Tôi hiểu rất rõ lý do vì sao Cha lại gửi tôi đến Đảo Prince Edward để thăm dì Philippa vào mùa hè năm đó. Ông bảo với tôi rằng ông gửi tôi đến đó "để học lấy ít khôn ngoan"; còn mẹ kế của tôi, người mà tôi hết mực yêu quý, thì bảo rằng bà chắc chắn bầu không khí biển sẽ làm tôi khá lên rất nhiều. Tôi chẳng muốn học khôn ngoan hay trở nên khá lên gì cả; tôi chỉ muốn ở lại Montreal và tiếp tục sống khờ dại — đồng thời làm lành với Mark Fenwick. Cha và Mẹ chẳng hề hay biết gì về cuộc cãi vã này; họ tưởng rằng tôi vẫn còn đang êmấm với anh ấy — và đó là lý do vì sao họ tống cổ tôi ra Đảo Prince Edward.

Tôi cảm thấy vô cùng khổ sở. Tôi chẳng hề muốn đến nhà dì Philippa tẹo nào. Không phải vì tôi sợ nơi đó buồn tẻ — bởi vì vắng Mark, Montreal cũng hoang vu quạnh hiu chẳng khác gì bất cứ xó xỉnh nào khác. Nhưng ngặt một nỗi là nó lại cách xa quá sức tưởng tượng. Đến khi Mark muốn làm lành — điều mà tôi biết chắc thế nào cũng xảy đến — thì anh ấy phải làm thế nào đây khi tôi đang ở tận bảy trăm dặm ngoài này?

Dẫu vậy, tôi vẫn đến Đảo Prince Edward. Suốt mười tám năm cuộc đời, chưa một lần nào tôi dám trái lời Cha. Ông là một người rất khó để mà cãi lời. Tôi thừa biết thể nào mình cũng phải bắt đầu tỏ ra cứng rắn một chút nếu muốn kết hôn với Mark, thế nên tôi dồn nén toàn bộ chút dũng khí ít ỏi của mình cho việc đó chứ không hề phí phạm chút nào vào việc phản đối chuyến đi thăm dì Philippa.

Tôi không sao hiểu nổi góc nhìn của Cha. Dĩ nhiên, ông căm ghét lão John Fenwick, kẻ từng kiện ông tội phàn nã phỉ báng và đã thắng kiện. Cha từng viết một bài xã luận đầy bồng bột trong bầu không khí sục sôi của một cuộc tranh cử nảy lửa — để rồi nhận ra rằng có những điều bạn không được phép thốt ra về người khác, ngay cả trong thời gian bầu cử. Nhưng suy cho cùng, ông đâu cần phải trút giận lên đầu Mark vì chuyện đó; lúc vụ việc xảy ra, Mark thậm chí còn chưa chào đời.

Lão già John Fenwick cũng chẳng lấy gì làm vui vẻ hơn về chuyện giữa Mark và tôi là mấy, dù lão không đến mức cấm đoán; lão chỉ tỏ thái độ cáu kỉnh và khó ưa. Mọi chuyện xung quanh vốn dĩ đã đủ phiền phức rồi mà chẳng cần đến một trận cãi vã giữa tôi và Mark; thế mà chúng tôi vẫn cứ cãi nhau — lại còn vì những chuyện không đâu vào đâu nữa chứ, bạn hiểu đấy. Và giờ đây, tôi buộc phải khăn gói lên đường ra Đảo Prince Edward mà thậm chí còn chẳng kịp gặp mặt anh ấy, bởi vì anh ấy đang bận đi công tác ở Toronto.

Khi chuyến tàu của tôi đến Copely vào chiều hôm sau, dì Philippa đã chờ sẵn ở đó. Xung quanh chẳng có ai khác, nhưng dù có cả ngàn người ở đó đi nữa thì tôi vẫn nhận ra dì. Chẳng ai ngoài dì Philippa lại sở hữu cái miệng cương quyết ấy, ánh mắt xám sắc lạnh ấy, và chiếc mũi cao thẳng, không lẫn vào đâu được của dòng họ Goodwin. Và chắc chắn cũng chẳng có ai ngoài dì Philippa dám đến đón tôi trong bộ đồ ở nhà bằng vải in hoa nâu điểm những bông hoa vàng rực rỡ, khoác bên ngoài là một chiếc tạp dề sọc xanh trắng!

Dì chào đón tôi niềm nở nhưng đầyngẩn ngơ, tâm trí rõ ràng đang dồn hết vào bài toán làm sao chở được chiếc rương của tôi về nhà. Tôi chỉ mang theo đúng một cái, và lúc ở Montreal thì trông nó có vẻ vừa vặn; thế nhưng khi đặt lên sân ga Copely, dưới ánh mắt sắc như dao cau của dì Philippa, nó bỗng trở nên to kềnh càng.

Dì cằn nhằn: "Ta cứ đinh ninh là có thể chằng nó ở đằng sau xe ngựa để chở về luôn, nhưng xem chừng ta phải để lại đây rồi, tối nay ta sẽ bảo cậu thanh niên làm thuê ra lấy vậy. Chắc con có thể xoay sở mà không cần đến nó cho đến lúc đó chứ?"

Giọng dì ẩn chứa một sự châm biếm tinh tế. Tôi vội vã ngoan ngoãn trấn an dì rằng mình có thể chịu được, và chuyện chiếc rương chưa được mang về ngay cho đến ngày mai cũng chẳng có gì là to tát.

Dì Philippa vừa trèo lên xe ngựa vừa nói: "Ồ, thằng Jerry chạy ra lấy vào buổi tối cũng chẳng sao cả. Ta vốn có ý định sai nó ra đón con, vì hôm nay nó chẳng bận mấy, với lại ta cũng muốn đi dự đám tang của bà cụ Roderick MacAllister. Nhưng đầu ta đau nhức dữ dội quá nên ta nghĩ nếu có đi thì cũng chẳng thấy thoải mái gì. Giờ thì đầu đỡ hơn rồi nên ta đâm ra lại ước gì mình đã đi. Cụ ấy thọ tới một trăm linh bốn tuổi cơ mà, và ta vẫn luôn tự hứa với lòng là sẽ đến dự đám tang cụ."

Giọng điệu của dì Philippa đượm vẻ u sầu. Dì chỉ thực sự vui vẻ trở lại khi chúng tôi đã chạy ra đến con đường làng xinh xắn rợp bóng cây du, xanh mướt cỏ và được viền quanh bởi những dải hoa cúc vàng rực. Lúc bấy giờ, dì đột ngột quay sang nhìn tôi từ đầu đến chân một cách dò xét.

Dì nhận xét: "Con trông không được ưa nhìn như ta tưởng tượng qua bức ảnh, nhưng mấy tấm ảnh chụp lúc nào cũng nịnh chủ. Hèn chi mà ta chẳng bao giờ chụp ảnh bao giờ. Con vừa gầy lại vừa rám nắng. Bù lại con có đôi mắt đẹp và trông có vẻ lanh lợi. Tuy nhiên, cha con viết thư bảo rằng con chẳng có mấy khôn ngoan. Ông ấy muốn ta dạy cho con ít khôn, nhưng đúng là làm ơn mắc oán. Người ta thà làm kẻ ngốc còn hơn."

Dì Philippa quất roi thật dứt khoát vào lưng con ngựa và dùng kỹ năng điêu luyện để kìm hãm sự hăng hái bất ngờ của nó.

Tôi tinh quái đáp lại: "Vâng, dì biết đấy, làm ngốc thì dễ chịu hơn chứ. Thử nghĩ xem thế giới này sẽ ảm đạm biết bao nếu ai ai cũng khôn ngoan cơ chứ."

Dì Philippa liếc xéo tôi một cái và khinh thường chẳng thèm đôi co dăm ba câu châm biếm lất phất ấy.

Dì phán một câu: "Thế hóa ra con muốn kết hôn à? Tốt hơn hết là hãy đợi đến khi con thực sự trưởng thành đi đã."

Tôi nghiêm túc hỏi: "Một người phải bao nhiêu tuổi mới được coi là trưởng thành hả dì?"

"Hừm! Cái đó còn tùy. Có kẻ vừa sinh ra đã khôn lớn rồi, nhưng có kẻ đến tám mươi tuổi vẫn chưa nên người. Cả cái bà cụ Roderick mà ta vừa nhắc tới đấy thôi, cho đến tận lúc qua đời cụ vẫn chẳng chịu lớn. Cụ khờ khạo hệt như hồi lên mười dù lúc đó đã tròn trăm tuổi."

Tôi gợi ý: "Có lẽ đó là lý do vì sao cụ sống thọ đến vậy chăng." Mọi ý định tìm kiếm sự đồng cảm nơi dì Philippa đã bay biến sạch. Tôi tự nhủ sẽ không thèm nhắc đến tên của Mark nửa lời.

Dì Philippa nhếch mép cười khan thừa nhận: "Biết đâu đấy. Ta thà sống năm mươi năm khôn ngoan còn hơn là sống một trăm năm khờ khạo."

Điều làm tôi vô cùng nhẹ nhõm là dì không đả động gì thêm đến chuyện riêng tư của tôi nữa. Khi chúng tôi đi qua một khúc cua trên đường, nơi hai tán cây du lớn đan vào nhau tạo thành một vòm che, một chiếc xe ngựa chạy vụt qua chúng tôi, trên xe là một thanh niên mặc trang phục của mục sư. Anh ta có gương mặt trẻ trung, dễ mến và lịch sự ngả mũ chào. Dì Philippa gật đầu lạnh lùng đến mức đóng băng và quất cho con ngựa một roi chẳng vì lý do gì.

Dì nghiêm trọng cảnh báo: "Đó là kẻ mà con nên hạn chế dính líu càng nhiều càng tốt. Anh ta là một mục sư theo phái Giám lý."

Tôi phản đối: "Ôi, thưa dì, phái Giám lý là một hệ phái rất tốt đẹp mà. Dì biết mẹ kế của con theo phái Giám lý cơ mà."

"Không, ta nào có biết, nhưng ta sẵn sàng tin bất cứ điều gì ở một người mẹ kế. Ta chẳng ưa gì phái Giám lý hay đám mục sư của họ cả. Cậu ranh con này vừa mới chuyển đến đây hồi mùa xuân ngoái, và theo ý ta thì hắn ta có hút thuốc. Hắn lại còn tưởng bở rằng mọi cô gái nhìn mình đều đem lòng yêu hắn — cứ như thể một mục sư Giám lý là cái thá gì ghê gớm lắm không bằng! Ursula, con đừng có mà để ý đến hắn."

Tôi mỉm cười đầy thích thú đáp: "Chắc con chẳng có cơ hội đâu ạ."

"Ồ, rồi con sẽ thấy mặt hắn ta dài dài cho mà xem. Hắn trọ ở nhà bà John Callman, ngay bên kia đường đối diện nhà chúng ta, và lúc nào cũng ra hiên nhà bà ấy phơi nắng. Dĩ nhiên là chẳng chịu học hành gì rồi. Người ta bảo chủ nhật tuần trước hắn giảng bài về chuyện 'chiếc rìu nổi trên mặt nước'. Nếu hắn chịu tập trung vào Kinh Thánh và dẹp mấy đề tài giật gân đó đi thì sẽ tốt hơn cho bản thân hắn cũng như cái giáo đoàn tội nghiệp của hắn, và ta đã nói thẳng điều đó vào mặt bà John Callman rồi đấy. Ta cứ ngỡ ngỏi với ngần ấy tuổi đầu thì mụ ta phải chán ngấy giống đực đến tận cổ rồi chứ. Mụ ta đã cãi lời cha để lấy John Callman, để rồi phải chịu đựng chứng cuồng sảng rượu chè của lão ta suốt bao nhiêu năm trời. Đàn ông là thế đấy."

Tôi cãi lại: "Đâu phải ai cũng giống như vậy đâu dì Philippa."

"Hầu hết bọn chúng đều một giuộc cả. Nhìn thấy ngôi nhà đằng kia chưa? Bà Jane Harrison sống ở đó đấy. Chồng bà ta cứ cách vài ngày lại giở chứng hờn dỗi tréo ngoe không thèm chịu bước chân xuống giường. Mọi việc nặng nhọc ngoài chuồng trại một tay bà ấy phải cáng đáng hết cho đến khi lão ta nguôi cơn. Đàn ông là thế đấy con ạ. Đến lúc lão chết, người ta viết thư chia buồn với bà ấy còn ta thì ngồi xuống viết ngay một bức thư chúc mừng. Nhì kìa, đó là nhà xứ Trưởng lão nằm dưới trũng. Mục sư Bentwell là mục sư của chúng ta. Ông ấy là một người tốt và sẽ khá dễ mến nếu như ông ấy không đinh ninh rằng việc lúc nào cũng ra điều ủ rũ, đau khổ là bổn phận của mình. Ông ấy cấm vợ đội mũ hợp thời trang, còn con gái thì muốn chải chuốt đầu tóc theo ý thích cũng không xong. Ngay cả việc làm mục sư cũng chẳng thể ngăn nổi một gã đàn ông trở thành kẻ gàn dở. Kìa, Ebenezer Milgrave đang tới kìa. Con hãy nhìn kỹ hắn ta đi. Hắn từng bị điên suốt nhiều năm trời. Hắn đinh ninh rằng mình đã chết và thường xuyên lồng lộn cáu gắt với vợ vì mụ ta không chịu đem chôn hắn. Phải ta thì ta đã chôn sống hắn từ đời nào rồi."

Dì Philippa trông có vẻ kiên quyết và lạnh lùng đến mức tôi suýt tưởng tượng ra hình ảnh dì đang cầm một cái xẻng trên tay. Tôi phì cười trước hình ảnh vừa hiện lên trong đầu.

"Ừ, nghe thì buồn cười thật đấy, nhưng ta đoán là người vợ tội nghiệp của hắn chẳng thấy buồn cười chút nào đâu. Hắn đã bình thường trở lại được vài năm nay rồi, nhưng con chẳng thể nào đoán trước được khi nào hắn lại lên cơn điên đâu. Hắn có một người em trai tên là Albert Milgrave, kẻ đã cưới vợ hai lần. Người ta đồn rằng hắn đang ve vả người vợ thứ hai ngay khi người vợ đầu đang hấp hối. Dù sự thật có thế nào đi chăng nữa, hắn đã dùng chính chiếc nhẫn cưới của người vợ đầu để làm nhẫn cưới cho người vợ sau. Đàn ông là thế đấy."

Tôi tuyệt vọng hỏi: "Dì chẳng quen một người chồng tốt nào ra hồn hay sao, dì Philippa?"

Dì Philippa mỉa mai đáp: "Ồ, có chứ, khối ra — ở đằng kia kìa," vừa nói dì vừa hất cây roi chỉ về phía nghĩa trang làng nhỏ xíu nằm trên ngọn đồi phía xa.

"- Ý con là những người đang sống — đang đi lại bằng da bằng thịt cơ ạ?"

"Hiếm hoi lắm mới kiếm được vài mống. Thỉnh thoảng con sẽ bắt gặp một gã đàn ông mà vợ hắn không thèm nhẫn nhịn bất kỳ thói hư tật xấu nào nên hắn buộc phải đàng hoàng. Nhưng phần lớn bọn chúng đều là những món hàng tồi — những món hàng vô cùng tồi tệ."

Tôi lại gặng hỏi: "Thế còn những người vợ, chẳng lẽ tất cả bọn họ đều là thánh nữ hay sao?"

Dì Philippa đáp lại: "Lạy Chúa, làm gì có chuyện đó, nhưng bọn họ quá tốt so với lũ đàn ông." Dì vừa nói vừa đánh xe rẽ vào cổng nhà mình. Ngôi nhà nằm sát đường cái và được sơn một màu xanh lá chói lọi đến mức phong cảnh xung quanh bỗng trở nên nhạt nhòa khi đặt cạnh nó. Ngang qua phần đầu hồi nhà có dòng chữ lớn nổi bật: "Nông trại Philippa," được thể hiện bằng những chữ cái màu đen khổng lồ cao tới hai gang tay. Mọi thứ xung quanh đều được dọn dẹp vô cùng ngăn nắp. Ngay trước bậc cửa nhà bếp, một chú mèo tam thể đang liếm láp chải chuốt cẩn thận. Bộ lông nền của con mèo có màu trắng, điểm xuyết những đốm đen, vàng, xám và nâu.

Dì Philippa giới thiệu: "Kìa là Joseph. Ta đặt tên nó như vậy bởi vì chiếc áo nó mặc có muôn vàn màu sắc. Nhưng ta không phải là người yêu loài mèo. Chúng quá giống đàn ông nên chẳng hợp với ta chút nào."

Tôi vừa bước xuống xe vừa nói: "Từ trước đến nay người ta vẫn cho rằng loài mèo mang đặc tính nữ giới rõ rệt cơ mà."

Dì Philippa vừa ngoắc gọi cậu thanh niên làm thuê vừa vặn vẹo: "Thế thì đó là suy nghĩ của một lão đàn ông rồi. Này Jerry, dắt con Prince đi cất đi." Dì vừa cùng tôi bước vào nhà vừa thì thầm tâm sự: "Mùa hè năm ngoái ta mướn Jim Spencer, và điểm tốt duy nhất ở hắn ta chính là cái sức ăn. Ta ráng nhịn hắn cho đến tận khi thu hoạch xong xuôi, thế rồi có hôm sự kiên nhẫn của ta đã cạn sạch. Hắn làm đổ nguyên một thùng kem sữa chua ra khoảng sân sau — thế mà vẫn thản như ruồi không biết ngượng — còn cười trừ rồi bảo rằng việc đó tốt cho đất đai nữa chứ. Ta bảo hắn rằng ta không có thói quen bón phân cho sân sau bằng kem sữa. Đàn ông là thế đấy con ạ. Vào nhà đi. Ta sẽ dọn trà xong ngay thôi. Ta đã dọn bàn ăn từ trước lúc đi rồi. Có bánh chanh đấy. Bà John Cantwell vừa gửi sang. Bản thân ta thì chẳng bao giờ tự làm bánh chanh cả. Mười năm trước ta từng đoạt giải nhất về món bánh chanh tại hội chợ quận, và từ đó đến nay ta không bao giờ làm lại nữa vì sợ sẽ đánh mất danh tiếng của mình về món đó."

Tháng đầu tiên tôi ở đây trôi qua không lấy gì làm buồn chán. Thời tiết mùa hè vô cùng dễ chịu, và không khí biển thì quả thực tuyệt vời. Nông trại nhỏ của dì Philippa nằm giáp ngay bờ biển, và tôi đã dành phần lớn thời gian của mình ở đó. Ngoài ra còn có mấy gia đình họ hàng sống tại các trang trại rải rác trong thung lũng xinh xắn thoai thoải hướng ra biển để tôi qua lại thăm hỏi, và họ cũng đến "Nông trại Philippa" để thăm tôi. Tôi đi hái nhựa cây vân sam, hái dâu và dương xỉ, còn dì Philippa thì dạy tôi cách làm bơ. Mọi thứ cứ như chốn đồng quê thanh bình — hoặc giả đã thực sự là thế nếu như Mark có viết thư cho tôi. Nhưng Mark lại chẳng thèm viết thư. Tôi đoán chắc anh ấy phải đang nổi giận lôi đình lắm vì tôi đã trốn biệt ra Đảo Prince Edward mà chẳng thèm để lại dù chỉ là một mẩu giấy nhắn từ biệt. Thế nhưng tôi đã đinh ninh rằng anh ấy sẽ hiểu mà!

Dì Philippa không bao giờ đả động gì thêm về lý do vì sao Cha lại gửi tôi đến chỗ dì, thế nhưng chẳng ngày nào trôi qua mà dì không nêu ra trước mặt tôi dăm ba tấm gương tày giang về nỗi bất hạnh trong hôn nhân. Số lượng những người vợ bất hạnh đi bộ hoặc đánh xe lướt qua "Nông trại Philippa" mỗi buổi chiều khi hai dì cháu ngồi ngoài hiên nhà thực sự là vô cùng đáng thương.

Cứ mỗi buổi chiều, nếu không đi thăm họ hàng hay tiếp khách thì chúng tôi lại ngồi ngoài hiên. Tôi bày ra vẻ thêu thùa thùy mị, còn dì Philippa thì cặm cụi kéo sợi bên chiếc cỗ máy quay tơ kiểu cũ từ thời bà ngoại của dì. Dì luôn ngồi trước chiếc kệ gỗ đặt những chậu hoa của mình, và những chùm hoa phong lữ rực rỡ cùng những chiếc lá xanh mướt tạo nên một khung nền vô cùng xinh xắn. Dì lúc nào cũng mặc những chiếc áo rộng thùng thình nhưng sạch sẽ bằng vải in hoa, và mái tóc điểm hoa râm luôn được chải chuốt gọn gàng rủ xuống hai bên tai. Con Joseph ngồi giữa hai chúng tôi, lúc thì ngủ gật, khi thì rừ rừ kêu. Dì kéo sợi khéo léo đến mức vẫn có thể liếc mắt canh chừng ngoài đường, nhờ thế mà tôi được nghe trọn vẹn lý lịch tiểu sử của từng nhân vật đi ngang qua nơi đó. Riêng về phần cậu mục sư trẻ tuổi tội nghiệp hay ra hiên nhà hàng xóm đọc sách hoặc đi dạo, dì Philippa chẳng bao giờ thốt nổi một lời tốt đẹp nào về anh ta. Tôi từng có dịp gặp mặt anh ta một hai lần trong các buổi giao thiệp xã hội và khá có thiện cảm với cậu ấy. Tôi rất muốn mời anh ta ghé chơi nhưng chẳng dám mở lời — bởi dì Philippa đã thề sống thề chết rằng hắn ta đừng hòng bén mảng bước chân vào nhà dì.

Dì từng tuyên bố: "Giả sử ta có chết đi mà hắn dám đến đám tang của ta thì ta cũng sẽ vùng dậy tống cổ hắn ra ngoài cho bằng được."

Tôi lên tiếng: "Con thấy hôm bữa anh ấy đọc lời cầu nguyện rất hay ở đám tang bà Seaman mà."

"Ồ, ta chẳng nghi ngờ gì khả năng cầu nguyện của hắn đâu. Chưa bao giờ ta nghe thấy ai có những lời cầu nguyện hay ho bằng lão Simon Kennedy dưới bến cảng kia, kẻ lúc nào cũng say mèm hoặc đang mong được say — và lão càng say bao nhiêu thì cầu nguyện lại càng hay bấy nhiêu. Chẳng quan trọng việc một gã đàn ông cầu nguyện hay đến thế nào nếu như lời giảng đạo của hắn trậtất. Cả cái tên mục sư Giám lý kia nữa, hắn ra rả giảng những điều nhảm nhí không có thật, và tệ hại hơn là chúng chẳng hề đúng đắn về mặt giáo lý chút nào. Ít nhất thì ta nghe người ta đồn thế. Phước cho ta là chưa bao giờ đặt chân vào nhà thờ Giám lý cả."

Tôi nghiêm túc hỏi: "Dì Philippa không nghĩ rằng người theo phái Giám lý cũng lên thiên đàng giống như người theo phái Trưởng lão hay sao?"

Dì Philippa đầy vẻ trang nghiêm đáp: "Chuyện đó đâu phải phần chúng ta định đoạt. Nó nằm trong những bàn tay quyền năng hơn chúng ta. Dù ở thiên đàng ta có phải chung đụng với họ ra sao đi nữa, thì ở trần gian này ta kiên quyết không giao du với họ. Người ta quanh vùng này hầu như chẳng mấy phân biệt và hay lui tới nhà thờ Giám lý lắm. Nhưng ta nói rằng đã là người theo phái Trưởng lão thì hãy cho ra dáng người theo phái Trưởng lão. Dĩ nhiên, nếu con không phải, thì con làm gì cũng chẳng mấy quan trọng nữa. Riêng cái gã mục sư đó, hắn có một ông chú họ từng bị tống giam vào nhà tù vì tội biển thủ công quỹ đấy. Chừng đó thôi cũng đủ để ta điều tra ra rồi."

Và rõ ràng là dì Philippa đã cảm thấy một niềm vui quái gở khi moi móc được thông tin đó.

Tôi nhận xét: "Con dám cá là một vài tổ tiên của chính chúng ta cũng xứng đáng bị tống vào tù, dẫu cho họ chưa từng làm thế đi chăng nữa. Người phụ nữ đang đánh xe chạy ngang qua kia là ai vậy dì Philippa? Hồi trẻ chắc cô ấy phải xinh đẹp lắm."

"- Đúng thế — và đó cũng là tất cả những gì tốt đẹp mà nhan sắc mang lại cho cô ấy. 'Ân sủng là giả dối và nhan sắc là phù vân,' Ursula ạ. Cô ấy là Sarah Pyatt và đã kết hôn với Fred Proctor. Hắn là một trong số những gã đàn ông hư hỏng nhưng đầy vẻ quyến rũ chết người. Sau khi cưới cô ấy, hắn thôi làm kẻ quyến rũ nhưng vẫn chứng nào tật nấy tiếp tục sống hư hỏng. Đàn ông là thế đấy con. Chị gái của cô ấy là Flora cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Chồng của cô ấy độc đoán đến mức cô ấy chẳng có nổi quyền quyết định cuộc đời mình. Rốt cuộc thì khi không đạt được ý muốn trong một chuyện nào đó, hắn liền nhảy xuống giếng tự tử. Thật là một sự giải thoát nhẹ nhõm — nhưng ngặt nỗi cái giếng thì bị làm cho ô uế mất rồi. Tội nghiệp cô Flora, từ đó về sau cứ nghĩ đến việc dùng nước giếng đó là cô ấy không tài nào chịu nổi. Đàn ông là thế đấy.

Và nhìn lão già Enoch Allan đang trên đường ra ga kìa. Lão ta thọ chín mươi tuổi có lẻ rồi đấy. Đúng là có những kẻ chẳng tài nào dùng rìu chém thịt mà giết nổi. Vợ lão đã qua đời cách đây hai mươi năm. Lão kết hôn khi vừa tròn hai tuổi, thế nên họ đã sống chung với nhau tròn năm mươi năm. Bà ấy là một người phụ nữ tần tảo, chịu thương chịu khó và đã cứu lão khỏi cảnh phải vào nhà tế thần, bởi vì lão là một kẻ ăn bám lười nhác, nói đúng ra thì không hẳn là lười biếng, mà chỉ là quá mê ngồi ì một chỗ. Thế nhưng lão chẳng hề biết ơn. Bà ấy lại có cái lưỡi đanh đá cay nghiệt nên hai vợ chồng họ thường xuyên cãi chửi nhau long trời lở đất. Dĩ nhiên là lỗi tại lão ta tuốt. Rồi bà ấy chết, lão già Enoch cùng với cha ta ngồi chung xe ngựa ra nghĩa trang. Suốt dọc đường đi lẫn về, lão Enoch im lặng như thóc, nhưng ngay trước khi về đến nhà, lão bỗng nghiêm nghị nói với Cha rằng: 'Anh có thể không tin đâu, Henry, nhưng đây là ngày hạnh phúc nhất trong đời tôi.' Đàn ông là thế đấy con. Anh trai của lão, Scotty Allan, là kẻ keo kiệt bủn xỉn nhất từng sống ở cái vùng này. Lúc vợ lão chết, người ta chôn cất bà ấy với một chiếc trâm cài áo bằng vàng ở cổ áo mà lão không hề hay biết. Khi phát hiện ra chuyện đó, giữa đêm hôm khuya khoắt lão đã lén ra nghĩa trang, đào cả mộ lẫn quan tài lên để lấy cho bằng được chiếc trâm cài áo ấy."

Tôi rùng mình rợn tóc gáy trước câu chuyện rùng rợn đó và kêu lên: "Ôi, dì Philippa, câu chuyện đó nghe kinh khủng quá."

Dì Philippa thản nhiên đáp: "Dĩ nhiên là kinh khủng rồi, nhưng con còn mong đợi gì ở một gã đàn ông cơ chứ?"

Không hiểu sao, những câu chuyện của dì bắt đầu tác động đến tâm trạng tôi dẫu cho tôi có cố kìm lại. Có những lúc tôi cảm thấy lòng mình vô cùng ảm đạm, xám xịt. Biết đâu dì Philippa đã đúng. Biết đâu đàn ông vốn dĩ chẳng hề có lấy chút thành thật hay thủy chung nào. Quả thực Mark đã quên béng mất tôi rồi. Tôi cảm thấy xấu hổ vì chuyện này lại làm mình tổn thương sâu sắc đến thế, nhưng tôi không tài nào kiềm chế được. Người tôi xanh xao và phờ phạc hẳn đi. Thỉnh thoảng dì Philippa lại nheo mắt nhìn tôi sắc lẻm, nhưng dì vẫn giữ im lặng. Tôi thực sự biết ơn vì điều đó.

Thế nhưng rồi cuối cùng một bức thư từ Mark cũng đã tới. Tôi không dám đọc nó cho đến khi đã vào hẳn trong căn phòng của riêng mình một cách an toàn. Đoạn tôi run rẩy mở niêm phong bức thư.

Bức thư có giọng điệu hơi cứng nhắc. Rõ ràng là Mark vẫn đang cảm thấy vô cùng đau đớn và hậm hực về mọi chuyện. Anh ấy không hề đả động gì đến trận cãi vã của chúng tôi hay quãng thời gian tôi lưu lại Đảo Prince Edward. Anh viết rằng công ty đang cử anh sang Nam Phi để quản lý lợi ích của họ ngoài đó. Anh sẽ lên đường sau ba tuần nữa và không thể trở về trong vòng năm năm. Nếu tôi còn chút tình cảm nào với anh, liệu tôi có đồng ý gặp anh ở Halifax, kết hôn với anh và cùng anh sang Nam Phi hay không? Nếu tôi từ chối, anh sẽ hiểu rằng tôi đã cạn tình cạn nghĩa và giữa chúng tôi mọi chuyện đã chấm hết.

Tóm gọn lại, đó chính là cốt lõi trong bức thư của Mark. Khi đọc xong, tôi liền ngã sụp xuống giường và khóc cạn hết thảy những giọt nước mắt mà tôi đã cố kìm nén suốt mấy tuần sống cảnh lưu đày vừa qua.

Bởi vì tôi không thể làm theo những gì Mark yêu cầu — tôi thực sự không thể. Tôi không thể trốn chạy để rồi kết hôn theo cái kiểu chui thui, không người thân thích ấy được. Thật là một nỗi nhục nhã. Tôi sẽ cảm thấy xấu hổ về điều đó suốt cả cuộc đời và sẽ mãi đau khổ vì nó. Tôi thầm nghĩ Mark thật quá ư vô lý. Anh ấy thừa biết quan điểm của tôi về những cuộc hôn nhân trốn nhà theo nhau là thế nào. Hơn nữa, việc sang Nam Phi có thực sự là điều bắt buộc phải thế không? Dĩ nhiên là lão cha của anh ấy đứng đằng sau chuyện này rồi, nhưng chắc chắn là anh ấy vẫn có thể từ chối nếu thực sự nỗ lực.

Thôi được, nếu anh ấy muốn sang Nam Phi thì cứ việc đi một mình. Chỉ có điều trái tim tôi sẽ tan nát mất thôi.

Tôi khóc suốt cả buổi chiều, cuộn tròn thân mình giấu mặt giữa những chiếc gối. Tôi chẳng thiết tha bước chân ra khỏi căn phòng đó thêm lần nào nữa. Tôi chẳng muốn nhìn mặt bất kỳ ai trên đời này nữa. Tôi căm ghét ý nghĩ phải đối mặt với dì Philippa cùng ánh mắt lạnh lùng và những câu chuyện bi thảm của dì — những câu chuyện dường như đã tước đoạt đi mọi vẻ đẹp của cuộc sống cũng như mọi tính chân thực của tình yêu. Tôi dường như văng vẳng nghe thấy tiếng cười mỉa mai của dì: "Đàn ông là thế đấy," nếu như dì biết được nội dung trong bức thư của Mark.

"Có chuyện gì thế Ursula?"

Dì Philippa đang đứng ngay bên giường tôi. Tôi quá đỗi thảm hại nên chẳng còn chút tâm sức nào để mà hờn dỗi chuyện dì xông vào phòng mà không thèm gõ cửa.

Tôi ê ẩm đáp: "Dạ không có gì ạ."

Dì Philippa điềm tĩnh ngồi phịch xuống chiếc rương của tôi và nhận xét: "Nếu con đã ngồi khóc suốt ba tiếng đồng hồ liền chỉ vì một chuyện không đâu thì con đích thị cần phải ăn một trận đòn roi ra trò đấy và con sẽ được toại nguyện ngay thôi. Đứng ngay dậy khỏi cái giường đó cho ta ngay lập tức và khai mau có chuyện rắc rối gì đang xảy ra. Ta buộc phải biết rõ cơ sự, vì hiện tại ta đang đóng vai trò thay thế cha con ở đây."

"Vậy thì đây ạ!" Tôi ném phắt bức thư của Mark về phía dì. Chẳng có điều gì trong đó mang tính chất bí mật thiêng liêng đến mức không thể cho người khác đọc được. Đó cũng chính là một phần lý do khiến tôi khóc lóc thảm thiết đến vậy.

Dì Philippa đọc đi đọc lại bức thư đến hai lần. Sau đó dì từ tốn gấp nó lại và nhét trở lại vào phong bì.

Dì cất giọng thực tế hỏi: "Con định tính sao đây?"

Tôi phụ hịu đáp: "Con không đời nào trốn đi để kết hôn đâu."

Dì Philippa đăm chiêu đáp: "Ừ, đúng thế, ta cũng chẳng khuyên con làm thế đâu. Đó là một việc làm kém sang, mặc dù người ta đã tốn không biết bao nhiêu giấy mực để thêu dệt và ca tụng những điều lãng mạn nhảm nhí về việc trốn theo nhau. Đôi khi đó có thể là một sự bắt buộc đau đớn, nhưng trong trường hợp này thì không. Con hãy viết thư bảo cậu thanh niên đó đến đây và kết hôn một cách đàng hoàng dưới mái nhà này, đúng với tư cách mà một người họ Goodwin nên có."

Tôi chồm người dậy trân trân nhìn dì Philippa. Tôi ngạc nhiên đến mức hoàn toàn câm nín, mọi cố gắng diễn tả sự kinh ngạc lúc đó đều trở nên vô nghĩa.

Tôi lắp bắp thốt lên: "Dì... Philippa ơi. Con cứ tưởng — con cứ tưởng rằng..."

Dì Philippa điềm nhiên đáp: "Con tưởng ta là một mụ già ghẻ lạnh khắc nghiệt chứ gì, đúng thế thật đấy. Nhưng ta không bao giờ hùa theo hay tiếp thu quan điểm từ cha con hay bất cứ kẻ nào khác. Việc cha con không ưa cậu ta chẳng hề khiến ta có chút thành kiến nào đối với thanh niên đó cả. Ta lạ gì cái tính cách của cha con. Ta có vài người bạn ở Montreal và ta đã viết thư hỏi han họ xem cậu ta là người thế nào. Qua những gì họ kể, ta đánh giá cậu ta cũng là một người đàng hoàng trong số những gã đàn ông ngoài kia. Con còn quá trẻ để kết hôn, thế nhưng nếu con để cậu ta cao chạy xa bay sang Nam Phi thì chắc chắn con sẽ tuột mất cậu ta khỏi tầm tay, với lại ta đoán con cũng giống như phần lớn chúng ta — trên đời này chỉ có đúng một người duy nhất đó mới hợp với con mà thôi. Thế nên hãy bảo cậu ta đến đây và làm lễ cưới đi."

Tôi hoảng hốt kêu lên: "Con không thấy cách đó khả thi chút nào cả. Con không thể chuẩn bị kịp cho đám cưới trong vòng ba tuần ngắn ngủi được đâu. Con không thể nào..."

Dì Philippa mỉa mai bảo: "Ta nghĩ số quần áo con nhét trong chiếc rương kia cũng đủ để con diện tạm một thời gian rồi đấy. Số đó còn nhiều hơn cả những gì mẹ ta có trong suốt cuộc đời bà. Chúng ta sẽ sắm cho con một chiếc váy cưới tử tế nào đó. Con có thể đặt may ở Charlottetown, nếu như mấy thợ may ở vùng quê này không đủ tầm tiêu chuẩn đối với con, còn ta sẽ tự tay nướng cho con một chiếc bánh cưới có hương vị ngon không kém gì bất cứ tiệm nào ở Montreal, dù cho trông nó có vẻ kém phần thời thượng đi chăng nữa."

Tôi lo lắng hỏi: "Thế còn Cha sẽ nói gì ạ?"

Dì Philippa nghiêm nghị đáp: "Ông ấy sẽ lải nhải đủ điều cho mà xem. Nhưng ta chẳng thấy có gì là quan trọng khi cả con và ta đều không có mặt ở đó để mà bị tổn thương tình cảm cả. Ta sẽ viết vài dòng gửi cho cha con. Ông ấy chẳng có mấy khôn ngoan gì sói. Lẽ ra ông ấy phải cảm thấy biết ơn khi kiếm được một chàng thanh niên đàng hoàng làm con rể trong một thế giới mà hầu như gã đàn ông nào cũng là sói che đậy dưới lớp lông cừu. Nhưng đàn ông là thế đấy con ạ."

Và đó chính là bản chất của dì Philippa. Ba tuần tiếp theo đó, dì trở thành một người phụ nữ vô cùng bận rộn và chìm đắm trong niềm hạnh phúc phấn khích tột độ. Tôi được tự do lựa chọn chất liệu cũng như kiểu dáng cho bộ trang phục cưới và chiếc mũ của mình, thế nhưng gần như mọi công việc còn lại đều do một tay dì Philippa định đoạt. Tôi chẳng mảy may phàn nàn gì; được trút bỏ toàn bộ gánh nặng trách nhiệm quả là một sự giải thoát lớn lao; tôi chỉ lên tiếng phản đối khi dì tuyên bố ý định tổ chức một đám cưới thật linh đình hoành tráng và mời tất cả họ hàng gần xa trên hòn đảo này tới dự, nhưng dì Philippa đã phất tay gạt phăng mọi sự phản đối của tôi sang một bên.

Dì quả quyết: "Ta nhất định phải tổ chức được một đám cưới thật đàng hoàng tươm tất trong cái nhà này. Chắc gì ta còn có cơ hội thứ hai nào khác nữa."

Giữa bộn bề công việc nướng bánh và chuẩn bị các thứ, dì vẫn tranh thủ thời gian liên tục cảnh báo tôi không nên quá mức đau lòng nếu như rốt cuộc Mark không đến dự.

Dì bảo: "Ta biết có một gã đàn ông từng nhẫn tâm bỏ rơi cô dâu ngay vào ngày cưới của cô ấy. Đàn ông là thế đấy. Cứ chuẩn bị tinh thần trước vẫn là hơn cả."

Thế nhưng Mark đã thực sự đến nơi vào đúng buổi tối trước ngày cử hành hôn lễ của chúng tôi. Và ngay khoảnh khắc đó, một đòn giáng nặng nề đã đổ ụp xuống đầu dì Philippa. Tin tức từ nhà xứ báo về cho hay mục sư Bentwell đã đột nhận được tin khẩn phải túc trực về Nova Scotia bên giường bệnh của người mẹ đang hấp hối; ông ấy đã khởi hành ngay trong đêm đó.

Dì Philippa chua chát thốt lên: "Đàn ông là thế đấy. Chẳng bao giờ có thể trông cậy vào được mống nào, ngay cả đến một ông mục sư. Giờ thì tính sao đây?"

Mark điềm tĩnh đáp: "Thì đi tìm một vị mục sư khác."

Dì Philippa gắt lên: "Con điên à mà đòi tìm ở đâu? Mục sư ở Cliftonville thì đang đi nghỉ mát dài ngày, còn xứ đạo Mercer thì đang khuyết vị, tính ra chẳng còn ai ở gần hơn ngoài thị trấn cả. Trông chờ vào việc một vị mục sư ở thị trấn có thể lặn lội đến đây là điều không khả thi đâu. Không, chẳng còn cách nào cứu vãn nữa rồi. Các người buộc phải dùng đến cái gã mục sư phái Giám lý đó thôi."

Giọng điệu của dì Philippa đượm vẻ bi thảm. Rõ ràng là dì cho rằng buổi lễ sẽ chẳng mảy mang chút tính pháp lý nào nếu như bị cái gã mục sư Giám lý đó làm chủ hôn. Thế nhưng cả Mark lẫn tôi đều chẳng mảy may bận tâm đến điều đó. Chúng tôi quá đỗi hạnh phúc để mà bị làm phiền bởi những chuyện vặt vãnh như thế.

Và thế là vị mục sư trẻ tuổi của phái Giám lý đã làm lễ kết hôn cho chúng tôi vào ngày hôm sau trước sự chứng kiến của đông đảo khách mời đang nở nụ cười rạng rỡ. Dì Philippa, lộng lẫy trong bộ đồ lụa đen cùng chiếc cổ áo bằng ren ren mũi kim — những thứ chẳng hề phai mờ đi chút phẩm giá hay độ sáng bóng nào dẫu đã được may từ mười năm trước — đã giữ một thái độ bình tĩnh tuyệt đối trong suốt quá trình cử hành buổi lễ. Thế nhưng ngay vừa lúc vị mục sư vừa tuyên bố chúng tôi chính thức trở thành vợ chồng, dì liền cất cao giọng.

"Bây giờ thì xong xuôi rồi đấy, ta muốn có ai đó ra ngay ngoài kia để dập tắt cái đám cháy trên mái nhà bếp đi kìa. Nó đã bén lửa suốt mười phút nay rồi đấy."

Vị mục sư và chú rể liền lao ra đầu chiến tuyến làm lực lượng cứu hỏa bất đắc dĩ, còn dì Philippa thì cặm cụi bơm nước hỗ trợ cho họ. Chẳng mấy chốc ngọn lửa đã được dập tắt hoàn toàn, mọi thứ trở nên an toàn, và chúng tôi lại tiếp tục đón nhận những lời chúc phúc bị hoãn lại.

Dì Philippa vừa bắt tay chúc mừng Mark vừa nghiêm nghị dặn dò: "Này cậu thanh niên, đừng có mà hòng tìm cách trốn tránh trách nhiệm đấy nhé, cho dù có bị một mục sư Giám lý làm chủ hôn đi chăng nữa."

Dì khăng khăng đòi tự tay lái xe đưa chúng tôi ra ga tàu và đứng nghẹn ngào từ biệt trên bậc thềm toa tàu. Dì dính phải đám mưa gạo hỷ nhiều hơn cả tôi, và vì trời hôm đó nắng nóng oi ả nên dì đã trùm lên đầu, ngay phía trên bộ váy lụa lễ hội ấy một chiếc mũ rơm to tướng tự đan chưa hề được cắt tỉa trang trí gì. Thế nhưng trông dì chẳng hề buồn cười tẹo nào. Ở dì Philippa luôn toát lên một vẻ uy nghi nhất định trong bất kỳ bộ trang phục nào và dưới bất kỳ hoàn cảnh ra sao.

Tôi cất tiếng hỏi: "Dì Philippa, xin dì hãy nói cho con biết: tại sao dì lại giúp con thực hiện đám cưới này?"

Chuyến tàu bắt đầu lăn bánh chuyển động.

Dì đáp: "Chính bản thân ta từng một lần từ chối trốn theo người ta, và ta đã hối hận về điều đó suốt cho đến tận bây giờ." Sau đó, khi đoàn tàu dần tăng tốc và khoảng cách giữa chúng tôi ngày một xa dần, dì hét với theo vọng lại: "Nhưng ta đoán rằng nếu lúc đó ta thực sự trốn đi thì có lẽ ta cũng sẽ lại hối hận vì quyết định ấy mà thôi."