Tuyển Tập Văn Xuôi Hoàn Chỉnh

Lượt đọc: 2143 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Bài Phát Biểu Của Ingersoll

❊ ❊ ❊

Trích từ tờ Camden Post, bang New Jersey, ngày 2 tháng 6 năm 1890. Ông tham dự và đọc diễn văn trong lễ kỷ niệm sinh nhật Walt Whitman.—Walt Whitman nay đã bước sang tuổi bảy mươi mốt. Những người bạn trẻ tuổi hơn cả về văn chương lẫn tình cảm, gồm cả nam lẫn nữ, đã tổ chức một bữa tiệc thân mật vào tối thứ Bảy tuần trước để đánh dấu cột mốc kết thúc năm thứ bảy mươi mốt của cụ, cũng như để mừng hiện tượng "cơn sốt" kỳ lạ và không thể chối cãi gần đây đối với sự nổi tiếng đang lan rộng của cụ già và tập thơ "Leaves of Grass" của ông. Có ba mươi lăm người có mặt trong căn phòng, phần lớn là người trẻ, nhưng cũng có vài người lớn tuổi, hoặc đang bước vào tuổi xế chiều. Điểm nổi bật nhất chính là bài phát biểu của Ingersoll. Dẫu lời khen ngợi có vẻ lớn lao đến nhường nào, thì đây có lẽ vẫn là mẫu mực tuyệt vời nhất của nghệ thuật hùng biện hiện đại bằng tiếng Anh từ trước đến nay theo cách riêng của nó. Bài phát biểu kéo dài từ 40 đến 50 phút, hoàn toàn không có văn bản chuẩn bị sẵn, được cất lên bằng một chất giọng tuyệt vời, vừa đủ trầm mà không quá thấp, văn phong tự nhiên, có phần đàm thoại (ông liên tục gọi "anh" với Whitman đang ngồi đối diện), đôi lúc dạt dào cảm xúc một cách rõ rệt, có một hai lần mang giọng điệu hài hước—xuyên suốt bài phát biểu của mình, xuất phát từ nội tâm và ý chí bùng cháy, ông uyển chuyển và rung động tựa như một vũ công xứ Andalucia bậc thầy.

Và thật là một cuộc mổ xẻ đầy tính phân tích cùng một bản tổng kết vô cùng tán dương! Lần đầu tiên trong đời, những người hâm mộ Whitman đã cảm thấy hoàn toàn thỏa mãn; và điều đó nói lên rất nhiều điều, bởi vì những yêu sách của họ từ trước tới nay vốn chẳng hề nhỏ chút nào. Quả thực đó là một bài nói chuyện cực kỳ hoành tráng! Cả về thể chất lẫn tinh thần, Ingersoll (ông đã làm việc suốt cả ngày ở New York, tranh tụng trước tòa và giải quyết công việc tại văn phòng) đang ở độ sung sức nhất, giống như thứ rượu đã ủ lâu năm, hay quả táo vừa độ chín tới; nhìn từ góc độ nghệ thuật, trông ông cũng ở phong độ đỉnh cao—không chỉ đơn thuần giống như một bức tượng bán thân La Mã được lưu truyền lại hay một cái đầu bằng đá cẩm thạch nhẵn nhụi của Cicero, hay thậm chí là triết gia Hy Lạp Plato; bởi vì ông mang hơi thở hiện đại, tràn đầy sinh khí, đậm chất gân guốc và mang hồn cốt Mỹ, và (hơn rất nhiều lần những gì thời đại này thấu hiểu) ông chính là người minh chứng cho tất cả chúng ta.

Chúng tôi không thể thuật lại đầy đủ về buổi tiệc và bài phát biểu vô cùng đáng chú ý này (vốn mang tính đối thoại kỳ lạ và nhuốm màu sắc Hy Lạp cổ đại) nhưng buộc phải bổ sung đoạn trích dẫn ý nghĩa sau đây.

Sau phần phát biểu, và ngay trước khi buổi lễ khép lại, ông Whitman đã quay trở lại với lời ca tụng của Đại tá Ingersoll dành cho những vần thơ của mình, khẳng định đó là đỉnh cao của mọi lời khen ngợi mà ông từng nhận được. Sau đó, khi tâm trí vẫn còn vương vấn những hoài nghi tôn giáo của vị Đại tá, ông tiếp tục bày tỏ rằng điều bản thân hằng nung nấu khi viết "Leaves of Grass" không chỉ là để khắc họa bức tranh đời sống Mỹ như nó vốn có, hay để tôn vinh những thành tựu của khoa học, vẻ đẹp thơ ca ẩn giấu trong những điều bình dị, và sự trọn vẹn của một nền nhân quyền dân chủ cá nhân dành cho đại chúng, mà còn để chỉ ra rằng đằng sau tất cả luôn tồn tại một thực thể bồi đắp và hoàn thiện nó. "Bởi vì," ông đặt vấn đề, "cuộc đời này sẽ ra sao nếu thiếu đi sự bất tử? Nó sẽ giống như một đầu máy xe lửa, thành tựu vĩ đại nhất của khoa học hiện đại, nhưng lại chẳng có toa tàu nào kéo theo phía sau. Nếu yếu tố tâm linh không hiện hữu đằng sau vật chất, thì vật chất sinh ra nhằm mục đích gì? Thế giới này là gì nếu trong đó không hàm chứa một mục đích thiêng liêng xa xôi hơn?"

Đại tá Ingersoll đã lặp lại lập luận trước đó của mình để đáp lời.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Walt Whitman

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.