Tờ Nhật báo buổi chiều đăng bản tin ở ngay trang đầu với tiêu đề bằng chữ hoa chạy dài suốt trang báo: ĐÃ TÓM ĐƯỢC TÊN CẦM ĐẦU CÁC HẢO HÁN NƠI TRẢNG CÁT.

Tiếp sau là những tiêu đề và bên dưới người ta nhận ra một bức ảnh Pê-đrô Ba-la, Đô-ra, Giô-ao Gộc, Cẳng-Nhũn, Gã-Mèo bị vây kín giữa những đám lính và thanh tra cảnh sát.

MỘT ĐỨA CON GÁI TRONG BỌN - CÂU CHUYỆN VỀ NÓ - VIỆC NHẬN NÓ VÀO MỘT TRẠI TRẺ MỒ CÔI - TÊN CẦM ĐẦU NHỮNG HẢO HÁN NƠI TRẢNG CÁT LÀ CON TRAI MỘT CÔNG NHÂN ĐÌNH CÔNG - NHỮNG TÊN KHÁC ĐÃ TÌM ĐƯỢC CÁCH TRỐN THOÁT - NHÀ TRỪNG GIỚI SẼ GIÚP CHÚNG VƯƠN LÊN, VỊ GIÁM ĐỐC KHẲNG ĐỊNH.>

Bên dưới bức ảnh, người ta đọc lời ghi chú sau đây: “Sau khi cả cái băng này bị tóm cổ, tên cầm đầu những tên cướp ấy gây ra một sự giằng co và một sự lộn xộn tới mức mà hầu hết những tên vô lại đã bị tóm cổ đều tìm được cách trốn thoát nhân cái vụ lộn xộn ấy. Bạn đọc có thể nhìn thấy trên bức ảnh tên cầm đầu, có đánh dấu chữ thập và bên cạnh nó, Đô-ra, đứa con gái táo tợn trong bọn vô lại Ba-hi-a”.

Tiếp theo là bài báo:

“Hôm qua, cảnh sát Ba-hi-a đã thắng một điểm. Họ đã đạt mục tiêu bắt được cái toán những vị thành niên phạm pháp được biết đến với cái tên Hảo hán nơi Trảng cát. Ít nhất cũng đã hơn một lần, bản báo đã bày tỏ nỗi lo lắng về cái vấn đề xoay quanh những đứa trẻ ấy đương sống trong các đường phố, tự liệu lấy thân. Đã nhiều lần rồi, chúng tôi cũng đã thông báo tin tức những vụ cướp bóc do chính cái bọn ấy thực hiện. Thành phố, đúng là như thế, sống trong sự khủng hoảng triền miên mà những đứa trẻ ấy đã gây đến cho nó, và không một ai biết được cái hang ổ của chúng và ngay cả tên cầm đầu cũng không biết là ai. Cách đây chừng vài ba tháng, bản báo đã có dịp đăng những bức thư của Ngài Cảnh sát trưởng, của Ngài Chánh án xét xử trẻ vị thành niên, và của Ngài Giám đốc Nhà Trừng giới Ba-hi-a về vấn đề này. Mỗi vị đều hứa đẩy mạnh chiến dịch chống những trẻ vị thành niên phạm pháp, và đặc biệt là đối với “Những hảo hán nơi Trảng cát”.

Cái chiến dịch nổi tiếng vô cùng ấy đã gặt hái được những kết quả bước đầu ngày hôm qua, được biết đó là việc bắt giữ tên cầm đầu của cái băng ấy và nhiều tên trong số những phụ tá của hắn, trong đó có một đứa con gái nhỏ. Thật là không may, nhờ một sự lừa gạt thông minh của Pê-đrô Ba-la, tên cầm đầu cái băng, bọn kia đã tìm cách chuồn được thoát khỏi tay lực lượng cảnh sát. Dù sao chăng nữa, lực lượng cảnh sát cũng đã tiến được một bước dài ở chỗ đã tóm được tên cầm đầu và nàng thơ lãng mạn của trộm cắp, Đô-ra, một gương mặt hết sức lý thú của loại con gái vị thành niên phạm pháp. Tiếp sau những lời bình luận trên, bản báo xin tường thuật câu chuyện bắt giữ ấy”.

MƯU ĐỒ VỤ TRỘM

Ngày hôm qua, vào khoảng cuối chiều, năm thằng con trai và một con bé đã lọt được vào dinh cơ của Tiến sĩ An-xi-bi-a-đơ Mê-nê-xét, ở con đường dốc Xảo-Ben-tô. Vậy nhưng chúng đã bị người con trai chủ nhà, sinh viên y khoa, cho vào “xiếc”: anh ta đã lặng lẽ để cho chúng lần mò vào một gian phòng rồi đứng ngoài khóa trái cửa lại. Ngay lập tức anh ta gọi cảnh sát và giao bọn chúng cho họ.

Phóng viên Nhật báo buổi chiều nắm bắt được sự việc này đã lập tức đến nhà tiến sĩ An-xi-bi-a-đơ. Vừa đặt chân tới, phóng viên bản báo đã chạm trán những trẻ vị thành niên đương bị giải đến sở cảnh sát. Chúng tôi đã yêu cầu ngay được phép chụp một bức ảnh cái nhóm ấy. Rất thân tình, cảnh sát vui lòng ngay việc đó: Thế rồi, đúng vào cái lúc mà người nhiếp ảnh đã hoàn tất việc bật ánh ma-nhê và chụp bức ảnh. Pê-đrô Ba-la, tên cầm đầu ghê gớm của những “Hảo hán nơi Trảng cát” gây ngay chuyện.

VIỆC TRỐN THOÁT

Bằng một sự lanh lẹ khác thường, Pê-đrô Ba-la vòng khỏi đôi cánh tay của viên thanh tra đương nắm giữ nó, và với một đường võ Ca-pô-ây-ra đánh ngã luôn ông này. Thế nhưng nó lại không chạy trốn. Hiển nhiên là những người lính và thanh tra khác nhảy ùa tới để ngăn không cho nó chạy trốn. Thế là, chỉ qua đó, ta mới hiểu được mánh lới của tên cầm đầu những “Hảo hán nơi Trảng cát” bởi vì tên

này ra lệnh cho đồng bọn:

- Quân ta! Phới đi!

Chỉ còn một người lính lúc đó đứng gần bọn kia, và một đứa trong bọn, đến lượt nó, chớp nhoáng quật ngã nhào người lính cũng bằng một đường võ Ca-pô-ây-ra. Và chúng lao theo con đường dốc núi.

TẠI SỞ CẢNH SÁT

Chúng tôi đã có ý muốn, ngay tại sở cảnh sát, nghe Pê-đrô Ba-la khai. Nhưng thằng này không hề có ý hé ra cho chúng tôi biết cái hang ổ các Hảo hán nơi Trảng cát ngủ đêm và cất giấu những thứ chúng đã trộm cắp được. Và các nhà chức trách cũng không hơn gì. Nó cho chúng tôi biết, mà cũng chỉ chừng đó thôi, tên nó và là con trai một tay tổ chức đình công đã bỏ mình trong một cuộc mít tinh nhân cuộc đình công nổi tiếng năm 191..., nó chỉ còn một mình trên đời này. Còn về phần Đô-ra, con bé là con gái một mụ thợ gi chết vì đậu mùa trong trận dịch mới đây đã dội xuống thành phố chúng ta. Chỉ mới chưa đầy bốn tháng nó chia sẻ cuộc sống của những Hảo hán nơi Trảng cát, vậy mà con bé đã tham dự vào nhiều vụ trộm cắp. Và con bé dường như lại rất hãnh diện vì điều đó.

VỢ CHỒNG CHƯA CƯỚI

Đô-ra đã tuyên bố với bản báo phóng viên rằng nó là vợ chưa cưới của Pê-đrô Ba-la và chúng nó cũng sắp cưới nhau. Đúng đây là một đứa bé gái còn thơ ngây và đáng được thương xót hơn là bị trừng phạt. Nó nói về chồng chưa cưới của nó một cách thật trong trắng. Con bé chưa quá mười bốn tuổi, còn Pê-đrô Ba-la vào khoảng mười sáu.

Đô-ra được đem đến trại trẻ mồ côi “Đức bà của lòng nhân ái”. Trong cái môi trường thanh khiết thánh thần ấy, con bé sẽ sớm lãng quên được Pê-đrô Ba-la, người chồng chưa cưới - Kẻ cướp lãng mạn và cuộc sống tội lỗi của nó giữa bọn Hảo hán nơi Trảng cát.

Còn Pê-đrô Ba-la, nó sẽ bị cầm cố tại Nhà trừng giới của vị thành niên, sau khi cánh sát sẽ có thể có cách có hiệu quả bắt nó phải phun ra cái địa chỉ nơi bọn ấy ẩn náu. Cảnh sát nuôi nhiều hy vọng đạt kết quả đó ngay hôm nay”.

LỜI TUYÊN BỐ CỦA VỊ GIÁM ĐỐC NHÀ TRỪNG GIỚI

Vị giám đốc Nhà trừng giới vị thành niên vô thừa nhận là một thân hữu của Nhật báo buổi chiều. Một ngày nọ, một trong những thiên phóng sự của bản báo đã là cái tín hiệu vô tình của một chiến dịch vu khống đối với cái cơ sở mà ông điều hành và cả đối với chính ông nữa. Ngay hôm nay, vị giám đốc cũng có mặt ở sở cảnh sát, hy vọng được mang đi, đặt dưới sự quản lý của ông, tên vị thành niên Pê-đrô Ba-la. Trước một trong những câu hỏi của bản báo phóng viên, ông trả lời.

- Nó sẽ tái sinh. Xin ông cứ nhìn cái tên của ngôi nhà mà tôi điều hành “Nhà cải tạo”[1] Nó sẽ được cải tạo.

Vcâu hỏi khác của chúng tôi, ông mỉm cười đáp:

- Bỏ trốn, không dễ gì mà vượt ra khỏi được ngôi nhà cải tạo. Tôi đảm bảo với các ông nó sẽ không làm chuyện đó đâu.

Cũng tối hôm đó giáo sư đọc bản tin ấy cho tất cả bọn.

- Nó đã vào Nhà trừng giới rồi - Cẳng-Nhũn nói.

Tớ đã trông thấy khi nó đi ra khỏi sở cảnh sát.

- Và con bé đó thì ở trại mồ côi - Giô-ao Gộc nói thêm.

- Bọn ta sẽ giải thoát cho cả hai - Giáo sư quả quyết.

Rồi quay sang Cẳng-Nhũn.

- Cho tới ngày Pê-đrô Ba la trở về, Cẳng Nhũn là chỉ huy của chúng ta.

Cẳng Nhũn nói thêm.

- Chính nó đã tự làm cho mình bị tóm để chúng ta trốn thoát. Nhất định chúng ta phải giải thoát cho nó. Đúng không nào?

Tất cả đều quyết một lòng làm việc đó cho được. Khi người ta giải nó vào trong gian phòng này, Pê-đrô Ba-la cố đoán xem cái gì đang chờ nó ở đây. Nó không thấy một người canh gác nào, nhưng bỗng dưng hai người lính cảnh sát xộc vào, một viên thanh tra và một vị Giám đốc Nhà trừng giới.

Họ đóng cửa lại. Giọng vui vẻ, viên thanh tra bảo nó:

- Nào, thằng vô lại, bây giờ thì mấy ông nhà báo đã đi rồi và mày, mày sẽ nói ra những gì mà mày biết, dù muốn dù không.

Viên giám đốc nhà trừng giới bật lên cười:

- Nào mày nói đi chứ>

Pê-Đrô Ba-la ném cho chúng một cái nhìn trĩu nặng căm hờn:

- Nếu các ông tưởng tôi sẽ nói…

- Mày sẽ nói …

- Các ông có thể đi ngủ trong khi chờ đợi.

Nó quay lưng vào họ. Viên thanh tra ra một dấu hiệu cho hai tên lính. Pê-đrô Ba-la cảm thấy vệt cắn của hai làn roi da cùng quật xuống một lúc. Và bàn chân viên thanh tra đặt lên mặt nó. Nó lăn lộn trên đất.

- Bây giờ thì mày đã chịu nói chưa. Viên giám đốc nhà trừng giới hỏi nó. Đó, mới chỉ là bắt đầu thôi.

- Không…

Và đó là lời đáp duy nhất của Pê-đrô Ba-la. Bây giờ, họ đánh đập nó từ mọi phía: Gậy đập, tay đấm và chân đạp. Tay giám đốc nhà trừng giới đứng lên giáng cho nó một cái đá trời giáng làm cho Pê-đrô Ba-la lăn mãi tới đầu kia gian phòng. Nó không còn có thì giờ nhỏm dậy. Bọn lính quật roi da tới tấp. Nó nhìn thấy Giô-ao Gộc, Giáo sư, Khuỷu-Khô-Khẳng, Cẳng-Nhũn, Gã Mèo. Tất cả chúng đều phụ thuộc vào nó. Sự an toàn của tất cả phụ thuộc vào ngay tinh thần dũng cảm của chính nó. Nó là chỉ huy của chúng, nó không thể phản bội chúng. Nó hồi tưởng lại cái cảnh ngày hôm qua, nó đã tìm được cách như thế nào để tạo cơ hội cho chúng trốn thoát, tuy rằng chính nó thì lại đã bị bắt, sự kiêu hãnh căng lồng ngực nó lên. Nó sẽ không bao giờ thú, nó sẽ thoát khỏi cái Nhà trừng giới, nó sẽ giải thoát cho Đô-ra và nó sẽ trả thù… Nó sẽ trả thù. Nó rống lên đau đớn. Nhưng không một tiếng ra khỏi miệng nó. Thế rồi tất cả lại tối tăm lại trước mặt nó.

Bây giờ thì nó không còn đau nữa; bây giờ thì nó chẳng cảm giác thấy gì nữa hết. Tuy vậy, bọn lính vẫn cứ liên hồi quất roi xuống, và viên thanh tra đấm bình bịch vào nó. Nhưng nó thì chẳng cảm thấy gì cả.

- Nó ngất đi rồi. Viên thanh tra nói.

- Cứ để nó đó cho tôi. Tôi xin chịu trách nhiệm về cái thằng ấy - Tay Giám đốc Nhà trừng giới nói thêm vào - Tôi đưa nó về Nhà trừng giới và ở đó, nó sẽ phải mở cái mồm nó ra. Tôi xin bảo đảm với các ông như thế. Tôi sẽ báo cho các ông biết ngay lập tức sau đó.

Viên thanh tra bằng lòng. Và, sau khi hẹn sẽ cho người đến nhận Pê-drô Ba-la ngày hôm sau, tay Giám đốc rút lui ra về.

Tinh mơ, khi Pê-đrô Ba-la thức dậy, những người tù đang hát. Đó là một bài hát buồn bã. Bài hát nói đến mặt trời đương chiếu sáng trong đường phố, mà tự do thì lớn lao và đẹp.

Viên giám thị Ra-muyn-fô, người đã đến sở Cảnh sát để nhận nó về, dẫn nó đến chỗ viên Giám đốc. Khắp thân thể Pê-đrô Ba-la đau nhừ vì những ngón đòn ngày hôm qua, tuy nhiên, nó bước đi, hài lòng bởi vì nó đã không nói ra, bởi vì nó đã không chỉ ra nơi trú ngụ các Hảo hán nơi Trảng cát. Nó hồi tưởng lại bài hát của những tù phạm trong cái buổi sáng mới tinh mơ. Những con người đó ca ngợi sự tự do đó là cái tài sản to lớn nhất của thế gian này, mặt trời và ánh sáng đang chiếu chói lọi trong các đường phố, trong khi đó thì tại cái phòng giam, nơi đó tự do đã bị gạt ra, ngự trị một màu tối tăm vĩnh cửu. Tự do, Giăng A-dam vốn đương sống tự do, trong đường phố, dưới ánh mặt trời, chính anh ấy cũng đã nói đến nó. Anh đã có nói rằng không phải chỉ có vì đồng lương mà những con người ấy đã cho nổ ra những cuộc đình công trên những bến bốc dỡ và anh ta lại sẽ còn tổ chức nhiều cuộc đình công khác nữa. Đó cũng chính là vì cả cái yêu cầu về tự do được ban phát quá bủn xỉn cho những công nhân bốc dỡ. Vì sự tự do của những con người đó, bố của Pê-đrô Ba-la đã bỏ mình. Vì sự tự do của đồng bọn, Pê-đrô Ba-la nghĩ vậy, chính nó, cũng đã nhận một trận đòn thù khủng khiếp của cảnh sát. Bây giờ thì cơ thể nó mềm nhũn ra và đau đớn khắp nơi, đôi tai nó vo ve bài hát của những người tù. Xa kia, bên ngoài, cái bài “modinha” cổ xưa hát lên rằng ánh mặt trời, ở đó là sự tự do, ở đó là cuộc sống. Qua cửa sổ, Pê-đrô Ba-la ngắm mặt trời. Con đường lớn chạy qua trước cái cổng đồ sộ ngôi nhà trừng giới. Ở đây, bên trong này, đó là sự tối tăm vĩnh cửu. Ở kia, bên ngoài, đó là sự tự do và cuộc sống. Và sự trả hận. Pê-đrô Bala nhắc thêm vào.

Viên giám đốc bước vào. Người giám thị chào và chỉ Ba-la cho ông ta. Viên giám đốc mỉm cười, xoa hai bàn tay với nhau, ngồi vào trước một cái bàn giấy cao. Ông ta nhìn Pê-đrô Ba-la một chập!

- Thế mà hay… Quả cũng đã lâu lắm ta chờ cái tên đầu bò này, Ra-muyn-fô ạ.

Người giám thị mỉm cười thừa nhận lời viên Giám đốc.

- Đây chính là tay cầm đầu cái bọn Hảo hán nơi Trảng cát khét tiếng ấy. Điển hình của loại tội phạm bẩm sinh, đúng là anh chưa được đọc Lông-brô-dô[24]. Tuy nhiên nếu anh đã đọc bà ta, tác giả ấy, anh sẽ hiểu rõ. Thằng bé này mang tất cả những mầm mống của tội ác ngay trên mặt. Ngay ở cái tuổi này nó đã có một cái sẹo rồi. Anh hãy quan sát đôi mắt… Không thể nào được đối xử với nó như với bất cứ một ai khác. Chúng ta sẽ dành cho nó vinh dự xứng đáng với thứ hạng của nó.

Pê-đrô Ba-la trừng trừng nhìn hắn, đôi mắt nảy lửa. Mệt quá đến rũ cả người, nó cảm thấy buồn ngủ kinh khủng.

Người giám thị Ra-muyn-fô hỏi lửng lơ:

- Tôi dẫn nó về chỗ cùng với bọn kia?

- Sao? Để mở đầu, hãy cứ tống nó vào hầm giam. Để rồi chúng ta xem thử, từ trong đó, nó ra có gột rửa được chút gì…

Người giám thị cúi chào và đi ra đem theo Pê-đrô Ba-la.

Viên giám đốc còn chỉ thị theo:

- Chế độ số ba.

- Nước lã và đậu đen, - Ra-muyn-fô lầm bầm.

Anh ta đưa mắt nhìn Pê-đrô Ba-la hất đầu:

-       Nó mà ra khỏi nơi đó, còn gầy thêm phải biết!

Ở kia, bên ngoài, đó là sự tự do, ở đó là mặt trời. Nhà tù, những người bị giam trong nhà tù, trận đòn thù. Tất cả đã dạy cho Pê-đrô Ba-la biết rằng tài sản lớn nhất trên trái đất này. Bây giờ, nó hiểu ra rằng không phải chỉ có là để cho câu chuyện của mình được lan truyền trên bến, trong chợ, ở quán “Cửa biển”, mà bố nó đã bỏ mình cho tự do. Tự do, đó là mặt trời, đó là tài sản to lớn nhất trên trái đất này.

Nó nghe tiếng người giám thị Ra-muyn-fô bóp cái ống khóa khóa cửa bên ngoài. Họ đã ném nó vào trong ca-sô. Đó là, bên dưới cầu thang, một cái ngách ở đó không ai có thể đứng thẳng vì thiếu chiều cao. Cũng chẳng thể dễ chịu hơn là nằm duỗi dài, vì thiếu chiếu rộng. Cứ phải hoặc ngồi hoặc nằm co quắp trong một tư thế qua cả cái mức không thuận lợi. Đó cũng là cái kiểu mà Pê-đrô Bala đã chọn. Nó trở mình và cái ý nghĩ đầu tiên đã nảy ra trong đầu nó đúng là cái ca-sô. Chỉ có cái đó, có thể thích hợp với “cơn người - rắn” mà nó đã thấy, một ngày nọ, trong một đoàn xiếc. Cái gian hầm hoàn toàn kín mít, tối như bưng; không khí chỉ lọt vào qua những khe hở hiếm hoi và hẹp ở cầu thang. Nằm co theo kiểu của nó, Pê-đrô Ba-la không sao nhích được một cử động. Bốn phía chỗ nào nó cũng đụng vào tường. Tay chân đau như dần và nó thèm được duỗi chân đến phát điên lên. Trên mặt nó đầy những vết tím bầm và lần này thì Đô-ra lại không có mặt ở đây để đem cho nó một miếng vải thấm nước mát và chăm sóc khuôn mặt bị thương của nó. Tự do, đó cũng là cả Đô-ra nữa. Đó không phải chỉ có là mặt trời, cái quyền đi lại tự do qua các đường phố và cười trên các bến cảng với cái cười ầm ĩ vang vang đặc biệt của Hảo hán nơi Trảng cát. Đó cũng còn là sự có mặt của Đô-ra, những sợi tóc hung lướt vào tóc nó, được nghe con bé kể lại những chuyện trong cuộc sống ở Mô-rô, đó cũng là đôi môi của chính con bé trên đôi môi sưng vù của chính nó. Vợ chưa cưới. Đối với con bé cũng vậy, tự do đã bị tước đoạt. Tay chân của Pê-đrô Ba-la đã đau như dần, và bây giờ cái đầu nó nữa cũng đau buốt. Đô-ra bây giờ cũng hoàn toàn như nó, bị tước đoạt mất mặt trời, bị tước đoạt mất tự do. Người ta đã đưa con bé đến một trại mồ côi. Vợ chưa cưới, trước khi con bé xuất hiện, có bao giờ nó nghĩ đến những tiếng đó. Nó vẫn thích thú vật ngã những con bé đen trên trảng cát nhập vào với chúng nó. Nhưng mà chưa bao giờ nó tưởng tượng đến cái chuyện nằm dài trên cát bên cạnh một con bé, một đứa con gái nhỏ cũng như là chính nó, đến cái chuyện nói với nhau những điều chẳng đâu vào đâu, và đến cái chuyện cùng với con bé chơi trò ú tim như là những đứa trẻ khác vẫn chơi, không hề vật con bé xuống để làm tình. Đó lại là một kiểu khác của tình yêu, nó nghi một cách mơ hồ. Chưa bao giờ nó có một chút ý thức về tình yêu. Nó là cái thứ gì, nếu không phải là một đứa trẻ con của đường phố, nhờ ở dũng cảm và nhanh lẹ, đã tới được trách nhiệm dẫn dắt cái nhóm can trường nhất của những đứa trẻ vô thừa nhận, các Hảo hán nơi Trảng cát? Vậy thì nó có thể hiểu biết được gì về tình yêu? Chân tay và cái đầu Pê-đrô Ba-la làm cho nó khổ sở. Nó khát, và vẫn chưa được ăn, chưa được uốt cả ngày. Với Đô-ra, cái chuyện đó đã diễn ra khác hẳn. Cũng bởi vì con bé chỉ là một đứa trẻ gái, chúng nó đã tôn trọng con bé. Sau đó, con bé trở nên như là một người mẹ cho tất cả chúng nó, và cũng một người chị em nữa. Giô-ao Gộc quả quyết thế. Nhưng đối với nó, ngay từ buổi đầu, con bé đã tỏ ra khác. Đối với nó, cũng như với những đứa khác, con bé đã là một con bạn trong các trò chơi, rõ ràng là thế, một đứa chị em gái rất mực thân thương. Nhưng mà con bé cũng lại là một nguồn vui trong đó tình anh em chẳng chút đượm. Vợ chưa cưới. Đúng, điều đó khiến nó vui lòng. Ngay cả cái lúc mà nó tìm cách để tự khước từ với chính mình điều đó, nó cũng không làm nổi. Đúng ra thì nó cũng chẳng làm bất cứ cái gì cho cái chuyện đó, nó chỉ có bằng lòng chuyện trò cùng con bé, nghe tiếng con bé nói, rụt rè nắm lấy bàn tay con bé. Nhưng mà rồi nó sẽ thích thú chiếm lấy con bé, thấy con bé rên rỉ dưới những cái hôn của nó. Không phải chỉ là một đêm, hẳn thế. Cho tất cả những đêm suốt cả đời. Cũng như mọi người khác, nó có một người vợ, một người vợ cũng là người mẹ, người chị em, người bạn của các Hảo hán nơi Trảng cát. Đối với Pê-đrô Ba-la, con bé là vợ chưa cưới, một ngày kia nó sẽ là người vợ. Người ta không thể giữ nó trong một trại trẻ mồ côi như một đứa trẻ gái không thân thích trên đời. Con bé ấy có một người chồng chưa cưới, cả một đoàn những anh em và những đứa con trai đang được nó chăm sóc. Mệt mỏi biến mất trong chân tay Pê-đrô Ba-la. Nó muốn được làm những động tác đi, chạy để mà có thể dựng lên một kế hoạch giải thoát Đô-ra. Ở đây, trong cái tối tăm này, việc đó không thể làm được đối với nó. Nó đau khổ, cảm thấy mình là vô dụng, trong khi đó, rất có thể con bé, cả con bé nữa, cũng đương ở trong cái xó sâu thẳm một cái ca-sô. Nó ngồi xuống tùy theo mức có thể ngồi được. Những con chuột lớn chạy qua hầm giam, nhưng nó đã hiểu biết chúng quá đi rồi và nó cũng chẳng mảy may để ý đến chúng.

Nhưng Đô-ra biết đâu lại chẳng sợ cái tiếng động liên tục ấy. Có đủ thứ để làm cho phát điên lên vì chúng nếu không phải là vị thủ lĩnh các Hảo hán nơi Trảng cát. Và một đứa con gái nhỏ, vậy thì sao?...Đúng, Đô-ra là người phụ nữ can trường hơn hết mà Ba-hi-a mang trên đất mình, cái đất Ba-hi-a còn những người đàn bà can trường xưa nay đấy. Can trường hơn ngay cả Rô-da Pan-mây- rao đã một mình một lúc đương đầu với sáu tên lính, hơn cả Ma-ri-a Ca-ba-xuy cả đời chẳng hề vị nể ai, hơn cả người đàn bà bạn đời của Lam-pi-ão bắn phát súng ra không thua bất cứ căng-ga xây-rô nào. Can trường hơn, bởi vì vẫn là một đứa trẻ, con bé chỉ vừa mới bước vào cuộc đời của nó. Pê-đrô Ba-la mỉm cười kiêu hãnh, mặc dầu những nỗi đau đớn, mặc dầu sự mệt nhọc, mặc dầu cái khát cứ từng chút từng chút dày vò đầu nó. Ôi, một cốc nước bây giờ thì dễ chịu biết bao. Phía trước những trảng cát của nhà kho là biển trải rộng, một vùng nước không bờ bến. Biển trên đó Cục-cưng-của-Chúa, người võ sư ca-pô-ây- ra đưa con tàu bu của anh ta rẽ sóng để tới những ngư trường tại vùng biển phía Nam. Cục-cưng-của-Chúa là một người tốt. Pê-đrô Ba-la mà không học được với anh ấy cái món ca-pô- ây-ra đất Ăng- gô-la, cái món quyền thảo đẹp nhất trần đời, bởi vì là võ đấu cũng đồng thời là múa, thì nó đã chẳng thể nào tạo được điều kiện cho Giô-ao Gộc, Gã Mèo và Cẳng-Nhũn chạy thoát. Bây giờ thì, ở đây, trong cái hầm giam này mà nó không sao xoay trở được, môn ca-pô-ây-ra chẳng giúp nó được tích sự gì. Điều nó mong muốn nhất, đó là uống một cốc nước. Không hiểu Đô-ra có bị khát không, cả con bé nữa, vào giờ này? Con bé chắc là đương ở tận cùng một cái hầm giam. Pê-đrô Ba-la cho cái trại mồ côi là một hình ảnh hoàn toàn giống hình ảnh Nhà trừng giới. Cái khát còn độc địa hơn là con rắn đuôi kêu, kinh khủng hơn cả đậu mùa. Bởi vì nó xiết lấy họng và làm cho mọi ý nghĩ của ta đều mơ hồ. Một chút nước, cả một chút ánh sáng nữa. Bởi vì nếu có được một chút ánh sáng, biết đâu nó chẳng có thể được nhìn thấy khuôn mặt tươi cười của Đô-ra. Ở đây, trong cái bóng tối này, nó nhìn thấy cái khuôn mặt ấy nổi rõ ở đau đớn, ở khổ ải, một chút đấu tranh tựa vào những bực cầu thang bịt kín phía trên. Nhưng quá rõ ràng là ở kia, bên ngoài, chẳng có một ai nghe thấy nó cả. Nó thấy cái mặt hung dữ của viên Giám đốc. Nó cắm lưỡi dao găm của nó vào chỗ sâu nhất trong tim hắn. Tuyệt đối bàn tay không hề run, không chút hối hận, tràn ngập niềm hoan hỉ. Con dao găm của nó đương nắm ở sở cảnh sát, nhưng Khuỷu-khô-khẳng đã có một khẩu súng lục, thằng này sẽ cho nó con dao găm của mình. Khuỷu-khô-khẳng có thể đi theo Lam-pi-ão vốn là cha đỡ đầu của nó. Lam-pi-ão tiêu diệt những tên lính cảnh sát và bọn người độc ác. Pê-đrô Ba-la lúc này, trong lúc này, yêu mến Lam-pi-ão như là một trong những vị anh hùng của nó, một trong những người trả thù cho nó. Ông ta là cánh tay vũ trang của những người nghèo trong xéc-tao. Một ngày kia, chính cả nó nữa, nó sẽ có thể đứng trong cái đoàn của Lam-pi-ão. Và biết đâu họ lại chẳng có thể tràn vào chiếm thành phố Ba-hi-a, đập nát sọ viên Giám đốc Nhà trừng giới. Hắn ta sẽ giơ cái bộ mặt như thế nào đây, khi lại trông thấy Pê-đrô Ba-la đường hoàng bước vào Nhà trừng giới, dẫn đầu mấy căng-ga-xây-rô. Thằng cha sẽ buông rơi cái chai rượu mạnh - quà của một người bạn nào đó ở Xăng-tô-a-ma-rô và Pê-đrô Ba-la đập vỡ cái đầu hắn. Không, trước hết, nó sẽ để cho hắn ta không được ăn, không được uống, ngay chính trong cái hầm này. Cơn khát… Cơn khát làm cho nó kiệt sức rồi. Cơn khát vẽ lên cho no nó, trên cái tối tăm của bức tường, gương mặt buồn rầu và đau đớn của Đô-ra, tăng thêm ở nó niềm tin chắc chắn con bé đương đau khổ… Nó nhắm mắt lại và tập trung ý nghĩ vào Giáo sư, Khuỷu-Khô-Khẳng, Giô-ao Gộc, Gã Mèo, Cẳng-Nhũn, Sống-Nhàn, tất cả những bạn nào ở nhà kho có thể tìm được cách giải thoát cho Đô-ra. Nhưng nó không thể nào đạt được việc đó. Dù cho đôi mắt nó nhắm nghiền, khôn mặt kia vẫn hiện ra trước nó đang bị cái khát hành hạ. Lại một phen nữa, nó nắm tay đấm mạnh vào cửa liên tiế filepos-id="filepos2671560">

Nó gào, nó chửi rủa. Chẳng một ai để ý đến, chẳng ai nhìn thấy nó, chẳng có ai nghe thấy nó. Như thế này thì hẳn phải là địa ngục rồi. Mạch-Nha đã có lý mà phải sợ địa ngục. Như thế này thì quá chừng khủng khiếp. Cơn khát và bóng tối. Tiếng hát của những người tù nói rằng ở kia, bên ngoài, là tự do, ở đó là mặt trời. Và nước nữa, những dòng sông đang chảy, rất trong trên những hòn đá, những ngọc thác đương đổ xuống và biển cả mênh mông bí ẩn. Giáo-sư vốn đã hiểu biết rất nhiều điều, bởi vì ban đêm, dưới ánh sáng của cây nến, nó đọc những cuốn sách đã lấy cắp được, (nó đã tự gậm mòn đôi mắt nó), Giáo-sư một hôm nào đó đã có nói với nó rằng trên thế gian này có nhiều nước hơn là đất liền; thằng này đã đọc được điều đó trong một cuốn sách. Nhưng mà không có lấy một giọt nước trong cái hầm giam nó. Trong hầm giam Đô-ra chắc hẳn cũng không có được một giọt nước nào. Tại sao lại nhảy chồm vào cái cửa lớn, như là nó đương làm như thế lúc này? Chẳng có ai thèm để ý đến và cả hai bàn tay nó, lúc này, đã sưng lên nhức nhối. Hôm qua, ở sở cảnh sát, người ta đã dần cho nó một trận khủng khiếp. Hai bên sườn nó đều tím đen lại vì thế, ngực nó bị thương tích, mặt nó sưng húp. Chính do thế mà viên Giám đốc đã nói rằng nó đã mang máu tội phạm. Không, điều đó không đúng, nó đâu có cái máu loại đó. Điều nó mong muốn, đó là sự tự do. Ngày nọ, một ông già nào đó đã cam đoan rằng không gì thay đổi được số phận con người. Giăng A-đam đã đáp lại rằng là có, người ta có thể thay đổi số phận đó. Nó, nó tin vào lời Giăng A-đam. Bố nó chẳng đã bỏ mình để thay đổi số phận những công nhân bốc dỡ đó sao! Nó nữa, chính cả nó nữa, nó sẽ đấu tranh cho tự do, cho mặt trời, cho nước và bánh mì cho tất cả mọi người. Nó khạc ra một thứ nước bọt đặc. Cơn khát đốt cháy họng nó. Mạch-Nha muốn được trở thành thầy dòng để trốn thoát địa ngục. Linh mục Giô-dê Pê-đrô biết rất rõ cái Nhà trừng giới là một địa ngục khác và ông đã lên tiếng chống lại những người nào đem trẻ con bỏ vào đó. Nhưng một ông linh mục hèn mọn không có giáo phận liệu có thể làm gì được chống những kẻ kia? Bởi vì tất cả những kẻ đó đều căm ghét những đứa trẻ nghèo khổ, Pê-đrô Ba-la nghĩ thế. Rồi đây, khi nó ra khỏi, nó sẽ xin với bà đồng Đôn A-nin-ha, gieo lên một phù phép mạnh cho viên Giám đốc, để giết chết hắn. Bà ấy có cái tai nghe của Ô-gun, và nó đã có một lần giải thoát Ô-gun khỏi cảnh sát. Nó đã làm được biết bao nhiêu việc so với độ tuổi của nó. Đô-ra, con bé cũng vậy, trong mấy tháng gần đây, đã làm biết bao chuyện cùng với bọn chúng nó. Bây giờ, cả hai đứa, chúng nó đều khát nước. Pê-đrô Ba-la đấm thình thình vô ích vào cửa. Cơn khát gậm nhấm nó như là cả một đội quân chuột cống gậm nhấm nó. Nó lăn lộn, co quắp trên nền nhà và mệt nhọc làm cho nó mê man. Mặc dầu cơn khát dày vò, nó ngủ. Nhưng nó lại gặp phải những giấc mơ khủng khiếp: bầy chuột cắn xé khuôn mặt xinh đẹp của Đô-ra.>

Nó tỉnh dậy bởi vì có ai đó gõ mấy tiếng nhè nhẹ vào bực cầu thang. Nó vươn thẳng dậy, rồi cúi gập lại vì cầu thang cản không cho nó đứng thẳng. Nó hỏi nho nhỏ:

- Ai ngoài đó thế?

Một niềm vui tràn ngập khi nó nghe bên ngoài trả lời:

- Ai trong ấy?

- Pê-đrô Ba-la

- Cậu là thủ lĩnh những Hảo hán nơi Trảng cát?

- Đúng là tớ.

Nó nghe thoáng một tiếng huýt. Tiếng nói tiếp tục bây giờ thì nhanh.

- Tớ có việc đem đến cho cậu; một đứa mới đưa đến ngày hôm nay.

- Nói cho tớ biết nhanh lên.

- Có người đến; chút nữa tớ quay lại.

Pê-đrô Ba-la nghe thấy tiếng bước chân bước đi xa dần.

Nhưng mà bây giờ nó đã vui lên hơn. Sau đó nó nghĩ ngay tin tức hẳn từ Đô-ra đến. Nhưng lập tức nó lại thấy quả là ngốc nghếch nếu tưởng tượng ra cái chuyện đó. Làm thế nào mà Đô-ra lại có thể gửi cho nó một lá thư chứ? Việc này chắc hẳn là của băng. Bọn chúng nó nhất định đương lo toan tìm cách giải thoát nó ra khỏi nơi đây. Nhưng mà cần thiết trước tiên là nó phải ra được khỏi cái hầm giam. Nó mà vẫn nằm ở đây, các Hảo hán nơi Trảng cát chẳng thể làm được bất cứ chuyện gì. Chỉ khi nào nó có được sự thoải mái đi lại trong khu vực Nhà trừng giới, lúc đó việc bỏ trốn mới dễ dàng được. Pê-đrô Ba-la ngồi xuống để suy nghĩ. Giờ nào, ngày nào, vào cái lúc này. Ở đây, chỉ có liên miên đêm tối và chẳng bao giờ ló tới một chút ánh sáng mặt trời. Nó chờ đợi, nôn nóng, mong sao người thông tin trở lại. Bọn kia phải làm thế nào khi không có nó? Giáo-sư chắc hẳn đã đưa ra một kế hoạch nào đó để kéo nóước này. Nhưng nó còn bị giam giữ trong đáy cái hầm tối này, thì mọi chuyện đều là vô ích. Và bọn kia còn chưa giải thoát được cho nó, chính nó, thì làm thế nào giải thoát được Đô-ra khỏi trại mồ côi! Có người mở cửa. Pê-đrô Ba-la lao ra phía trước, nghĩ rằng có người đến để thả nó ra. Một bàn tay nắm chặt nó:

- Ê! Từ từ chứ…

Nó nhận ra viên giám thị Ra-muyn-fô đứng trong khe cánh cửa mở hé. Anh ta đem đến một ca nước và Pê-đrô Ba-la dằng lấy mà uống ừng ực. Nhưng nước trong ca quá ít… Quá ít đến chưa đủ xua cơn khát của nó. Người coi ngục đưa cho nó một cái đĩa lềnh bềnh trong một chút nước được dăm bảy hạt đậu đen. Pê-đrô Ba-la hỏi xin:

- Bác có thể cho tôi thêm chút nước nữa không?

- Đến mai… Người giám thị cười mà trả lời.

- Chỉ một cốc nữa thôi mà!

- Ngày mai mày sẽ được nhiều nước hơn. Và nếu cứ tiếp tục đập cửa mà gào lên thì đáng lẽ tám ngày, mày sẽ được nằm lại đây mười lăm ngày.

Anh ta dập cánh cửa ngay trước mũi Pê-đrô Ba-la.

Nó nghe thấy tiếng chìa khóa vặn lại để cầm tù nó. Nó mò mẫm trong bóng tối cho tới khi tìm được cái đĩa: nó uống luôn cái nước màu đen của món “fây-dão”, cũng không nhận ra được rằng nước mặn chát kinh khủng. Sau đó nó ăn những hạt đậu cứng, nhưng cơn khát lại tấn công nó. Cái món “fây-dão” vô cùng mặn làm cho cơn khát bừng lên. Liệu một ca nước như thế có nghĩa lý gì đối với cơn khát nó đòi hỏi, ít nhất cũng một bầu. Nó nằm xuống. Thế là nó chẳng còn nghĩ đến gì nữa. Thời gian trôi đi… Nó nhận ra rất mờ ảo khuôn mặt buồn bã của Đô-ra. Và nó cảm giác thấy cả ngàn nỗi đau đớn dày vò cơ thể nó.

Rất lâu nữa, nó lại nghe thấy những tiếng gõ nhẹ trên cầu thang. Nó hỏi:

- Gì thế?

- Một thằng bạn nhờ nói lại với cậu là chúng nó sẽ giải thoát cho cậu cậu ra khỏi hầm giam.

- Bây giờ đã là đêm tối à? Pê-đrô hỏi.

- Bắt đầu tối.

- Tớ chết khát đây…

Tiếng nói im bặt, Pê-đrô suy nghĩ một cách tuyệt vọng rằng thằng bé ấy rất có thể đã bỏ đi rồi. Tuy nhiên nó không nghe thấy tiếng bước chân trên cầu thang. Vậy rồi tiếng nói lại nghe thấy:

- Nước à, tớ đành chịu. Không cách gì chuyển vào cho cậu. Nhưng cậu có thích một điếu thuốc không?

- Có, tớ rất thèm.

- Vậy thì, hãy chờ một chút.

Vài phút sau, nó nghe thấy tiếng gõ hết sức nhẹ vào cửa. Tiếng nói lọt qua bên dưới cánh cửa:

- Tớ sẽ luồn điếu thuốc qua chỗ này. Đặt hai bàn tay xuống bên dưới, đúng chính giữa kẽ hở ở cửa.

Pê-đrô Ba-la làm theo. Một điếu thuốc lá dập bẹp lọt vào vừa tầm bàn tay nó. Nó rút điếu thuốc về mình, sau đó lại lọt vào một que diêm đặt trên một mảnh vỏ để gạch.

- Cảm ơn - Pê-đrô Ba-la nói.

Nhưng cũng chính ngay lúc đó, nó nghe thấy tiếng ồn ào, phía sau nó. Tiếng một cái tát, một thân hình lăn lóc. Và một giọng nói, mà nó không nhận ra được, đã bảo nó:

- Nếu mày còn tìm cách liên lạc với những đứa khác, hình phạt sẽ tăng gấp đôi.

Pê-đrô Ba-la co quắp người lại. Bây giờ, một đứa khác đã hứng chịu đòn vì nó. Khi nào bỏ trốn nó sẽ đem thằng bé ấy theo cho nhập với những Hảo hán nơi Trảng cát. Hướng về mặt trời, hướng về tự do. Nó châm điếu thuốc, phải giữ gìn hết sức khéo léo để khỏi phí que diêm duy nhất. Nó che giấu cái đóm đỏ đầu điếu thuốc trong lòng bàn tay, để không ai thấy được qua những kẽ hở nhỏ ở cầu thang. Im lặng lại bao trùm lấy nó và cùng với sự im lặng, những suy nghĩ và những ảo ảnh.

Hút hết điếu thuốc nó nằm co quắp trên nền nhà. À, giá mà nó có thể ngủ được… Ít nhất, nó cũng không còn phải nhìn thấy khuôn mặt đầy đau khổ của Đô-ra.

Đã bao nhiêu giờ? Đã bao nhiêu ngày? Bóng tối luôn luôn vẫn y nguyên và cơn khát vẫn luôn luôn như thế. Người ta đã ba lần đem đến cho nó nước uống và cái món “fây-dão”. Nó đã hiểu ra mà không còn uống cái nước đậu chỉ có làm cho cơn khát thêm dữ dội. Bây giờ, nó đã yếu đi rất nhiều và cái mệt rời rã toàn thân đã hoàn toàn chiếm lấy cơ thể nó. Cái thùng đi tiêu xông lên mùi khủng khiếp. Người ta vẫn chưa lấy đưa ra ngoài. Bụng nó đau quặn, nó đau đớn chịu sự hành tội để thỏa mãn những nhu cầu tự nhiên nhất của nó. Nó thấy hình như ruột gan sắp từ trong bụng xổ bung ra. Đôi chân nó như không còn ở dưới thân hình nó. Giữ cho nó đứng thẳng được, đó là nỗi oán hờn đương căng phồng trái tim nó.

- Quân đốn mạt, quân khốn nạn…

Đó là tất cả những gì nó đã có thể cố gắng nói được.

Nói như vậy, giọng nhỏ. Nó chẳng còn hơi sức để mà kêu gào, mà đấm vào cửa. Giờ đây, nó đã yên chí rằng nó sẽ chết ở đây thôi. Mỗi lần phải đi tiêu, nó lại khổ sở với những đau đớn ghê gớm hơn. Nó nhìn thấy Đô-ra nằm ngay đờ trên nền đất, hấp hối vì cơn khát, hướng về nó mà kêu gào. Giô-a Gộc ở ngay bên cạnh nhưng những tấm rào sắt ngăn cách chúng nó. Giáo-sư, Mạch-Nha thì khóc.

Người ta đem tới cho nó nước uống và “fây-dão” lần thứ tư. Nó uống nước và bước lùi trước khi ăn “fây-dão”. Nó chỉ còn biết có lắp lại, giọng nhỏ:

- Quân đốn mạt, quân đốn mạt…

Trước khi người ta mang đến cho nó thức ăn (liệu có thể gọi cái thứ đó là thức ăn không?) Ngày hôm đó (với Pê-đrô Ba-la thì triền miên là đêm tối). Ngày hôm đó, tiếng nói từ trên cầu thang lại một lần nữa gọi nó. Nó hỏi, không đủ sức mà nhổm dậy:

- Đã ngày tớ phải ở dưới này rồi?

- Năm.

- Chuồn vào cho tớ một điếu khác.

Điếu thuốc lá giúp nó tỉnh táo được lên một chút. Nó đã có thể nghĩ rằng, kéo thêm năm ngày nữa thì nó sẽ chết. Trừng phạt kiểu này có thể là dùng cho người lớn, đó không là một sự trừng phạt đối với trẻ con. Oán cừu đã đạt tới đỉnh tột cùng rồi.

Vẫn cứ liên miên đêm tối. Đô-ra chết từ từ dưới mắt nó, Giô-ao Gộc thì ở bên cạnh, những tấm rào sắt ngăn cách chúng nó. Giáo-sư và Mạch-Nha khóc. Nó ngủ hay là nó vẫn thức đây? Bụng nó quặn đau như xé ruột.

Liệu cái tối tăm bịt bùng còn kéo dài bao lâu nữa? Và cơn hấp hối của Đô-ra? Cái mùi thùng phân đến là ghê tởm. Đô-ra hấp hối ngay dưới con mắt nó. Và chính ngay cả nó nữa rồi cũng sẽ hấp hối thôi!

Mặt lão Giám đốc xuất hiện cạnh khuôn mặt Đô-ra, phải chăng hắn đến đây để gia tăng những sự hành hạ từ sự hấp hối của nó. Mất biết bao nhiêu thời gian con bé mới đi được đến cái chết! … Pê-đrô cầu mong cho con bé chết nhanh nhanh. Như thế còn hơn. Bây giờ thì lão Giám đốc đến đó! Lão đến đó để tăng sự hành hạ lên gấp đôi. Nó nghe thấy tiếng nói của lão:

- Đứng lên, thằng này…

Và một bàn chân đá vào nó. Nó mở to thêm đôi mắt. Bây giờ nó không còn nhìn thấy Đô-ra nữa. Chỉ còn mỗi cái mặt của viên Giám đốc đương mỉm cười.

- Bây giờ thì chúng tao xem mày có thuần đi được chút nào không!

Nó không thể nhìn thẳng được vào cái ánh sáng đương ùa vào qua các cửa sổ. Nhưng nó vẫn đứng thẳng lên trên đôi chân. Nó ngã khuỵu xuống ngay giữa hành lang. Đô-ra, liệu con bé có chết mất không hay còn sống? Nó nghĩ tới cái ngã của nó.

Lại một lần nữa, bây giờ nó lại có mặt trong phòng làm việc của viên Giám đốc. Lão này nhìn nó và mỉm cười:

- Mày có thích cái gian phòng của mày không? Mày vẫn cứ luôn luôn thèm muốn đi ăn cắp chứ? Tao đây, tao biết là phải làm như thế nào để giáo dục và trấn áp một thằng vô lại ở đây…

Pê-đrô Ba-la không còn ra hồn người nữa, bởi vì nó đã gầy đi quá chừng. Xương nó nhô lên dưới da, mặt nó xanh lè, do ảnh hưởng của những chứng đau ruột, Viên giám thị Fô-xtô, con người mà tiếng nói đã có một ngày nào đó nó nghe rõ sau cái cửa lớn hầm giam, lúc này đứng bên nó. Đó là một con người rắn chắc, nổi tiếng tàn bạo ngang viên Giám đốc.

Anh ta hỏi:

- Đến xưởng rèn?

- Ta nghĩ rằng có lẽ, tốt hơn là đưa nó đến chỗ trồng mía. Làm đất!

Và lão ta cười.

Fô-xtô cũng tán thành và viên Giám đốc dặn dò:

- Phải để mắt cẩn thận đến nó. Thằng bé này là một đứa rắn mặt. Nhưng mà ta đây, ta sẽ giáo dục mày…

Pê-đrô Ba-la thản nhiên trước cái nhìn của lão. Viên giám thị nắm chặt lấy tay nó.

Bây giờ thì nó nhìn thấy ngôi nhà với tất cả mọi chi tiết. Giữa sân trong, người thợ cắt tóc húi trọc đầu nó. Nó nhìn thấy những lọn tóc vàng hoe của nó lăn trên đất. Người ta đưa cho nó một cái quần dài và một cái áo vải tréo go màu xanh lơ. Nó mặc ngay tại chỗ. Sau đó, viên giám thị dẫn nó đi đến xưởng người thợ rèn

- Bác có con dao chặt mía nào không? Và một cái liềm nữa?

Anh ta giao các dụng cụ cho Pê-đrô Ba-la và cả hai lại đi cho tới vạt mía ở đó những đứa trẻ khác đương làm công việc. Cái ngày đầu tiên ấy, Pê-đrô Ba-la còn quá yếu sứ đến nỗi nó sử dụng con dao to rất khó khăn. Vì vậy bọn giám thị đánh nó tơi bời. Nó nín thi>

Tối đến, trong hàng ngũ đã xếp, nó đưa mắt nhìn bao quát bọn trẻ, tìm cách phát hiện ra thằng bé đã đến nói chuyện với nó và đem cho nó mấy điếu thuốc lá. Cả bọn chúng bước lên bậc cầu thang và đi tới phòng ngủ đặt ở tầng thứ ba với mục đích làm cho thất vọng mọi ý đồ bỏ trốn. Cửa ra vào đóng lại. Viên giám thị Fô-xtô bảo:

- Gra-xa, bắt đầu buổi cầu nguyện.

Một thằng bé mặt đỏ ửng phác dấu hiệu thánh giá. Tất cả lặp lại theo từng lời, từng cử chỉ. Tiếp đến là một bài Pa-te-nô-xte và một bài Ave Maria đọc lên thật to mặc dầu đã mỏi mệt. Pê-đrô nằm nhào xuống giường, một cái chăn bẩn đón chờ nó trên đó. Chăn nệm thay mười lăm ngày một lần, nói chăn nệm nghĩa là nhiều lắm cũng chỉ có cái chăn ấy và một cái áo gối bọc chiếc gối cứng như hòn đá.

Nó đã ngủ kỹ chợt cảm thấy có người đụng vào vai.

- Đúng cậu là Pê-đrô Bala phải không?

- Đúng.

- Chính tớ đã chuyển cho cậu cái tin.

Pê-đrô ngắm kỹ thằng bé lại gần cạnh nó, thằng bé độ lên mười.

- Chúng nó có trở lại không?

- Suốt cả ngày. Rõ ràng là chúng nó đương muốn biết bao giờ thì cậu ra khỏi hầm giam.

- Nói cho chúng nó biết là tớ hiện ở chỗ trồng mía.

- Cậu có muốn hưởng tí ti thú vui không? Ở đây có mấy đứa đĩ đực, và bọn chúng mình ban đêm…

- Tớ buồn ngủ ríu cả mắt đây! Này thế là tớ đã nằm dưới kia mất bao nhiêu lâu rồi?

- Tám ngày; ở đó, trước đây đã có một đứa chết.

Thằng bé đi ra, Pê-đrô cũng không hỏi tên nó nữa. Tất cả những gì lúc này nó ước ao, đó là ngủ. Nhưng những đứa mò lại giường bọn đồng dâm đã gây tiếng ồn. Viên giám thị Fô-xtô từ trong phòng riêng bước ra:

- Gì mà ồn ào thế!

Im lặng. Hắn ta đập tay

- Đứng dậy! Tất cả chúng mày…

Hắn đi xem xét hết đứa này đến đứa khác.

- Không đứa nào biết ư?

Im lặng. Viên giám thị dụi mắt, bước đi giữa các dãy giường. Chiếc đồng hồ lớn trên tường buông mười tiếng chuông.

- Không đứa nào chịu nói ư? Vậy thì tất cả chúng mày cứ đứng yên. Trong một tiếng đồng hồ. Cho đến mười một giờ. Và đứa đầu tiên muốn tìm cách nằm xuống sẽ đi vào hầm giam. Bây giờ ở đó đang trống.

Một tiếng nói non nớt cắt ngang sự im lặng:

- Thưa ông.

Đó là một trong số những đứa bé nhất

- Nói đi Hăng-ri!

- Tôi biết việc đó.

Mọi cặp mắt đều chăm chăm hướng vào nó. Fô-xtô khuyến khích thằng mách lẻo:

- Mày biết gì cứ nói!

- Đó là Giê-rô-mi-át mò lại chỗ giường của Béc-tô để làm những chuyện xấu

- Ng, ngài Béc-tô,

Hai thằng đi ra khỏi giường.

- Đứng nghiêm ngoài cửa. Cho tới nửa đêm. Bọn kia được ngủ.

Hắn ta nhìn thêm cả bọn một lần nữa. Những đứa bị phạt sẽ phải đứng nghiêm ở cửa.

Sau khi viên giám thị đi trở ra, Giê-rô-mi-át dọa Hăng-ri. Những đứa khác bàn tán. Pê-đrô Ba-la ngủ.

Ở nhà ăn, trong khi chúng nó uống cà phê pha loãng và nhai chiếc bánh quy cứng queo, thằng ngồi cùng bàn, cạnh nó, hỏi:

- Mày là thủ lĩnh các Hảo hán nơi Trảng cát à?

Nó nói hết sức thầm thì:

- Chính là tớ, đúng đấy.

- Tớ nhìn thấy ảnh mày trong tờ báo. Mày quả là một tay yêng hùng. Nhưng họ sẽ thanh toán mày…

Và thằng ấy ngắm nghía khuôn mặt gầy guộc của Ba-la. Nó nhai miếng bánh và nói tiếp:

- Mày có định ở lại đây không?

- Đâu có. Tớ sẽ chuồn, nhất định.

- Tớ cũng vậy, tớ đã có một kế hoạch…Sau khi tớ trốn thoát, tớ có thể xin gia nhập bọn của mày không?

- Được chứ!

- Vậy thì nơi trú ngụ là ở đâu?

Pê-đrô Ba-la nhìn thằng kia dè dặt:

- Mày có thể gặp anh em chúng tớ ở Căng-pôx Lớn tất cả các

- Mày sợ tớ bép xép hay sao?

Viên giám thị đập bàn tay. Tất cả chúng nó đứng lên và hoặc đến các xưởng, hoặc ra các vạt đất trồng.

Vào khoảng xế chiều, Pê-đrô Ba-la thấy Cẳng-Nhũn đi qua đường. Nó cũng thấy một gã giám thị đánh đuổi thằng kia…

Trừng phạt…trừng phạt… đó là cái từ mà Pê-đrô Ba-la nghe thấy nhiều lần nhất ở Nhà trừng giới. Chỉ do một trò đừa nhỏ nhất, chúng nó bị đánh đập; chỉ do một chút vụn vặt chẳng đâu vào đâu, chúng nó bị trừng phạt. Oán hờn tích lại căng phồng trong trái tim chúng.

Ở ven rìa bãi mía, nó chuyền một mẩu giấy cho Cẳng-Nhũn. Ngày hôm sau, giữa những bồ mía, nó tìm thấy dây thừng. Chắc chắn là chúng nó đã giấu vào trong đó, ban đêm. Đó là một cuộn dây mảnh và dai chắc, mới tinh. Chính giữa, cây dao găm và Pê-đrô Ba-la giấu luôn vào trong quần. Cái khó là mang được cuộn dây lên phòng ngủ! Bỏ trốn vào ban ngày, không thể tính đến chuyện ấy với sự mẫn cán của bọn giám thị. Mà lại càng không thể nghĩ tới giấu cuộn dây trong áo quần mang đi, bởi vì sẽ bị phát hiện hầu như tức khắc.

Đột nhiên xảy ra một cuộc ẩu đả. Giê-rô-mi-át nhảy xổ vào viên giám thị Fô-xtô, con dao chặt mía trong tay. Nhiều đứa khác hùa theo nó, nhưng ngay lập tức một toán giám thị xông tới, vung roi da. Họ tóm gọn ngay Giê-rô-mi-át. Pê-đrô Ba-la luồn cuộn dây vào bên trong áo và chạy như bay biến lên lên phòng ngủ vừa đúng lúc có một viên giám thi theo cầu thang đi xuống, súng lục trong tay, Pê-đrô Ba-la nấp kín sau một cánh cửa, viên giám thị bước nhanh đi xa dần.

Nó giấu thừng dưới nệm giường rồi quay trở lại bãi mía. Giê-rô-mi-át bị dẫn lên hầm giam. Bây giờ, bọn cai ngục đếm lũ trẻ con. Ra-muyn-fô và Căng-pôx đang chạy theo đuổi bắt A-gô-xtin-hô đã thừa cơ cuộc ẩu đả gây ra lộn xộn mà bỏ trốn. Viên giám thị Fô-xtô bị vết thương ở vai, hắn ta đã bỏ đi về phía trạm y tế, viên Giám đốc đã có mặt tại trận, điên giận đến sùi bọt mép, hai mắt long lên dữ dội như hai khẩu súng ngắn. Một giám thị lần lượt đếm bọn trẻ con. Hắn hỏi Pê-đrô Ba-la.

- Mày chui vào xó nào lúc đó?

- Tôi bỏ đi ra xa để khỏi dính vào cuộc lộn xộn.

Viên giám thị ngắm nhìn nó vẻ ngờ vực, nhưng cũng bỏ qua, Ra-muyn-fô và Căng-Pôx đã trở về dẫn theo A-gô-xtin-hô. Thằng bé bỏ trốn bị đánh nhừ tử trước mặt tất cả những đứa kia. Thế rồi viên Giám đốc ra lệnh:

- Tống nó vào hầm giam.

- Trong đó đã có Giê-rô-mi-át. Ra-muyn-fô trả lời.

- Cho hai đứa ở đó với nhau. Như vậy, chúng nó lại có thể chuyện trò giải buồn…

Pê-đrô Ba-la rùng mình. Làm thế nào mà chúng nó có thể sống được hai đứa cùng trong cái xó cỏn con đó?

Đêm hôm đó, việc canh phòng tăng lên nghiêm ngặt gấp đôi. Khôn ngoan nhất là đừng có giở trò gì. Bọn trẻ nghiến răng vì sự điên giận của chúng đã quá lớn.

Cách hai đêm, sau khi Fô-xtô đã quay trở về nghỉ yên trong cái phòng ngăn ván của hắn, và tất cả lũ trẻ đều ngủ, Pê-đrô Ba-la đứng dậy và lấy sợi thừng dưới nệm ra. Giường nó đặt gần ngay cửa sổ. Nó mở cửa sổ, buộc một đầu thừng vào cái móc võng đóng từ lâu trên tường và thả dây chuồi xuống mé ngoài cửa sổ. Dây còn ngắn, quá ngắn mất một khúc khá dài. Nó đứng yên không động đậy, tìm cách sao gây ít tiếng động nhất. Tuy thế, một trong những đứa nằm cạnh nó cũng tỉnh dậy:

- Mày định chuồn đó ư?

Thằng bé này đã nổi danh là một tên ton hót và cũng chính vì thế người ta đặt nó bên cạnh Pê-đrô Ba-la. Ba-la vung dao găm chìa cho nó thấy:

- Nhìn cho kỹ vào đây, vào cái này, đồ con lừa! Tốt nhất là mày cứ làm như ngủ đi. Nếu mày mở miệng, tao đây, chính tao đây sẽ mổ cổ họng mày, nhân danh Pê-đrô Ba-la đấy! Và nếu mày hở ra bất cứ chút gì sau khi tao đã trốn. Mày đã nghe nói đến các Hảo hán nơi Trảng cát chứ?

- Vâ…âng>

- Đấy! Chúng nó sẽ trả thù cho tao.

Nó đặt dao găm vừa tầm tay với, lôi hẳn cả sợi thừng lên rồi buộc vào đầu dây cái chăn trải giường bằng một kiểu nút mà Cục-cưng-của-Chúa đã bày cho nó. Một lần cuối, nó đe thằng bé kia, chuồi dây thừng xuống, bước qua bục cửa sổ và bắt đầu tụt xuống. Vừa dược gần nửa khoảng đường thì nó nghe tiếng kêu báo động của tên ton hót. Nó tuột nhanh theo sợi dây, nhảy xuống đất. Bước nhảy cũng còn là khá cao nhưng nó đã nhanh chóng chồm lên mà chạy. Nó nhảy vùn vụt sau khi tránh được một con chó cảnh sát đã được thả ra đuổi theo nó. Kìa kìa, nó đã lao lên đường với hết tốc lực, nó đã lợi được mấy phút: thời gian cần thiết để cho bọn giám thị mặc quần áo, chạy ra đuổi theo nó và thả chó sục nó. Lập tức Pê-đrô Ba-la cắn chặt dao găm giữa hai hàm răng, cởi bỏ hết áo quần. Như vậy lũ chó không còn theo được dấu vết nó nữa. Và trần truồng, trong sáng sớm tinh mơ giá lạnh, nó mở đầu sự nghiệp của nó vì mặt trời, vì tự do.

Giáo-sư đọc bản tin của tờ Nhật báo buổi chiều:

TÊN CẦM ĐẦU CÁC HẢO HÁN NƠI TRẢNG CÁT ĐÃ TÌM ĐƯỢC CÁCH TRỐN THOÁT KHỎI NHÀ TRỪNG GIỚI

Bài báo kể lại một cuộc tiếp xúc dài của phóng viên với viên Giám đốc điên cuồng. Tất cả cái nhà kho vang lên tiếng cười. Cho tới ngay cả linh mục Giô-dê Pê-đrô, lúc đó đang ở đó với bọn chúng, cũng bật ra một tiếng cười sảng khoái, cứ như là ông ấy cũng đích thị một Hảo hán nơi Trảng cát.

TRẠI TRẺ MỒ CÔI

Chỉ một tháng ở trại trẻ mồ côi đã dẹp tan biến bản chất linh hoạt và sức khỏe của Đô-ra. Con bé vốn sinh ra ở Mô-rô, đã qua thời ấu thơ của mình chạy nhảy trên đất của Mô-rô.

Đằng sau cái tự do trong những đường phố, đằng sau cuộc sống sôi động các Hảo hán nơi Trảng cát, không thể là một bông hoa trong lồng kính. Nó yêu thích mặt trời, đường phố, sự tự do.

Từ những lọn của nó, người ta đã tết hai cái bím, hai cái bím có buộc ruy-băng. Những ruy-băng hồng. Người ta đưa cho nó một chiếc áo dài xanh lơ, một cái yếm choàng màu xanh thẫm hơn. Con bé phải đến lớp học, cùng với những bé gái năm, sáu tuổi. Ăn uống thì tồi tệ, cũng lại có cả những hình phạt nữa: nhịn đói, không được ra chơi. Đột nhiên một cơn sốt; nó phải đi nằm ở bệnh xá. Ra khỏi bệnh xá, nó xanh xao suy nhược. Cơn sốt vẫn âm ỉ, nhưng nó không hé một tiếng về cái đó, bởi vì không gì đáng kinh tởm hơn đối với nó bằng sự vắng lặng ở cái bệnh xá ấy mà mặt trời không bao giờ ngó vào và ở đó giờ nào cũng giống như cái giờ hấp hối của hoàng hôn. Lúc nào có thể, nó lại mon men tới gần cái hàng rào ở đó, đôi lúc, nó nhận ra Giáo-sư hoặc Giô-ao Gộc lảng vảng quanh quẩn.

Một ngày nọ, chúng chuyển cho nó một mảnh giấy.

Pê-đrô Ba-la đã thoát khỏi Nhà trừng giới. Thằng này sẽ đến để đưa nó ra khỏi nơi này. Con bé không còn cảm thấy cơn sốt đương tiêu hao nó.

Qua một mảnh giấy khác do Giáo- sư viết và ném vào, chúng nhắn bảo nó rằng bất cứ bằng cách nào, hãy tìm cách vào nằm ở bệnh xá. Nhưng chẳng cần thiết phải quá suy tính, bởi vì một bà tu sĩ đã lo lắng về cái sắc quá hồng trên mặt nó. Đặt tay lên má nó, bà lưu ý.

- Con đang nóng bỏng lên vì sốt…

Đúng, bao giờ cũng là buổi hoàng hôn ở bệnh xá, phòng đợi thật sự của cái chết, với những tấm diềm cửa nặng nề ngăn cản ánh sáng xâm nhập. Y sĩ khám nghiệm cho con bé lắc đầu vẻ buồn rầu.

Nhưng ánh sáng cùng vào với chúng nó. Chao ôi sao mà Pê-đrô Ba-la gầy đến thế! Đô-ra nghĩ vậy. Ngay lập tức Pê-đrô đến đứng sát cạnh nó. Giô-ao Gộc, Gã Mèo, Giáo- sư cũng cùng đến. Giáo-sư vung lưỡi dao cạo lên cho bà tu sĩ thấy và bà cố ghìm một tiếng kêu: một con bé đương bị thủy đậu, nằm giường khác, sợ run cầm cập bên dưới tấm chăn mỏng. Đô-ra, cơn sốt đã làm cho hao mòn, cố gắng lắm mới đứng vững được. Bà tu sĩ thì thào:

- Con bé nó ốm nặng…

Đô-ra nói:

- Em cũng cùng đi, Pê-đrô

Chúng nó bước ra ngoài cửa. Khuỷu-Khô-Khẳng giữ chặt con chó to tướng, nắm cái vòng cổ. Chúng nó đã đem đến cho con vật một miếng thịt. Gã Mèo mở cổng và trên đường phố nó nói:

- Mọi việc đều trôi chảy như bôi mỡ…

Giáo-sư nhắc nhở:

- Thôi hãy chuồn nhanh trước khi họ báo động,

Chúng nó lao xuống theo triền một đường dốc. Đô-ra không còn cảm thấy cơn sốt đương hành hạ nó nữa, bởi vì nó đương cùng đi với Pê-đrô Ba-la, tay nắm trong tay.