Ở đầu cuốn sách này, chúng tôi đã đề nghị bạn tham gia một cuộc hành trình khám phá các yếu tố khác nhau đưa đẩy một người vào con đường dẫn đến bạo lực, phạm tội và giết người. Chúng tôi đã cảnh báo bạn rằng dù đi sâu phân tích và tim hiểu một số hành vi đáng trách và đáng sợ nhất có thể tưởng tượng được, nhưng chúng tôi sẽ không bàn luận về những con quái vật, mà là về con người.
Vì vậy, điều gì đã thôi thúc một kẻ sát nhân ra tay sát hại mọi người? Câu trả lời hợp lý duy nhất là rất nhiều điều. Đó là một cơn bão hoàn hảo, hay chúng ta nên nói là không hoàn hảo. Không có lý do chính xác. Một kẻ giết người có thể bắt đầu từ thời thơ ấu bị lạm dụng, cấu trúc di truyền và rối loạn nhân cách, tất cả cùng tạo ra ảnh hưởng tức thời. Không có thứ bệnh lý duy nhất nào ở một kẻ giết người; đúng hơn, những kẻ giết người là sự tổng hòa của di truyền, chấn thương đã trải qua, các yếu tố môi trường, xã hội, văn hóa - mọi thứ cùng tạo nên con người chúng ta.
Vậy phần còn lại trong chúng ta nằm ở đâu? Chúng ta đã thảo luận rất nhiều trong cuốn sách này về những động lực thôi thúc một kẻ sát nhân ra tay giết người, nhưng khi nói đến hứng thú của chúng ta với những kẻ giết người, thì động lực là gì? Chúng ta quan tâm đến tất thảy, từ những kẻ giết người hàng loạt đến những kẻ tàn sát thành viên gia đình và cả kẻ giết người bất ngờ như được đăng tin trên Snapped.
Tất nhiên, hứng thú với những kẻ giết người có nhiều cấp độ khác nhau – từ việc đọc cuốn sách này và nghe podcast của RedHanded cho đến việc mua một bức tranh chú hề của John Wayne Gacy hoặc mua một sợi tóc của Richard Ramirez.
Tất cả chúng ta đều mang trong mình một chút cuồng tín đối với tội phạm và dù mọi người thường nói rằng tội phạm có thực là vấn đề nổi cộm và phổ biến hiện nay, song chuyện này không còn mới. Vào năm 1888, các ông trùm truyền thông thời Victoria nhận ra rằng các bài báo của họ bán chạy hơn rất nhiều khi đăng tin về Jack the Ripper. Họ tung ra các câu chuyên tội phạm bạo lực hằng tuần, được minh họa rùng rợn, giật gần về hành vi giết người, thu bộn tiền và thỏa mãn số đông không lành mạnh. Và việc tiêu thụ các sản phẩm thương mại về tội phạm không bao giờ dừng lại.
Nhà văn về tội phạm có thực người Mỹ Harold Schechter gọi hứng thú tập thể với hành vi giết người, và đặc biệt là với những kẻ giết người hàng loạt, là “một thứ cuồng loạn văn hóa”. Nhưng nó bắt nguồn từ cái gì? Đối với chúng tôi, có cảm giác như câu chuyên về những kẻ giết người là câu chuyên về nỗi sợ hãi sâu thẳm nhất trong chính chúng ta - sợ rằng điều gì đó có thể xảy ra với chúng ta, hoặc thậm chí có thể là với người thân bởi bàn tay của một kẻ xa lạ. Và một nỗi sợ hãi ngấm ngầm hơn nữa là chúng ta có thể làm tổn thương người khác - và điều đó thực sự có ý nghĩa gì đối với chúng ta.
Nhân loại luôn bị ám ảnh bởi nỗi sợ hãi; điều đó đã ăn sâu bén rễ trong gen của chúng ta. Nếu tổ tiên đầu tiên của chúng ta không biết sợ hãi khi đối mặt với những con hồ răng kiếm có bộ răng sắc như dao cạo thì chúng ta chắc chắn sẽ không thể tồn tại trong thời gian dài với tư cách là một giống loài. Chúng ta bị ám ảnh bởi nỗi sợ hãi và cái chết, và nỗi ám ảnh về tội ác có thực là một loại sợ hãi có kiểm soát. Có lẽ nó chỉ cung cấp cho chúng ta một chút dopamine hấp dẫn hoặc có thể khiến chúng ta sẵn sàng đương đầu với một tình huống nguy hiểm. Hay thậm chí, như nghệ sĩ và nhà sưu tập kỷ vật về kẻ giết người hàng loạt Joe Coleman đã giải thích trong một cuộc phỏng vấn với BBC vào năm 2016, “Đó là một cách giải phóng ma quỷ theo hướng tích cực hơn là hủy hoại”.
Với tư cách là các tác giả và phát thanh viên podcast về tội phạm có thực, trong hầu hết các cuộc phỏng vấn, chúng tôi thường nhận được câu hỏi: Tại sao mọi người lại bị ám ảnh bởi tội phạm có thực? Ý tưởng này về tội phạm có thực là một loại giải thoát cảm xúc, dẫu còn gầy tranh cãi, song có lẽ là một trong những quan điểm phù hợp nhất hiện có. Đam mê của chúng ta với những kẻ sát nhân thực sự là một lối thoát để bản thân khơi dậy những suy nghĩ đen tối và đáng lo ngại nhất trong tâm trí, và do đó cuốn chúng đi mà không cần phải làm gì.
Chúng tôi cũng nghĩ rằng nhà sử học văn hóa và tác giả của cuốn The Red Barn Murder, Shane McCorristine, đã giải thích đầy đủ nhất bản chất vượt thời gian của si mê tội phạm có thực khi cho rằng đó là “cơ hội để chịu đựng cái chết từ xa, đến gần với vực thẳm nhất có thể trong khi không phải rơi vào đó.”
Và kẻ giết người hàng loạt Dennis Nilsen cũng đồng tình với quan điều này. Nhiều đoạn nhật ký trong tù của Nilsen được xuất bản trong cuốn Killing for Company của Brian Masters vào năm 1985, và chúng tôi xin giới thiệu một đoạn trích nổi bật sau:
Sự si mê của họ [có nghĩa là chúng ta] với các “loại” người (loại hiếm) như tôi khiến họ mắc kẹt với bí ẩn về lý do tại sao và làm thế nào một người đang sống thực sự có thể làm những việc chỉ là những hình ảnh đen tối và hành động bí mật bên trong họ. Theo tôi, họ có thể xác nhân bản thân bằng những “hình ảnh và hành vi đen tối” này và ghê tởm bất cứ điều gì khiến họ nhớ về mặt đen tối này của bản thân.
Những kẻ sát nhân không phải là những con quái vật trong thần thoại mà chúng ta có thể liệt kê vào nhóm khác biệt, để rồi phủi tay bỏ qua chúng. Chúng là sự khuếch đại những xung động tồi tệ nhất trong chúng ta. Chúng là hình chiếu phản ánh những đam mê đen tối nhất của chúng ta. Những kẻ sát nhân – cũng như bản thân loại tội phạm có thực - là chiếc gương hoàn hảo soi chiếu xã hội và cho thấy con người thật của chúng ta. Dù lý do là gì, tội phạm có thực cho phép chúng ta đào sâu vào đáy lòng sa đọa của con người, khám phá nỗi sợ hãi sâu thẳm nhất, phản đối nó ngay tức khắc và rồi gập cuốn sách lại và cứ thế bước đi. Sau khi đọc về những điều tồi tệ nhất mà một con người có thể gây ra cho người khác, chúng ta có thể rũ bỏ cảm giác rùng mình và quay trở lại cuộc sống hàng ngày nằm ườn trên ghế sofa, xem 90 Day Fiancé, và thưởng thức bơ đậu phộng.
Nhưng trước khi gập cuốn sách này lại, hãy dành một giây để suy nghĩ về tất cả những gì chúng ta đã thảo luận trong vài trang vừa rồi và tự hỏi: Nếu tội ác phản ánh xã hội của chúng ta, thi ám ảnh của chúng ta với những kẻ sát nhân tàn bạo cho thấy điều gì về con người chúng ta?
• Tên mà những người hâm mộ podcast về tội phạm có thực RedHanded tự đặt cho mình.
• JonBenét Patricia Ramsey (6/8/1990 - 25 hoặc 26/12/1996) là hoa hậu nhí người Mỹ. Cô bé sinh ra tại thành phố Atlanta, Georgia; khi được chín tháng tuổi, gia đinh cô chuyển đến sống ở Boulder, bang Colorado. Tháng 12 nlm 1996, khi mới 6 tuổi, cô bé bị bóp cổ chết, xác được tìm thấy trong chính căn nhà của minh. Vụ ám sát này đến nay vẫn chưa có lời giải đáp. (ND)
• Ancient Aliens (tạm dịch: Phi hành gia thời cổ đại) là một chương trình truyền hình của Mỹ được công chiếu vào 20 tháng 4 năm 2010 trên kênh History. Phim do hãng Prometheus Enter-tainment sản xuất, đưa ra giả thuyết hay học thuyết phi hành gia cổ đại của Erich von Daäniken cùng các văn bản lịch sử, khảo cổ học và truyền thuyết mang bằng chứng về mối liên hệ ngoài Trái đất của con người trong quá khứ.
• MO (modus operandi) là phương thức và thủ đoạn cụ thể của kẻ giết người.
• Năm 1968, David Berg đã thành lập một nhóm có tên Teens for Christ, gồm những thanh thiếu niên bỏ nhà đi hoặc dân hippie. Giáo hội phát triển thành Children of God, với hơn 15.000 thành viên khắp thế giới. Họ sống tập thể, tách biệt với cộng đồng, vì không đi làm cũng như không cho con cái đến trường. Giáo hội của Berg kết hợp việc thờ phụng chúa Jesus cùng với các trào lưu yêu đương tự do của thập niên 60. Thành viên giáo phái còn coi hoạt động tình dục là một “truyền thống”, mà David thường gọi là “flirty fishing”. Các cô gái sẽ phải quan hệ với bất kỳ ai họ gặp để thu nạp thêm người vào giáo phái. Vì thế mà năm 1979, đã có hơn 19.000 người gia nhập giáo phái này.
• BDSM là cụm từ mô tả chung cho các kiểu quan hệ giường chiếu mà cặp đôi sẽ hoặc tiến hành nhập vai nhằm tăng sự mới lạ, kích thích hoặc sẽ trải nghiệm sự khoái lạc trong đau đớn. BDSM vượt qua giới hạn mạnh mẽ của các kiểu làm tình thông thường. Bốn chữ cái trong cụm từ viết tắt BDSM lần lượt sẽ là: B (bondage - nô lệ); D (discipline - ra lệnh); S (sadism - bạo dâm) và M (maso-chism - khổ dâm). (BTV)
• Black Lives Matter (Quyền được sống của người da màu)
