1、Tìm chuyện gây sự
Triệu Khuông Dẫn tuy cải phong Lý Ức làm Giang Nam quốc chủ, nhưng cũng không thay đổi quyết tâm tiêu diệt Nam Đường, chỉ cảm giác được rằng dùng vũ lực chinh phạt tốn kém quá lớn, muốn dùng một biện pháp tiết kiệm tiền và sức lực hơn để thống nhất Giang Nam. Trải qua suy nghĩ sâu xa, cuối cùng đã nghĩ ra một mưu kế "dẫn dụ quân địch vào rọ". Thế là, hắn hạ một đạo thánh chỉ, truyền chiếu Lý Ức vào kinh. Theo kế hoạch của hắn, chỉ cần Lý Ức vừa vào kinh, thì hắn sẽ không thể ra khỏi thành Biện Lương.
Lý Ức kỳ thực cũng không ngốc, thừa biết đây là một cái bẫy, sao lại dâng thịt lên thớt chứ? Thế là, hắn bèn dâng một phần tấu chương, thoái thác rằng thân thể mình không tốt, không thích hợp đi xa, uyển chuyển từ chối chiếu triệu của Triệu Khuông Dẫn.
Triệu Khuông Dẫn không cam tâm, lại hạ một đạo thánh chỉ, nói rằng mình là thật lòng thật dạ mời Giang Nam quốc chủ đến kinh thành làm khách, cùng bàn việc nước. Lý Ức tiếp tục lấy lý do thân thể không tốt để hồi tấu, uyển chuyển từ chối lời mời thịnh tình của Triệu Khuông Dẫn. Một cuộc đọ sức không tiếng súng, đã triển khai giữa Triệu Khuông Dẫn và Lý Ức, hình thành nên một cục diện không thắng không bại. Do triều đình liên tiếp xảy ra mấy chuyện, mới khiến cục diện giằng co này được phá vỡ.
Tháng bảy năm Khai Bảo thứ bảy (974), chuyện trong triều đã làm xong, công tác chuẩn bị chinh phạt Giang Nam cũng đã sẵn sàng, thứ còn thiếu là một cái cớ để khai chiến. Triệu Khuông Dẫn bắt đầu tìm chuyện gây sự. Hắn phái Tri chế cáo Lý Mục đến Giang Nam mời Lý Ức, nói rằng triều đình có lễ Sài Liêu, mời hắn đến kinh sư dự tế. Lý Ức sợ đi rồi không về được, vẫn thoái thác rằng mình có bệnh, không thể đi xa, không tiếp nhận lời mời. Triệu Khuông Dẫn thấy mời không giải quyết được vấn đề, bèn phái Hợp môn sứ Lương Huýnh đi sứ Giang Nam, lần này không phải là mời, mà là mệnh lệnh, tức là ra lệnh cho Lý Ức đến chầu.
Lý Ức bị ép đến mức gấp gáp, mang theo tiếng khóc nói rằng, quả nhân vẫn luôn cung kính phụng sự thiên triều, chỉ muốn giữ gìn tông miếu mà thôi, thượng sứ sao lại phải bức bách quá đáng như vậy? Nếu thực sự muốn quả nhân chết, quả nhân sẽ chết ngay trước mặt thượng sứ. Nói xong, vậy mà lại thật sự muốn đâm đầu vào tường, may nhờ được quần chúng đại thần khuyên can mới thôi.
Giấy vậy mà đã bị chọc thủng, Lương Huýnh cũng liền không nói vòng vo nữa, lạnh lùng nói với Lý Ức rằng, chầu hay không chầu, bảo tự hắn quyết định, dựa vào chút binh lực này của Giang Nam, mà muốn kháng cự triều đình, đó chính là châu chấu đá xe, trứng chọi đá, cho mặt mà không biết nhận lấy, đến lúc đó đừng có hối hận.
Lý Ức là một tên mọt sách chính hiệu, nhà Nho hủ lậu đến cực điểm, cũng ngốc đến cực điểm, dao đã gác lên cổ, mà vẫn không nhìn rõ tình thế, cũng không phát hiện ra nguy hiểm, vẫn chết giữ cái chiến thuật vô lại kiểu ra hay không ra, sợ hay không sợ ngươi đó, khẩu khí vẫn không thay đổi. Lương Huýnh biết người này không thông suốt, đành phải hậm hực ra về, đem tình hình đi sứ Giang Nam bẩm báo lại một cách nguyên vẹn cho Triệu Khuông Dẫn.
Triệu Khuông Dẫn nghe xong lời bẩm báo của Lương Huýnh, tức giận đến mức nổi giận đùng đùng mà nói rằng, chủ Giang Nam mời mãi mà không đến, rõ ràng là chống đối mệnh lệnh của trẫm, trẫm xuất binh chinh phạt, thì danh chính ngôn thuận rồi.
Mời khách không đến, chính là chống mệnh không tuân, điều này cũng có thể dùng làm cái cớ để xuất binh, từ cổ chí kim, Triệu Khuông Dẫn e là người đầu tiên.
2、Nhân vật nhỏ giải quyết vấn đề lớn
Tháng chín, Triệu Khuông Dẫn mệnh Tào Binh làm Thống binh nguyên soái, Phan Mỹ làm Đô giám, Tào Hàn làm Tiên phong, dẫn theo mười vạn đại quân, xuất chinh Giang Nam.
Khi Triệu Khuông Dẫn tiễn đưa các tướng sĩ, đã căn dặn Tào Bình một cách trang trọng, nói rằng Vương Toàn Bân bình định Tây Thục, tàn sát hàng binh, đã châm ngòi cho binh biến quân Xuyên, bài học vô cùng sâu sắc. Lần xuất binh Giang Nam này, nhất định phải ghi nhớ, không được cướp bóc bạo ngược bách sinh, sau khi phá thành, phải làm tốt công tác an dân, không được lạm sát người vô tội. Cả nhà Lý Ức, không được hãm hại, phải chừa cho bọn họ một con đường sống. Tiếp theo, trước mặt mọi người tháo thanh kiếm đeo bên hông trao cho Tào Binh, nghiêm giọng nói: "Từ phó tướng trở xuống, như có kẻ nào không tuân quân lệnh, chuẩn bị cho ngươi chém trước tấu sau."
Phan Mỹ cùng các vị tướng lĩnh nghe thấy lời này, từng người một kinh hồn táng đảm, nhìn nhau đổi sắc.
Triệu Khuông Dẫn vừa tiễn các tướng sĩ xuất chinh đi, thì có một người Giang Nam đến dâng bản đồ dọc sông Trường Giang và "Bình Nam Sách", Triệu Khuông Dẫn lập tức triệu kiến người này.
Người này tên là Phàn Nhược Thuỷ, người Trì Châu Giang Nam, là một tú tài trượt khảo. Do trường thi nhiều lần thất ý, liền đối với vị hoàng đế Giang Nam kia, cái tiểu triều đình kia, chế độ khoa cử của triều đình kia đã mất đi lòng tin, liền có ý tưởng đổi phe phái, đầu quân sang nhà Tống. Hắn nhìn ra Đại Tống và Nam Đường tất có một trận chiến, mà Nam Đường dựa dẫm vào chính là hiểm trở của Trường Giang. Thế là, ở Thái Thạch Ki nơi thích hợp nhất để vượt sông, hắn giả vờ câu cá, khảo sát thực tế, vẽ ra một bản đồ địa hình Trường Giang chi tiết, dùng làm món quà gõ cửa để đổi lấy phú quý, chạy đến Biện Lương, trực tiếp dâng "Bình Nam Sách" cho Triệu Khuông Dẫn, chính là kế sách dựng cầu phao trên Trường Giang để vượt sông.
Chính là nhờ có chiếc cầu phao này, mới đánh cho Nam Đường một đòn bất ngờ không kịp phòng thủ, xem ra nhân vật nhỏ vẫn có thể ảnh hưởng đến lịch sử như thường.
Triệu Khuông Dẫn xem xong bản đồ Trường Giang, vui mừng khôn xiết nói: "Trẫm có được bản đồ chi tiết Trường Giang này, dường như đã nhìn thấy tù binh địch đứng ngay trước mặt rồi."
Hắn lập tức bổ nhiệm Phàn Nhược Thuỷ làm Hữu tham tán đại tết, vội vã đến đại doanh của Tào Binh ở Giang Lăng để tham chiến. Lại phái người đến Kinh, Hồ, dựa theo thiết kế của Phàn Nhược Thuỷ, gấp rút đóng hàng nghìn chiếc thuyền rồng vàng, thuyền rồng đen, để chuẩn bị cho việc chinh phạt phương Nam.
Cuối tháng mười, quân Tống xuôi dòng sông về phía đông, thuỷ lục tiến cùng lúc. Tào Binh dẫn dắt thuỷ binh, cưỡi hàng nghìn chiếc chiến thuyền lớn cùng thuyền rồng vàng, thuyền rồng đen, chở theo một lượng lớn tre nứa, dây thừng, xuất phát từ Giang Lăng, xuôi theo bờ bắc Trường Giang trôi thẳng xuống dưới. Phan Mỹ dẫn dắt lục quân, dọc theo bờ sông hành quân gấp đôi.
Thuyền rồng vàng, thuyền rồng đen là được đóng theo thiết kế của Phàn Nhược Thuỷ, tre nứa, dây thừng là những vật dụng dùng để bắc kết cầu phao.
Quân đồn trú Nam Đường ở bờ nam Trường Giang nhìn thấy hạm đội quân Tống, tưởng rằng là tuần tiễu binh trên sông, hoàn toàn không để tâm, càng không hỏi han, mặc cho chúng di chuyển, để tỏ ý thân thiện, còn phái thuyền nhỏ đến đưa rượu thịt uý lạo. Quân Tống trong điều kiện không gặp phải bất kỳ sự kháng cự nào, xuôi dòng trôi xuống, phá trại Hấp Khẩu, tiến thẳng đến Trì Châu.
Tướng giữ Trì Châu thấy tình thế không ổn, bỏ thành mà chạy. Tào Binh không tốn một binh một tốt, thuận lợi chiếm lĩnh Trì Châu. Tào Binh sau khi chiếm lĩnh Trì Châu, thừa thắng xua quân liên tiếp hạ Đang Đồ, Vu Hồ, đồn trú quân ở Thái Thạch Ki. Quyết định bắc một cây cầu phao ở đây, để quân đường bộ qua sông tác chiến.
Bắc cầu phao trên dòng Trường Giang cuồn cuộn, đây là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Trung Quốc. Tin tức truyền đến Kim Lăng, quân thần cái tiểu triều đình Nam Đường kia đều cho rằng đây là chuyện hoang đường không tưởng, giống như trò trẻ con, hoàn toàn không để chuyện này trong lòng.
Phàn Nhược Thuỷ dẫn dắt binh sĩ, đem những chiếc thuyền rồng vàng, đen đã sắp xếp sẵn từ trước, lần lượt bày ra trên mặt sông, bắc những tấm tre đã buộc lên, sau đó dùng dây thừng cột chặt lại, chỉ mất ba ngày thời gian, một cây cầu phao bắc qua sông, giống như làm phép biến hoá mà được dựng lên xong.
Tào Binh ra lệnh cho Phan Mỹ dẫn dắt bộ binh vượt sông, các tướng sĩ đi qua sông trên cầu phao, hệt như đi trên mặt đất bằng phẳng vậy.
3、Tiến quân Kim Lăng
Tin tức quân Tống vượt qua hiểm trở Trường Giang thông qua cầu phao truyền đến Kim Lăng, Lý Ức cảm thấy vấn đề có chút nghiêm trọng rồi, miễn cưỡng lên triều, mệnh Trấn hải tiết độ sứ, Đồng bình chương sự Trịnh Ngạn Hoa, dẫn quân vạn người, từ đường thủy nghênh kích quân Tống; Đô ngu hầu Đỗ Chân dẫn bộ binh vạn người, từ đường bộ nghênh kích quân Tống. Sau khi tiễn đưa các tướng sĩ đánh giặc, hắn cảm thấy vạn sự đại cát rồi, liền giao đại sự quân quốc cho các đại thần xử lý, yên tâm quay về hậu cung cùng Tiểu Chu Hậu ngâm thơ vẽ trăng rồi.
Trịnh Ngạn Hoa dẫn dắt thuỷ quân từ Kim Lăng xuất phát, ngược dòng sông đi lên, định dùng một quần thể chiến thuyền hùng mạnh, đứt gãy cầu phao mà quân Tống bắc trên mặt sông. Hạm đội còn chưa đến Thái Thạch Ki, thì đã chạm trán với thủy sư quân Tống từ hướng đối diện lao tới, một trận chiến ác liệt liền bùng nổ trên mặt sông.
Thuỷ sư quân Tống là xuôi gió xuôi dòng trôi xuống, thuỷ sư Nam Đường là ngược gió ngược dòng đi lên, đối với quân Nam Đường mà nói, đây là một trận chiến kỳ phùng địch thủ (gặp gỡ bất ngờ), mà quân Tống thì là có chuẩn bị từ trước. Quân Tống từ khí thế đã chiếm thế thượng phong, qua một trận hỗn chiến, quân Nam Đường trước tiên rối loạn trận cước, quay đầu thuyền chạy trốn, chạy chậm thì làm tù binh của quân Tống.
Đến khi bộ quân do Đỗ Chân dẫn dắt chạy tới, thuỷ quân Nam Đường đã đại bại mà trốn chạy, đành phải cô quân tác chiến với quân Tống. Phan Mỹ cũng không đợi binh địch bày trận, dẫn quân Tống xông vào chém giết, lại đánh cho bộ quân của Đỗ Chân tan tác tơi bời, rút lui đại bại về phía nam.
Lý Ức hay tin hai đạo đại quân thuỷ, lục đều bại trận, hạ lệnh giới nghiêm toàn tuyến, chiêu mộ bách tính tòng quân đánh giặc.
Bách tính Giang Nam đã quen với những ngày tháng bình an, thình lình nghe tin quan phủ muốn chiêu binh đánh giặc, sợ đến mức hồn vía lên mây, nghĩ đến chiến trường kia, nhẹ thì thiếu tay cụt chân, nặng thì bỏ mạng nơi hoàng tuyền, từng người một đều rụt cổ làm rùa rụt đầu, đâu còn cái khí khái bảo vệ gia viên đó chứ.
Quân Tống công chiếm Bạch Lộ Châu, tiến đậu cảng Tân Thôn, chia quân đánh Lịch Thuỷ. Tào Binh dẫn đại quân tiến trú sông Tần Hoài. Sông Tần Hoài nằm ở phía nam thành Kim Lăng, từ đường thuỷ có thể đi thẳng đến trong thành. Thuỷ quân Giang Nam với số lượng mười vạn người, chốt giữ sông Tần Hoài, bày trận dưới thành Kim Lăng.
Phan Mỹ dẫn lục quân đến sông Tần Hoài, vì thuyền bè chưa chuẩn bị xong, bộ đội đều đang chờ thuyền ở bờ sông để qua sông. Phan Mỹ lớn tiếng nói: "Ta thống lĩnh vạn quân, từ Biện Lương đến đây, đánh là thắng, công là thắng, cái con sông Tần Hoài nhỏ bé này, cách nhau có một lớp nước, chẳng lẽ lại cản trở được bước chân của đại quân sao?" Nói xong, quất roi thúc ngựa, nhảy ùm xuống nước, bơi lội sang bờ bên kia.
Các tướng sĩ thấy chủ tướng vượt sông, ai dám đứng bên sông mà không động đậy? Kẻ cưỡi ngựa, lần lượt nhảy theo xuống nước, kẻ không cưỡi ngựa, cũng nhảy xuống nước, bơi lội qua sông. Đến khi binh sĩ Giang Nam tỉnh táo lại đến cản trở, thì quân Tống đã lần lượt bơi qua sông mất rồi. Bị binh sĩ Giang Nam khí thế đang hung hăng chém cho đại bại trở về.
Tô Đô ngu hầu Lý Hán Quỳnh, điều khiển hàng trăm chiến thuyền lớn chất đầy cỏhéo, củi khô cùng những vật liệu bắt lửa khác đi vào sông Tần Hoài, ra lệnh cho binh sĩ thuận gió phóng hỏa, lửa mượn uy gió, gió giúp oai lửa, một trận đánh thiêu rụi thủy trại phía nam thành, binh lính thủ thành ở trong trại không bị thiêu sống đến chết, thì cũng ngã xuống nước chết đuối, có những kẻ giữ được tính mạng, bỏ thuyền lên bờ, chạy trốn giữ mạng rồi.
Lúc này đại sự quân quốc của Giang Nam, hoàn toàn do Xu Mật mật phó sứ Trần Kiều cùng Thanh Huy điện học sĩ Trương Tựu v.v... chủ trì.
Còn Lý Ức thì suốt ngày ở hậu uyên triệu tập tăng, đạo tụng kinh niệm chú, cầu nguyện ông trời phù hộ, đối với chiến sự bên ngoài, hoàn toàn không màng tới, bên ngoài hoàng cung xảy ra chuyện gì, hắn cũng hoàn toàn không hay biết. Giang Nam quốc chủ đối với Lý Ức mà nói, dường như chỉ là một món đồ bày trí, bất kỳ chuyện gì hắn cũng không quyết định được, đã giao ra quyền quân sự rồi, Hoàng Phủ Kế Tự cũng lười đi thỉnh thị hắn, cứ theo kế hoạch tác chiến đã định mà cố thủ thành trì, dây dưa với quân Tống đến cùng. Quân Tống tuy binh lâm thành hạ, đối mặt với những bức tường thành kiên cố, trong chốc lát cũng không làm gì được.
Một chuyện kỳ lạ nhất trong lịch sử chiến tranh cổ đại Trung Quốc đã xuất hiện: Thành Kim Lăng bị vây hãm suốt mấy tháng, thân là Nam Đường hậu chủ vậy mà Lý Ức lại hoàn toàn không hay biết gì cả. Cho đến một cơ hội tình cờ, Lý Ức thình lình nghe thấy tiếng trống kèn vang dội, tiếng pháo rung trời, mới lên thành phóng tầm mắt nhìn ra xa, kinh ngạc nhìn thấy bên ngoài thành toàn là quân Tống đóng quân, bấy giờ mới kỳ lạ hỏi binh lính thủ thành: "Quân Tống đã đánh đến dưới thành, sao không có ai bẩm báo với trẫm?"
Một tên lính gác sợ sệt trả lời rằng, là Thống soái Hoàng Phủ, không cho phép bẩm báo. Xem ra, việc bảo mật đối ngoại của Nam Đường làm cực kỳ tồi tệ, nhưng việc bảo mật đối nội thì tuyệt đối là hạng nhất.
Lý Ức nghe xong nổi giận lôi đình, lập tức triệu kiến Hoàng Phủ Kế Tự, hỏi hắn tại sao lại che giấu sự thật. Hoàng Phủ Kế Tự đáp: "Quân Tống đến với khí thế hung hăng, quá mức hùng mạnh, không ai có thể địch nổi, thần dẫu có đem tình báo quân sự tiến cung, chẳng qua cũng chỉ là nhấp thêm sự hoảng sợ cho bệ hạ, bệ hạ cũng không có biện pháp nào để lui địch. Để không làm bệ hạ phải bận lòng, cho nên mới không tiến cung bẩm báo."
Lý Ức cho rằng đây là sự sỉ nhục to lớn đối với mình, trong cơn giận dữ, hạ lệnh đem Hoàng Phủ Kế Tự xử trảm tại chỗ, rồi lại phi chiếu cho Đô ngu hầu Chu Lệnh Uẩn, mau chóng dẫn thủy quân chi viện thành Kim Lăng.
4、Kế hay đánh bại thủy sư
Chu Lệnh Uẩn đồn trú quân ở Hồ Khẩu, đại quân mười vạn, xưng là mười lăm vạn. Nhận được chiếu lệnh của Lý Ức, dẫn quân xuôi dòng nước chảy xuống, tiến thẳng áp sát cầu phao Thái Thạch Ki của quân Tống.
Tào Binh nhận được báo cáo của thám tử, lập tức gọi tướng tá Vương Minh đến, truyền cho hắn mật kế, lệnh cho hắn vội vã đến Thái Thạch Ki để cản trở viện quân Nam Đường.
Chu Lệnh Uẩn dẫn dắt đại quân mười lăm vạn, hàng nghìn chiến thuyền, xuôi dòng chảy xuống, suốt đêm tiến thẳng đến Kim Lăng. Khi hạm đội sắp đến Thái Thạch Ki, từ xa nhìn thấy trên mặt sông cột buồm cờ xí san sát, đếm không xuể, trong lòng không khỏi sinh nghi, liền ngay lập tức ra lệnh cho hạm đội ngừng hành trình, thả neo đậu ở Hoản Khẩu, phái người đi về phía trước thám thính tình hình địch. Nửa đêm canh ba, bỗng nhiên nghe tiếng trống trận vang rền, thủy lục hô ứng. Vô số quân Tống trên bờ, vây quanh một vị tướng Tống, soái kỳ trên viết một chữ "Lưu"; giữa sông kéo đến rất nhiều chiến thuyền. Nơi đuốc sáng trưng, soái kỳ trên chủ hạm quân Tống, là một chữ "Vương" to bằng cái đấu.
Đêm đen gió lớn, không dò ra được đường lối của địch, Chu Lệnh Uẩn không dám chia binh ứng chiến, đành phải ra lệnh cho binh sĩ phóng hỏa, trước tiên chặn đứng những chiếc thuyền đến từ đường thủy. Ai ngờ đêm hôm đó thổi gió Bắc, chiến thuyền của quân Nam Đường lại vừa vặn đậu ở phía nam, ngọn lửa ấy nhờ có gió lớn, chẳng những không đốt được thuyền của quân Tống, trái lại còn làm thuyền nhà mình bén lửa. Chu Lệnh Uẩn cả kinh, vội vàng hạ lệnh nhổ neo khởi hành, quay ngược theo đường cũ lên thượng nguồn, do thân thuyền quá lớn, hàng nghìn chiến thuyền toàn bộ chen chúc vào nhau, căn bản là không thể dịch chuyển nổi. Đang lúc hoảng sợ, thuyền của quân Tống đã lao tới, đã có binh sĩ Tống nhảy lên thuyền lớn. Khiến Chu Lệnh Uẩn sợ mất mật, vừa định nhảy xuống nước trốn chạy, một vị tướng Tống xông lên một bước, quát lớn một tiếng, hất tung Chu Lệnh Uẩn ngã lăn lèo trên ván thuyền, rất nhiều quân Tống xúm lại, trói hắn lại chắc nịch như trói một con heo rồi khiêng đi.
Trận thủy chiến này, kết thúc bằng việc thủy sư Giang Nam toàn quân bị tiêu thụ.
Đợi đến khi trời sáng, nhìn lại những cột buồm vô số của quân Tống kia, hóa ra đều là những thân cây dài vô số dựng đứng ở trên và dưới cầu phao, trên thân cây dài treo cờ, treo đèn, nếu không nhìn gần, ai dám nói đây không phải là cột buồm. Cộng thêm bộ quân ở trên bờ hò reo khua chiêng gõ trống, y hệt như ngàn quân vạn mã vậy. Mê trận như thế này, quỷ thần cũng không lường được, Chu Lệnh Uẩn sao có thể không trúng kế? Số lượng thực sự của quân Tống, thủy quân năm nghìn, bộ quân năm nghìn, tổng cộng cũng chỉ có một vạn binh mã mà thôi.
Trong thành Kim Lăng, Lý Ức vẫn đang ngóng cổ mong chờ thủy sư của Chu Lệnh Uẩn đến cứu mạng, thình lình nghe tin thủy sư toàn quân bị tiêu thụ, Chu Lệnh Uẩn bị bắt làm tù binh, sợ đến mức hồn vía bay tán loạn, vạn đành bất đắc dĩ, đành phải một mặt chào hỏi quân Tống, mời họ dừng binh, một mặt phái học sĩ Từ Huyễn, mang theo biểu cầu xin hòa hoãn thủ bút của mình đến Biện Lương, cầu khua hoàng đế nhà Tống Triệu Khuông Dẫn rút binh.
5、Kẻ biết làm thơ không bằng kẻ biết đánh trận
Sứ thần Giang Nam Từ Huyễn, phi ngựa chạy như bay tới Biện Lương, yết kiến hoàng đế Triệu Tống, nài nỉ quốc gia nhà Tống dừng binh.
Triệu Khuông Dẫn chất vấn: "Trẫm mấy lần triệu Lý Ức đến chầu, sao hắn lại chống mệnh không tuân? Cự tuyệt không đến chầu?"
Từ Huyễn cẩn trọng hỏi ngược lại: "Từ xưa đến nay, quân vương có đạo dấy binh thảo phạt, đều phải có danh chính ngôn thuận. Quốc chủ Giang Nam của chúng tôi vô tội, bệ hạ lại dấy binh thảo phạt, không biết là vì mục đích gì?"
Từ Huyễn là biện sĩ Giang Nam, lưỡi bén như tên, lời nói thoạt nhìn có vẻ cúi đầu khép nép, thực chất lại tràn ngập mùi thuốc súng.
Triệu Khuông Dẫn đầy hứng thú nhìn tên mọt sách này, không nói một lời. Từ Huyễn nuốt nước bọt, tiếp tục nói: "Chủ thượng của chúng tôi phụng sự bệ hạ, khiêm tốn mà lại cẩn trọng, lấy việc nhỏ sự việc lớn, giống như con trai hiếu thuận với cha vậy, vốn không có lỗi lầm gì. Bệ hạ triệu tập mà không đến, đó là vì chủ thượng của chúng tôi có bệnh trong người. Cha mẹ yêu thương con cái, là chăm sóc chu đáo từng chút một, không một oán trách, không một hối hận. Chẳng lẽ không đến diện kiến thánh giá, liền phải tội sao? Xin bệ hạ đặc biệt thấu cảm, ban chiếu bãi binh đi!"
Triệu Khuông Dẫn cười lớn, thuận theo lời của Từ Huyễn mà nói: "Chủ thượng của ngươi đã thờ trẫm như cha, trẫm đối xử với hắn như con, cha con nên là một nhà, nào có lý nào nam bắc đối chọi? Trẫm mấy lần triệu kiến, vậy mà lại cự tuyệt không đến, đây chẳng phải là trái với thường lý sao?"
Từ Huyễn nghe Triệu Khuông Dẫn nói vậy, trong chốc lát ngược lại không đáp lời được, chần chừ nửa ngày, đành phải quỳ xuống nài nỉ nói: "Bệ hạ dẫu không nghĩ đến Lý Ức, xin hãy đoái hoài đến vô số sinh linh Giang Nam, trận chiến này nếu tiếp tục đánh, sẽ khiến sinh linh đồ thán, bách tính không nhà để về. Bệ hạ là vị quân vương nhân từ, tuyệt đối không muốn nhìn thấy chuyện như vậy xảy ra phải không?"
Triệu Khuông Dẫn lớn tiếng nói: "Trẫm đã hạ lệnh thống soái quân Tống, không được lạm sát dù chỉ một người, Lý Ức nếu yêu thương dân chúng, sao không đầu hàng?"
Từ Huyễn lại nói: "Lý Ức năm năm triều cống, đối với Triệu Tống vốn không hề thất lễ, xin bệ hạ mở lượng hải hà, tha cho bách tính Giang Nam một con đường sống."
Từ Huyễn hết lần này tới lần khác biện bạch Nam Đường vô tội, Đại Tống sư xuất vô danh, Triệu Khuông Dẫn nghe xong, dường như cạn lý hết lời, đột nhiên rút thanh kiếm đeo bên hông ra, "bốp" một tiếng đặt lên ngự án, lớn tiếng quát mắng rằng: "Không cần nói nhiều nữa!"
Triệu Khuông Dẫn tuy rất bá đạo, nhưng đã nói lên một đạo lý muôn thuở không thay đổi, kẻ mạnh làm tôn, nước yếu không có ngoại giao, lạc hậu thì phải chịu đòn.
Từ Huyễn sợ đến mức trợn mắt há hốc mồm, tuyệt đối không dám lên tiếng nữa, hắn biết chiến sự Giang Nam, không phải dựa vào một tờ biểu cầu xin, cúi đầu khép nép nài nỉ mấy câu là có thể giải quyết được vấn đề. Hắn đành phải xám xịt quay về Giang Nam, phục mệnh với Lý Ức.
Lý Ức hay tin Triệu Tống không chịu bãi binh, lại càng hoảng sợ hơn. Bỗng nhiên Thường Châu lại truyền đến tin cấp báo, Ngô Việt vương Tiền Xúc phụng mệnh hoàng đế Triệu Tống, dẫn quân đánh Thường Châu.
Kim Lăng đã bị quân Tống vây hãm chặt như nêm cõi, Lý Ức căn bản không thể phái binh đi chi viện Thường Châu, đành phải viết một bức thư, phái người mang đến cho Ngô Việt vương Tiền Xúc, ý trong thư là: Triệu Tống hôm nay diệt Nam Đường, ngày mai sẽ đến lượt Ngô Việt, ngày hôm nay của Kim Lăng, chính là ngày mai của Ngô Việt.
Ngô Việt vương Tiền Xúc không hồi âm thư, dẫn quân liên tiếp hạ Giang Âm, Nghi Hưng, Thường Châu. Các châu quận của Giang Nam, đã chẳng còn lại là bao. Kim Lăng gần như trở thành một tòa cô thành.
Tào Binh phái người vào thành bảo với Lý Ức, Kim Lăng chẳng qua chỉ là một tòa cô thành, bảo hắn đừng tiếp tục ngoan cố kháng cự, đồng thời hạn định cho hắn trong vòng ba ngày phải mở thành đầu hàng, nếu như không hàng, sẽ đại cử công thành, đến ngày phá thành, sẽ ngọc đá cùng nát.
Lý Ức vẫn cứ do dự không quyết.
Tào Binh quyết định công thành, nhưng lại lo lắng đến ngày phá thành, cửa thành hỏa hoạn, vạ lây cá chậu chim lồng, khiến tính mạng của dân thường bách tính không được bảo toàn, tuy có lệnh cấm, e rằng cũng không thể ngăn chặn, suy trước tính sau, cuối cùng đã nghĩ ra một biện pháp.
Sáng hôm nay, vệ binh của Tào Binh thông báo với các tướng, nói rằng Tào đại soái ngầm bệnh nằm liệt giường, không thể xử lý công việc. Các tướng nghe tin chủ tướng đổ bệnh, lần lượt vào lều thăm hỏi. Thận trọng hỏi Tào Binh mắc bệnh gì, đã mời lang trung xem chưa. Tào Binh nằm trên giường nói với các tướng: "Ta mắc bệnh trong lòng, không thể chữa khỏi bằng thuốc men, chỉ có mọi người cùng thành tâm thề nguyện, ngày phá thành, không lạm sát dù chỉ một người, thì bệnh của ta sẽ khỏi không cần chữa."
Các tướng nghe xong lời của Tào Binh, biết được dụng ý sâu xa của chủ tướng, lập tức đốt hương lập thề, ngày phá thành, nhất định sẽ ước thúc bộ hạ của mình, không được lạm sát người vô tội.
Hôm sau, bệnh của Tào Binh đã hơi thuyên giảm, ngày thứ ba, chỉ huy quân Tống thủy lục tiến cùng lúc, một cước công vào trong thành Kim Lăng. Các tướng quả nhiên ước thúc bộ hạ của mỗi người, trừ những kẻ kháng cự ra lệnh giết không tha ra, còn đối với bách tính bình thường thì hoàn toàn không mảy may phạm tới. Bách tính Giang Nam, ca tụng quân Tống là nhân nghĩa chi sư.
Đến ngày phá thành, Giang Nam thị lang Trần Kiều đau buồn khôn tả trở về nhà, thắt cổ tự vẫn. Cẩn Chính điện học sĩ Chung Thiến, mũ mão triều phục, trong phòng khách nhà mình, triệu tập cả nhà lại, cùng nhau uống thuốc độc tự tử.
Trương Tựu và Trần Kiều từ đầu đến cuối là phái chủ chiến, lúc đầu từng có một ước định, cùng chết vì xã tắc, nếu như Kim Lăng bị quân Tống công phá, thì sẽ lấy cái chết để đền ơn nước. Thành Kim Lăng bị công phá, sau khi Trần Kiều thắt cổ tự vẫn, Trương Tựu vẫn không chết ngay, hắn muốn cùng vị chủ thượng Lý Ức của mình đến Biện Lương, thay chủ thượng gánh vác tội trạng.
Sau khi thành Kim Lăng bị quân Tống công chiếm, tiếng pháo công thành ngày xưa đột nhiên dừng lại, trong thành cũng không xảy ra những trận chiến ác liệt trên đường phố, bách tính vô tội cũng không bị tàn sát, mọi thứ dường như rất bình yên. Điều kỳ lạ hơn nữa là, quân Tống chỉ vây lấy hoàng cung của Lý Ức, không hề tiến vào trong, giống như đang đứng gác hộ cho Lý Ức vậy.
Lý Ức tuy hôn dung, nhưng không ngốc, hắn cảm nhận được, quân Tống không giết vào trong, là đang cho hắn cơ hội đầu hàng cuối cùng. Nếu như cơ hội cuối cùng này mà không nắm bắt lấy, thì đúng là tội đáng muôn chết. Vạn đành bất đắc dĩ, Lý Ức đành phải dẫn dắt Trương Tựu cùng bốn mươi lăm vị đại thần bước ra khỏi cung, đi đến trung quân trướng của quân Tống để tạ tội. Tào Binh nhiệt tình tiếp đón, dùng lời lẽ tốt đẹp an ủi, đồng thời mời hắn quay về cung thu dọn hành lý, đi theo đại quân đến Biện Lương.
Lý Ức đồng ý quay về cung rồi, Tào Binh chỉ dẫn theo vài kỵ binh đứng đợi ngoài cửa cung. Kế cận nói với Tào Binh rằng: "Đại soái cứ yên tâm thả Lý Ức về cung như vậy sao? Giả sử hắn muốn tìm cái chết, thì phải làm sao bây giờ?"
Tào Binh cười nói: "Lý Ức là kẻ ham mê hưởng lạc, do dự không quyết đoán, đã cầu xin đầu hàng rồi, sao lại đi tìm cái chết chứ? Mọi người đừng lo lắng quá."
Chẳng bao lâu sau, Lý Ức quả nhiên thay một bộ thường phục, cùng tể tướng Thang Việt với hơn bốn mươi người bước ra khỏi cửa cung, đi theo đại đội nhân mã của Tào Binh, cùng đi Biện Lương tạ tội với thiên tử Triệu Tống.
Tào Binh từ khi xuất binh cho đến khi khải hoàn, nghiêm trị kỷ quân, binh sĩ không ai dám làm bậy, ngày phá thành, không tơi một giọt máu, mười chín châu Giang Nam, tam quân, một trăm tám mươi huyện bản đồ, thu về tay Triệu Tống.
Tháng mười một năm Khai Bảo thứ tám (975), Nam Đường chính thức vong quốc, Nam Đường hậu chủ Lý Ức rơi vào cảnh nước mất nhà tan, khi hắn đặt chân lên con thuyền mà quân Tống đặc biệt chuẩn bị cho mình, rời khỏi Kim Lăng, quay đầu nhìn lại kinh đô cố quốc do hai cha con họ kinh doanh suốt mấy chục năm qua này, lòng đau như sóng cuộn, đôi mắt rưng rưng. Một đời vong quốc chi quân, thiên cổ phong lưu tài tử, đứng ở đầu thuyền, tiện miệng ngâm một bài thơ từ mang tên "Độ Trung Giang Vọng Thạch Thành Khấp Hạ":
Giang nam giang bắc cựu gia hương,
Tam thập niên lai mộng nhất trường.
Ngô uyển cung vi kim lãnh lạc,
Quảng lăng đài điện dĩ hoang lương.
Vân lung viễn tụ thiên thiên phiến,
Vũ đả quy châu lệ vạn hành.
Huynh đệ tứ nhân tam bách khẩu,
Bất kham nhàn tọa tế tư lượng.
Kẻ biết làm thơ làm kẻ vong quốc nô, kẻ biết đánh trận chiếm được thiên hạ. Kẻ biết làm thơ rốt cuộc không bằng kẻ biết đánh trận.
Tháng giêng năm Khai Bảo thứ chín (976), Triệu Khuông Dẫn tiếp kiến Lý Ức ở Minh Đức Điện, Lý Ức dẫn theo cựu thần Nam Đường, quỳ dưới Minh Đức Điện chờ đợi tuyên chiếu.
Tuyên chỉ quan đọc chiếu thư, trước tiên là trách mắng Lý Ức một trận, sau đó là mở ơn xá miễn mọi người, đồng thời phong Lý Ức làm Quang lộc đại phu, Kiểm hiệu thái phu, Hữu thiên ngưu vệ tướng quân, phong Vi Mệnh Hầu.
Phong Vi Mệnh Hầu, là một tước hiệu mang tính sỉ nhục, nó trút giận sự căm ghét và khinh bỉ của Triệu Khuông Dẫn đối với Lý Ức.
Vợ của Lý Ức là Tiểu Chu Hậu, được phong làm Trịnh Quốc phu nhân.
Lý Ức mang theo người nhà, dọn vào dinh thự được ban cho, bắt đầu cuộc sống sống nhờ kẻ khác.
Triệu Khuông Dẫn sắp xếp cho Lý Ức xong, thình lình nhớ đến hai người khác, đó chính là phái chủ chiến Nam Đường Trương Tựu và Trần Kiều, nghe nói Trần Kiều vào ngày phá thành đã thắt cổ tự vẫn, còn Trương Tựu đi theo Lý Ức đến Biện Lương, bèn nghiêm giọng hỏi: "Ai là Trương Tựu? Đứng ra đây."
Trương Tựu bước ra từ hàng ngũ hàng thần đáp: "Tội thần Trương Tựu có mặt!"
Triệu Khuông Dẫn chất vấn: "Do ngươi cực lực chủ chiến, Lý Ức mới có nhục nhã ngày hôm nay, ngươi đáng tội gì?"
Trương Tựu không kiêu ngạo không tự ti đáp: "Làm bề tôi, ăn lộc của vua, làm việc cho vua. Đối với Giang Nam quốc chủ, thần đây là tận trung. Nếu không phải chủ thượng của chúng ta muốn hàng, thần muốn đi theo chủ tử đến Biện Lương chịu tội, cũng sẽ không sống tạm bợ đến ngày hôm nay. Nếu muốn trị tội kháng Tống, xin hãy giáng tội lên người thần, không liên quan gì đến chủ tử của thần cả."
"Biết đây là tội gì không?" Triệu Khuông Dẫn hỏi vặn lại.
"Tội chết!" Trương Tựu thốt lên đáp, "Bệ hạ nếu vì thế mà ban tội chết cho thần, thần xin chịu chết, tuyệt đối không oán hận."
Triệu Khuông Dẫn thấy Trương Tựu nói năng chính nghĩa nghiêm túc, là một trang trung liệt chí sĩ, trong lòng vô cùng kính trọng, chẳng những không làm khó dễ hắn nữa, trái lại còn phong cho chức Thái tử trung duẩn.
Trương Tựu không ngờ mình chẳng những không bị trị tội, ngược lại còn được thụ phong, hoảng hốt quỳ xuống dập đầu tạ ơn. Từ đó về sau, hắn đem một tấm lòng son sắt hoàn toàn hiến dâng cho nhà Tống, làm quan đến chức Tham tri chính sự, trở thành một đời danh tướng. Đây là chuyện về sau.
Giang Nam từ khi Lý Thăng soán Ngô, tự xưng là hậu duệ của Ngô vương Lý Khắc là con trai của Đường Thái Tông Lý Thế Dân, lập quốc hiệu là Đường, xưng đế sáu năm; truyền ngôi cho con là Lý Cảnh (sau đổi tên là Cảnh), kế thừa đế hiệu mười bảy năm, sau khi bị Chu Thế Tông đánh bại, bỏ hiệu đế, tự xưng quốc chủ được bốn năm; Lý Ức nối ngôi, cho đến giấc mộng tan vỡ ở Kim Lăng, được mười lăm năm, tổng cộng trải qua ba đời, ba mươi chín năm.
6、Lời của hoàng đế cũng không thể coi là thật
Sau khi dâng tù binh xong giải triều, Phan Mỹ đi cùng đường với Tào Binh. Phan Mỹ thấy xung quanh không có ai, nịnh nọt nói: "Quân thần Nam Đường đều đã an đốn xong rồi, tiếp theo nên chúc mừng tướng quân chứ!"
"Ta có gì mà chúc mừng chứ?" Tào Binh hỏi vặn lại.
Phan Mỹ nói: "Hôm đại quân nam hạ, hoàng thượng tự miệng hứa hẹn, đợi ngươi tiêu diệt xong Lý Ức, thu phục Nam Đường rồi, sẽ cất nhắc ngươi làm tể tướng. Hôm nay Lý Ức đã trở thành kẻ tù tội, thu phục Nam Đường, công lao của tướng quân là lớn nhất, tiếp theo chính là bước vào Tể tướng chính sự đường, từ nay về sau, ngươi sẽ là xuất tướng nhập tướng, đây chẳng phải là muốn chúc mừng ngươi sao?"
Tào Binh điềm nhiên cười đáp: "Lần xuất chinh này, trên nhờ trời xanh phù hộ, dưới nhờ sức mạnh của các tướng sĩ mới có thể khải hoàn. Ta tuy thân là thống soái, may mắn lập được chiến công, cũng không dám nhận công kiêu ngạo, đối với vị trí tể tướng này, chưa từng nghĩ tới."
Phan Mỹ cười nói: "Thiên tử không nói đùa, đã thu phục được Giang Nam rồi, thì nên giữ lời nói chứ."
Tào Binh lại cười nói: "Thái Nguyên còn chưa hạ được đấy thôi!"
"Thái Nguyên là Thái Nguyên, Giang Nam là Giang Nam, sao có thể đem hai chuyện này gộp chung lại với nhau chứ?" Phan Mỹ khó hiểu nói.
Tào Binh mỉm cười, cũng không giải thích quá nhiều, hai người chia tay, ai nấy quay về nhà nấy.
Hôm sau, Triệu Khuông Dẫn đại yến quần thần ở Minh Đức Điện, rượu đến nửa say, Triệu Khuông Dẫn nói với Tào Binh: "Trẫm vốn định cất nhắc ngươi làm tể tướng, nhưng Bắc Hán Lưu Kế Nguyên vẫn còn chiếm cứ ở Thái Nguyên, chuyện này để sau hãy tính tiếp vậy!"
Quân vô hí ngôn, ý nói hoàng đế là lời vàng ý ngọc, lời nói ra thì phải giữ lời. Triệu Khuông Dẫn thu hồi lại lời hứa hẹn ban đầu phong tể tướng cho Tào Binh, xem ra, câu nói quân vô hí ngôn này không phải là chân lý.
Tào Binh nghe Triệu Khuông Dẫn thu hồi lời hứa, hoảng hốt rời ghế quỳ lạy tạ ơn, miệng còn liên tục nói, thần bất tài vô đức, không xứng làm tể tướng, bệ hạ vẫn nên giữ lại chỉ tiêu này đi!
Phan Mỹ ở bên cạnh lén lút mỉm cười, vừa vặn bị Triệu Khuông Dẫn nhìn thấy, liền hỏi Phan Mỹ tại sao lại cười. Phan Mỹ không dám giấu giếm, đành phải nói ra ngọn ngành, cuối cùng nói: "Thần thấy Tào tướng quân liệu sự như thần, cho nên mới cười, xin bệ hạ minh xét!"
Triệu Khuông Dẫn nghe xong, cười lớn không ngừng, nhưng hắn vẫn cảm thấy có chút hổ thẹn với Tào Binh, thế là, ban thưởng cho Tào Binh hai mươi vạn tiền, dùng làm phần thưởng cho Tào Binh.
Tào Binh bái tạ rồi lui ra, tự giễu cợt rằng: "Đời người hà tất phải làm tể tướng? Làm một vị quan tốt, chẳng qua cũng chỉ là kiếm được nhiều tiền hơn mà thôi." Xem ra, Tào Binh là một người thông minh, hắn biết rằng, có những thứ tranh giành cũng không tranh được, đạt được một chút thực tế, thì cũng mãn nguyện rồi.
Tháng hai, Triệu Khuông Dẫn hạ chiếu, Tào Binh được thăng làm Xu mật sứ; Phan Mỹ được cất nhắc làm Tuyên huy bắc viện sứ.
Triệu Khuông Dẫn thu phục Nam Đường, cơ bản đã thống nhất phương Nam, thứ còn lại chỉ có Ngô Việt và Tuyền, Chương, phương lược thống nhất nam trước bắc sau cũng cơ bản hoàn thành. Triều Tống có được nhân lực vật lực hùng hậu của phương Nam, tăng cường sức mạnh đối kháng với cường địch phương bắc Khiết Đan, sự va chạm giữa hai bên cường giả chỉ là vấn đề thời gian, nhưng rốt cuộc hươu chết vào tay ai vẫn phải chờ xem hồi sau.