Trời chập tối thì họ tới con suối mình đang tìm kiếm. Họ thấy nó rẽ đôi khu rừng thông, loài cây mọc sát tận bờ và lại sum suê dày đặc ở bờ bên kia chỉ cách đó chừng vài bước chân. Con suối bờ cao, dòng nước sâu và chảy xiết. Khi đến gần, Ursula cất tiếng: "Chúng ta không thể qua suối được đâu, nhưng không sao cả; và ngày mai chúng ta phải ngược dòng mà đi."

Thế là họ dừng chân ở đó, nhóm một ngọn lửa bên bờ nước, rồi thay phiên nhau canh gác cho đến tận khi trời rõ mặt người. Chẳng có chuyện gì đáng kể xảy ra, chỉ là có hai lần trong đêm, Ralph đằng hắng như thể nghe thấy tiếng sư tử gầm.

Khi cả hai đã tỉnh giấc, họ liền lên yên ngựa ngay, ngược dòng suối đi lên, rồi bắt đầu leo dốc. Đến giữa trưa, họ đã đặt chân lên một vùng đất cao nguyên gập ghềnh và hoang sơ, nơi mà chốc chốc họ lại có thể nhìn thấy bức tường thành khổng lồ của dãy núi. Dù vậy, ngọn núi trong mắt Ralph vẫn chẳng có vẻ gì là gần hơn so với lúc anh nhìn thấy nó trước khi đặt chân tới Vale Turris. Con đường gập ghềnh suốt cả ngày trời, và có lúc họ thấy thật khó khăn để giữ cho dòng suối nằm trong tầm mắt, nhất là khi nó cắt ngang một ngọn đồi, chảy giữa những vách đá dựng đứng mà chẳng có lấy một dải đất thấp nào ở hai bên bờ.

Họ tiến bước rất chậm chạp, đến nỗi cuối cùng Ralph đâm ra hơi mất kiên nhẫn, bảo rằng anh chẳng còn mấy hy vọng gặp được Hiền triết vào ngày hôm nay hay bất cứ ngày nào khác. Nhưng Ursula vẫn giữ tinh thần phấn chấn, dịu dàng trêu chọc anh đến mức trái tim anh lại nhẹ nhõm trở lại. Thêm vào đó, nàng giục anh đi săn chút thịt thú rừng, bởi thời gian cứ trôi đi mà nàng chẳng biết mất bao lâu nữa mới tới được nơi ở của Hiền triết. Thế là anh cầm lấy cây cung Thổ Nhĩ Kỳ, bắn được dăm con gà gừng, và họ vui vẻ dùng bữa tối với món thịt ấy giữa chốn hoang vu.

Nhưng dẫu có vui vẻ đến đâu, họ cũng nhanh chóng thấy mỏi mệt; bởi đêm hôm đó, họ vẫn tiếp tục lên đường sau khi mặt trời lặn, vì trăng đã lên cao và chẳng có khu rừng rậm nào biến ánh chiều tà thành màn đêm đen kịt đối với họ. Nơi nghỉ chân của họ là một thảm cỏ phẳng lặng nằm giữa dòng nước và một nửa vòng cung sườn đồi dốc đứng bao bọc gần như kín mít.

Rồi họ nghỉ lại đó, và trong sự tĩnh mịch của đêm khuya, họ nghe thấy một thứ âm thanh như sấm truyền theo gió vọng lại, mà họ đoán là tiếng thác nước từ xa; và khi ra tới mép sông, họ thấy từng cụm bọt trắng phau trôi dạt qua, khiến họ nghĩ mình đang ở gần một ngọn đèo núi lớn nào đó nơi dòng nước đổ xuống từ trên cao. Nhưng chẳng màng bận tâm thêm, họ ngả mình xuống thảm cỏ xanh trong đêm đồng hành thứ hai này, và thức dậy muộn hơn hôm trước; bởi họ đã quá mỏi mệt, nên chỉ canh gác rất lơ đễnh trong đêm tối, và hoàn toàn bỏ bê việc canh chừng khi bình minh vừa hé rạng.

Lúc này Ralph ngồi dậy và thấy Ursula vẫn đang ngủ; đoạn anh đứng dậy, nhìn quanh, thấy hai con ngựa của họ đang gặm cỏ dưới chân sườn đồi, và bên cạnh chúng là một người đàn ông cao lớn với bộ râu bạc phơ, đang chống gậy. Ralph vội vộp lấy thanh gươm và tiến về phía người đó; lưỡi kiếm lóe lên ánh sáng mặt trời đúng lúc cụ già quay đầu lại về phía anh. Ông giơ cây gậy lên như để chào Ralph và bước tới chỗ anh. Ngay lúc ấy, Ursula tỉnh giấc, ngồi vùng dậy, và trông thấy lão râu xám ngay lập tức; nàng liền kêu lên: "Hãy cẩn thận với thanh gươm của chàng, hỡi người bạn đồng hành, vì tạ ơn các thánh thần, đây chính là Hiền triết xứ Swevenham!"

Thế là họ đứng lặng đó cho đến khi Hiền triết đến bên, ôm hôn cả hai người, rồi cất lời: "Ta rất vui vì cuối cùng các ngươi cũng đã tới; ta ngóng chờ các ngươi từ bữa giờ rồi. Thôi, giờ hãy lên ngựa và đi theo ta ngay lập tức; bởi cuộc đời quá ư ngắn ngủi đối với những ai chưa từng uống thứ nước ở Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới. Hơn nữa, nếu các ngươi lỡ chạm trán với bầy kỵ mã của Utterbol, thì sẽ khó mà bảo toàn tính mạng trừ khi có ta ở bên."

Ralph nhận ra rằng dẫu trông ông là một cụ già tóc bạc trắng, nhưng ông vẫn tráng kiện, vóc dáng cao ráo, uy nghi, má hừng hừng đỏ, môi đỏ và đôi mắt sáng ngời, làn da trên mặt và đôi bàn tay hoàn toàn không một nếp nhăn; chỉ có điều quanh cổ ông đeo một chuỗi hạt giống hệt món quà của người đỡ đầu cho chính anh.

Thế là họ lập tức lên ngựa, và không nói thêm lời nào, ông dẫn họ vòng qua sườn đồi. Chẳng mấy chốc, họ lại vào đến khu rừng, nhưng lần này là rừng sồi, đan xen đây đó những khoảng trống rải rác cây ô-rô và gai tầm xuân. Họ cưỡi ngựa xuống sườn dốc thoai thoải của một ngọn đồi dài, rồi lại ngược lên sườn bên kia.

Họ cứ đi như vậy suốt một tiếng đồng hồ, và cụ già không cất lời thêm lần nào nữa, dẫu qua ánh mắt, người ta có thể thấy ông đang rất đổi mong mỏi và thiết tha. Cả hai người họ cũng giữ im lặng; bởi hy vọng và nỗi sợ trong lòng đã ngăn họ thốt nên lời.

Họ lên đến đỉnh đồi, và tìm thấy một vùng đất bằng phẳng, dẫu khu rừng rậm vẫn còn bao bọc xung quanh một lúc lâu; nhưng chẳng mấy chốc họ đã tiến vào một khoảng đất trống rộng chừng mười mẫu Anh, nơi có những mảnh vườn rào kín nuôi dê, ba thửa ruộng trồng lúa mì mà những lượm lúa vẫn còn đang dựng đứng, bên cạnh đó còn có cải xoăn cùng các loại rau củ khác. Thế nhưng ở tận cùng phía bên kia, nơi khu rừng khép lại một lần nữa, là một ngôi nhà nhỏ bằng gỗ, vững chãi và khang trang, lợp tranh rơm; bên cạnh nhà là một con suối nhỏ sủi bọt chảy cắt ngang khoảng đất trống ấy. Phía trên cửa ra vào ngôi nhà có khắc hình thánh giá, và một cây cung cùng ngọn giáo ngắn được dựa vào tường hiên.

Ralph quan sát kỹ lưỡng mọi thứ, tự hỏi không biết đây có phải là túp lều nơi Nữ hoàng Sung túc từng sống cùng mụ phù thủy độc ác hay chăng. Nhưng cụ già nhìn anh, rồi cất tiếng: "Ta biết ý nghĩ trong đầu ngươi, và sự thật không phải vậy; ngôi nhà đó ở rất xa chốn này; dẫu thế nào rồi ngươi cũng sẽ đến đó thôi. Nào, những đứa con của ta, chào mừng các ngươi đến với ngôi nhà của kẻ đã tìm thấy điều các ngươi đang kiếm tìm, nhưng đã chối từ những báu vật mà các ngươi sắp sửa đạt được; và kẻ có lẽ sẽ ghi nhớ những gì mà các ngươi rồi sẽ lãng quên."

Nói đoạn, ông dẫn họ vào trong nhà, đi vào một căn phòng mà đồ đạc vừa nghèo nàn vừa thô sơ. Ở đó, ông giục họ ngồi xuống, mang ra thức ăn gồm phô mai, sữa dê và bánh mì, rồi họ bắt đầu trò chuyện về những con đường trong rừng thẳm, về các mùa trong năm và những chuyện không mấy bận lòng khác. Riêng cụ già thì chỉ nói rất ít, tựa như một người không quen lời ăn tiếng nói, dẫu ông rất lịch thiệp và nhã nhặn. Nhưng khi họ đã ăn uống xong xuôi, ông mới quay sang bảo họ rằng:

"Các ngươi tìm đến ta bởi muốn tìm Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới, và mong ta chỉ giáo về con đường dẫn lối tới đó; nhưng trước khi ta nói cho các ngươi những điều các ngươi muốn biết, hãy cho ta hay các ngươi đã biết gì về nó rồi."

Ralph đáp: "Phần tôi, tôi chẳng biết được mấy, ngoại trừ việc tôi phải đến được Đá của Kẻ Chiến Đấu, và ngài là người biết đường đến đó."

"Còn ngươi, hỡi nàng thiếu nữ," cụ già tóc bạc trắng cất tiếng, "ngươi biết những gì? Ta có phải kể cho ngươi nghe về con đường xuyên qua những dãy núi và Bức Tường Thế Giới, qua Thung Lừu Mùa Đông, qua xứ sở của Những Con Người Vô Tội, qua Túp Lều Dọc Đường, qua Rừng Kỳ Quái và Cây Khô?"

"Không," nàng đáp, "về tất cả những điều ấy, thần thiếp dường như cũng láng giáng biết đôi chút, nhưng có lẽ vẫn chưa đủ."

Hiền triết liền bảo: "Ta cũng từng y như thế vào nhiều năm về trước, khi ta sống gần xứ Swevenham, và người ta tìm đến ta để xin lời chỉ giáo, và ta đã nói cho họ những gì ta biết; nhưng có lẽ chừng đó vẫn chưa đủ, vì chẳng ai trong số họ quay trở lại; mà chắc là đã bỏ mạng trước khi kịp nhìn thấy Suối Nguồn. Rồi đến lượt bản thân ta, khi đã già nua kham khổ, cũng dấn bước tới đó để tìm kiếm, và ta đã tìm thấy nó; bởi ta là một trong số những kẻ từng mang vòng hoa của những người đi tìm kiếm. Và giờ đây ta biết hết thảy, và có thể dạy lại tất cả. Nhưng hãy nói cho ta hay, hỡi thiếu nữ, cơ duyên nào ngươi lại có được những kiến thức này?"

Ursula thưa: "Thần thiếp học được từ một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp, ngỡ như nàng chính là Nữ vương kiêm Chúa tể của các Dũng sĩ xứ Hampton dưới sườn vách đá, không xa vùng đất của thần thiếp là mấy."

"Phải," Hiền triết nói, "và chuyện gì đã xảy ra với nàng ấy? ... Không, không," ông nói tiếp, "ta không cần phải hỏi nữa; vì ta có thể nhìn ra trên khuôn mặt các ngươi rằng nàng ấy đã chết. Do đó nàng ấy tất đã bị sát hại, bằng không thì đã chẳng chết. Vậy ta hỏi các ngươi, các ngươi có phải là bằng hữu của nàng ấy không?"

Ursula đáp: "Chắc chắn nàng là ân nhân của thần thiếp, vì nàng đã đối xử tử tế với thần thiếp; và con người này đây, thần thiếp tin rằng cũng là tri kỷ của nàng."

Ralph cúi gằm mặt, còn Hiền triết đăm đăm nhìn anh nhưng chẳng nói gì. Đoạn ông cầm lấy bàn tay của mỗi người trong tay mình, lặng lẽ giữ như thế một hồi lâu. Ralph vẫn ủ rũ và buồn bã, nhưng Ursula lại nhìn anh đầy trìu mến.

Bấy giờ Hiền triết mới lên tiếng: "Quả thực là vậy, hỡi Hiệp sĩ, giờ đây ta dường như đã hiểu rõ ngươi là người thế nào, và ta biết giữa hai người các ngươi đang có chuyện gì; về điều này ta sẽ không nói thêm gì nữa, cứ để cái cây lớn lên theo hạt giống của nó. Hơn nữa, giờ đây ta hiểu rằng người bạn của ta trong những năm tháng qua hẳn muốn ta truyền lại cho cả hai ngươi sự thông thái về Suối Nguồn Tận Cùng Thế Giới; và khi ta đã làm xong điều này, ta không thể làm gì hơn ngoài việc để vận may của các ngươi tự định đoạt, nếu được như vậy. Vậy nên, hãy cứ ở lại đây một lát."

Rồi ông đi đến một chiếc hòm gỗ, lấy ra từ đó một cuốn sách được bọc trong một mảnh vải lụa thêu kim tuyến quý giá, bìa được làm bằng da thuộc đun sôi chạm trổ những hoa văn kỳ lạ. Khi ấy ông mới bảo: "Cuốn sách này là gia bảo của dòng họ ta ở Swevenham từ trước khi ta trở nên thông tuệ, và nó được truyền lại từ ông cố của cha ta; cha ta từng dặn ta phải coi nó là báu vật quý giá nhất; nhưng ta nào có bận tâm đến nó cho đến khi tuổi trẻ qua đi và tuổi tráng niên đầy rẫy muộn phiền cùng đau khổ. Bấy giờ ta mới quay sang tìm đọc nó, rồi trở nên thông thái, và người ta bắt đầu tìm đến ta, để rồi sau đó cơ sự đã định đoạt ra sao thì nay đã thành hiện thực. Giờ đây, trong cuốn sách này, bên cạnh những điều khác, có ghi chép về những gì các ngươi khao khát muốn biết, và ta sẽ đọc cho các ngươi nghe cũng như giảng giải cho các ngươi tường tận. Dù vậy, đọc cuốn sách này dưới một mái nhà có lẽ không phải là điều hay ho gì, dẫu cho mái nhà ấy có khiêm nhường và trong sạch đến đâu đi nữa. Hơn nữa, các ngươi cũng chẳng thích hợp để lắng nghe sự khôn ngoan của thời cổ đại trong bộ dạng xiêm y thế này; hỡi hiệp sĩ, ngươi đang khoác lên mình y phục của kẻ sát nhân, với cây roi thị nộ đeo bên sườn; còn ngươi, hỡi thiếu nữ, lại diện trang phục của kẻ bạo vương, thứ mà ngươi đã cướp được từ hắn nhờ mưu mô và dối trá."

Nói rồi ông lại đến một chiếc hòm khác, lấy ra hai bọc đồ trao cho Ralph và Ursula mỗi người một gói, rồi bảo: "Này thiếu nữ, ngươi hãy đi vào căn buồng phía trong kia, cởi bỏ y phục trần tục của mình ra, và khoác lên người thứ đã được gói trong tấm vải này; còn ngươi, hỡi hiệp sĩ, hãy cầm lấy gói đồ kia ra cái bụi rậm đằng sau nhà, thay y phục ở đó rồi ở yên trong ấy cho đến khi chúng ta tới tìm ngươi."

Thế là Ralph cầm lấy bọc đồ, bước ra bụi rậm, cởi bỏ áo giáp rồi mặc vào bộ y phục tìm thấy trong tấm vải. Đó chỉ là một chiếc áo dài bằng vải lanh trắng, trông rất giống chiếc áo lễ của giáo sĩ, viền cổ tay, gót áo và cổ áo được thêu thùa bằng chỉ vàng và lụa, thắt lưng bằng một dải lụa đỏ. Anh đứng đợi ở đó một lát, lòng không khỏi ngạc nhiên trước mọi chuyện cùng tất cả những gì đã xảy ra với mình kể từ khi rời khỏi Upmeads.

Chẳng mấy chốc, hai người kia đã đến chỗ anh. Ursula cũng khoác trên mình bộ y phục tương tự, còn cụ già thì đang cầm cuốn sách trên tay. Ông mỉm cười nhìn Ralph và gật đầu chào thân thiết. Về phần Ursula, nàng đỏ bừng mặt như đóa hồng khi trông thấy anh, tự nhủ rằng trông anh chẳng khác nào một vị thiên thần mà nàng từng thấy vẽ trong dàn hợp xướng tại nhà thờ Đức Bà ở Higham.