể dành cho nó một tình cảm sâu sắc hơn. Khi cánh cổng khép lại sau lưng tôi, nó ngăn cách thế giới bên ngoài với những ký ức gặm nhấm và sự bất mãn của tôi. Trong sự bình yên nơi ấy, tâm hồn tôi trút sạch những cay đắng từng lấp đầy và tơi tả nó, rồi trở nên bình thường và lành lặn trở lại, với sự giúp đỡ từ những lời nói uyên bác của Abel. Ông không bao giờ thuyết giáo, nhưng ông tỏa ra lòng dũng cảm, sự nhẫn nại và tinh thần sẵn sàng đón nhận những trắc trở của cuộc sống, cũng như niềm hân hoan chào đón những điều tốt đẹp của nó. Ông là tâm hồn tỉnh táo nhất mà tôi từng gặp. Ông không hề xem nhẹ tai ương cũng như không phóng đại niềm vui, nhưng ông cho rằng chúng ta không bao giờ nên để bản thân bị chi phối bởi bất kỳ điều gì trong hai thứ đó. Nỗi đau không nên khiến chúng ta suy sụp quá mức, và niềm vui cũng không được dụ dỗ chúng ta chìm đắm trong sự quên lãng và lười biếng. Một cách hoàn toàn vô thức, ông đã giúp tôi nhận ra rằng mình đã từng là một kẻ hèn nhát và hay trốn tránh. Tôi bắt đầu hiểu ra rằng những nỗi đau cá nhân của mình không phải là những điều quan trọng nhất trên vũ trụ này, ngay cả đối với chính bản thân tôi. Tóm lại, Abel đã dạy tôi biết cười trở lại; và khi một người có thể cười một cách sảng khoái thì cuộc sống của người đó đang không đến nỗi nào tồi tệ.

Khu vườn cổ kính đó lúc nào cũng là một nơi chan chứa niềm vui. Ngay cả khi gió đông cất lên những giai điệu trầm buồn và những con sóng trên bờ biển xám xịt mang nỗi u hoài, những tia nắng ấm áp dường như vẫn lẩn khuất quanh đây. Có lẽ bởi vì có quá nhiều loài hoa vàng nở rộ ở nơi này. Tamzine thích hoa màu vàng. Thuyền trưởng Kidd cũng vậy, luôn tuần hành trong bộ giáp sắc vàng rực rỡ. Nó to lớn và chói lọi đến mức người ta hiếm khi cảm thấy vắng bóng mặt trời. Chứng kiến sự hiện diện của nó, tôi lấy làm ngạc nhiên vì khu vườn lúc nào cũng đầy ắp tiếng chim hót. Nhưng Thuyền trưởng không bao giờ quấy rầy chúng. Có lẽ nó hiểu rằng chủ nhân của nó sẽ không đời nào dung thứ cho điều đó dù chỉ một giây. Thế nên lúc nào đâu đây cũng văng vẳng tiếng hót hoặc tiếng chiêm chíp. Phía trên đầu, những con hải âu và sếu bay lượn. Tiếng gió thổi qua rặng thông luôn cất lên những lời chào mừng hân hoan. Abel và tôi rảo bước trên những lối đi, say sưa đàm đạo về những vấn đề vượt ngoài tầm hiểu biết của loài mèo hay bậc đế vương.

Abel thường hay nói: "Tôi thích suy ngẫm về mọi vấn đề, dẫu tôi chẳng bao giờ giải quyết được chúng. Cha tôi cho rằng chúng ta không bao giờ nên bàn về những thứ mình không thể hiểu. Nhưng lạy Chúa, thầy giáo ạ, nếu thế thì các chủ đề trò chuyện sẽ ít đi vô cùng. Tôi đoán các vị thần linh phải bật cười nhiều lần khi nghe chúng ta nói chuyện, nhưng có hề gì chứ? Miễn là chúng ta nhớ rằng mình chỉ là con người, chứ đừng ảo tưởng bản thân là thần thánh, thực sự thấu triệt thiện ác, thì tôi đoán những cuộc bàn luận của chúng ta sẽ chẳng gây hại gì cho mình hay bất kỳ ai. Thế nên tối nay chúng ta sẽ lại bàn tiếp về nguồn gốc của cái điều ác nhé, thầy giáo."

Cuối cùng thì Tamzine cũng quên đi sự rụt rè trước mặt tôi, và nở một nụ cười rạng rỡ chào đón mỗi khi tôi ghé đến. Nhưng bà hiếm khi trò chuyện với tôi. Bà dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi để nhổ cỏ trong khu vườn mà bà yêu quý chẳng kém gì Abel. Bà có sở thích mặc những màu sắc rực rỡ và luôn diện những chiếc váy liền bằng vải in hoa sặc sỡ. Bà tôn sùng Abel và mọi lời nói của ông đối với bà đều là khuôn vàng thước ngọc.

Một buổi tối khi chúng tôi đang ngắm hoàng hôn, Abel lên tiếng: "Tôi rất biết ơn vì Tamzine vẫn khỏe mạnh nhường này." Ngày hôm đó bắt đầu bằng một bầu trời ảm đạm mây xám và sương mù, nhưng lại kết thúc trong sự lộng lẫy của sắc đỏ thắm và vàng rực. "Đã có lúc cô ấy không được như vậy, thầy giáo ạ—anh đã nghe chuyện đó chưa? Nhưng từ nhiều năm nay cô ấy đã hoàn toàn có thể tự chăm sóc bản thân rồi. Và cứ cho là thế, nếu một ngày nào đó tôi dấn bước vào cuộc phiêu lưu vĩ đại cuối cùng, Tamzine sẽ không bị bỏ lại trong cảnh bất lực."

Tôi bảo: "Bà ấy lớn hơn anh mười tuổi. Có khả năng bà ấy sẽ đi trước anh đấy."

Abel lắc đầu và vuốt ve chòm râu bảnh bao của mình. Tôi luôn nghi ngờ chòm râu ấy là sự kiêu hãnh cuối cùng còn sót lại của Abel. Nó luôn được chăm chút cẩn thận, trong khi tôi chẳng thấy bằng chứng nào cho thấy ông từng chải chuốt mái tóc bù xù điểm bạc của mình.

"Không đâu, Tamzine sẽ sống thọ hơn tôi. Cô ấy mang trái tim của dòng họ Armstrong. Còn tôi mang trái tim của dòng họ Marwood—mẹ tôi là một người mang họ Marwood. Chúng tôi không sống để trở nên già cỗi, và chúng tôi ra đi nhanh chóng, nhẹ nhàng. Tôi lấy làm mừng vì điều đó. Tôi không nghĩ mình là kẻ hèn nhát, thầy giáo ạ, nhưng ý nghĩ về một cái chết kéo dài lê thê lại mang đến cho tôi cảm giác kinh hãi đến phát ốm. Thôi nào, tôi sẽ không nói thêm gì về chuyện đó nữa. Tôi chỉ nhắc đến nó để mai mốt khi anh nghe tin người ta phát hiện lão Abel Armstrong đã chết, anh sẽ không phải cảm thấy đau buồn. Anh sẽ nhớ rằng tôi mong muốn mọi chuyện diễn ra theo cách đó. Không phải là tôi chán ghét cuộc sống này đâu nhé. Nó rất thú vị, với khu vườn của tôi, với Thuyền trưởng Kidd và bến cảng ngoài kia. Nhưng đôi khi nó cũng có đôi chút tẻ nhạt và cái chết sẽ mang lại chút thay đổi nào đó, thầy giáo ạ. Tôi thực sự tò mò về nó đấy."

Tôi ảm đạm đáp: "Tôi căm ghét ý nghĩ về cái chết."

" Ồ, anh còn trẻ. Người trẻ tuổi nào cũng vậy cả. Cái chết sẽ trở nên gần gũi hơn khi chúng ta già đi. Dẫu vậy không có nghĩa là một trong số chúng ta thực sự muốn chết đâu, thầy giáo ạ. Tennyson đã nói rất đúng khi ông ấy phát biểu câu đó. Có bà lão Warner ở vùng Channel Head kìa. Cả cuộc đời bà ấy phải chịu đựng vô vàn khốn khổ, tội nghiệp người phụ nữ ấy, và bà ấy đã mất đi hầu như tất cả những người mà bà yêu thương. Bà ấy lúc nào cũng bảo rằng mình sẽ rất vui mừng khi thời điểm của bản thân đến, và bà ấy chẳng thiết sống thêm ngày nào nữa trong thung lũng nước mắt này. Nhưng ngặt nỗi khi bà ấy ngã bệnh, lạy Chúa, bà ấy làm ầm ĩ lên biết bao, thầy giáo ạ! Nào là bác sĩ từ thị trấn đến, nào là y tá riêng và đủ thứ thuốc men có thể giết chết cả một con chó! Cuộc sống có thể là một thung lũng nước mắt thật đấy, thầy giáo ạ, nhưng tôi đoán có một số kẻ rất thích khóc lóc."

Mùa hè đi qua khu vườn cùng với đoàn diễu hành của hoa hồng, hoa huệ, hoa thừng mực và hoa cúc vàng rực. Loài hoa cúc vàng rực năm đó nở đẹp đặc biệt. Có một khoảng sân tràn ngập loài hoa ấy ở phần dưới của khu vườn, trông giống như một ngọn sóng khổng lồ bằng ánh nắng. Tamzine say sưa đắm chìm trong sắc vàng ấy, nhưng Abel lại ưa chuộng những loài hoa có tông màu tinh tế hơn. Có một loài hoa thừng mực mang sắc đỏ rượu vang sẫm là loài yêu thích của ông. Ông thường ngồi hàng giờ liền đăm đăm nhìn vào một trong những chiếc đài hoa hình cạn bằng sa tanh của nó. Tôi đã bắt gặp ông như thế vào một buổi chiều trong giàn hoa bia.

Ông giải thích: "Màu sắc này luôn mang lại cho tôi hiệu ứng xoa dịu. Màu vàng kích thích tôi quá mức—khiến tôi bồn chồn—khiến tôi muốn chèo thuyền 'vượt qua ranh giới của hoàng hôn'. Tôi đã ngắm nhìn ngọn sóng hoa cúc vàng rực ở đằng kia suốt ngày hôm nay cho đến khi tôi bị kích động mạnh và nghĩ rằng cuộc đời mình là một thất bại thảm hại. Tôi tìm thấy một con bướm đã chết và tổ chức một đám tang nho nhỏ cho nó—chôn cất nó trong góc trồng dương xỉ. Và tôi cứ nghĩ rằng mình chẳng mang lại giá trị gì cho thế giới này hơn con bướm tội nghiệp kia. Ồ, tôi đã từng bi thương biết bao, thầy giáo ạ. Sau đó tôi hái bông hoa thừng mực này và ngồi xuống đây để ngắm nhìn nó một mình. Khi một người ở một mình, thầy giáo ạ, anh ta đang ở gần Chúa nhất—hoặc ở gần ác quỷ nhất. Ác quỷ đã lảng vảng xung quanh tôi suốt khoảng thời gian tôi ngắm nhìn sắc vàng rực rỡ đó; nhưng Chúa đã trò chuyện với tôi thông qua bông hoa thừng mực. Và dường như với tôi, một người hạnh phúc nhường này và sở hữu một khu vườn như thế đã tạo nên một cuộc đời thực sự thành công."

Tôi chân thành nói: "Tôi hy vọng mình cũng có thể gặt hái được một thành công tương tự."

Abel lắc đầu bảo: "Tuy nhiên, tôi muốn anh đạt được một loại thành công khác cơ, thầy giáo ạ. Tôi muốn anh làm những điều—những điều mà tôi đã cố gắng làm nếu tôi có cơ hội. Anh có khả năng làm được những điều đó—nếu anh nghiến chặt răng và tiến bước."

Tôi đáp: "Nhờ có ông, thưa ông Armstrong, tôi tin rằng giờ đây mình có thể nghiến răng và tiến bước. Tôi đã lao thẳng đến bờ vực thất bại khi đến đây vào mùa xuân năm ngoái; nhưng chính ông đã thay đổi lộ trình của tôi."

Abel mỉm cười hỏi: "Tôi đã trao cho anh một thứ giống như chiếc la bàn để định hướng phải không nào? Tôi không quá khiêm tốn để từ chối nhận chút công trạng về mình đâu. Tôi thấy mình có thể mang lại cho anh một vài điều tốt đẹp. Nhưng khu vườn của tôi đã làm được nhiều hơn những gì tôi làm, nếu anh tin điều đó. Thật kỳ diệu những gì mà một khu vườn có thể làm cho một con người khi anh ta để nó tự do phát triển theo cách của nó. Nào, hãy ngồi xuống đây và sưởi ấm đi, thầy giáo ạ. Nắng có thể sẽ biến mất vào ngày mai. Chúng ta hãy cứ ngồi đây và suy ngẫm."

Chúng tôi ngồi lặng lẽ suy ngẫm trong một khoảng thời gian dài. Bỗng nhiên Abel cất lời:

"Anh không nhìn thấy những con người mà tôi nhìn thấy trong khu vườn này đâu, thầy giáo ạ. Anh chẳng thấy ai ngoài tôi, lão Tamzine và Thuyền trưởng Kidd. Còn tôi thấy tất cả những ai từng ở đây từ thủa xưa. Đó từng là một nơi náo nhiệt. Chúng tôi rất đông đúc và là một đám thanh niên vui vẻ nhất mà anh có thể tìm thấy ở bất cứ đâu. Chúng tôi ném những tiếng cười qua lại ở đây như thể một quả bóng. Và giờ đây, lão Tamzine và lão Abel là tất cả những gì còn lại."

Ông im lặng một thoáng, ngắm nhìn những bóng hình ký ức đang vô hình bước đi cùng tôi trên những lối đi lốm đốm bóng râm và vui vẻ liếc nhìn qua những cành cây đang đưa đẩy. Rồi ông tiếp tục:

"Trong số tất cả những người mà tôi nhìn thấy ở đây, có hai người sống động và chân thực hơn tất cả những người còn lại, thầy giáo ạ. Một người là em gái tôi, Alice. Nó đã qua đời từ ba mươi năm trước. Con bé rất xinh đẹp. Anh sẽ khó lòng tin điều đó khi nhìn vào Tamzine và tôi phải không nào? Nhưng đó là sự thật. Chúng tôi vẫn thường gọi con bé là Nữ hoàng Alice—vì nó rất uy nghi và xinh đẹp. Nó có đôi mắt nâu và mái tóc đỏ óng ánh như màu vàng đồng, hệt như màu của đóa hoa sen cạn đằng kia là. Con bé là đứa con cưng của cha. Đêm nó ra đời, người ta không nghĩ rằng mẹ tôi sẽ sống sót. Cha tôi đã đi lang thang trong khu vườn này suốt cả đêm. Và ngay dưới gốc cây táo cổ thụ đó, ngài đã quỳ xuống vào lúc bình minh để tạ ơn Chúa khi họ đến thông báo rằng mọi chuyện đã bình an."

"Alice luôn là một sinh linh tràn ngập niềm vui. Khu vườn cổ kính này từng vang vọng tiếng cười của nó trong những năm tháng đó. Con bé hiếm khi đi bộ—nó toàn chạy hoặc nhảy múa. Nó chỉ sống được hai mươi năm, nhưng mười chín năm trong số đó hạnh phúc đến mức tôi chưa bao giờ thương hại nó quá nhiều. Nó có tất cả những gì khiến cuộc sống đáng sống—tiếng cười, tình yêu, và cuối cùng là nỗi buồn. James Milburn là người yêu của nó. Đã ba mươi mốt năm trôi qua kể từ ngày con tàu của anh ta nhổ neo rời khỏi bến cảng ấy và Alice vẫy tay chào tạm biệt anh ta từ khu vườn này. Anh ta không bao giờ trở lại nữa. Người ta cũng không còn nghe bất kỳ tin tức nào về con tàu của anh ta kể từ đó."

"Khi Alice từ bỏ hy vọng rằng anh ta sẽ quay về, con bé đã chết vì trái tim tan vỡ. Người ta bảo chẳng có thứ gọi là chết vì buồn tình; nhưng chẳng có căn bệnh nào khác hành hạ Alice cả. Nó đứng bên chiếc cổng đằng kia ngày qua ngày để ngóng trông bến cảng; và khi cuối cùng nó từ bỏ hy vọng, sự sống cũng theo đó mà trôi đi. Tôi vẫn nhớ ngày hôm đó: nó đã đứng ngóng cho đến tận hoàng hôn. Rồi nó quay lưng rời khỏi chiếc cổng. Mọi sự bồn chồn và tuyệt vọng đã biến mất khỏi đôi mắt nó. Có một sự bình yên khủng khϊếp ẩn hiện trong đó—sự bình yên của những kẻ đã khuất. 'Anh ấy sẽ không bao giờ quay lại nữa đâu, Abel,' nó nói với tôi như thế."

"Chưa đầy một tuần sau thì nó qua đời. Những người khác đau buồn vì nó, nhưng tôi thì không, thầy giáo ạ. Con bé đã chạm đến những tầng sâu thẳm nhất của sự sống và chẳng còn điều gì khác để luyến tiếc mà lưu lại qua năm tháng nữa. Nỗi đau của tôi đã vơi đi từ trước đó, khi tôi đi lang thang trong khu vườn này trong sự dằn vặt đớn đau vì không thể giúp gì cho nó. Nhưng thường thì, vào những buổi chiều hè ấm áp kéo dài này, tôi dường như vẫn nghe thấy tiếng cười của Alice vang lên khắp khu vườn; mặc dù con bé đã mất từ rất lâu rồi."

Ông chìm đắm vào cõi mộng mơ mà tôi không nỡ quấy rầy, và phải đến một ngày khác tôi mới biết về ký ức tiếp theo mà ông hằng trân quý. Ông bất chợt nhắc lại điều đó khi chúng tôi lại cùng nhau ngồi trong giàn hoa bia, ngắm nhìn ánh hào quang lấp lánh của biển tháng Chín.

"Thầy giáo, có bao nhiêu người chúng ta đang ngồi đây?"

Tôi hùa theo tâm trạng của ông và đáp: "Hai người bằng xương bằng thịt. Còn bao nhiêu người trong tâm tưởng thì tôi không rõ."

"Có một người—người còn lại trong số hai người mà tôi đã kể cho anh nghe vào ngày tôi nói về Alice. Thật khó hơn cho tôi khi phải nhắc đến người này."

Tôi bảo: "Nếu việc đó làm anh đau lòng thì đừng nhắc đến nó nữa."

"Nhưng tôi muốn kể. Đó là một sự ngẫu hứng của tôi thôi. Anh có biết tại sao tôi kể cho anh nghe về Alice và tại sao tôi chuẩn bị kể cho anh nghe về Mercedes không? Đó là bởi vì tôi muốn có ai đó ghi nhớ và thỉnh thoảng nghĩ về họ sau khi tôi đã qua đời. Tôi không thể chịu đựng được ý nghĩ rằng tên tuổi của họ sẽ bị chôn vùi hoàn toàn trong quên lãng bởi tất cả những sinh linh đang sống."

"Anh trai cả của tôi, Alec, là một thủy thủ, và trong chuyến hải trình cuối cùng đến Tây Ấn Độ, anh ấy đã kết hôn và đưa về nhà một cô gái người Tây Ban Nha. Cha mẹ tôi không thích cuộc hôn nhân đó. Mercedes là một người ngoại quốc và theo đạo Công giáo, khác biệt với chúng tôi về mọi mặt. Nhưng tôi chưa bao giờ trách Alec sau khi tôi gặp cô ấy. Không phải vì cô ấy quá mức xinh đẹp. Cô ấy mảnh mai, da ngăm đen và mang sắc thái của ngà voi. Nhưng cô ấy rất duyên dáng, và ở cô ấy tỏa ra một sức hút, thầy giáo ạ—một sức hút mãnh liệt và đầy quyền năng. Phụ nữ trong nhà không thể hiểu nổi điều đó. Họ lấy làm ngạc nhiên trước sự mê muội của Alec dành cho cô ấy. Còn tôi thì chưa bao giờ. Tôi—tôi cũng đã yêu cô ấy, thầy giáo ạ, trước cả khi tôi kịp biết cô ấy trọn vẹn một ngày. Chưa từng có ai biết điều đó. Mercedes chưa bao giờ mơ tới điều đó. Nhưng tình cảm ấy đã theo tôi suốt cả cuộc đời. Tôi chưa từng muốn nghĩ đến bất kỳ người phụ nữ nào khác. Cô ấy đã khiến một người đàn ông chẳng còn thiết tha gì với bất kỳ kiểu phụ nữ nào khác nữa—cô gái người Tây Ban Nha nhỏ bé, xanh xao và có đôi mắt thẳm sâu ấy. Yêu cô ấy giống như việc nhấm nháp một loại rượu vang sủi tăm hiếm có. Anh sẽ chẳng bao giờ còn có khẩu vị với một thứ đồ uống bình dân nào nữa."

"Tôi nghĩ cô ấy rất hạnh phúc trong năm tháng cô ấy sống ở đây. Những người phụ nữ thực tế của chúng tôi ở Stillwater đã chế nhạo cô ấy vì cô ấy không phải là người mà họ gọi là tháo vát. Họ bảo cô ấy chẳng làm được tích sự gì. Nhưng cô ấy làm tốt một việc—đó là biết yêu thương. Cô ấy sùng bái Alec. Đã có lúc tôi căm ghét anh ấy vì điều đó. Ồ, trái tim tôi đã từng có lúc ngập tràn những suy nghĩ đen tối, thầy giáo ạ. Nhưng cả Alec lẫn Mercedes chưa bao giờ hay biết điều đó. Và giờ đây tôi vô cùng biết ơn vì họ đã từng hạnh phúc nhường nào. Alec đã làm chiếc giàn hoa này cho Mercedes—ít nhất là anh ấy đã làm phần khung gỗ, còn cô ấy thì tự tay trồng những dây leo."

"Cô ấy thường ngồi ở đây hầu hết thời gian vào mùa hè. Tôi đoán đó là lý do tại sao tôi thích ngồi nơi này. Đôi mắt cô ấy thường mơ màng và nhìn vơ vẩn xa xăm cho đến khi Alec xuất hiện với ánh mắt nồng nhiệt chào đón. Điều đó ngày trước từng hành hạ tôi biết bao! Nhưng giờ đây tôi lại thích nhớ về nó. Và cả giọng nói dịu dàng êm ái mang âm hưởng ngoại quốc cùng đôi bàn tay nhỏ bé trắng ngần của cô ấy nữa. Cô ấy qua đời sau khi sống ở đây được một năm. Họ chôn cất cô ấy và đứa con nhỏ trong nghĩa trang của nhà nguyện nhỏ bên kia bến cảng—nơi tiếng chuông vẫn ngân lên mỗi chiều tối. Cô ấy từng rất thích ngồi đây và lắng nghe âm thanh đó. Alec đã sống một quãng đời rất dài sau đó, nhưng anh ấy không bao giờ kết hôn thêm lần nào nữa. Anh ấy đã đi xa rồi, và chẳng còn ai nhớ đến Mercedes ngoài tôi ra."

Abel chìm vào cõi mộng mơ—một cuộc hẹn hò với quá khứ mà tôi không nỡ quấy rầy. Tôi tưởng ông không chú ý đến sự ra đi của mình, nhưng khi tôi vừa mở cổng, ông đã đứng dậy và vẫy tay chào.

Ba ngày sau, tôi lại đến khu vườn cổ kính bên bờ cảng. Có một ánh đèn đỏ rọi trên cánh buồm ở đằng xa. Ở tận phía tây xa xôi, một thành phố hoàng hôn đang được dựng lên quanh một bến cảng sâu thẳm của chập choạng tối. Những cung điện hiện ra ở đó cùng những ngọn tháp treo cờ rực rỡ sắc đỏ và vàng. Bầu không khí ngập tràn âm nhạc; có thứ âm nhạc của gió và cả âm nhạc của sóng biển, và lại có thêm âm thanh của tiếng chuông vang vọng từ nhà nguyện gần nơi Mercedes đang say giấc. Khu vườn ngập tràn hương thơm chín mọng và những gam màu ấm áp. Những hàng cây bạch dương xung quanh vươn cao và u buồn hệt như bóng dáng những vị linh mục của một giáo phái huyền bí nào đó. Abel đang ngồi trong giàn hoa bia; bên cạnh ông, Thuyền trưởng Kidd đang ngủ say. Tôi tưởng Abel cũng đang ngủ; đầu ông tựa vào giàn hoa và đôi mắt đang nhắm nghiền.

Nhưng khi tôi bước tới giàn hoa, tôi nhận ra ông không hề ngủ. Có một nụ cười nhỏ đầy vẻ uyên bác và kỳ lạ trên đôi môi ông, hệt như thể ông đã đạt tới cảnh giới trí tuệ tối thượng và đang mỉm cười không chút ác ý trước những phỏng đoán cùng sự bối rối u mê thuở nào của chúng ta.

Abel đã bước vào Cuộc Phiêu Lưu Lớn Của Ông.