Linh mục Giô-dê Pê-đrô muốn đưa ra cái vẻ mặt của một kẻ ngớ ngẩn. Nhưng sự tinh quái đã lấn át ở ông mất sự thông minh và đúng lúc đó ông nghĩ đến những Hảo hán nơi Trảng cát. V tu sĩ mỉm cười kín đáo:

- Tôi đồ rằng ông đã biết rõ là về chuyện gì rồi…

Linh mục nhìn ông ta với đôi mắt mở to, nhưng ngay lúc đó ông cúi đầu xuống:

- Thưa, chắc chỉ có về bọn trẻ con…

- Kẻ có tội không thể che giấu được tội lỗi của mình. Nó lộ rõ trong sâu kín ngay lương tâm của người đó… - Và giọng nói của vị tu sĩ đã mất đi cái nét dịu dàng trước đó.

Linh mục Giô-dê Pê-đrô lắng nghe mà kinh hoảng. Đó chính là cái điều ông lo ngại. Bề trên của ông, những con người có khá đầy đủ trí thông minh để thấu hiểu ý muốn của Chúa, đã không thể thun tình với ông về những phương pháp ông đã sử dụng đối với những Hảo hán nơi Trảng cát. Một nỗi sợ hãi dâng lên trong ông, nói cho đúng thì không phải đó là sợ hãi vị tu sĩ, sợ hãi đối với Tòa Tổng Giám mục, mà lại là sợ hãi vì đã xúc phạm đến Chúa. Và cho tới cả đôi bàn tay ông thì đương run khe khẽ

Giọng nói của vị tu sĩ đã trở lại cái nét dịu dàng. Đó đúng là, hình như thế, tiếng nói của một người đàn bà, êm dịu và ngọt ngào, nhưng là một người đàn bà nhất định từ chối một người đàn ông, không chịu ban cho anh ta những cái vuốt ve của mình:

- Đã có quá nhiều những lời khiếu nại đến với chúng tôi, linh mục Giô-dê Pê-đrô ạ. Tòa Tổng GIám mục đã làm ngơ bỏ qua với hi vọng rằng ông sẽ nhận ra tội lỗi của mình và ông sẽ sửa chữa…

Đôi mắt nghiêm nghị, ông ta nhìn thẳng vào ông linh mục, Giô-dê Pê-đrô cúi đầu.

- Cách đây không lâu, bà quả phụ Xốt có phàn nàn, trên một quảng trường, ông đã ủng hộ một bầy những quân vô lại đương la ó bà ta. Hơn thế nữa, ông lại còn xui bọn vô lại la ó bà ấy… Ông có cần nói gì về việc đó không, thưa Cha?

- Việc đó không đúng là như thế, thưa ngài tu sĩ.

- Ông muốn nói rằng bà quụ ấy nói dối?

Đôi mắt ông ta chĩa thẳng vào ông linh mục. Nhưng lần này, Giô-dê Pê-đrô không cúi đầu, và chỉ có việc nhắc lại:

- Điều bà ấy nói là không đúng sự thật…

- Ông cũng biết rằng bà quả phụ Xăng-tốt là một trong những người bảo trợ tốt nhất của giáo hội ở Ba-hi-a. Ông không được biết những tặng phẩm của bà ấy ư?

- Tôi có thể kể lại việc đó để Ngài biết.

- Xin đừng ngắt lời tôi… Vậy ra người ta không dạy bảo ở chủng viện cho ông là phải nhún nhng và kính cẩn đối với bề trên của ông hay sao? Và mặc dầu ông đã không phải là một người học trò vào hạng ưu…

Linh mục Giô-dê Pê-đrô biết rõ điều đó. Cũng chẳng cần thiết phải nhắc lại với ông ta rằng ông chỉ là một trong số những học sinh tồi t về mặt học hành. Cũng do chính cái lý do ấy mà ông đã lo ngại biết bao nhiêu là đã có tội, là đã xúc phạm Chúa. Ngài tu sĩ hẳn phải là có lý, ông ta vô cùng thông minh hơn, ông ta vô cùng gần gũi với Chúa hơn, Chúa chính là trí thông minh tuyệt đỉnh.

Vị tu sĩ đưa bàn tay phác một cử chỉ có ý nghĩa là ông tạm dẹp ra xa cái sự cố xảy ra với bà quả phụ vàọng nói của ông lại trở lại dịu dàng ngay.

- Tuy nhiên, bây giờ, có một điều còn trầm trọng hơn nhiều. Vì hành động sai trái của ông, thưa Cha, Tòa Tổng Giám mục đã bị các nhà chức trách phiền nhiễu. Ông có hiểu ông đã làm điều gì không? Ông biết chứ?

Ông linh mục không kiếm cách chối cãi:

- Đó là trường hợp cái thằng bé đậu mùa ấy?

- Một thằng bé bị đậu mùa, vâng thưa ông, và chính ông đã giấu giếm không cho nhà chức trách y tế biết cái trường hợp ấy…

Cha Giô-dê Pê-đrô có niềm tin vào lòng nhân hậu của Chúa biết bao lần, ông đã nghĩ rằng Chúa chấp thuận việc ông đã làm. Giờ đây ông vẫn nghĩ như thế, ý nghĩ đó đã làm trái tim ông căng lên vì hối hận. Ông vươn thẳng người lên, cố tình nhìn thẳng vào vị tu sĩ:

- Thưa Đức Cha, ngài có biết khu cách ly là cái gì không?

Vị tu sĩ không trả lời.

- Thưa rằng: hiếm hoi vô cùng là người nào đó đã từ đấy mà quay trở về được. Huốồ là một đứa trẻ… đưa một đứa trẻ đến đó, tức là phạm vào một vụ giết người.

- Cái đó không liên quan gì đến chúng ta - Vị tu sĩ trả lời với giọng vô tình nhưng đầy căng sức quyết đoán - Cái đó là việc của cơ quan y tế, nhưng nhiệmụ của chúng ta là tôn trọng pháp luật.

- Ngay cả những khi mà những điều luật đó xúc phạm đến điều luật về lòng nhân hậu của Chúa?

− Thế ông đã biết được gì về lòng nhân hậu của Chúa. Trí lực của ông thuộc loại to lớn mức nào đ mà thấu suốt được những an bài của Chúa? Con quỷ kiêu căng đã chiếm lĩnh mất ông đi rồi đó hay sao?

Linh mục Giô-dê Pê-đrô cố gắng giải thích:

- Tôi biết rẳng tôi là một linh mục dốt nát và không xứng đáng được phụng sự Chúa. Nhưng những đứa trẻ ấy kột ai đoái hoài đến chúng nó. Tôi đã có ý định…

- Ý định tốt không thể xóa bỏ được tội lỗi của những hành động xấu xa. Vị tu sĩ cắt ngang bằng một giọng hết sức dịu dàng lời mở đầu của bài diễn từ.

Lại một lần nữa, linh mục Giô-dê Pê-đrô cảm thấy sự nghi hoặc xâm chiếm ông, nhưng ông hiến dâng suy tư của mình lên phía Chúa và ông lại trở lại vững vàng với niềm tin của mình.

- Những hành động ấy liệu đã đúng là xấu xa chưa?

Đó chỉ là một số những đa trẻ, chúng nó chưa hề bao giờ được nghe nói một cách nghiêm chỉnh về Chúa nhân hậu. Chúng nó lẫn lộn Đức Chúa Trời với những vị thánh thần của người đen, chẳng có một ý niệm gì về tôn giáo. Tôi muốn xem thử liệu có thể cứu nổi được những linh hồn ấy không!

- Tôi đã nói rõ với ông rằng những ý định của ông thật là tốt nhưng những việc làm của ông thì lại không khớp với những ý định đó…

- Ấy chỉ vì Đức Cha không biết rõ những đứa trẻ ấy… (vị tu sĩ nhìn ông thật là nghiêm khắc). Đó là những ứa trẻ hoàn toàn giống như người lớn, chúng hiểu biết tất cả về cuộc sống, tất cả. Phải xử sự với chúng có cung cách, có những nhân nhượng đối với chúng.

- Chính vì thế mà ông tuân theo những ý muốn của chúng?

- Đôi lúc tôi cũng phải làm như t để đi đến được một kết quả tốt.

- Ông câu kết với chúng, về những vụ ăn cắp, những tội ác của những quân gian xảo ấy…

- Phải chăng đó là tội lỗi do chúng gây nên? - Ông “Cha cố” nhớ lại Giăng A-đam - Hỏi nào có ai chăm sóc chúng? Ai dạy dỗ chúng? Ai chúng? Chúng nhận được sự trìu mến nào? Ông nói hăng lên trong lúc vị tu sĩ lại càng tránh ra xa thêm và nhìn chằm chằm vào ông với đôi mắt nhỏ nghiêm khắc.

- Chúng nó ăn cắp để có cái ăn, bởi vì tất cả những người giàu sang kia họ có thừa tiền để vứt qua cửa sổ, để đem cho nhà thờ, mà họ không h nhớ lại rằng trên thế gian này đương có những trẻ nhỏ bị đói khát… Vậy thì ai là kẻ gây nên tội…

- Ông im ngay đi - Giọng của vị tu sĩ sặc đẫm quyền uy - Bất cứ ai mà nghe ông nói lúc này đều phải coi ông như một tên cộng sản. Và điều đó cũng không phải là khó. Sống giữa cái đám vôại ấy, hẳn ông đã chuyển những lời lẽ của chúng thành của chính ông… Ông là một tay cộng sản, một kẻ thù của Nhà thờ.

Vị linh mục nhìn ông ta, hết vía. Người tu sĩ đứng yên, giơ tay lên bên trên ông linh mục:

- Cầu mong Chúa hãy rủ lòng nhân hậu tha thứ cho việc làm và lời lẽ của ông. Ông đã xúc phạm đến Chúa và đến Nhà thờ. Ông đã làm ô danh chiếc áo hành lễ ông mặc, vi phạm những luật lệ của Nhà thờ và những điều luật của Nhà nước. Và cũng chính vì lẽ đó mà chúng tôi tự thấy bất đắc dĩ chưa giao cho ông sớm như dự định cái giáo phận mà ông đươngết sức mong đợi. Ông có thể ra về (và lúc này giọng vị tu sĩ trở lại dịu dàng hết mức, nhưng là một kiểu dịu dàng trong đó ló ra một quyết đinh, cái kiểu dịu dàng không chấp nhận sự phản kháng). Hãy sám hối về những tội lỗi của ông, hãy tự hiến dâng những con chiên của ngôi thánh đường hiện ông được trực thuộc và hãy quên đi những tư tưởng cộng sản, không thì chúng tôi bắt buộc sẽ phải có những biện pháp nghiêm khắc hơn. Hãy nhớ rằng trí thông minh của ông thì thật quá xoàng và ông làm sao mà thấu suốt được những ý định của Chúa…

Ông ta quayưng lại với ông linh mục và sửa soạn đi ra. Linh mục Giô-dê Pê-đrô tiến hai bước về phía ông ta, nói với giọng nghẹn ngào:

- Đã tới mức có hẳn một đứa trẻ ấy muốn được trở thành linh mục…

Vị tu sĩ quay lại:

- Cuộc gặp thế là xong, cha Giô-dê Pê-đrô ạ. Ông có thể trở lui và cầu Chúa giúp cho ông biết suy nghĩ thanh khiết hơn…

Nhưng ông linh mục cứ ngồi đó im lìm, tìm kiếm một vài khoảnh khắc để nói một cái gì đó. Nhưng ông không nói gì cả, ông cứ như là mụ đi, trân trân ngó vào cái cửa lớn vị tu sĩ vừa đi ra qua đó. Hiện tại, ông không sao tìm ra cách n định tư tưởng cho mình được. Trông ông đến khôi hài với bàn tay vẫn đương duỗi dài ra, thân hình nghiêng hẳn về một bên, chiếc áo thụng bẩn và đã vá, đôi mắt mở to tràn đầy kinh hoảng, đôi môi run run như là cứ muốn nói cái gì. Những bức diềm che nặng nề ngăn cản ánh sáng lọt vào trong phòng. Ông linh mục bước chậm chạp trong bóng tối ấy.

Một tay cộng sản… Trong đường phố, một dàn nhạc lưu động và tuy vậy vẫn rất hài hòa, dạo một bài van-xơ cổ xưa.

Tôi đành phận thiếu niềm vui, Thượng đế, Chúa của tôi.

Ông linh mc đứng tựa vào bức tường. Vị tu sĩ đã có nói là ông làm sao hiểu được những sự an bài của Chúa. Ông chẳng có lấy một chút đỉnh thông minh, ông ăn nói cứ như một người cộng sản. Chính là cái lời nói đó nó ám ảnh linh mục hơn cả. Từ trên tất cả các bục giảng, các vịc đều đã lớn tiếng chống lại cái điều lời đó nói. Và bây giờ, ông ta… vị tu sĩ thì vô cùng thông minh đã được gần gũi Chúa, ông ta quả là dễ dàng thấu suốt tiếng nói của Chúa. Còn ông, ông lại sa vào sự lầm lẫn, ông đã mất đi hai năm với biết bao công sức. Ông đã nghĩ đến đưa bao nhiêu là trẻ con đến vớihững đứa trẻ lầm lạc… lẽ nào chúng sẽ là tội phạm! Hãy để cho chúng đến với tôi, những đứa trẻ nhỏ… Chúa Ki-tô… đó là một gương mặt huy hoàng và trẻ. Ngay các vị linh mục cũng đã có nói về Người rằng đó là một nhà cách mạng. Chính Người cũng yêu quý trẻ con… bất hạnh cho mộười nào làm điều xấu đối với một đứa trẻ… bà quả phụ Xăng-tốt vốn là một người bảo trợ của Nhà thờ… phải chăng vì lẽ đó mà ngay cả bà ấy cũng thấu suốt tiếng nói của Chúa? Hai năm trời mất phí.. ông đã có những nhân nhượng đúng, ông đã làm như thế... khác đi,ử hỏi làm thế nào mà đối xử với những Hảo hán nơi Trảng cát… đó không phải là những đứa trẻ như những đứa trẻ khác... chúng nó hiểu biết nhưng không sót thứ gì, cho tới cả những bí mật các giới nam nữ... Chúng nó không khác người lớn tuy rằng chúng đng chỉ là những đứa trẻ... không thể nào lại xử sự với chúng cũng như với những đứa trẻ được đến trường trung học những người Cơ-đốc giáo, chịu lễ ban thánh thể đầu tiên. Những đứa này có một người mẹ, mộười cha, những anh em, những người rửa tội và mọi thứ để mặc, để ăn, đều có đầy đủ...nhưng đâu phải ông là người có thể đưa ra bài học cho ngài tu sĩ... vị tu sĩ kia hiểu tất cả, ông ta thông minh tột bực. Ông ta nghe được thấu suốt tiếng nói của Chúa... ông ta rấần gũi Chúa. Còn ông thì ông không thuộc vào hạng những học viên xuất sắc nhất… ông chỉ thuộc hạng tồi nhất... Chúa đâu có nói với một linh mục ngu dốt... Ông nghe theo Giăng A-đam... một người cộng sản như Giăng A-đam... nhưng mà những người cộng sản đều là những kẻ ác dữ, hốn xóa bỏ sạch trơn tất cả...Giăng A-đam là một con người tốt... một người cộng sản.. và Chúa Ki-tô? Không, ông không thể nào nghĩ được rằng Chúa Ki-tô lại có thể là người cộng sản… vị tu sĩ chắc phải biết điều đó hơn là một linh mục nghèo khốn mặc áo thẩn… vị tu sĩ thì thông minh và Chúa là tuyệt đỉnh thông minh... Mạch-Nha muốn trở thành linh mục. Nó muốn trở thành linh mục, đúng thế, thiện hướng ấy của nó là chân thành. Nhưng nó phạm tội hằng ngày, nó ăn cắp, nó cướp giật. Đâu phải tội lỗi là do chúng nó... ông ăn nói như một người cộng sản... ti sao con người kia lại đi trong một chiếc xe hơi, lại hút một điếu xì gà? Ông ăn nói như người cộng sản. Vị tu sĩ đã nói thế. Liệu chừng Chúa có tha thứ cho ông không?

Linh mục Giô-đê Pê-đrô dựa vào bức tường, những nốt nhạc cuối cùng của dàn nhạc từ xa vẳng đến tai ông. ắt linh mục mở to trừng trừng.

“Đúng đấy, cha Giô-đê Pê-đrô, cũng có những lúc Chúa nói với những kẻ ngu độn nhất. Với những kẻ ngu độn nhất... ông là kẻ ngu độn… nhưng mà lạy Chúa tôi, hãy lắng nghe tôi... đó là những đứa trẻ khốn nghèo... liệu chúng nó hiểu gì, chúng nó, về cái tốt và cái ấu? Nếu chẳng bao giờ có một ai bày dạy điều gì cho chúng. Có bao giờ chúng được cảm giác có bàn tay một người mẹ đặt trên đầu, có bao giờ chúng được nghe những lời nói thân thương một người bố. Lạy chúa tôi, chúng đâu có hiểu điều chúng làm... chính bởi lẽ đó mà tôi đã cùng đi với chúng, tôi đã thường làm cái điều mà chúng ốn... ”

Vị linh mục chắp hai bàn tay, giơ cao hướng lên trời.

“Phải chăng một người cộng sản xử sự theo cách đó? Đem đến chút đỉnh hơi sức cho những linh mục bé bỏng ấy. Cứu vớt chúng, nâng cao số phận chúng. Trước ngày đó, từ trong cái bn chúng nó chỉ có nảy sinh những tên ăn cướp, những đứa móc túi, những tụi ma-cô, những đứa tốt nhất thì cũng là quân vô lại lang thang... cái nghề nghiệp xứng đáng nhất... và người ta lại muốn từ trong bọn chúng nó chuyển ra những con người ham quen lao động, lương thiện, chững chạc… cứ làải đi từng chút từng chút... từ Nhà trừng giới, chúng nó đi ra lại tồi tệ hơn... không phải là nhờ vào một sự trừng phạt tàn bạo, lạy chúa tôi, xin hãy nghe tôi... nơi đó, sự trừng phạt quả là tàn bạo... chỉ có thể với đức kiên nhẫn, lòng nhân ái... Chúa Ki-tô cũng đã nghĩ như vậy... vì sao lư là một người cộng sản?... Chúa có thể nói với một kẻ ngu độn... bỏ rơi những đứa trẻ... giáo phận thế là mất... mẹ già sẽ khóc âm thầm và công ăn việc làm của cô em ở trường Sư phạm? Cô ấy cũng vậy muốn dạy dỗ bn trẻ con... nhưng rồi sẽ là những đứa trẻ khác, những đứa trẻ có những quyển sách, một ông bố, một bà mẹ... những đứa trẻ này sẽ không thể giống như những đứa trẻ bị bỏ rơi kia trong đường phố, nằm ngủ dưới ánh trăng dưới gầm cầu, trong những nhà kho... ông không thể bỏ rơi chúng nó. Chúa nhân hậu sẽ đứng về phía nào? Phía vị tu sĩ hay là phía người linh mục khốn khổ? Bà quả phụ... Không, Chúa nhân hậu đứng cùng với ông linh mục.. Chúa là cùng với ông linh mục... con quả là quá ngu độn để có thể nghe thấu sut lời của chúa nhân hậu (ông đứng náu phía sau cửa lớn một nhà thờ), nhưng cũng nhiều lúc, Chúa nhân hậu nói với những kẻ ngu độn...(ông bước ra khỏi cửa lớn nhà thờ, tiếp tục đi men những bức tường). Ông sẽ cứ tiếp tục việc đã làm, đúng thế. Nu ông có sa vào sự nhầm lẫn, Chúa sẽ tha thứ cho ông... những ý định tốt không xóa bỏ được tội lỗi từ những việc làm xấu xa... nhưng Chúa là tuyệt đỉnh nhân hậu... ông sẽ cứ tiếp tục... từ những Hảo hán nơi Trảng cát, đâu phải chỉ đi ra có quânu manh... và như thế thì phải chăng cũng là một niềm vui lớn đối với Chúa Ki-tô? Đúng thế, Chúa Ki-tô đã mỉm cười. Đó là một gương mặt huy hoàng. Chúa đã mỉm cười với cha Pê-đrô. Cảm ơn, lạy Chúa tôi, xin cảm tạ người. ”

Ông linh mục quỳ xuống ngay trên đường phố, giơ cao hai tay hướng lên trời. Nhưng ông thấy mọi người đương mỉm cười. Ông vội đứng dậy, kinh hoảng và quá xấu hổ, ông nhảy vội lên một toa tàu điện.