Gã Mèo kể lại rằng mụ gái già đúng là nạm vàng. Đó là mụn con út của một gia đình giàu có, xấu gái và nóng tính, mụ ta có lẽ khoảng bốn mươi lăm tuổi. Tiếng đồn đại lan truyền trong nhà mụ có một gian phòng đầy những đồ bằng vàng, các loại ngọc quý và những đồ trang sức gia bảo tích trữ qua các thế hệ góp lại. Pê-đrô Ba-la cho rằng đây đúng là dịp hiếm có để kiếm ít tiền xài. Gông-gia-lê, thằng cha cầm đồ cho vay ở số “11” vẫn xì tiền để lấy những đồ vật loại đó. Nó hỏi Cẳng Nhũn.
- Mày có đủ tài mà lọt vào nhà con mụ chứ?
- Được, tớ làm thừa!...
- Sau đó, chúng tớ, bọn này sẽ kéo đến…
Tất cả bọn cười vang trong nhà kho. Gã Mèo đi ra, đến với Đan-va. Cẳng-Nhũn tuyên bố:
- Sáng mai tớ sẽ tìm đến chỗ đó?
Mụ gái già mở cửa, mụ chỉ có một người đầy tớ. Một bà già đen đã từ năm chục năm vẫn hầu hạ trong gia đình và hình như cũng nằm trong tài sản hương hỏa. Mụ già ngắm nghía Cẳng-Nhũn một cách rất cao đạo và hỏi nó:
- Vậy chứ thằng bé mày muốn gì?
- Cháu là một đứa trẻ mồ côi nghèo khổ tàn tật,- và nó giơ cái chân dệt ra- Cháu không có ý muốn kiếm ăn bằng trộm cắp hoặc đi ăn xin. Không hiểu quý bà có công việc gì cho cháu làm không. Cháu có thể đi mua bán vặt, nhận hàng…
Mụ gái già không rời mắt khỏi nó. Một thằng con trai mới lớn… Không phải là lòng nhân từ đã nhắc cho mụ mấy tiếng ấy. Đó là lời kêu của tình dục đương bật ra những tiếng gào cuối cùng. Chẳng còn mấy thời gian nữa, cái nữ tính của mụ sẽ trở nên vô dụng với mụ và các thầy thuốc đã đoán chắc rằng đến lúc đó thì chứng thần kinh thác loạn của mụ sẽ chấm dứt. Cũng đã rất lâu về trước, hồi đó mụ vẫn còn cái vẻ thanh xuân, trong nhà lại có một thằng bé để sai đi mua bán vặt, đúng là món bổng trời cho… Nhưng người anh của mụ đã bắt gặp cái chuyện đó, và đuổi ngay thằng bé ra khỏi nhà. Bây giờ ông anh đã qua đời và một đứa con trai khác lại bỗng đâu đến xin được ở để mua bán vặt…
- Cũng được.
Mụ bảo thằng bé đi tắm. Buổi chiều, mụ đưa cho nó một ít tiền đi mua mấy món vặt và một bộ quần áo cho nó. Cẳng-Nhũn đã tìm cách tính gian và ăn bớt được một ngàn hai trăm rét vào món đó. Nó nghĩ thầm: Ở đây, mình có thể xà xẻo được.
Trong nhà bếp, bà già đen kể lại, lóng ngóng, những câu chuyện đời xưa. Muốn làm sao nắm cho được sự tin cậy của bà già, Cẳng-Nhũn lắng nghe, cố tỏ vẻ say sưa thích thú. Nhưng khi nó lân la hỏi chuyện mà gợi đến những đồ vàng bạc, bà già đen im như thóc. Cẳng-Nhũn cũng không xoắn xuýt. Biết giữ cho kiên nhẫn, điều đó đã từ lâu là trách nhiệm của nó. Trong phòng khách, mụ gái già thêu kiểu mũi chữ thập trên một tấm thảm, và ngắm nhìn Cẳng-Nhũn qua cửa ra vào, chú ý nồng nàn. Khuôn mặt xấu xí nhưng có thể là bắt đầu đi vào tuổi già thì vẫn còn vớt vát được một sức hấp dẫn nào đó. Mụ gái già gọi Cẳng-Nhũn lên và chỉ cho nó xem cái công trình mụ đương bỏ sức vào. Trong khi nó đương để ý ngắm nghía, mụ ta cúi xuống, nó nhác thấy cặp vú núng nính của mụ. Nhưng nó không hề nghĩ rằng mụ phô bày cặp vú trước mắt nó là có dụng ý. Nó khen cái công trình thêu đó rất đẹp và nói thêm:
- Bà quả thật là rất khéo tay…
Xem ra, nó có vẻ là một đứa trẻ có giáo dục. Mặc dầu cái chân nó tàn tật và vẻ mặt nó xấu trai. Mụ gái già vẫn nhận thấy nó đẹp. Tất nhiên, có lẽ non tuổi đi một chút thì tốt hơn. Nhưng mà ngay cả như thế này… Lại một lần nữa, mụ cúi xuống, phô bày cặp vú cho Cẳng-Nhũn thấy. Thằng này, không thể nào tưởng tượng được là mụ già muốn gợi tình nó, đã quay mặt qua phía khác. Khi nó khen lại lần chót cái công trình thêu của mụ, mụ đưa bàn tay vuốt ve nó:
- Cám ơn con.- Mụ nói với nó và giọng mụ sao mà đắm đuối.
Bà già đen trải một tấm nệm dày trong phòng ăn cho Cẳng-Nhũn. Bà ấy phủ lên đó một tấm vải trải giường, đặt một chiếc gối. Mụ gái già đi ngồi lê tại nhà một bà bạn cùng phố và khi mụ trở về nhà, Cẳng-Ngũn đã nằm ngủ. Nó nghe thấy mụ chào từ biệt một người nào đó:
- Xin lỗi đã làm phiền phải đưa một mụ gái già độc thân về nhà mụ>
- Đô-na Giô-a-na! Xin bà đừng nói như thế.
Mụ vào nhà, đóng cửa lớn trông ra đường phố, quay một vòng khóa. Bà già đen đã về cái buồng bà ấy thường nằm ngủ. Mụ thở dài và đi về phòng riêng.
Trong nhà, đèn lửa đều đã tắt hết. Và, tuy rằng lúc này vẫn còn là quá sớm với nó, vốn quen thức rất khuya ở nhà kho. Cẳng-Nhũn đã chìm vào trong giấc ngủ.
Cũng bở thế nên nó không biết được là khoảng mấy giờ thì mụ gái già lần đến. Nó cảm giác một bàn tay vuốt ve mái tóc nó và nó nghĩ rằng đó là một giấc mơ êm ái. Bàn tay vuốt xuôi xuống, xoa đi xoa lại trên ngực nó, trên bụng nó, một cách dịu dàng. Cẳng-Nhũn đã tỉnh hẳn, nhưng nó vẫn không mở mắt. Mụ già mắc áo sơ mi ngủ, mụ vén áo ngủ cầm bàn tay Cẳng Nhũn mà đặt lên người mụ. Thằng này áp sát vào mụ. Nó muốn nói cái gì đó nhưng mụ đã đặt ngón tay lên miệng nó và đưa tay chỉ phía bếp:
- Bà già có thể nghe thấy đấy!
Mụ nói thêm, thì thào:
- Con sẽ ngoan ngoãn với ta, phải không nào?
Mụ nằm sát sạt vào nó và lột quần nó ra:
Ban ngày, nó đối đáp vô lễ với Giô-a-na, nó nói với mụ lời lẽ thô bạo, mụ gái già phải khóc lên. Nó nhiếc mụ là gái già, nói thẳng với mụ rằng nó sẽ bỏ đi.
Mụ gái già cho nó nhiều tiền để nó ở lại. Nhưng đâu phải vì tiền mà nó nán lại. Nó nán lại là vì sự thèm muốn níu giữ nó. Bây giờ nó đã biết rõ được cái chìa khóa mở cửa gian phòng Giô-a-na cất giữ vàng ngọc của mụ. Nó biết phải làm thế nào để lấy được chiếc chìa khóa ấy mà đưa cho các hảo hán nơi Trảng cát. Nhưng mà sự thèm muốn giữ nó ở lại đây, bên đôi vú và cặp đùi mụ gái già, vừa tầm bàn tay mụ gái già lần tới.
Thằng bé suốt cả đời chỉ có không may mắn về yêu đương. Mỗi khi nó tìm cách chiếm được một con bé đen trên trảng cát, kết quả bao giờ cũng là sự giúp đỡ của những đứa khác, bao giờ cũng là nhờ vào sức mạnh. Chẳng đứa con gái nào chịu để ý đến nó, thỉnh cầu nó qua mắt nhìn. Nhiều đứa khác có xấu xí đấy, nhưng nó thì lại bị xa lánh bởi cái chân dệt của nó, và cái dáng đi của nó cứ gợi lên kiểu cua bò. Vả chăng cuối cùng thì nó tự chuốc lấy ác cảm và tự gây cái thói quen chiếm lấy những con bé đen bằng sức mạnh của cườm tay. Và bây giờ thì lại là một người đàn bà trắng và lắm của đến với nó, đã già và khá xấu gái, đúng là như vậy, nhưng vẫn còn ngon chán, và nó đã ngủ với mụ.
Suốt cả ngày, Cẳng-Nhũn chán ghét mụ gái già, tự oán ghét cả chính mình, oán ghét tất cả mọi người.
Pê-đrô Ba-la đến cật vấn về sự chậm trễ. Cẳng-Nhũn đã có quá đủ thì giờ để nắm được mọi điều bí mật trong ngôi nhà. Cẳng-Nhũn chẳng còn có cái gì để khất lần và hứa sẽ không để chậm nữa. Và, đêm đó, trận giáp chiến của tình yêu lại còn dữ dội hơn nhiều. Mụ gái già rền rĩ, thu nhặt những mẩu vụn tình yêu của mụ. Nhưng mụ không hề chịu nhượng bộ vì “danh giá” của mụ. Và tình cảnh đó đã đem lại cho Cẳng-Nhũn đủ mạnh dạn để chuồn đi với chiếc chìa khoá.
Mụ già mong đợi nó để làm tình, hoàn toàn giống như một người vợ bị chồng bỏ rơi. Mụ ta khóc lóc kêu than. Người tình của mụ không hề xuất hiện và ngay mụ ta thì mụ ta cũng muốn có chút gì để dành dùng dần, hoàn toàn cũng giống những người đàn bà ngoài kia, trẻ và ăn mặc sang trọng đương qua lại trên đường phố.
Nhưng vụ trộm đã kích cho mụ già nổi tam bành. Bởi vì mụ nghĩ ra rằng Cẳng-Nhũn mà có yêu mụ qua tất cả những đêm dài của sa đọa - chỉ là để lấy cắp của mụ. Niềm khát khao yêu đương của mụ bị xúc phạm. Điều đó cũng giống như là người ta đã nhổ thẳng vào mặt mụ mà dè bỉu cái xấu xí của mụ. Mụ khóc, và không còn rền rĩ cái bản tình ca của mụ nữa. Bây giờ mà bắt gặp Cẳng-Nhũn, mụ tự cảm thấy có đủ can đảm bóp cổ mổ hầu thằng bé. Bởi vì người ta đã xoay chuyển tình yêu của mụ thành trò cười, nỗi khát khao tình yêu đã thiêu đốt máu trong người mụ. Và nỗi khổ của mụ lại càng lớn hơn nhiều sau suốt cả một tuần lễ trọn vẹn mụ đã được cảm thấy hạnh phúc tràn trề ở những mẩu vụn đã nhặt nhạnh. Mụ lăn lộn trên mặt đất trong một cơn kích động thần kinh.
Trong nhà kho, Cẳng-Nhũn vừa cười vừa kể lại câu chuyện hay ho của nó, nhưng từ trong thâm tâm của chính nó, nó biết rằng mụ gái già đã làm từ nay còn tệ hại hơn trước kia nó đã tệ hại thế nào, và mụ ta đã tăng thêm vào cái nỗi oán hận vẫn âm ỉ ở trong tim nó, cái sức nặng của những nết hư tật xấu của nó. Từ nay, một sự thèm khát không được thoả mãn cứ ám ảnh nó, đêm nào cũng vậy. Một sự khát khao cứ xua đuổi giấc ngủ và làm cho nó phát điên lên tột bực.
