Có một sự chuyển động mới, đâu đó ở mạn thành phố. Pê-đrô Ba-la ra khỏi nhà kho với Giô-ao Gộc và Ba-răng-đão. Các bến cảng vắng tanh, mọi người đều đã rời bỏ chúng. Duy nhất, chỉ có lính cảnh sát canh giữ các kho hàng lớn. Ngày hôm đó, người ta không dỡ hàng trên tàu xuống. Bởi lẽ những người công nhân bốc dỡ, với Giăng A-đam dẫn đầu, đã đứng lên bảo đảm sự đoàn kết của họ với những tàu điện đương cùng nhau xướng ra đình công. Có thể nói là đang có hội hè trong thành phố, nhưng là một ngày hội không mảy may giống những hội hè khác. Qua lại trên đường phố là những nhóm người vừa đi vừa trò chuyện, những tài xế xe hơi chở mọi người đến nơi làm việc, những nhân viên các cửa hàng tươi cười; con đường dốc lên “Núi”, ngay cả nó nữa, đông nghịt người đi lên và đi xuống, bởi vì tất cả thang máy, ngay cả những thứ này nữa, cũng ngừng hoạt động. Trong những chiếc xe buýt cổ lỗ đầy lên, hàng khách chen nhau cho tới tận cửa lên xuống. Những tốp thợ đình công lặng lẽ đi tới phía trụ sở nghiệp đoàn, ở đó họ lắng nghe đọc bản tuyên cáo của công nhân bốc dỡ. Và bản tuyên cáo đó, Giăng A-đam đang cầm trong đôi bàn tay vạm vỡ của anh. Trước cửa lớn trụ sở nghiệp đoàn, các nhóm trao đổi với nhau, nhiều lính cảnh sát đứng làm nhiệm vụ canh gác.

Pê-đrô Ba-la cùng Giô-ao Gộc và Ba-răng-đão qua các đường phố. Nó nói:

- Đẹp thật...

Giô-ao Gộc, ngay cả thằng này, mỉm cười, và thằng bé Ba-răng-đão nói:

- Ngày hôm nay, đó rồi xem, sẽ có chuyện rắc rối...

- Đâu có phải tớ đã muốn lái tàu điện, cũng chẳng là thợ máy, họ làm việc vì miếng ăn. Họ có quyền được kêu ca.

- Chúng mình tới xem chứ? - Pê-đrô Ba-la đề nghị.

Chúng nó đi về phía cửa nghiệp đoàn. Mọi người kéo vào, người đen, người lai, người Tây Ban Nha và người Bồ Đào Nha. Chúng nó nhìn thấy Giăng A-đam và các công nhân bốc dỡ khác đi ra, từ những đường tàu điện, giữa những tiếng hoan hô của những người công nhân. Cả chúng nó nữa, chúng nó cũng vỗ tay: Giô-ao Gộc và Ba-răng-đão, bởi vì hai đứa này quí mến người công nhân bốc dỡ Giăng A-đam, Pê-đrô Ba-la không phải chỉ có thế, mà còn vì nó nhận thấy cái quang cảnh của đình công quả là đẹp, cái đó cũng coi như một trong những chuyện mạo hiểm đẹp nhất của các Hảo hán nơi Trảng cát.

Một nhóm người ăn mặc sang trọng đi vào trong nghiệp đoàn. Qua cửa lớn, chúng nó nghe được một thứ tiếng thương thuyết và một thứ tiếng khác cắt ngang thứ tiếng kia “bị mua chuộc”, “vàng>

- Thật là đẹp... Pê-đrô Ba-la nhắc lại.

Nó khát khao được đứng vào, được hoà mình với những người đình công, được gào lên và được đấu tranh bên họ.

Thành phố đi ngủ sớm. Trăng chiếu sáng bầu trời, và biển, ở phía trước mặt, mang đến tiếng một người đen. Tiếng ấy hát lên nỗi buồn của cuộc sống anh ta từ ngày người yêu dấu bỏ ra đi. Trong nhà kho, bọn trẻ ngủ từ lâu. Cho tới ngay cả thằng đen Giô-ao Gộc cũng đang ngáy pho pho, nằm duỗi dài trên bậu cửa lớn, dao găm trong tầm tay với. Một mình Pê-đrô Ba-la tìm kiếm Đô-ra trong đám sao trên trời. Con bé cũng vậy nó đã hoá thành ngôi sao, một ngôi sao kì lạ xoã mái tóc hung dài. Những người đàn ông can trường có một ngôi sao ở ngay chỗ của trái tim. Nhưng chưa bao giờ một ai được nghe nói về một người đàn bà đã mang đến chỗ trái tim, như là một bông hoa, một ngôi sao. Những người đàn bà đởm lược nhất trên đất và trên biển Ba-hi-a, khi họ chết, những người đen tôn thờ họ thành thánh nữ và cả những u-a-lăng đrô nữa, khi họ tỏ ra vô cùng dũng cảm. Rô-da Pal-mây-rão đã trở thành vị thánh nữ tại một đền thờ của dân bản địa, người ta đọc kinh cho bà ấy bằng tiếng Na-gô. Ma-ri-a Ca-ba-xu là thánh nữ những ngôi đền ở I-ta-bu-na, bởi vì chính tại thành phố ấy trước hết bà ta đã cho thấy đởm lược của mình. Đó là hai người đàn bà to lớn và vạm vỡ. Đôi cánh tay cơ bắp cuồn cuộn như cánh tay đàn ông, như cánh tay những người thợ đình công. Rô-da Pal-mây-rão thì đẹp gái, bà ấy có kiểu đi chệnh choạng của người đi biển, đó là một người đàn bà của biển cả. Một ngày nào đó, bà ấy là chủ một chiếc thuyền chạy buồm và mọi người nhìn thấy bà đương đầu với sóng gió ở cửa vịnh Ba-ra. Đàn ông trên bến cảng không những yêu mến bà vì đức can trường mà cũng vì cả tấm thân thể của bà nữa. Ma-ri-a Ca-ba-xu thì lại xấu gái; đó là một người đàn bà có nước da sẫm, con gái của bố đen và mẹ Anh-điêng, to béo và nóng nảy. Bà đánh thẳng tay những người đàn ông đã chê bà xấu. Nhưng bà ta hiến thân hoàn toàn cho một gã người Xê-a-ra, vàng vọt và mảnh khảnh, đã biết yêu bà ấy dường như bà ấy là một người đàn bà xinh đẹp, có tấm thân dễ thương và cặp mắt đa tình. Cả hai bà đều đã tỏ ra can trường, họ đã hoá thành thánh nữ trong các ngôi đền của dân bản địa đúng ra chỉ là những ngôi đền trong từng thời gian, bày đặt ra những vị thánh mới, và những ngôi đền ấy không có sự thanh khiết trong nghi lễ như các ngôi đền na-gô của người đen - đó là những ngôi đền của người lai. Nhưng Đô-ra đã can trường hơn tất cả những vị đó. Con bé vẫn chỉ là một đứa con gái nhỏ và nó đã từng sống như một Hảo hán nơi Trảng cát, và rõ ràng ai cũng đều biết rằng một Hảo hán nơi Trảng cát là tương đương một người đàn ông can trường.>

Đô-ra đã từng sống với chúng nó, đã từng là một người mẹ đối với tất cả chúng nó. Mà con bé cũng là người chị em của chúng nó, cùng chúng nó, con bé đã dọc ngang khắp các đường phố, xông vào các ngôi nhà, nẫng những chiếc ví tiền, đã choảng nhau với cái bang của Ê-dơ-ki-en. Rồi đến sau nữa, với Pê-đrô Ba-la, con bé lại là vợ chưa cưới và là vợ, là vợ trong khi cơn sốt đang tiêu hao nó, trong khi cái chết đã rình rập quanh cái buổi tối ấy chan chứa biết bao yên bình. Con bé đã ở trại trẻ mồ côi, nó đã ra thoát khỏi nơi đó, cũng như Pê-đrô Ba-la đã trốn thoát nhà trừng giới. Con bé đã dũng cảm mà chết, đã an ủi những đứa con, anh em, chồng chưa cưới và chồng, đều là những Hảo hán nơi Trảng cát. Bà đồng Đôn A-niu-ha đã bọc con bé trong một tấm thảm trắng có đường thêu, hoàn toàn như là đối với một vị thánh. Cục cưng của Chúa đã mang con bé xuống thuyền của anh và đưa tới với Jê-măng-gia. Linh mục Giô-dê Pê-đrô đã cầu nguyện. Tất thảy mọi người đều yêu thương con bé. Nhưng duy nhất, chỉ có Pê-đrô Ba-la là muốn đi theo nó. Giáo-sư bỏ đi lánh xa nhà kho bởi vì thằng bé ấy không thể chịu nổi cái ngôi nhà ấy sau chuyến đi của con bé. Nhưng chỉ một mình Pê-đrô Ba-la đã lao xuống biển để đi theo số phận của Đô-ra, ra đi để cùng với Đô-ra tiến hành chuyến chu du kì diệu của những kẻ can trường đi cùng I-ê-mang-gia tới tận những chốn sâu thẳm xanh rờn của biển cả. Giờ đây, nó nhìn lên trời, cố tìm ngôi sao của Đô-ra. Đó là một ngôi sao có cái mái tóc dài màu hung, một ngôi sao như là chưa từng có được một ngôi sao như thế bởi vì chưa bao giờ có được một người đàn bà như Đô-ra đương chỉ là một đứa con gái nhỏ. Đêm tối lấp lánh những ngôi sao in bóng xuống mặt biển phẳng lặng. Tiếng hát của anh chàng đen dường như hướng lên những ngôi sao và có chút gì như là tiếng nức nở trong cái giọng âm vang của anh ta. Anh ta cũng vậy, anh ta tìm kiếm người yêu dấu của mình đã bỏ ra đi trong đêm tối ở Ba-hi-a. Pê-đrô Ba-la suy nghĩ rằng cái ngôi sao chính là Đô-ra lúc này đương đi, hẳn thế, dọc ngang trong các đường phố, các ngõ cụt và những đường dốc của thành phố để tìm kiếm nó. Biết đâu con bé lại chẳng tưởng tượng nó đã dấn vào một chuyến mạo hiểm trên những con đường leo ngược. Nhưng mà ngày hôm nay, không phải là các Hảo hán nơi Trảng cát đương dấn vào một cuộc mạo hiểm lí thú. Đấy lại là những người lái tàu điện, những người đen to khoẻ, những người lai vui cười, những người Tây ban Nha và những người Bồ Đào Nha đã đến từ những xứ sở xa xôi. Chính là họ đương giơ cao cánh tay và thét vang giống như các Hảo hán nơi Trảng cát. Cuộc đình công đã nổ ra trên thành phố. Quả là một cái gì đó đẹp, cái cuộc đình công đó là cuộc mạo hiểm đẹp nhất trong các cuộc mạo hiểm. Pê-đrô Ba-la thấy khao khát được đứng vào trong cuộc đình công, được gào lên đến vỡ tung lồng ngực, được tham dự vào những buổi nói chuyện. Bố nó nói chuyện nhiều trong một cuộc đình công, một viên đạn đã bắn ngã ông. Nó mang trong mình dòng máu của người đình công. Hơn nữa, cuộc sống đầuđường xó chợ đã dạy nó lòng yêu quí tự do. Bài hát của những người tù ngày đó đã có nói rằng, tự do giống như mặt trời, tài sản lớn nhất trên thế gian này. Nó hiểu rằng những người đình công đấu tranh cho tự do, cho có thêm một mẩu bánh mì, cho có thêm một chút tự do. Đúng là giống như một hội hè, cái cuộc đấu tranh ấy.

Mấy bóng đen đi lại gần khiến nó đứng bật dậy, cảnh giác. Nhưng ngay lập tức nó nhận ra bộ mặt to rộng của anh công nhân bốc dỡ hàng Giăng A-đam. Đi bên anh là một người thanh niên áo quần tề chỉnh nhưng tóc tai lại rối bù. Pê-đrô Ba-la bỏ cát-két xuống, nói với Giăng A-đam:

- Hôm nay anh đã làm cho mọi người vỗ tay hoan nghênh, phải không?

Giăng A-đam phá lên cười. Anh co dãn cơ bắp, gương mặt anh rạng rỡ với nụ cười cởi mở dành cho tay Hảo hán nơi Trảng cát:

- Thủ lĩnh Pê-đrô, anh giới thiệu với em đồng chí An-be.

Người thanh niên chìa tay cho Pê-đrô Ba-la. Tư lệnh các Hảo hán nơi Trảng cát trước hết chùi bàn tay vào áo bành tô rách, sau đó nó mới bắt tay anh sinh viên. Giăng A-đam giảng giải với nó:

- Đây là một sinh viên đại học, nhưng cũng là một đồng chí của chúng ta. Pê-đrô Ba-la ngắm nghía anh ấy, không chút ngờ vực. Anh sinh viên mỉm cười:

- Anh đã nghe nói rất nhiều đến em và đến nhóm của em. Em là một tay cừ khôi đấy!

- Cánh này toàn là những tay cứng cựa. Vâng, đúng thế! - Pê-đrô Ba-la đáp.

Giăng A-đam bước tới gần thêm:

- Thủ lĩnh, có việc cần nói với em. Một vấn đề phải bàn bạc với em...Một chuyện hệ trọng, lại đây, đồng chí An-be...

- Chúng ta vào trong kia chứ? Pê-đrô Ba-la nói.

Trong khi đi vào nhà kho, họ làm cho Giô-ao Gộc sực tỉnh. Thằng bé đen đưa mắt nhìn anh sinh viên có vẻ nghi ngạiộ rằng anh này là người của cảnh sát, nó khẽ động con dao găm sau cánh tay. Pê-đrô Ba-la một mình tiến lại và bảo nó:

- Đây là bạn thân của Giăng A-đam. Vào với chúng mình, Gộc!

Họ đi vào, tất cả bốn người ngồi quây vào một góc. Một vài đứa trong các Hảo hán nơi Trảng cát chợt thức giấc và quan sát bọn họ. Anh sinh viên nhìn ngó nhà kho, lũ trẻ đương ngủ. Anh rùng mình dường như có một luồng gió lạnh, đột ngột, đã xuyên suốt thân thể anh:

- Thật là khủng khiếp.

Còn Pê-đrô Ba-la thì đương nói với Giăng A-đam:

- Cuộc đình công là một thứ gì đó tuyệt vời biết bao! Em chưa bao giờ được thấy một cái gì tuyệt đến thế, đúng cứ như ngày hội...

- Đình công là ngày hội những kẻ nghèo... Anh sinh viên nói.

Giọng anh An-be nghe dịu dàng và chứa chan tình thương. Pê-đrô Ba-la lắng nghe anh nói, hào hứng khác nào nó đương nghe thấy trên mặt biển giọng anh chàng đen đương hát lên bài ca của anh ta.

- Bố em đã bỏ mình trong một cuộc đình công, anh có biết không? Cứ hỏi anh Giăng A-đam nếu anh không muốn tin ở em...

- Đó là một cái chết đẹp đẽ, - Anh sinh viên nói - Bố em đã là người bảo vệ giai cấp mình. Phải chăng đó là “anh chàng vàng hoe”?

Anh sinh viên biết tên bố nó. Bố nó đã là một người bảo vệ... Tất cả mọi người đều biết bố nó. Bố nó đã có một cái chết đẹp đẽ, chết trong một cuộc đình công; đình công, đó là ngày hội của dân nghèo... Nó lắng nghe lời nói thân thương của anh sinh viên.

- Em thấy cuộc đình công là đẹp à, Pê-đrô?

- Đồng chí ạ, chú bé này là một tay tuyệt cừ - Giăng A-đam nói, - Đồng chí không biết các Hảo hán nơi Trảng cát và cả thủ lĩnh Pê-đrô hay sao? Đúng là một người đồng chí...

Đồng chí... đồng chí... Pê-đrô Ba-la nhận thấy cái tiếng đó là cái tiếng đẹp nhất trần đời. Anh sinh viên nói lên cái tiếng đó cũng như là Đô-ra đã nói lên cái tiếng “người anh em”!

- Vậy thì này, đồng chí Pê-đrô, anh em cần đến bạn và cái nhóm của bạn đấy!

- Để làm gì? - Giô-ao Gộc hỏi tò mò.

Pê-đrô Ba-la giới thiệu thằng bạn:

- Tay đen này, hắn là Giô-ao Gộc, một người đen tốt; ai tốt thì cũng ngang với Giô-ao Gộc, còn nói đến chuyện tốt hơn nó thì chẳng có đâu!...

An-be chìa tay cho thằng bé đen, Giô-ao Gộc lưỡng lự một chút, nó không quen bắt tay. Nhưng ngay tức khắc sau đó, nó nắm chặt lấy bàn tay ấy, gần như bối rối. Anh sinh viên lại nói lần nữa:

- Các bạn đúng là những tay cừ...

Đột nhiên nhớ đến, anh hỏi:

- Có đúng Khuỷu-Khô-Khẳng cũng là một trong các bạn?

- Một ngày nào đó, bọn này sẽ giải thoát nó khỏi nhà tù...

Đó là lời đáp của Pê-đrô Ba-la.

Anh sinh viên nhìn nó, hầu như sửng sốt. Anh đưa mắt nhìn bao quát khắp trong nhà kho, và Giăng A-đam đưa ra một tín hiệu dường như nói với anh ta: “Tôi đã chẳng nói với anh như thế hay sao?”

Pê-đrô Ba-la muốn nói đến cuộc đình công, muốn hiểu xem người ta đợi chờ gì ở nó:

- Đúng là vì cuộc đình công mà các anh có việc cần giao cho chúng em?

- Và nếu đúng là như thế?

- Nếu đúng là để giúp những người đình công, em xin sẵn sàng. Các anh có thể tin được vào bọn chúng em.

Nó đứng lên: đúng là một chàng trai còn rất non trẻ, tư thế sẵn sàng cho cuộc đấu tranh.

- Em có thấy rằng... Giăng A-đam bắt đầu giải thích.

Anh ta ngừng lại bởi vì anh sinh viên đã cất tiếng:

- Đình công thì tiến hành có trật tự. Chúng ta muốn làm mọi việc trong trật tự tuyệt đối, bởi vì có như vậy chúng ta mới thắng lợi và thợ thuyền mới giành được tăng lương. Chúng ta không muốn gây ra chuyện ồn ào và cũng chứng tỏ là những người công nhân đều biết giữ gìn kỉ luật (“Đáng tiếc thật!” Pê-đrô Ba-la thầm nghĩ, nó vốn thích thú những chuyện ồn ào). Ấy thế mà các viên chủ công ty đã thuê những bọn phá hoại đình công đến làm việc ngày mai. Nhưng nếu chính những người công nhân giải tán bọn phản phúc đó, họ sẽ tạo cho cảnh sát cái cớ để can thiệp và như thế là tất cả công phu đều tiêu tan... Thế là đồng chí Giăng A-đam nghĩ đến các chú...

- Để xua cho bọn “cáo” bỏ chạy? Thế thì được! - Ba-la đáp, xem ra không còn gì thích thú hơn.

Anh sinh viên nhớ lại cuộc bàn luận trong cái buổi tối khác thường về việc tổ chức. Khi Giăng A-đam đề xuất các Hảo hán nơi Trảng cát, rất nhiều đồng chí đã phản đối. Ý đề xuất đó đã khiến họ cười mỉm. Riêng Giăng A-đam vẫn cứ nhắc lại:

- Các đồng chí không hiểu gì về các Hảo hán nơi Trảng cát.

Người công nhân này, với niềm tin của anh, đã tác động đến An-be và một số đồng chí khác. Cuối cùng, ý kiến đề xuất đã được chấp nhận: cứ thử xem, cũng chẳng mất gì. Bây giờ, anh sinh viên lấy làm sung sướng đã đến đây. Và thế là, ngay trong thâm tâm, anh đã dựng lên những kế hoạch để có thể sử dụng cái lợi thế của các Hảo hán nơi Trảng cát trong cuộc đấu tranh. Có biết bao nhiêu là mục tiêu có thể hướng những đứa trẻ đói khát và rách rưới này vào đó. Anh nhớ lại nhiều những trườngợp khác, dẫn chứng về cuộc đấu tranh chống phát-xít ở I-ta-li-a, về những đứa trẻ ở Luýt-xơ. Anh mỉm cười với Pê-đrô Ba-la. Anh trình bày kế hoạch của mình: bọn phá hoại đình công ngay từ tảng sáng, sẽ kéo đến ba kho ga lớn để nhận các đoàn tàu điện. Các Hoả hán nơi Trảng cát sẽ phải chia thành ba nhóm, canh gác ở các cổng lớn ba kho ga. Và ngăn chặn, bất cứ giá nào, không để bọn “cáo” có thể cho tàu điện chạy được. Pê-đrô Ba-la gật đầu chấp nhận. Nó quay về phía Giăng A-đam:

- Cẳng-Nhũn mà còn sống, và nếu Gã Mèo vẫn còn ở đây... Rồi nó nhắc đến Giáo-sư:

- Giáo-sư nó lập một kế hoạch hoàn hảo trong vòng một phút, sau đó nó phác một bức tranh về trận đánh. Bây giờ, nó đương ở Ri-ô.

- Ai vậy? - Anh sinh viên hỏi.

- Một đứa tên Giăng Giô-dê mà bọn chúng em gọi là Giáo-sư. Bây giờ nó vẽ tranh ở Ri-ô.

- Phải chăng đó là hoạ sĩ Giăng Giô-dê?

- Đích thị nó đấy! - Ba-la đáp.

- Vậy mà bao giờ anh cũng cứ cho rằng câu chuyện ấy chỉ là một giai thoại. Em biết anh ta có phải là một bạn tốt không?

- Trước nay bao giờ nó cũng vẫn là một người anh em tốt. - Pê-đrô Ba-la nói rành rọt và nhấn mạnh.

Anh sinh viên tính toán cách sử dụng các Hảo hán nơi Trảng cát vào công việc. Bây giờ, Pê-đrô Ba-la gọi tất cả chúng nó dậy và giải thích cho chúng biết công chuyện sẽ làm. Anh sinh viên tỏ ra hào hứng mà nghe tiếng nói của thằng vô lại. Dẫn giải xong mọi chuyện, Ba-la tóm gọn lại bằng mấy tiếng:

- Đình công, đó là ngày hội của dân nghèo. Dân nghèo, đúng là đồng chí tất cả, đồng chí của chúng ta.

- Em đúng là một tay cừ khôi đấy! - >- Rồi anh xem, chúng em, bọn này sẽ làm như thế nào để dứt điểm bọn phản phúc.

Nó trình bày cho An-be biết:

- Em, em sẽ cùng nhóm hướng đến kho ga chính, Giô-ao Gộc một nhóm khác. Ba-răng-đão với nhóm thứ ba, đến kho ga nhỏ nhất. Sẽ không một ai lọt được vào trong đó. Bọn này đã có cách làm ăn. Rồi anh xem.

- Anh sẽ có mặt ở đó để xem - Anh sinh viên đáp - Vậy là đúng bốn giờ sáng?

- Vâng, xin y hẹn,

Anh sinh viên phác một cử chỉ:

- Tạm biệt, các đồng chí...

Các đồng chí...Cái tiếng đẹp làm sao! - Pê-đrô Ba-la thầm nghĩ. Đêm đó, trong nhà kho, chẳng một đứa nào muốn ngủ. Ai nấy lo chuẩn bị vũ khí thuộc đủ các loại.

Sáng mới tinh mơ, sao đã bắt đầu biến dần trên bầu trời. Tuy vậy, Pê-đrô Ba-la vẫn nghĩ rằng nó nhận ra ở một ngôi sao đổi ngôi, ngôi sao của Đô-ra và nó đứng yên, rộn lên một niềm sung sướng. Đồng chí...chính con bé cũng là một nữ đồng chí tốt. Cái từ ấy cười trên đôi môi nó, đó là cái từ đẹp nhất mà chưa bao giờ nó được nghe nói đến. Nó sẽ bảo Sống-Nhàn sáng tác một bài xam-ba về cái từ đó, một bài xam-ba mà một anh chàng đen sẽ hát trong đêm tối, trên mặt biển. Bọn chúng nó kéo đến các địa điểm như đi dự hội. Thủ sẵn những vũ khí đủ loại linh tinh: dao cạo, dao găm, gậy gộc. Chúng nó đi dự hội, bởi vì đình công là ngày hội của dân nghèo, Pê-đrô Ba-la thầm nhắc lại với chính nó.

Dưới chân đường dốc lên “Núi”, chúng nó chia thành ba nhóm: Giô-ao Gộc chỉ huy một nhóm; Ba-răng-đão một nhóm khác; nhóm mạnh nhất đi với Pê-đrô Ba-la. Bon chúng đi dự một đám hội. Đám hội thực sự mở ra cho những đứa trẻ này. Mà đây là đám hội của những người nghèo khổ, những người nghèo khổ như chúng nó.

Sáng tinh mơ giá lạnh. Ở góc kho ga, khi Pê-đrô Ba-la bố trí chỗ đứng cho những đứa kia, An-be bước lại gần nó. Pê-đrô ngoảnh lại, tươi cười. Anh sinh viên bảo>

- Các đồng chí, bọn chúng đến đấy!

- Anh cứ chờ đó một chút mà xem.

Bây giờ lại là anh sinh viên mỉm cười. Anh ta rõ ràng đã được bọn trẻ con làm cho phấn khởi. Anh sẽ xin với tổ chức cho được làm việc với chúng. Họ sẽ cùng nhau làm được vô khối chuyện.

Bọn phá hoại đình công đi tới thành một nhóm đông đặc. Một người Mỹ vẻ mặt lạnh lùng chỉ huy cái nhóm ấy. Tất cả bọn đi thẳng tới cổng. Từ trong bóng tối, từ trong những ngõ cụt, chẳng biết là còn từ đâu nữa, như bầy quỷ sổ ra từ địa ngục, bỗng xuất hiện những thằng bé rách rưới, vũ khí lăm lăm trong tay. Dao găm, dao cạo, gậy gộc, chúng nó chặn giữ cổng. Bọn phá hoại đứng dừng lại. Ngay lập tức, bầy quỷ lao tới, thành một đám đặc kín. Chúng nó đông hơn hẳn bọn phá hoại đình công. Bọn này lăn nhào dưới những đường võ ca-pô-ây-ra và ăn những trận đòn gậy; rất nhiều tên trong bọn ấy đã tháo chạy từ trước. Pê-đrô Ba-la quật nhào tên Mỹ với sự giúp sức của một đứa khác, cứ nện cho thằng cha những cú đấm vô hồi kì trận. Bọn phá hoại đình công ngỡ đã đụng phải quỷ từ địa ngục lên.

Tràng pháo trận cười cởi mở và phóng khoáng của các Hảo hán nơi Trảng cát nổ rền vang trong buổi sáng sớm. Cuộc đình công thế là không bị bẻ gãy.

Giô-ao Gộc và Ba-răng-đão cũng đều chiến thắng. Anh sinh viên chia sẻ trận cười nổ trời với các Hảo hán nơi Trảng cát. Trong nhà kho, anh vui mừng tuyên bố với bọn trẻ:

- Các em đúng là những tay cừ khôi nhất xưa nay anh chưa từng thấy...

- Các đồng chí...các đồng chí...- Giăng A-đam nói... ngọn gió lướt qua nó, tiếng từ trong trái tim Pê-đrô Ba-la nói... Cũng là nét nhạc bài hát của một người đen: