'Tôi không điên,—giá trời cho tôi được điên! Vì khi ấy có lẽ tôi sẽ quên được chính mình: Ôi, nếu được thế, tôi sẽ quên đi biết bao nỗi sầu! Hãy giảng cho tôi chút triết lý gì khiến tôi phát điên đi, Và ngươi sẽ được phong thánh, hỡi hồng y; Bởi vì không điên, mà lại tỉnh táo trước nỗi đau, Phần lý trí trong tôi đang sinh ra những lý do Về cách tôi có thể thoát khỏi những muộn phiền này, Và dạy tôi cách tự sát hoặc treo cổ: Nếu tôi phát điên, tôi sẽ quên đi đứa con trai của mình; Hoặc trong cơn điên sẽ tưởng một khúc giẻ rách chính là nó. Tôi không điên; tôi cảm nhận quá rõ, quá rõ ràng Nỗi đau đớn khác biệt của từng tai họa.'

Trong những ngày tiếp theo, cái chết của Franky Harborough — điều mà vào một thời điểm bình thường vốn sẽ là tâm điểm đau buồn chi phối suy nghĩ của Peggy — buộc phải lùi vào góc khuất trong tâm trí cô. Ở khoảng không gian phía trước chỉ còn chỗ cho một chủ đề duy nhất đang ngốn trọn mọi tâm can. Bệnh tình của Prue đã trầm trọng hơn hẳn. Trong một căn bệnh như của cô bé — vốn không hẳn là một thứ bệnh lý cụ thể mà là sự suy kiệt toàn diện, là sự sụp đổ hoàn toàn của một tòa nhà mà nền móng đã bị khoét rỗng từ hơn một năm qua — thường thì trong một khoảng thời gian khá dài, người ta chẳng thấy có mấy biến chuyển từ ngày này sang ngày khác; rồi đột nhiên — không, không phải đột nhiên — mà theo một tiến triển tự nhiên như từ mùa gieo hạt đến vụ gặt, vào một buổi sáng nào đó, vào lúc trưa hay đêm nào đó, lại có một bước sụt xuống một mức độ sinh lực thấp hơn; cứ thế duy trì ở mức thấp ấy, cho đến thời điểm cho một sự suy sụp mới và sâu hơn nữa. Dường như thật là bất khả thi khi một luồng hơi lạnh từ lớp sương mù buốt giá ngoài kia lại có thể len lỏi vào bầu không khí được điều tiết với sự tỉ mỉ đến nao lòng trong căn phòng của Prue; và quả thực, chẳng có dấu hiệu nào cho thấy sự tái phát của chứng viêm phế quản vốn từng là khởi đầu ngoài mặt cho cơn bạo bệnh của cô bé. Cũng chẳng có sự trầm trọng hóa nào đáng chú ý ở bất kỳ triệu chứng đơn lẻ nào của cô.

Những dấu hiệu về sự cáo đang đến gần của cô bé mang tính chất phủ định nhiều hơn là khẳng định. Chỉ là cô bé Prue đang trượt dốc nhanh hơn trước chút ít — thế thôi. Giờ đây người ta không còn nhắc gì đến chiếc ghế văng bằng gỗ sồi ở sảnh nữa. Ngay cả chiếc ghế sofa trong phòng thay đồ cũng đã bị bỏ lại. Prue không còn dịch chuyển khỏi chiếc giường của mình nữa; nhưng con bé nằm đó hoàn toàn vui vẻ, hoàn toàn hạnh phúc như trước; bởi vì những món quà của Freddy vẫn nằm trong tầm với dễ dàng của bàn tay con bé, được bày biện trên tấm chăn phủ giường ngay trước mặt, y như trên chiếc chiếc bàn ở căn phòng bên cạnh; và tấm thẻ ghi với ba trăm sáu mươi lăm vạch đen vẫn treo đập thẳng vào mắt con bé, trên bức tường đối diện giường ngủ.

Dù đêm qua có tồi tệ đến thế nào đi nữa, lúc bình minh luôn mang đến điều gì đó để trông mong, đó là việc tấm thẻ được mang lại để con bé tự tay gạch một đường đắc thắng qua thêm một ngày nữa.

'Em sẽ rất vui khi chúng ta lên tới con số bốn mươi,' con bé nói với Peggy, với một nụ cười nhạt nhưng đầy vẻ tươi vui. 'Em sẽ cảm thấy hoàn toàn khác khi chúng ta chạm mốc bốn mươi: khi ấy thời gian sẽ trôi qua gần hết một phần chín rồi.'

Đó là một ngày mà thứ ánh chạng vạng đầy vẻ số sắng của buổi chiều mùa đông — vốn luôn vội vã hất cẳng người anh em nhợt nhạt của mình — đã phủ xuống từ lúc nào. Sẽ chẳng còn một tia sáng nào lọt vào trong suốt mười sáu tiếng đồng hồ dài dằng dặc. Suy nghĩ ảm đạm này đang lướt qua tâm trí Peggy, trong lúc cô gật gà gù gật đầy buồn ngủ bên lò sưởi. Cô bị đánh thức khỏi dòng suy nghĩ ấy và cơn nửa tỉnh nửa mơ bởi tiếng cửa phòng mở ra một cách thận trọng và nhìn thấy Sarah đang ra hiệu — rõ ràng là không muốn để Prue nhìn thấy — qua khe cửa.

Vâng lời, Margaret mệt mỏi đứng dậy, bước ra ngoài chiếu nghỉ.

'Gì thế em?'

'Thưa cô, có một vị phu nhân muốn gặp cô ạ.'

‘Ôi, Sarah, em biết là chị không thể tiếp ai cơ mà; sao em không nói với người ta như vậy?’

'Em có nói chứ ạ, nhưng vị ấy nhất quyết không chịu về; phu nhân ấy bảo rằng dù có phải ngồi lại suốt đêm thì cũng phải gặp bằng được cô.'

'Cô ta có ý gì chứ?' Peggy thốt lên, giọng đượm vẻ bất bình đầy kinh ngạc; 'cô ta là ai chứ? Cô ta là ai?'

'Vâng thưa cô, thực tình em đã không nhận ra cho đến khi người ấy cất tiếng — lại mặc đồ tang phục kín mít nữa ạ; và vị ấy còn dặn em đừng nhắc tên mình. Phu nhân ấy bảo chắc chắn cô sẽ không chịu gặp nếu em hé răng.'

Mặc tang phục kín mít! Dạo gần đây đôi chân của Peggy có phần lỏng lẻo do phải đứng quá lâu. Có lẽ đó là lý do vì sao lúc này cô phải bấu chặt lấy tay vịn cầu thang. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu cô về việc vị khách đó là ai. Điều gì đã đưa cô ta đến đây? Tại sao cô ta lại đến? Cô ta phát điên rồi sao?

'Em vào ngồi với tiểu thư Prue trong lúc chị đi vắng nhé,' cô dặn người hầu; rồi chậm rãi bước xuống lầu. Ngay ngoài cửa sảnh, cô khựng lại một khoảnh khắc để lấy lại bình tĩnh. Cô đang run lẩy bẩy, và hàm răng đánh vào nhau lập cập.

Điều gì đã đưa cô ta đến đây? Họ có thể còn chuyện gì để nói với nhau cơ chứ? Cô bước vào. Đứng cạnh chiếc bàn là phu nhân Betty Harborough; bởi chính là vị khách ấy đã tìm đến Peggy. Ngọn đèn đã được thắp lên và cháy sáng rực rỡ, dẫu cho ngày nay chẳng còn ai đọc sách hay làm việc dưới ánh hào quang dịu ngọt ấy nữa. Ngọn lửa đang bập bùng ca hát trong lò sưởi; nhưng sự ấm áp chung của chúng chỉ càng làm nổi bật rõ hơn cái vẻ u ám đen đặc như mực của bóng người mà chúng đang chiếu rọi. Cô ta không có động thái nào tiến lại đón Peggy, mà đứng chờ cô tới; và trong khoảnh khắc, hai người phụ nữ lặng lẽ nhìn nhau.

Khi làm như vậy, một sự hoài nghi — một sự hoài nghi thực sự, nghiêm túc — lóe lên trong tâm trí Peggy, liệu đây có phải là Lady Betty hay không. Đi kèm với mối hoài nghi ấy là ký ức ùa về về hai lần gần đây nhất cô từng nhìn thấy người phụ nữ này; lần cuối cùng trong tất cả, khi ấy ả đang ngồi dưới tán cây kè trong phòng kính nhà họ Hartley, giữa lúc sắc đẹp hở hang và sự ngu ngốc trơ trẽn đang nở rộ rực rỡ nhất, chỉ vì sở thích gây rắc rối thuần túy mà quay sang làm xiêu lòng một vị linh mục giáo xứ ngốc nghếch; và lần trước nữa — ôi! lần trước nữa ấy — khi trái tim chính cô đã gục ngã và lụi tàn, vào đêm ngập tràn ánh sao ấy, khi qua chiếc cổng của khu vườn có tường bao quanh, cô đã nhìn thấy ả vòng tay ôm lấy cổ John Talbot.

Không có chiếc khăn voan nào che giấu được sự tàn phế trên khuôn mặt của Lady Betty. Dưới chiếc mũ tang dày cộp, mái tóc không được uốn vì hơi ẩm của đêm mùa đông, rũ xuống thành những lọn ngắn thảm hại trên vương trán trũng sâu. Không hề có một chút phấn hồng nào trên đôi má hốc hác; cũng chẳng còn chút dấu vết son phấn đen nào, ngoại trừ những vết do những đêm canh thức đau khổ hằn lên dưới đôi mắt tuyệt vọng. Miệng ả — cái khuôn miệng linh hoạt ấy hiếm khi nào chịu yên nghỉ, lúc nào cũng hoặc uốn cong thành nụ cười, hoặc chúm chím đỏ chót, hoặc làm đủ mọi trò đáng yêu — nay mím chặt như đá hòn, và xung quanh nó hằn lên những đường nét sâu hoắm, nhiều hơn, nhiều hơn rất nhiều so với những nhát đục của tuổi già. Liệu có phải sinh vật khốn khổ và bị Chúa trừng phạt này là người mà cô, Peggy, đã căm ghét lâu đến thế và sâu sắc đến thế? Dưới ý thức kép này — chính cái ý thức từng khiến Talbot một lần trước đó phải bối rối — dưới ảnh hưởng đang lụi tàn của sự thù hận cũ kỹ ấy, và lòng trắc ẩn mới mẻ, vô biên này, Peggy cảm thấy không thể thốt nên lời. Nhưng vị khách đã giải cứu cô khỏi sự khó xử đó.

'Tôi phải xin lỗi vì đã mạo muội xông vào làm phiền cô vào lúc thế này. Tôi biết mình chẳng có quyền gì để làm vậy; tôi sẽ không dám phạm phải sự đường đột ấy, chỉ vì — vì tôi có một lời nhắn cần chuyển đến cô — một sứ mệnh từ một — một người đã khuất.'

Giọng ả hoàn toàn trong trẻo và điềm tĩnh, không hề có một chút run rẩy nào. Chỉ qua sự ngập ngừng nhẹ trước một từ nào đó ở chỗ này hay chỗ khác, người ta mới có thể phỏng đoán rằng câu chuyện mà ả đang thốt ra không phải là một điều hoàn toàn dửng dưng đối với ả. Có một cục nghẹn đang dâng lên cổ họng Peggy, khiến cô có đổi lấy cả vương quốc đi chăng nữa cũng chẳng thể thốt lên lời đáp.

'Có lẽ cô cũng biết,' người kia tiếp lời, điềm tĩnh chẳng kém lúc nãy, 'rằng tôi đã mất con trai. Nó đã qua đời sau vài ngày bệnh nặng vào mùng 3; và khi sắp lâm chung, nó rất tha thiết muốn cô có được thứ này,' vừa nói ả vừa chìa ra cho Margaret, bằng bàn tay hoàn toàn không hề run rẩy, chiếc dao gấp từng được cậu bé tội nghiệp Franky nài nỉ cô nhận lấy trong chuyến ghé thăm cuối cùng của thằng bé. 'Nó muốn tôi nói với cô rằng con dao này có tới năm lưỡi; và dù có một lưỡi bị mẻ một chút, thì nó cắt vẫn tốt chẳng kém gì.'

Peggy đã cầm lấy con dao, áp lên nó những nụ hôn đầy đau buồn và kính cẩn.

'Chúa phù hộ thằng bé!' cô nức nở thốt lên. 'Xin Chúa trên trời phù hộ cho con!'

Những giọt nước mắt tuôn rơi xối xả trên khuôn mặt người bạn của Franky, nhưng đôi mắt của người mẹ ấy lại khô khốc.

'Không lâu trước khi qua đời,' ả tiếp tục, bằng thứ giọng bình thản đến đáng sợ ấy, 'nó đã xin tôi trao tận tay cô; điều đó phải được coi là lời cáo lỗi của tôi tối nay. Tôi tin là cô đã từng từ chối nó một lần trước đây. Tôi đã bảo nó rằng tôi nghĩ cô sẽ không từ chối nữa đâu. Nó nài nỉ cô hãy giữ lấy nó. Nó bảo nó sẽ không cần đến nó nữa; đó là sự thật,' đôi mắt ả đảo quanh căn phòng, nói cứ như thể với chính mình, như thể đã quên mất sự hiện diện của Peggy — 'thằng bé sẽ không bao giờ cần bất cứ thứ gì nữa trên đời này!'

Peggy ngước đôi mắt ngấn lệ lên cao.

'Chúng đang ở trong tay Chúa, và sẽ không có tội ác nào chạm đến được các con!' cô trang nghiêm nói.

Cô không chỉ nghĩ đến đứa trẻ ngây thơ đã sớm bước qua dòng nước lũ kia, mà còn nghĩ đến cả con người ở căn phòng trên lầu, kẻ đang có đôi chân đến gần sát chốn triền sông.

'Nó rất quý cô, rất quý đấy!' người mẹ nói, đôi mắt khô khốc của người phụ nữ ấy đang ghi nhận với vẻ ngạc nhiên và đố kỵ sự xúc động của người đối diện. 'Và nó cũng chẳng phải là đứa dễ có cảm tình với bất cứ ai đâu nhé; nó có những sự yêu ghét của riêng mình. Vâng, nó rất quý cô; thế nhưng,' giọng ả thoáng chút vội vã, 'cô không đến trước tôi; chẳng ai làm thế cả. Mammy lúc nào cũng là số một. Lần cuối cùng ở lại Trang viên, nó đã viết cho tôi hai lá thư nhỏ; cô đoán xem nó đã ký tên thế nào?' với một nụ cười nhợt nhạt, hoang dại: '"Người bạn yêu quý của mẹ." Đó chẳng phải là một chữ ký kỳ lạ sao? "Người bạn yêu quý của mẹ!"'

Những tiếng nấc đã hoàn toàn bóp nghẹt Peggy, khiến cô chẳng thể đáp lại điều gì ngoài việc một lần nữa ôm chặt món di vật tội nghiệp ấy vào đôi môi đang run rẩy.

'Nó đã chịu đựng khá nhiều,' Betty tiếp tục với sự điềm tĩnh khủng khiếp ấy; 'nhưng nó chẳng hề làm rùm beng lên. Nó đã hỏi tôi một hai lần xem tôi có thể làm bớt đau đi được không; nhưng khi tôi bảo rằng mình không thể, nó đã hoàn toàn hiểu chuyện. Trẻ con vốn rất kiên nhẫn; và từ xưa nó đã là một cậu nhóc gan dạ.'

‘Chị thật là một người phụ nữ đáng thương!’ Peggy thốt lên, giọng nói gần như không thể nghe rõ qua làn nước mắt. ‘Ôi, ước gì tôi có thể làm điều gì đó cho chị! Ôi, người phụ nữ đáng thương!’

Cô đã nắm chặt cả hai bàn tay lạnh giá của Betty vào trong đôi bàn tay ấm áp đầy trắc ẩn của chính mình. Cô đã hoàn toàn quên mất rằng đây là đôi bàn tay của người đàn bà đã hủy diệt cuộc đời cô. Cô chỉ biết rằng ở đó có một sinh vật vô cùng khốn khổ đang vật lộn giữa dòng nước sâu bên cạnh mình, và cả trái tim bao dung rộng mở của cô đều hướng về người ấy. Người kia dửng dưng đón nhận cái nắm tay mạnh mẽ và đầy đau đớn ấy, nào có thứ gì mà ả không thể đón nhận như thế chứ?

'Cô có vẻ là người rất tốt bụng!' ả nói, với một vẻ ngạc nhiên ngốc nghếch nào đó. 'Vậy mà, ngẫm cho kỹ thì, chúng ta chẳng có lý do gì lớn lao để yêu thương nhau; cô chẳng có lý do gì to tát để mà quý mến tôi cả.'

'Hỡi tâm hồn khốn khổ!' Peggy đáp lại, nhìn thẳng vào khuôn mặt đã biến dạng của người kia bằng tất cả sự chân thành trọn vẹn trong đôi mắt đượm buồn của mình. 'Tôi không hề mang dạ ác độc với bất kỳ tổn hại nào mà chị đã gây ra cho tôi; và tôi cũng chưa bao giờ cố ý gây tổn hại cho chị.'

'Chưa bao giờ cố ý gây ra cho tôi sao!' Betty lặp lại, với giọng điệu đờ đẫn và kéo dài lê thê. 'Cô không làm thế ư? Trên đời này chỉ có hai thứ mà tôi quan tâm. Cô đã cướp đi một thứ từ tay tôi, và giờ đây Chúa lại tước nốt thứ còn lại.'

Peggy buông thõng hai bàn tay Betty trong một cơn chấn động cảm xúc mạnh mẽ đến mức ngôn từ không thể diễn tả nổi, rồi lùi lại một hai bước đầy kinh hãi. Liệu có thể nào, có thể tưởng tượng được không khi mà trong khoảnh khắc linh thiêng nhất của nỗi đau người mẹ thánh thiện này, ả ta lại có thể nghĩ hay nói về cơn đam mê bất hợp pháp của chính mình chứ?

'Cô bị sốc đấy ư!' Betty nói khi nhận thấy động thái này từ người đối diện. 'Tôi không hiểu sao cô lại phải sốc. Nếu tôi giả vờ rằng mình vẫn luôn là một người phụ nữ đoan chính, điều đó cũng chẳng thể trả lại con trai cho tôi; và những thứ khác thì còn có nghĩa lý gì nữa?'

Rồi sự im lặng bao trùm trong một hoặc hai phút. Betty phá vỡ sự im lặng ấy.

'Khi cô đã cướp nó khỏi tay tôi rồi, sao cô lại còn đuổi nó đi lần nữa?' ả đột ngột hỏi.

Trong chốc lát, dường như toàn bộ máu trong cơ thể Peggy đã dồn lên não, đang đập thình thịch vào thái dương và vang dội trong tai cô trong một làn sóng phẫn nộ dâng trào. Nhưng trước khuôn mặt đang tan nát của người phụ nữ trước mặt, cơn giận của cô lại dịu xuống.

'Tôi không thể nói lời cay nghiệt nào với chị vào tối nay,' cô nhẹ nhàng đáp; 'nhưng chị thừa biết rằng mình là người cuối cùng có quyền đặt ra câu hỏi đó.'

‘Tôi biết chứ,’ Betty đáp lại với vẻ dửng dưng lạnh ngắt; ‘bất cứ quyền gì, hay thậm chí nhu cầu nào, khi mà tôi đã biết câu trả lời. Chẳng phải tôi biết cô đã có mặt ở khu vườn có tường bao vào đêm tháng Sáu năm ngoái đó sao? Chẳng phải tôi đã nhìn thấy cô khi tôi chạy vụt qua ư? Tôi biết cô sẽ nghĩ gì, và tôi cũng biết mình có thể tin tưởng anh ta sẽ không làm cô vỡ lẽ.’

Peggy đang run lên như chiếc lá. Cô phải chịu đựng điều này sao? Lòng bác ái Thiên Chúa giáo sai khiến cô phải nhẫn nhịn việc xé toạc không thương tiếc, vô mục đích đối với vết thương hãy còn chưa khép miệng của mình sao?

'Chẳng có chuyện vỡ lẽ nào ở đây cả,' cô nghẹn ngào nói, nhưng vẫn giữ được vẻ đường hoàng. 'Tôi không tin vào lời đồn đại — đời nào tôi lại làm thế; nhưng tôi không thể hoài nghi trước chính chứng cứ từ đôi mắt mình.'

Ánh nhìn trũng sâu của Betty dán chặt vào những nét mặt đang run rẩy của cô gái.

'Thật đáng tiếc cho sự bình yên trong tâm hồn cô,' ả chậm rãi nói, 'khi cô đã không xuất hiện sớm hơn một chút, hoặc ở lại thêm một hai phút! Khi đó cô sẽ thấy chứng cứ từ đôi mắt mình đáng giá bao nhiêu. Nó sẽ đỡ cho cô biết bao đau đớn; vì tôi đoán là cô đã để bụng chuyện đó — trông cô có vẻ là như vậy. Tôi đã nghĩ trông cô đúng là như thế khi tôi thấy cô ở bữa tiệc nhà họ Hartley tối hôm nọ. Tối hôm nọ' — đưa tay lên đầu với vẻ bối rối — 'có phải tối hôm nọ không? hay là từ một năm trước? hay là khi nào?'

Trái tim Margaret bắt đầu đập nhanh đến nghẹt thở khiến cô khó lòng lơi nổi hơi thở. Betty đang nói gì vậy? Cô ta đang ám chỉ điều gì? Có phải là — có phải là——

'Tôi đoán rằng,' Lady Betty tiếp tục, với chất giọng bình thản, đều đều, hoàn toàn vô cảm như trước, 'cô đã nghĩ chúng tôi hẹn gặp nhau ư? Con người tội nghiệp ấy!' với một tiếng nấc nghẹn gần như tiếng vọng của một hồn ma cười vọng lại trong giọng nói: 'nếu cô nhìn thấy nét mặt anh ta khi lần đầu tiên thoáng thấy tôi, tôi nghĩ cô sẽ tha thứ cho anh ta khỏi lời buộc tội đó. Cô nghĩ anh ta đang làm gì khi tôi bắt gặp? Chà, đang hôn lên khoảng đất mà anh ta tưởng chừng đôi chân cô từng chạm vào! Tôi đoán chính điều đó đã khiến tôi phát điên! Cô biết đấy, đã có lúc anh ta thường hôn lên dấu vết bàn chân tôi. Vâng, tôi đoán là thế, dẫu cho giờ nghe có vẻ kỳ quặc. Giá như tôi biết được mọi thứ trông sẽ khác biệt nhường nào từ bên kia ngôi mộ của thằng Franky, thì tôi đã chẳng bận tâm đến thế!'

Sự áp lực đè nặng lên hơi thở của Margaret còn nặng nề hơn bao giờ hết — tiếng đập sấm sét trong lồng ngực càng làm cho điếc đặc; nhưng cô phải chế ngự chúng — cô phải lên tiếng.

'Nhưng tôi đã thấy!' cô thốt lên, thở dốc; 'tôi đã tận mắt thấy!'

'Cô đã thấy vòng tay tôi ôm lấy cổ anh ta,' người kia đáp lại, bằng thứ giọng đều đều khủng khiếp ấy, thứ giọng mà sự tuyệt vọng dường như đã bóp nghẹt mọi cung bậc, không một chút sắc thái màu sắc nào nhuốm lên khuôn mặt tái nhợt khi ả thốt lên lời thú nhận đó. 'Tôi biết là cô đã thấy. Cô có ngạc nhiên khi tôi dám nhận điều đó không? Nếu cô chỉ biết điều đó có ý nghĩa vô cùng nhỏ bé nhường nào đối với tôi lúc này, cô sẽ chẳng ngạc nhiên đâu. Vâng, cô đã thấy vòng tay tôi ôm lấy cổ anh ta; nhưng cô có cho rằng đó là ý muốn hay sự đồng thuận của anh ta không? Con người tội nghiệp ấy!' với cái bóng ma gớm ghiếc của nụ cười khi nãy; 'nếu anh ta vô tội trước mọi tội lỗi khác vào Ngày Phán Xét y như khi anh ta vô tội trước chuyện đó, thì quả thực anh ta sẽ dễ dàng vượt qua thôi.'

Liệu hơi thở của Peggy có sắp dừng hẳn lại không? Liệu trái tim cô có quyết định vỡ tung ra khỏi lồng ngực trong nỗi đau đớn của sự trỗi dậy không? Cô dùng bàn tay siết chặt ấn mạnh lên ngực mình. Nó phải để cho cô lắng nghe. Nó không được phép — tuyệt đối không được phép vỡ đôi cho đến khi cô được nghe — nghe cho đến tận cùng.

'Tôi muốn cô hiểu rằng,' Betty tiếp tục, không thương tiếc theo đuổi lời thú tội của mình, 'chính tôi — chính tôi — là kẻ đã áp đặt lời chào vĩnh biệt cuối cùng lên anh ta một cách bất chấp ý muốn — ôi, cực kỳ bất chấp ý muốn của anh ta! Tôi biết đó là lời chào tạm biệt; anh ta chẳng để lại cho tôi chút nghi ngờ nào về điều đó. Tôi biết mong ước duy nhất của anh ta là rũ bỏ tôi — không muốn nghe gì thêm về tôi nữa — chấm dứt với tôi trong thế giới này và mọi thế giới khác; và vì thế, như tôi đã nói với cô, tôi đã ép buộc lời chào từ biệt cuối cùng ấy lên anh ta, và cô đã nhìn thấy, rồi hiểu lầm, sao cô lại có thể không hiểu lầm chứ? Tôi không biết cô có tin tôi không — với tôi thì việc cô tin hay không chẳng có mấy quan trọng.'

Giọng nói tuyệt vọng của ả lịm dần trong không trung, và ánh nhìn trũng sâu của ả vô định đảo quanh căn phòng. Peggy đang loạng choạng đứng không vững. Có phải lớp sương mù từ bên ngoài đã lọt vào và làm mờ mịt đôi mắt cô chăng? Cô khờ khạo đưa tay lên dụi, như muốn xua đi lớp sương ấy.

'Tôi — tôi — tôi — tin chắc là chị đang nói sự thật,' cô thốt lên bằng một giọng thì thào đứt quãng gần như không thể nghe nổi; 'nhưng đến lúc này — đến lúc này — tôi — tôi — vẫn chưa thể tiếp nhận nổi.'

'Nếu là cô thì tôi sẽ tiếp nhận cho nhanh đấy,' người kia đáp lại lạnh băng. 'Tôi sẽ không lãng phí thêm thời gian nào nữa. Cô đã uổng phí năm tháng trời rồi; và chẳng ai trong chúng ta được cho phép có nhiều thời gian để tận hưởng cuộc sống đâu. Chẳng ai trong chúng ta giữ được những điều tốt đẹp lâu dài cả. Bất kỳ ai cũng sẽ nghĩ rằng tôi lẽ ra phải giữ được thằng Franky của tôi lâu hơn một chút chứ, phải không nào? Nó mới chỉ lên sáu. Cô có biết nó mới chỉ lên sáu không? Nhiều người tưởng nó lên bảy; vì trông nó quá lớn so với tuổi. Sao thế, lại khóc nữa ư? Chà, tôi cũng chẳng ngạc nhiên lắm đâu; nó là một đứa trẻ rất đỗi tình cảm, phải không nào? và rất có cảm tình với cô. Nó trân trọng con dao đó hơn hầu hết mọi thứ nó có, vậy mà nó lại kiên quyết muốn cô phải có được nó. Cô sẽ giữ gìn nó chứ, phải không nào? Tạm biệt!'