1. Tâm sự của Triệu Khuông Dận

Sau khi Cung Đế đăng cơ, theo di chiếu của Chu Thế Tông, Triệu Khuông Dận cùng tể tướng Phạm Chất, Vương Phổ đồng làm cố mệnh đại thần, trở thành nhân vật cốt lõi trong cơ quan quyết sách cao nhất của triều đình.

Triệu Khuông Dận cải nhiệm làm Quy Đức Tiết độ sứ, vẫn giữ chức Điện tiền Đô điểm kiểm, kiêm Kiểm hiệu Thái phu tuy không phải là thủ tịch cố mệnh đại thần, nhưng với tư cách là cố mệnh đại thần, ông nắm giữ quyền chỉ huy cao nhất toàn bộ cấm quân cả nước, có thực lực hơn hẳn những vị tể phụ văn nhân kia, thực sự là nhân vật "vị cực nhân thần", nói một không hai. Có thể nói, quốc bính của nhà Chu, đại nửa đã nắm trong tay ông.

Triệu Khuông Dận là một người rất thâm trầm, ông không hề phơi phới tự mãn, lúc nào cũng giữ được cái đầu lạnh. Trong quá trình cùng Phạm Chất, Vương Phổ cẩn trọng phò tá ấu chúa xử lý đại sự quân quốc, ông không lộ một tiếng gió mà bồi thực phạm vi thế lực của riêng mình.

Nửa năm nay, việc sắp xếp nhân sự các tướng lĩnh cao cấp trong cấm quân đã âm thầm có sự biến động.

Bốn vị tướng lĩnh thực lực đứng đầu Điện tiền ti lần lượt là Đô điểm kiểm Triệu Khuông Dận, Phó đô điểm kiểm Mộ Dung Diên Chiêu, Đô chỉ huy sứ Thạch Thủ Tín, Đô ngu hầu Vương Thẩm Kỳ; năm vị tướng lĩnh thực lực đứng đầu Thị vệ ti lần lượt là Thị vệ mã bộ quân đô chỉ huy sứ Lý Trọng Tiến, Phó đô chỉ huy sứ Hàn Thông, Đô ngu hầu Hàn Lệnh Khôn, Mã quân đô chỉ huy sứ Cao Hoài Đức, Bộ quân đô chỉ huy sứ Trương Lệnh Đạc. Các tướng lĩnh hai ti cấm quân ở kinh thành, ngoại trừ Hàn Thông, cơ bản đều là kết nghĩa huynh đệ hoặc bạn tốt của Triệu Khuông Dận.

Mộ Dung Diên Chiêu lại càng là bạn cũ thời niên thiếu ở Lạc Dương của ông, có thể coi là tri kỷ nối khố, nay lại cùng làm quan trong triều, qua lại càng thêm mật thiết, hai người thường xuyên cùng nhau mật đàm. Còn về việc bàn bạc những gì, người ngoài không được biết, nhưng có một điều dường như có thể khẳng định, tuyệt đối không phải là thương nghị cách hiệu trung với hậu Chu vương triều, nếu không, sau đó đã không xảy ra nhiều chuyện như vậy.

Về phía văn thần, ngoài Triệu Phổ túc trí đa mưu ra, trong số các mưu sĩ còn có một loạt nhân vật trí nang như Vương Nhân Thiêm, Sở Chiêu Hỗ, Lý Xứ Vân,... Dấu hiệu cho thấy Triệu Khuông Dận dường như là một kẻ không chịu đứng dưới người khác.

Thấm thoắt thoi đưa, chớp mắt năm cũ sắp qua, qua dịp cuối năm, sẽ nghênh đón một năm mới.

Đêm hai mươi tháng chạp năm Hiển Đức thứ sáu, mây đen giăng kín bầu trời, gió bắc gào thét, tuyết rơi không ngừng, tuyết đọng trên các con đường lớn nhỏ ở Biện Lương dày đến nửa thước, trên mái nhà, đầu tường, ngã ba cây, đâu đâu cũng một màu áo bạc. Trời lạnh căm căm, mọi người đều trốn trong nhà, quây quần bên lò sưởi trò chuyện gia đình, hoặc sớm chui vào chăn ấm, mơ những giấc mộng hoàng lương. Trên đường lớn gần như không thấy bóng người qua lại.

Lúc này, từ con hẻm nhỏ ở cổng Bảo Khang vội vã bước ra hai người. Khi họ đi đến đại môn phủ điểm kiểm, binh lính gác cổng vừa định tiến lên ngăn lại, nhìn thấy hai người liền vội vàng cung kính nói: "Hai vị đại nhân mời vào, điểm kiểm đang đợi trong thư phòng."

Hai người cũng không khách khí, cất bước vào phủ điểm kiểm, chẳng cần ai dẫn đường, quen đường đi qua dãy hành lang quanh co khúc khuỷu, băng qua hậu viện, đi thẳng đến thư phòng của Điện tiền đô điểm kiểm Triệu Khuông Dận.

Trong thư phòng lò lửa bập bùng, bên cạnh lửa đang hâm một bình rượu cũ, mấy đĩa thức ăn nhỏ đặt trên bàn vẫn đang bốc nghi ngút khói. Triệu Khuông Dận ngồi cạnh lò sưởi, dùng chiếc đũa lửa nhẹ nhàng khều những cục than trong lò. Nhìn tình hình này, ông đang đợi người, và cũng đang nghĩ tâm sự.

Bỗng nhiên, cánh cửa bị đẩy ra, hai người bước vào, một người là Triệu Phổ, một người là em trai của Triệu Khuông Dận là Khương Nghĩa. Triệu Khuông Dận vẫy tay ra hiệu cho hai người ngồi xuống. Hai người cởi áo khoác treo lên móc áo trước, rồi cùng ngồi bên chiếc bàn nhỏ. Triệu Khuông Dận xách bình rượu bên lò sưởi, rót đầy ba chén rượu, mỗi người một chén, vừa uống rượu vừa trò chuyện. Cho đến khi trời gần sáng, hai người mới rời đi. Về phần họ đã bàn bạc những gì, không ai được biết, nhưng sau đó kinh thành đã xảy ra một loạt chuyện.

Mùng một tết năm Hiển Đức thứ bảy (960), là ngày đầu tiên của năm mới, Biện Lương chìm đắm trong bầu không khí lễ hội vui tươi, quan dân toàn thành đều thỏa thích ăn mừng ngày Tết cổ truyền một năm có một lần, nhà nhà giăng đèn kết hoa, dán câu đối, tiếng pháo nổ ran khắp nơi, đâu đâu cũng rộn ràng mừng vui.

Trên đại đạo, hai thựa ngựa phi nhanh như bay hướng về thành Biện Lương. Người qua đường thấy hai kỵ mã chạy gấp gáp như vậy, trong mắt lộ vẻ kinh ngạc, thầm nghĩ, cái Tết này e rằng lại chẳng được yên ổn rồi. Kỵ sĩ trên lưng ngựa bất chấp vẻ mặt kinh hãi của người qua đường, vẫn quất roi phóng nhanh, từ cửa Tân Kiều phía bắc thành nhập Biện Lương, phi thẳng tới cung thành.

Cung Đế Tông Tôn vừa mới kế vị vẫn chỉ là một đứa trẻ, nhân dịp đầu xuân năm mới này, cậu cũng giống như những đứa trẻ cùng trang lứa, dưới sự đồng hành của một đám thái giám, cung nữ, thỏa thích vui đùa nô đùa trong hậu cung. Phù thái hậu ngồi trên chiếc giường thêu, nhìn bọn chúng vui đùa, vô cùng thoải mái.

Đúng lúc này, tể tướng Phạm Chất và Vương Phổ hớt hải chạy vào cung, bẩm báo quân tình trọng đại với tiểu hoàng đế và hoàng hậu rằng: Trấn Châu, Định Châu phi kỵ truyền thư, Bắc Hán Mưu Quân cấu kết với quân Liêu, dấy binh xâm lược phía nam, thanh thế rất lớn, xin triều đình xuất binh viện trợ.

Cung Đế Tông Tôn dẫu sao cũng chỉ là một đứa trẻ bảy tuổi, chỉ biết cười ha hả vui đùa, nào biết đại sự quân quốc gì. Phù thái hậu cũng là một người phụ nữ chưa trải sự đời, được phong hoàng hậu mới hơn một tháng đã thành góa phụ, từng thấy trận địa thế nào bao giờ? Nhất thời, tiểu hoàng đế và hoàng hậu đều sợ ngây người.

Phạm Chất là một thư sinh trói gà không chặt, chẳng biết gì về chuyện cầm quân đánh trận. Ông chỉ biết thời tiên đế còn sống, hễ cứ đánh trận là lại gọi Triệu Khuông Dận mang quân đi, hơn nữa Triệu Khuông Dận đánh trận trăm trận trăm thắng, khiến người ta yên tâm. Ông vội vàng kiến nghị với Phù thái hậu rằng: "Điện tiền đô điểm kiểm Triệu Khuông Dận văn võ song toàn, dũng quán tam quân, có thể ra lệnh cho ông làm Thống binh đại nguyên soái; Phó điểm kiểm Mộ Dung Diên Chiêu tiêu dũng thiện chiến, là một vị mãnh tướng, có thể lệnh cho ông làm tiên phong; lại ra lệnh cho các trấn tướng quân hội họp, cùng nhau bắc chinh. Toàn quân cả nước, thống nhất do một mình Triệu Khuông Dận điều khiển. Như vậy, nhất định sẽ đánh bại được kẻ địch xâm phạm."

Phù thái hậu chẳng hiểu gì cả, căn bản không thể đưa ra ý kiến, đương nhiên chỉ có thể đồng ý với ý kiến của Phạm Chất. Bà lập tức thay mặt Cung Đế ban chỉ:

Triệu Khuông Dận làm Thống binh đại nguyên soái, Mộ Dung Diên Chiêu làm tiên phong, điều độ binh mã các trấn toàn nước, hội sư bắc chinh. Phàm là tướng sĩ xuất chinh, thống nhất quy về Triệu Khuông Dận tiết chế chỉ huy.

2. Xuất chinh

Triệu Khuông Dận nhận thánh chỉ, lập tức bố trí chu đáo nhân sự và quân đội. Triệu Phổ, Cao Hoài Đức, Trương Lệnh Đạc, Trịnh Ân, Đào Tam Nương, Trương Quang Hãn, Triệu Ngạn Huy,... cùng đại quân xuất chinh. Thạch Thủ Tín, Vương Thẩm Kỳ ở lại trấn thủ Biện Lương. Lệnh tiên phong Mộ Dung Diên Chiêu dẫn tiền quân đi trước, mùng hai tết rời Biện Lương, xuất phát ra tuyến đầu. Bản thân ông dẫn đại quân, mùng ba xuất phát theo sau.

Đại đội nhân mã vừa ra khỏi thành, kinh thành đột nhiên lan truyền tin đồn bốn phía, bách tính bàn tán xôn xao: "Ngày xuất quân, ắt lập điểm kiểm làm thiên tử." Tin đồn càng truyền càng rộng, dường như lại sắp đổi triều đại đến nơi, náo loạn khiến lòng người Biện Lương hoang mang lo sợ.

Trong hoàng cung vốn không biết chuyện ngoài cung, vẫn bình yên vô sự như chẳng có chuyện gì xảy ra. Hoàng cung và thế giới bên ngoài vốn dĩ có một bức tường, nếu có ai cố ý muốn phong tỏa tin tức thì có lẽ sẽ là cách biệt với thế giới. Hoàng cung lúc này rốt cuộc là tình cảnh gì, không ai có thể nói rõ.

Tin đồn rốt cuộc từ đâu mà ra, kẻ nào đang âm thầm giở trò quỷ? Không ai biết được. Phàm là kẻ tung tin đồn, nhất định là có dụng ý khác, nghĩ rằng kẻ tung tin đồn này cũng có mưu đồ khác đây! Tương lai không xa, mọi chuyện nhất định sẽ phơi bày.

Triệu Khuông Dận dẫn đại đội nhân mã ra khỏi thành, một đường tiến về phía bắc. Điều khiến người ta kỳ lạ là, khi quân đội xuất thành thì có vẻ hừng hực khí thế, nhưng sau khi ra khỏi thành, tốc độ hành quân lại chậm lại rõ rệt, có vẻ như không hề vội vã lên đường, hình như đang đợi cái gì đó. Đến buổi chiều khi mặt trời sắp lặn, mới đi được hơn bốn mươi dặm đường, đến một nơi gọi là Trần Kiều Dịch.

Trần Kiều Dịch (nay là hương Trần Kiều, phía đông nam Phong Khâu, Hà Nam) tọa lạc ở phía đông bắc Biện Lương, nằm sát Hoàng Hà, nằm giữa Trần Kiều và Phong Khâu, là trạm dịch đầu tiên từ Biện Lương thông về phương bắc. Thời nhà Đường bắt đầu thiết lập trạm dịch, gọi là Thượng Nguyên dịch, sau đó lại đổi tên là Ban Kinh quán, là nơi đón tiếp ban thưởng cho sứ thần các nước nhỏ phương bắc. Mấy năm nay, nơi đây vẫn luôn xe ngựa như nước, bụi chinh chiến tung bay.

Trần Kiều Dịch sắp xảy ra một đại sự chấn động trời đất, khiến cho địa danh Trần Kiều Dịch này gắn bó chặt chẽ với lịch sử cổ đại Trung Quốc, lưu danh sử sách mãi mãi.

Triệu Khuông Dận dẫn đại đội nhân mã bôn ba suốt một ngày, tuy nói tốc độ không nhanh, nhưng vẫn là người mệt ngựa mỏi, thế là truyền lệnh các doanh ngừng tiến bước, đóng trại hạ doanh ngay tại Trần Kiều Dịch, nghỉ ngơi một đêm, ngày mai lại tiếp tục lên đường.

Tâm phúc bên cạnh Triệu Khuông Dận là Sở Chiêu Hỗ bước ra khỏi doanh trại, vốn định đi dạo đâu đó, từ xa nhìn thấy tiền quân tán chỉ huy sứ Miêu Xùn đứng một mình trên sườn núi ngoài đồng hoang, ngẩng đầu nhìn trời, quan sát sự thay đổi của thời tiết. Ông ta rón rén đi đến bên cạnh Miêu Xùn, cười hỏi: "Miêu tiên sinh, một mình ở đây ngắm cái gì vậy?"

Miêu Xùn quay đầu nhìn lại, thấy là Sở Chiêu Hỗ, liền chỉ tay lên bầu trời phía tây nói: "Ngươi xem, phía dưới mặt trời trên trời, lại có thêm một mặt trời nữa."

Sở Chiêu Hỗ ngẩng đầu nhìn lên, trên trời quả nhiên có hai mặt trời, hai mặt trời cách nhau không xa, lúc ẩn lúc hiện, hòa quyện thành một vầng hắc quang. Một lát sau, một mặt trời biến mất, bầu trời vẫn là một mặt trời, mà mặt trời này còn rực rỡ chói lọi hơn hai mặt trời vừa nãy, lại còn có mây tím bao quanh, vô cùng rực rỡ nhiều màu sắc.

Trên trời đồng thời xuất hiện hai mặt trời là một hình thức đặc biệt của hiện tượng quang vựng, gọi là huyễn nhật, là một hiện tượng quang học của khí quyển.

Bên trong lớp mây mỏng bán trong suốt xuất hiện trên bầu trời, có rất nhiều tinh thể băng hình trụ lục giác lơ lửng trong không khí, chúng thỉnh thoảng sẽ xếp hàng ngay ngắn trên không trung. Khi ánh sáng mặt trời chiếu vào những trụ băng hình lục giác này sẽ xảy ra hiện tượng khúc xạ vô cùng có quy luật. Khi rất nhiều tinh thể băng này ở gần mặt trời mọc hoặc mặt trời lặn, ánh sáng chiếu vào từ một mặt bên của trụ băng, rồi chiếu ra từ hai mặt bên khác, sinh ra phản xạ và khúc xạ, liền tạo ra cảnh tượng kỳ diệu có hai mặt trời, thậm chí là nhiều mặt trời. Chúng thực ra là ảo ảnh của mặt trời, là một hiện tượng tự nhiên đặc biệt.

Sở Chiêu Hỗ nhìn thấy hiện tượng trời xuất hiện hai mặt trời, liền hỏi Miêu Xùn đây là điềm lành hay điềm gở.

"Cái này rất khó nói." Miêu Xùn ra vẻ huyền bí nói, "Nói là điềm lành ư? Dĩ nhiên là không sai, nhưng nói là điềm gở, cũng chưa chắc không được."

Sở Chiêu Hỗ cười ha hả, nói Miêu Xùn ăn nói hàm hồ, một sự vật chính là một điềm báo, chủ cát thì nói chủ cát, chủ hung thì nói chủ hung, không thể mơ hồ nước đôi, vừa nói chủ cát lại vừa nói chủ hung.

Miêu Xùn thần bí nói: "Đây chính là thiên mệnh. Ngươi nhìn thấy hai mặt trời trên bầu trời, mặt trời biến mất trước ứng nghiệm vào ấu đế; mặt trời ở lại ứng nghiệm vào điểm kiểm. Đối với ấu đế mà nói, đây là điềm gở, còn đối với điểm kiểm mà nói, thì chính là điềm lành. Điềm báo này chẳng phải có hai kết quả sao?"

Sở Chiêu Hỗ hỏi: "Khi nào thì ứng nghiệm?"

Miêu Xùn sống động nói: "Thiên tượng đã hiện, ứng nghiệm ngay trước mắt."

Hai người vừa nói vừa đi xuống sườn núi, ai về doanh nấy.

Chẳng bao lâu sau, bầu trời xuất hiện hai mặt trời, một mặt thì ánh dương rực rỡ, một mặt thì sắp lặn. Cái rực rỡ là đô điểm kiểm, cái sắp lặn là ấu chúa, tin đồn này nhanh chóng lan truyền khắp trong quân doanh.

Trong trung quân trướng của điểm kiểm bước ra hai người, một người là Quách Đình Bân, hắn là tâm phúc của Triệu Khuông Dận, một người là Triệu Phổ, ông là chưởng thư ký tùng quân của Triệu Khuông Dận.

Quách Đình Bân ra khỏi trung quân trướng, quay về doanh trại của mình một vòng, rồi cưỡi ngựa phi nhanh, lao vút về hướng Biện Lương.

Triệu Phổ ra khỏi trung quân trướng, lang thang khắp nơi nửa ngày, chốc chốc lại tìm người trò chuyện vài câu, có lúc thì thần bí, có lúc lại hào hùng sục sôi. Ông đi đến đâu, nơi đó liền náo động đến đấy.

3. Binh biến Trần Kiều

Trong lều trại của Đô ấp nha Lý Xứ Vân, Đô chỉ huy, Giang Ninh tiết độ sứ Cao Hoài Đức hào hùng sục sôi nói với mọi người rằng: "Hoàng thượng hiện nay vẫn còn là một đứa trẻ, chúng ta liều mạng xông pha trận mạc, công lao đổ mồ hôi sôi nước mắt kiếm được, ai là người biết chứ? Chi bằng thuận theo thiên ý lòng người, trước tiên lập điểm kiểm làm thiên tử, rồi sau đó mới đi bắc chinh."

Lý Xứ Vân nói đây là đại sự, bắt buộc phải bẩm báo rõ với đô điểm kiểm rồi mới hay thi hành. May là em ruột của điểm kiểm là Triệu Khương Nghĩa cũng ở trong quân, bảo hắn đi thăm dò tình hình trước xem ý của điểm kiểm thế nào rồi hãy xử lý.

Mọi người lập tức tìm Triệu Khương Nghĩa tới, đem tình hình nói cho hắn biết. Triệu Khương Nghĩa đề nghị trước tiên bàn bạc với chưởng thư ký. Mọi người tìm Triệu Phổ tới. Triệu Khương Nghĩa đem tình hình kể lại cho ông nghe.

Triệu Phổ nói với mọi người: Chuyện "điểm kiểm làm thiên tử" đã lan truyền khắp quân doanh, tướng sĩ các trại đều tề tựu ở cửa doanh, thậm chí có người còn lớn tiếng tuyên bố, nếu điểm kiểm không chịu lên ngôi, mọi người sẽ giải tán ai về nhà nấy làm ruộng.

Mọi người bàn tán nhao nhao, Lý Xứ Vân thấy mọi người nói gần xong rồi, liền thỉnh Triệu Phổ đưa ra chủ ý. Triệu Phổ dường như đã nắm chắc phần thắng trong tay, nói cho mọi người biết sự sắp xếp của mình, rồi vung tay nói: "Đêm nay sắp xếp thỏa đương, sáng ngày mai là có thể hành sự, đến lúc đó điểm kiểm dẫu có không ưng, cũng đành chịu thôi."

Trời vừa hửng sáng, các tướng hướng về trung quân trướng hô lớn vạn tuế. Binh lính gác cổng ngăn lại nói điểm kiểm vẫn chưa thức dậy, xin mọi người đừng hô lớn.

Có người nói với lính gác rằng hôm nay mọi người muốn tôn lập điểm kiểm làm thiên tử. Chỉ thấy Triệu Khương Nghĩa gạt đám đông ra, đi thẳng vào trung quân trướng, nói với Triệu Khuông Dận rằng các tướng đang đợi ngoài trướng suốt một đêm, muốn lập điểm kiểm làm thiên tử, tức là tôn lập Triệu Khuông Dận làm hoàng đế.

"Sao lại có thể như vậy?" Triệu Khuông Dận thoái thác nói: "Các tướng muốn mưu cầu phú quý, đẩy ta vào chỗ bất nghĩa, tình này còn có thể tha thứ, ngươi là em ruột của ta cơ mà! Sao lại có thể làm thế này chứ?"

Triệu Khương Nghĩa đáp lại rằng: "Không thể nói vậy được. Cổ huấn có câu: 'Trời cho không lấy, trái lại chịu tai ương', xin huynh trưởng đừng do dự nhiều lần. Trước đây từng có lão tăng tặng huynh câu kệ, trong đó có câu 'Hai ngày trùng quang, nang mộc ứng sấm', hai câu này, nay đã ứng nghiệm rồi, có gì mà không thể làm chứ? Hơn nữa, tam quân quy tâm, đều nói điểm kiểm nếu không nghe theo lời chúng ta, thì đành về nhà làm ruộng. Nếu tướng sĩ cứ thế giải tán, chẳng phải huynh trưởng sẽ thành người có tội hay sao? Huynh trưởng chi bằng cứ làm thiên tử đi!"

Triệu Khuông Dận dường như vẫn còn hơi do dự không quyết định, bèn nói: "Đợi ta ra ngoài xem rồi tính sau."

Triệu Khuông Dận vừa mới bước ra khỏi lều trại, các tướng đồng thanh hô lớn: "Tam quân vô chủ, nguyện tôn đới đô điểm kiểm làm thiên tử."

"Không được! Không được!" Triệu Khuông Dận thoái thác nói: "Mọi người vẫn là chọn người có đức để làm thiên tử đi!"

Đúng vào lúc này, Cao Hoài Đức tay nâng một bộ hoàng bào, tiến lên liền muốn khoác lên người Triệu Khuông Dận. Triệu Khuông Dận vừa định mặc bộ cỗ long bào này vào, đột nhiên có một người chen lên chắn ở giữa hai người bọn họ, trừng mắt nhìn Cao Hoài Đức nói: "Sao thế? Ngươi muốn đẩy đô điểm kiểm vào chỗ bất nghĩa đấy à?"

Người này chính là em ruột của Triệu Khuông Dận - Triệu Khương Nghĩa.

"Sao ta lại là đẩy điểm kiểm vào chỗ bất nghĩa chứ?" Cao Hoài Đức hướng về mọi người hỏi: "Điểm kiểm làm thiên tử là lòng người hướng về, các ngươi nói có phải không?"

"Điểm kiểm làm thiên tử! Điểm kiểm làm thiên tử!" Mọi người đồng thanh lớn tiếng gọi.

Triệu Khuông Dận ngẩn người ra trước, thầm nghĩ, lúc nãy chính là ngươi mời ta ra làm thiên tử mà, sao tự nhiên lại ra đây phá rối? Suy nghĩ một lát, liền vội ngộ ra, lập tức chắp tay hướng về mọi người nói: "Chuyện quan trọng nhường này, sao có thể vội vã như vậy? Hơn nữa, ta đời đời chịu ơn nước, sao có thể tự đại làm càn, làm chuyện bất nhân bất nghĩa này chứ?"

Triệu Phổ lớn tiếng nói: "Thiên mệnh quy về, lòng người hướng về, minh công nếu còn thoái thác nữa, trái lại là trên trái thiên mệnh, dưới nghịch lòng người. Nếu muốn vì nhà Chu mà suy tính, xin sau này hãy đối xử tốt với ấu chúa, ưu đãi cố hậu là được. Như vậy, cũng coi như có đầu có cuối, không phụ tiên đế."

Nói đến đây, tướng sĩ liền đỡ Triệu Khuông Dận lên ngựa.

Triệu Khuông Dận vẫn không yên tâm, kéo lấy dây cương ngựa, nói với mọi người: "Ta có hiệu lệnh, tất cả các ngươi đều tuân theo chứ?"

Tất cả mọi người đều quỳ xuống, đồng thanh đáp lời nguyện ý tuân theo mệnh lệnh.

Triệu Khuông Dận lại nói: "Thái thượng hoàng và Cung Đế, ta sẽ theo lễ bề tôi mà phụng sự, các ngươi không được mạo phạm; các đại thần trong kinh thành, đều từng cùng ta làm quan trong triều, các ngươi không được ức hiếp; kho tàng của triều đình, nhà cửa của bách tính, các ngươi không được xâm phạm. Những điều này, các ngươi đều làm được chứ?"

Câu trả lời của các tướng là ba chữ: "Làm được!"

Triệu Khuông Dận nghiêm giọng nói: "Nếu tuân theo mệnh lệnh của ta, sau này ắt có trọng thưởng, bằng không, không những xử lý theo quân pháp, mà còn vạ lây đến vợ con, tuyệt đối không khoan dung."

Các tướng đều bái phục rạp xuống đất, lớn tiếng tuyên bố nguyện ý tuân theo mệnh lệnh.

Những thủ tục cần đi qua đều đã qua rồi, Triệu Khuông Dận dưới sự vây quanh của mọi người, chuẩn bị dẫn binh quay về kinh sư, vốn định phái người đi thông báo cho tiên phong quan Mộ Dung Diên Chiêu, nào ngờ Mộ Dung Diên Chiêu đã dẫn quân đội quay về rồi.

Triệu Khuông Dận lập tức lệnh cho Sở Chiêu Hỗ, Phan Mỹ hai người về kinh trước, nhiệm vụ của Phan Mỹ là thông báo chuyện "điểm kiểm làm thiên tử" cho các tể tướng ở Biện Lương, còn Sở Chiêu Hỗ là để an trí người nhà, phòng ngừa có kẻ đục nước béo cò, hại tính mạng người nhà. Hai người nhận lệnh, mang theo nhân mã phi như bay đi mất.

Binh biến Trần Kiều, Triệu Khuông Dận hoàng bào khoác mình. Tưởng là một trận binh biến, nghĩ kỹ lại, lại là một âm mưu tày trời. Lý do gồm có:

Thứ nhất, rõ ràng là dẫn binh xuất chinh, sao lại tự ý quay về? Sau đó cũng không có ghi chép về việc ngoại địch xâm nhập lần này, có khả năng ngay từ đầu tin tức ngoại địch xâm lược là giả.

Thứ hai, vốn dĩ, các tướng tìm Triệu Khương Nghĩa là bảo hắn đi nói với Triệu Khuông Dận việc các tướng tôn đại hắn làm hoàng đế, Triệu Khương Nghĩa mời Triệu Phổ tới, cũng là ý này. Thế nhưng, hai người hoàn toàn không vào trướng nói rõ tình hình với Triệu Khuông Dận, mà trực tiếp sắp xếp mọi người canh chừng đến sáng, đợi Triệu Khuông Dận ra khỏi trướng, vừa gặp mặt liền hô vạn tuế. Triệu Khuông Dận vốn không có vẻ kinh ngạc, ai dám nói, ông không nắm chắc phần thắng trong tay chứ?

Thứ ba, dọc đường hành quân, lấy đâu ra hoàng bào có sẵn? Dù có làm ngay, dùng giấy dán cũng tốn một phen công sức, huống chi đây là bộ trang phục đệ nhất thiên hạ, cỗ long bào của hoàng đế chứ? Nếu nói bộ cỗ long bào này là thật, vậy thì không phải làm ngay, mà là có người chuẩn bị sẵn từ trước.

Toàn bộ quá trình binh biến Trần Kiều giống như đang diễn kịch, lắm điểm nghi vấn, không khỏi khiến người ta phải hỏi tại sao? Nếu nói là một kịch diễn, ai là đạo diễn? Ai là nhân vật chính? Mặc dù mỗi người trong lòng hình như đều hiểu rõ, nhưng cũng chỉ có thể dựa vào manh mối để phỏng đoán, không ai đưa ra được bằng chứng.

4. Quay về Biện Lương

Trong hoàng cung thành Biện Lương, Phù thái hậu đã biết tin tức về binh biến Trần Kiều, bà đau lòng trách mắng tể tướng Phạm Chất, nói Triệu Khuông Dận là do ông ta giới thiệu, sao lại phát động binh biến ở Trần Kiều Dịch.

Phạm Chất cũng là nỗi khổ không nói nên lời, qua loa vài câu xong, lấy cớ đi khuyên can Triệu Khuông Dận, liền chuồn ra khỏi hoàng cung.

Phù thái hậu cũng đẫm nước mắt quay về hậu cung.

Phạm Chất vừa bước ra khỏi cửa triều, liền đụng phải hữu bộc xạ Vương Phổ, tiến lên nắm chặt tay Vương Phổ, kêu khổ thấu trời nói: "Vội vã phái tướng, không ngờ lại xuất hiện rắc rối lớn như thế này, đây đều là lỗi lầm của chúng ta, biết tính sao đây?"

Vương Phổ ngậm miệng không nói, bỗng thấy nét mặt ông ta lộ vẻ đau đớn, phát ra tiếng rên rỉ trong miệng. Phạm Chất ân cần hỏi: "Vương đại nhân bị sao vậy?"

Vương Phổ nhìn bàn tay mình, vẻ đau đớn không giảm mà còn tăng, Phạm Chất vừa nhìn thấy, hoảng hốt buông tay, liên tục cất lời xin lỗi. Hóa ra, Phạm Chất vì quá căng thẳng, tay nắm quá chặt, móng tay cắm sâu vào da thịt mu bàn tay Vương Phổ, đã rỉ cả máu ra. Cho nên khiến Vương Phổ đau đớn khôn tả.

Đúng lúc này, thị vệ quân phó đô chỉ huy sứ Hàn Thông hốt hoảng từ trong cung chạy ra, thấy Phạm Chất, Vương Phổ đứng đó nói chuyện, lo lắng nói: "Quân phản loạn sắp đến nơi rồi, hai người sao còn có tâm trạng trò chuyện thế này?"

Phạm Chất phẫn nộ nói: "Binh tới tướng chặn, nước tới đất ngăn, trong kinh thành, vẫn còn cấm quân. Các ngươi mau vào cung xin chỉ, điều động binh mã toàn thành canh giữ, rồi truyền hịch văn tới các trấn, ra lệnh cho tiết độ sứ các trấn mau chóng đến kinh sư cần vương. Trong các trấn soái, cũng có những kẻ trung nghĩa. Nếu họ cảntới trong đêm, hợp sức dẹp giặc, không lo giặc phản loạn không bị tiêu diệt."

Phạm Chất nói quân phản loạn sắp vào thành rồi, bảo các trấn tiết độ sứ cần vương, đó là nước xa không cứu được lửa gần, nói cũng như không.

"Vậy các ngươi đi xin chỉ đi, ta đi triệu tập cấm quân." Hàn Thông nói xong, vội vã rời đi.

Phạm Chất và Vương Phổ đang do dự, chợt thấy gia nô của mỗi người phi mã đến báo, nói đội tiên phong của quân phản loạn đã vào thành, xin họ mau chóng về nhà. Hai người nghe được tin này, còn màng gì đến xin chỉ với chả không, cuống cuồng chạy thòng lọng về nhà mình.

Triệu Khuông Dận dẫn đại quân quay về Biện Lương, người canh giữ cổng thành là Thạch Thủ Tín, Vương Thẩm Kỳ sớm đã nhận được chỉ lệnh Quách Đình Bân đưa về, lập tức mở cổng thành, hạ cầu treo, nghênh đón đại quân vào thành. Thủ lĩnh tiên phong Vương Ngạn Thăng, dẫn dắt thiết kỵ, một ngựa đi đầu xông vào thành, trên đường lớn vừa vặn gặp Hàn Thông, liền quát lớn: "Hàn thị vệ, mau đi đón giá! Tân thiên tử đến rồi."

Hàn Thông chửi rủa: "Đón cái con khỉ khô gì! Thiên tử quái nào từ đâu tới? Bọn phản quân các người, đại nghịch bất đạo, các ngươi nghe cho rõ đây, ta Hàn Thông này không phải là kẻ phản nghịch đâu! Cứ đợi đấy! Ta nhất định sẽ dẫn cấm quân tiêu diệt các ngươi." Nói xong, đi đường tắt phi mã chạy về nhà.

Vương Ngạn Thăng cũng là một kẻ tính tình tàn bạo, nào chịu đựng được cơn giận dữ này, nghe tiếng chửi rủa của Hàn Thông, tức giận đến mức hồn vía lên mây, bảy khiếu bốc khói. Quất roi ngựa đuổi sát theo sau. Hàn Thông chạy đến cửa nhà mình, vừa định gọi cửa, không ngờ Vương Ngạn Thăng cưỡi ngựa đuổi tới, tay nâng đao hạ, chém chết Hàn Thông ngay tại cửa. Vương Ngạn Thăng thấy Hàn Thông đã chết, nhất thời nổi sát tâm, tiện tay xông thẳng vào nhà Hàn Thông, chém sạch không còn một mống già trẻ lớn bé nhà họ Hàn bảy mươi mấy miệng ăn. Sau đó mới đi nghênh đón Triệu Khuông Dận.

Triệu Khuông Dận dẫn đại quân, từ cổng Minh Đức nhập thành, ra lệnh tướng sĩ nhất luật về doanh, còn bản thân thì quay về nha môn điểm kiểm.

5. Thụ thiền đế vị

Quân hiệu La Ngân Quý và những người khác phò tá Phạm Chất, Vương Phổ đến nha môn đô điểm kiểm.

Triệu Khuông Dận nhìn thấy họ, khóc lóc thảm thiết nói: "Ta chịu ơn nặng của Thế Tông, bị đại quân bức đến bước đường này, thật sự không còn mặt mũi nào đối mặt với trời đất nữa rồi!"

Phạm Chất vừa định đáp lời, Vương Ngạn Thăng đột nhiên rút kiếm trong tay ra, lớn tiếng quát: "Thiên hạ vô chủ, mọi người bàn bạc lập điểm kiểm làm thiên tử, kẻ nào còn dị nghị, hoặc không tuân lệnh, xin hãy thử thanh bảo kiếm này của ta trước."

Vương Phổ sợ đến mức mặt cắt không còn một giọt máu, vội vàng rạp mình quỳ lạy. Phạm Chất cũng là một người thông minh, trong lòng thừa hiểu đại cục đã định, nếu muốn thay đổi sự thật này, thì không khác gì tìm cái chết. Sinh mạng đối với mỗi người mà nói chỉ có một, chết rồi không thể sống lại được nữa. Kẻ thức thời mới là tuấn kiệt, Phạm Chất cũng là kẻ thức thời, vội vàng quỳ theo bái lạy chủ nhân mới, hướng về Triệu Khuông Dận hô lớn: "Vạn tuế!"

Triệu Khuông Dận vội vàng bước xuống bậc thềm đỡ hai người dậy, dùng những lời hay ý đẹp an ủi một hồi. Phạm Chất liền hỏi ông xử lý ấu quân thế nào.

"Xin ấu chúa noi theo việc Nghiêu thiền nhường Thuấn, nhường hoàng vị cho điểm kiểm." Triệu Phổ thay mặt đáp: "Sau này đối xử tốt với cậu ta, tuyệt đối không phụ nhà Chu."

Triệu Khuông Dận bổ sung nói: "Ta đã hạ lệnh trong quân, đối với thái hậu và ấu chúa, bất kỳ ai cũng không được xâm phạm, ta sẽ đời đời lấy lễ bề tôi để phụng sự họ, tuyệt đối không nuốt lời."

Phạm Chất, Vương Phổ tuy là tể thần, nhưng đều là một trói thư sinh, đao kề cổ rồi, nào dám nói nửa chữ không, run lẩy bẩy nói rằng nguyện ý hiệu lực, tiếp theo chuẩn bị đi sắp xếp nghi thức thụ thiền.

Triệu Khuông Dận cũng hứa hẹn với họ, chỉ cần họ làm tốt chuyện này, tuyệt đối sẽ không đối xử tệ bạc với họ.

Chiều hôm đó, Phạm Chất, Vương Phổ triệu tập văn võ bá quan đến triều đường, đứng phân chia hai bên trái phải. Một lát sau, Thạch Thủ Tín, Vương Thẩm Kỳ vây quanh Triệu Khuông Dận thong thả bước lên điện.

Nghi thức nhường ngôi bắt đầu, Triệu Phổ đột nhiên phát hiện ra, lại không có chiếu thư nhường ngôi.

Nghi thức nhường ngôi mà không có chiếu thư nhường ngôi, đây quả là một trò cười tày trời, không biết là hai người Phạm Chất, Vương Phổ cố ý muốn xem Triệu Khuông Dận làm trò hề, hay là hoảng loạn ra sai sót. May là có một người kịp thời bù đắp sai lầm này, người này chính là Hàn lâm thừa chỉ quan Đào Cốc, chỉ thấy ông ta lấy từ trong tay áo ra chiếu thư nhường ngôi, đưa cho Binh bộ thị lang Đậu Nghi. Đậu Nghi nhận lấy chiếu thư, trải ra đọc trước đại chúng:

Thiên mệnh quy về, nhường ngôi cho người hiền. Có Quy Đức tiết độ sứ, Điện tiền đô điểm kiểm, kiêm Kiểm hiệu Thái úy Triệu Khuông Dận, mang tư chất do trời ban, có diện mạo thần võ, phò tá Thế Tông, nam chinh bắc chiến, đông tru tây phạt, công lao cái thế. Nhân đức quy về trời đất, thiên hạ rốt cuộc quy tâm. Thuận theo thiên ý lòng người, noi theo Nghiêu Thuấn, nhường ngôi cho Triệu Khuông Dận.

Đậu Nghi đọc xong, Tuyên huy sứ dẫn Triệu Khuông Dận lùi về hướng bắc, lạy nhận chiếu thư nhường ngôi.

Lập tức có người tiến lên đội mũ miện hoàng đế lên đầu Triệu Khuông Dận, mặc cỗ long bào vào, phò tá đến Sùng Nguyên điện, ngồi lên chiếc ghế rồng chỉ hoàng đế mới được ngồi, nhận sự triều hạ của văn võ bá quan.

Triệu Khuông Dận chính thức đăng cơ làm hoàng đế, từ đó, thiên hạ đổi chủ.

Triệu Khuông Dận sau khi làm hoàng đế, làm chủ thiên hạ, chuyện thiên hạ tự nhiên phải do ông làm chủ. Việc đầu tiên ông làm sau khi làm hoàng đế chính là định quốc hiệu. Thiên hạ đổi chủ, quốc hiệu đương nhiên cũng phải thay đổi một chút. Bởi vì ông từng nhậm chức Quy Đức quân tiết độ sứ, vùng đất thuộc Tống Châu, cho nên lấy chữ "Tống" của Tống Châu, gọi quốc hiệu triều đại mới là "Tống", niên hiệu định là Kiến Long.

Năm đầu tiên khai quốc nhà Tống là năm Kiến Long thứ nhất, cũng chính là năm 960 sau Công nguyên.

Việc thứ hai là hủy bỏ danh hiệu Cung Đế, cải phong làm Trịnh vương, Phù thái hậu đổi gọi là Chu thái hậu; đồng thời sắp xếp người dời họ ra khỏi hoàng cung, chuyển đến Tây cung để ở. Không làm hoàng đế nữa, đương nhiên không thể tiếp tục ở trong hoàng cung được nữa. Mồ côi quả phụ dời khỏi hoàng cung, tránh sao được việc khóc lóc thảm thiết, trông có vẻ khá thê lương, nhưng đây là chuyện không còn cách nào khác, giang sơn đều là của người ta rồi, lẽ nào còn có thể lì lợm ở lại hoàng cung không chịu đi sao? Dù có muốn lì lợm cũng chẳng được đâu! May là Triệu Khuông Dận không có ý định ngược đãi họ, vẫn dùng rượu ngon thịt béo cung dưỡng họ.

Tông miếu nhà Chu, vẫn phái người canh giữ, cúng tế theo định kỳ.

Tiếp theo là đại phong các công thần phò tá ông làm hoàng đế: Thạch Thủ Tín, Quy Đức quân tiết độ sứ; Cao Hoài Đức, Nghĩa Thành quân tiết độ sứ, kiêm nhiệm Phó đô điểm kiểm; Trương Lệnh Đạc, Trấn An quân tiết độ sứ; Vương Thẩm Kỳ, Thái Ninh quân tiết độ sứ; Trương Quang Hãn, Giang Ninh quân tiết độ sứ; Triệu Ngạn Huy, Vũ Tín quân tiết độ sứ, chưởng thị vệ thân quân; thăng chức Mộ Dung Diên Chiêu làm Điện tiền đô điểm kiểm; ban thưởng cho Triệu Khương Nghĩa làm Điện tiền đô ngu hầu, vì để tránh chữ húy "Khuông" của Triệu Khuông Dận, đổi tên thành Quang Nghĩa; Triệu Phổ, Hữu gián nghị đại phu, Xuv miệt trực học sĩ.

Phạm Chất, vẫn là Tư đồ kiêm Thị trung của triều đại mới; Vương Phổ, vẫn nhậm chức Tư không kiêm Môn hạ thị trung của triều đại mới. Số còn lại một đám người bám gót theo vinh hoa phú quý, lớn nhỏ đều luận công ban thưởng, cho họ một chức quan tương ứng, biểu thị không quên công thần.

Đến lúc này, bốn câu kệ của Không Không hòa thượng: "Gặp Quách thì yên, trải Chu mới hiển, hai ngày trùng quang, nang mộc ứng sấm." đều ứng nghiệm. Từ đó về sau, Triệu Khuông Dận, mặc cỗ long bào, ở hoàng cung, bước vào Kim Loan điện, ngồi lên ghế rồng, an an ổn ổn làm vị hoàng đế khai cơ lập nghiệp của nhà Tống, cũng chính là vị Thái tổ hoàng đế được đời sau gọi tới.

Truyền thuyết có một vị ẩn sĩ Hoa Sơn tên là Trần Đoàn lão tổ, cưỡi một con lừa đi qua Biện Lương, nghe tin Triệu Khuông Dận hôm nay thụ thiền thay nhà Chu làm hoàng đế, vui mừng đến mức ngã lăn từ trên lưng lừa xuống, vỗ tay cười lớn mà rằng: "Thiên hạ từ nay thái bình rồi!" Nói xong, trèo từ dưới đất dậy, lật người lên lưng lừa, nghênh ngang rời đi. Bách tính nghe được câu nói này của ông, càng tin tưởng Triệu Khuông Dận chính là chân mệnh thiên tử, trong lòng mọi người đều vô cùng vui mừng, mong mỏi từ nay về sau có thể có được cuộc sống tốt đẹp.