Về câu chuyện của Richard Ogust và 1.200 con rùa của anh ta, xin hãy xem bộ phim tài liệu của PBS năm 2006 The Chances of the World Changing. Để lần theo nỗi ám ảnh của con người với các động vật ngoại lại suốt tiến trình lịch sử, tôi đã dựa vào vô số nguồn, gồm có Looking at Animals in Human History của Linda Kalof (London: Reaktion Books, 2007); In the Company of Animals: A Study of Human-Animal Relationshipscủa James Serpell (Oxford: B. Blackwell, 1986); Dominance & Affection: The Making of Pets của Yi-Fu Tuan (New Haven: Yale University Press, 1984); Pets in America: A History của Katherine C. Grier (Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2006); và Companion Animals in Society của Stephen Zawistowski (Clifton Park, NY: ThomsonDelmar Learning, 2008). James Serpell đã giúp tôi hiểu ra các dữ liệu về việc sở hữu thú nuôi ở Mỹ. Các thống kê tôi trích dẫn nằm trong Khảo sát về chủ nuôi thú trong nhà trên toàn nước Mỹ năm 2015-2016 do Hiệp hội các nhà sản xuất các sản phẩm cho thú cưng của Mỹ tiến hành. Lần đầu tiên tôi đọc được là có nhiều thú nuôi từ nước ngoài đang sống trong các gia đình Mỹ hơn cả trong sở thú từ bài báo của Lauren Slater: Nỗi ám ảnh với miền hoang dã: Sức hấp dẫn nguy hiểm của việc sở hữu những con thú ngoại lai, trên tờ Địa lý Quốc gia (tháng Tư năm 2014). Nhà báo Bryan Christy đã điều tra rất kĩ về nạn buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp và kết luận rằng nó có thể là kiểu buôn lậu lãi nhất thế giới, không có ngoại lệ.
Phân loại cá rồng cũng không phải việc đơn giản, và tôi cám ơn Carl Ferraris vì đã hướng dẫn tôi trải qua những kiến thức phức tạp đó. Từ lâu người ta đã biết là loài cá hải tượng của Nam Mỹ và cá rồng châu Phi có họ hàng gần gũi hơn những loại cá rồng còn lại. Trong cuốn Check List of the Freshwater Fishes of South and Central America (Porto Alegre, Brazil: EDIPUCRS, 2003), Ferraris, Roberto E. Reis, và Sven O. Kullander đã đặt hai loại này vào cùng một chi riêng của Araipaimatidae - vị trí này cũng đã được tiếp thu trong cuốn Catalog of Fishes do William N. Eschmeyer và Ronald Fricke (San Francisco: California Academy of Sciences) biên tập, thông tin được đăng tải tại trang http://researcharchivecalacademyorg / research /ichthyology /catalog /fishcatmainasp. Những nguồn khác, bao gồm cuốn Fishes of the World của Joseph S. Nelson (Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2006) tái bản lần thứ tư, vẫn tiếp tục phân loại tất cả cá rồng và cá hải tượng trong chi Osteoglossidae. (Vấn đề càng thêm phần phức tạp khi Nelson cũng đưa cả cá bướm vào chi này). Trong chương này cũng như các chương sau, nguồn tư liệu chính của tôi trong ngành sinh học chuyên về cá là cuốn The Diversity of Fishes: Biology, Evolution, and Ecology của S. Helfman, Bruce B. Collette, Douglas EFacey, và Brian W. Bowen (Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell, 2009), tái bản lần thứ hai.
Để đọc lại các bài báo về cá rồng mà tôi nhắc tới, hãy xem trên tờ Straits Times của Singapore “High-security fish farm is big business” (November 20,2004), “Yet another fish theft-seven arowana lost” (March 24, 2002), “Jail, cane for bid to steal fish” (April 15, 2005), “Stolen catch” (July 21, 2002), “Learn from the fishes” (March 22, 2002), và “Who can be Singapore’s Donald Trump?” (March 16, 2008); “Therapeutic hobby of keeping fish,” the New Straits Times of Malaysia (February 6, 1995); “Arowana become popular pet of super rich,” Practical Fishkeeping (March 25, 2008); “Importer kidnapped for 11 million yen ransom in Jakarta,” theDaily Yomiuri of Japan (January 13,1999); “Fishy noise hides undercover job,” the Herald Sun of Australia (June 7,2005); và “Qian Hu: A bigger fish than meets the eye?,” the Business Times of Singapore (April 4,2002).
