Một trong những điểm khác biệt lớn giữa bộ não thái nhân cách và bộ não trông có vẻ “bình thường” nằm ở chức năng của vỏ não trước trán; ngoài ra, còn khác biệt ở cấu trúc não bộ. Nhóm các nhà nghiên cứu do Tiến sĩ Michael Koenigs tại Đại học Wisconsin chủ trì đã phát hiện ra trong quá trinh kiểm tra não của các nam tù nhân rằng những kẻ thái nhân cách bị suy giảm kết nối giữa vỏ não trước trán và hạch hạnh nhân.
Nghiên cứu này, “Reduced Preírontal Connectivity in Psychopathy” (tạm dịch: Kết nối trước trán hạn chế ở người mắc chứng thái nhân cách) – được thực hiện vào năm 2011 - là nghiên cứu đầu tiên xác định được “những khác biệt về cấu trúc và chức năng ở những người được chẩn đoán mắc chứng thái nhân cách”. Khi đọc cuốn sách này, thật tuyệt nếu bạn từng nghe tới các thuật ngữ vỏ não trước trán và hạch hạnh nhân. Rất có thể bạn đã nghe thấy bác sĩ Derek Shepherd nhắc đến chúng trong bộ phim Grey's Anatomy (tạm dịch: Ca phẫu thuật của Grey), nhưng bị phân tâm bởi mái tóc bồng bềnh của anh ấy và không chắc chúng có ý nghĩa gì, thì đừng lo, chúng tôi sẽ giúp bạn.
Vỏ não trước trán là trung tâm điều khiển của não bộ và nằm phía trước, ngay sau mắt của chúng ta. Nó chịu trách nhiệm kiểm soát các chức năng điều hành như thể hiện tính cách, ra quyết định và điều chỉnh hành vi xã hội, nhưng công việc chính của nó là chi phối các phản ứng cảm xúc của chúng ta trước sự căng thẳng. Nó hoạt động giống như một chiếc phanh khẩn cấp hay theo nhà tội phạm thần kinh học, Tiến sĩ Adrian Raine, nó là một thiên thần hộ mệnh ngăn chúng ta đưa ra những quyết định mà bản thân có thể cảm thấy hối tiếc sau đó.
Hạch hạnh nhân, thường được gọi là trung tầm cảm xúc của não, có lẽ được biết đến nhiều nhất với vai trò chủ đạo là kích thích phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy và do đó, nó liên quan đến phản ứng của chúng ta trước nỗi sợ hãi, căng thẳng và lo lắng. Vì vậy, khi bạn cảm thấy vô cùng căng thẳng lúc thời hạn sắp tới gần; không muốn tham gia một tương tác xã hội hoặc thêm một cuộc hẹn với một tên khốn, thì hạch hạnh nhân của bạn đang phát huy tác dụng. (Vệt mồ hôi mông mà bạn in hằn trên chiếc ghế sau cuộc phỏng vấn xin việc cũng vậy. Cảm ơn, hạch hạnh nhân.)
Mối quan hệ giữa hạch hạnh nhân và vỏ não trước trán hết sức quan trọng vì nó được cho là đóng một vai trò thiết yếu trong việc điều chỉnh cảm xúc. Nó hoạt động như thế nào? Hạch hạnh nhân phát hiện các mối đe dọa trong môi trường, sau đó phát cảnh báo. Vỏ não trước đánh giá mức độ đe dọa, sau đó “cho phép” hạch hạnh nhân biết liệu cảnh báo có phù hợp không. Về cơ bản, hạch hạnh nhân đóng vai trò xử lý bất kỳ tác nhân gây căng thẳng nguy hiểm về mặt sinh học hoặc cảm xúc nào (tất nhiên, điều vô cùng quan trọng đối với sự sống còn của chúng ta), nhưng vỏ não trước trán sẽ điều chỉnh và xoa dịu hạch hạnh nhân để chúng ta không phải lúc nào cũng hoảng sợ vì căng thẳng và buồn phiền trước mối đe dọa dù là nhỏ nhất.
Khi liên kết giữa hai vùng não này bị suy yếu, chúng ta có một cá nhân không thể điều tiết cảm xúc và hành vi xã hội như bình thường. Điều này có thể dẫn đến hành vi nhẫn tâm, vô cảm và thiếu đồng cảm thường thấy ở một kẻ thái nhân cách.
Điều thú vị nữa là dù cấu trúc não này có vẻ mang tính bẩm sinh ở người mắc chứng thái nhân cách, song sự thiếu liên kết giữa vỏ não trước trán và hạch hạnh nhân cũng có thể là do chấn thương não nghiêm trọng. Hãy xem phần bổ sung dưới đây của chúng tôi về chấn thương đầu để tìm hiểu thêm.
THAY ĐỔI CUỘC CHƠI CHẤN THƯƠNG VÙNG ĐẦU
Tất cả chúng ta đều đã từng nghe những câu chuyện về những người gặp tai nạn nghiêm trọng và hoàn toàn trở thành cơn ác mộng đối với những người xung quanh - nổi tiếng nhất phải kể đến Phineas P. Gage, người xuất hiện trong nghiên cứu của nhà tư vấn tâm thần học thần kinh Kieran O'Driscoll, "No Longer Gage: An Iron Bar through the Head" (tạm dịch: Không còn là Gage: Một thanh sắt xuyên qua đầu). Tiêu đề của nghiên cứu đã vô tình tiết lộ bí mật - Gage bị một thanh sắt dài 1,1 mét cắm xuyên hộp sọ trong một vụ tai nạn năm 1848 và anh ta sống sót một cách thần kỳ, nhưng tính cách của anh ta thì không. Trước khi bị một thanh sắt xuyên vào vỏ não trước trán, anh ta từng là một người vô cùng tử tế. Sau vụ tai nạn, anh ta tỏ ra hiếu chiến, bất cần, thô tục và không quan tâm đến bất cứ ai ngoài bản thân.
Như chúng ta sẽ thấy trong Chương 2, rất nhiều kẻ giết người hàng loạt từng bị chấn thương nghiêm trọng ở vùng đầu khi còn nhỏ. Nếu bạn có chút quan tâm đến Giải Bóng bầu dục Quốc gia và môn thể thao mà chúng tôi thích gọi là "ném trứng kiểu Mỹ" (American hand-egg), bạn có thể thấy ảnh hưởng tàn phá của bệnh thoái hóa não tiến triển do chấn thương mãn tính (CTE).
Chỉ có thể chẩn đoán sau khi chết, CTE được hiểu là kết quả của những cú đập liên tục vào đầu và những chấn động lặp đi lặp lại, chẳng hạn như những chấn động phải chịu đựng trong các môn thể thao tiếp xúc. Một trong những trường hợp đau đớn nhất liên quan đến tình trạng này là Aaron Hernandez, cựu cầu thủ bóng rổ đội New England Patriots, người đã sát hại Odin Lloyd vào năm 2013 trước khi treo cổ tự vẫn trong tù ở tuổi 27. Theo Washington Post, khi kiểm tra não anh ta, người ta phát hiện anh ta đã "mắc CTE nghiêm trọng nhất từng được tìm thấy ở người có cùng độ tuổi". Và dẫu không thể khẳng định chắc chắn rằng CTE là nguyên nhân khiến anh ta giết người, nhưng nó chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến khả nâng của Hernandez trong việc kiểm soát Hung động, ra quyết định, sự gây hấn và các cơn thịnh nộ của anh ta.
