Buổi chiều.—Bữa sáng trôi qua khá suôn sẻ: tôi điềm tĩnh và bình thản suốt từ đầu đến cuối. Tôi điềm đạm trả lời mọi câu hỏi về sức khỏe của mình; và bất cứ điều gì khác thường trong diện mạo hay cách cư xử của tôi đều được mọi người cho là do cơn mệt mỏi nhẹ khiến tôi phải đi nghỉ sớm tối qua. Nhưng làm sao tôi có thể trải qua mười hoặc mười hai ngày còn lại trước khi họ rời đi đây? Mà sao lại phải mong ngóng họ đi cho chóng? Khi họ đi rồi, tôi sẽ phải sống qua những tháng năm sắp tới bên người đàn ông đó—kẻ thù lớn nhất đời tôi—bằng cách nào? Vì chẳng ai có thể tổn thương tôi sâu sắc như hắn đã làm. Ôi! Khi nghĩ lại xem tôi từng tha thiết, khờ dại yêu hắn đến nhường nào, từng u mê tin tưởng hắn biết bao, từng không quản lao tâm khổ tứ, học hỏi, cầu nguyện và tranh đấu vì lợi ích của hắn ra sao; thế mà hắn lại tàn nhẫn giẫm đạp lên tình yêu của tôi, phản bội niềm tin của tôi, rẻ rúng những lời cầu xin, giọt nước mắt cùng sự cứu rỗi của tôi, bóp nát hy vọng, hủy hoại những tình cảm đẹp đẽ nhất thời thanh xuân, và đẩy tôi vào một cuộc đời khốn cùng tuyệt vọng, tột cùng của sự đọa đày mà một con người có thể gây ra, thì nói rằng tôi không còn yêu chồng mình nữa là chưa đủ—tôi CĂM HẮN hắn! Từ đó đập thẳng vào mắt tôi như một lời thú tội đầy tội lỗi, nhưng đó là sự thật: tôi căm hắn—tôi căm hắn!
Nhưng xin Chúa hãy rủ lòng thương xót linh hồn khốn khổ của hắn! Và khiến hắn phải nhìn thấy và cảm nhận được tội lỗi của mình—tôi không đòi hỏi sự báo thù nào khác! Giá mà hắn có thể thấu hiểu trọn vẹn và cảm nhận chân thực những bất công hắn gây ra cho tôi, thì tôi đã được trả thù thỏa đáng, và tôi sẵn sàng rộng lượng tha thứ cho tất cả; nhưng hắn đã trượt dài, đã chai sạn đến mức tột cùng trong sự đồi bại vô tâm, nên tôi tin rằng trong cuộc đời này hắn sẽ chẳng bao giờ làm được điều đó. Nhưng thật vô ích khi cứ mãi nghĩ về chuyện này: để tôi tìm cách xua tan những suy nghĩ ấy vào những chi tiết vụn vặt của các sự việc đang diễn ra.
Ông Hargrave đã làm phiền tôi suốt cả ngày trời với vẻ lịch sự đầy nghiêm túc, cảm thông và (theo ông ta tưởng là) kín đáo. Nếu ông ta cứ sỗ sàng hơn thì tôi lại đỡ bực mình hơn, vì thế thì tôi có thể gạt phăng đi; đằng này, ông ta lại cứ tỏ ra vô cùng tử tế và chu đáo đến mức tôi chẳng thể làm thế nếu không muốn mang tiếng thô lỗ và vô ơn. Thỉnh thoảng tôi tự nhủ rằng mình nên ghi nhận tấm chân tình mà ông ta ra sức giả vờ ấy; nhưng rồi tôi lại nghĩ rằng, trong hoàn cảnh đặc biệt của mình, việc hoài nghi ông ta mới là bổn phận phải làm. Sự tử tế của ông ta có lẽ không hoàn toàn là giả dối; nhưng dẫu vậy, chớ để cho những xung động biết ơn thuần khiết nhất đối với ông ta khiến tôi đánh mất bản thân mình: hãy nhớ lại ván cờ hôm nọ, những lời lẽ ông ta đã dùng, cùng những ánh mắt khó tả ấy, những thứ đã khơi dậy sự phẫn nộ chính đáng trong tôi, và tôi nghĩ thế là đủ an toàn rồi. Tôi đã làm đúng khi ghi chép lại chúng một cách tỉ mỉ như vậy.
Tôi nghĩ ông ta đang muốn tìm cơ hội để nói chuyện riêng với tôi: ông ta cứ chực chờ suốt cả ngày; nhưng tôi đã cố tình làm ông ta thất vọng—không phải vì tôi sợ bất cứ điều gì ông ta có thể nói, mà vì tôi đã đủ phiền muộn lắm rồi, không cần phải chịu thêm những lời an ủi, chia buồn mang tính lăng mạ hay bất cứ thứ gì khác mà ông ta định bày ra; hơn nữa, vì nể tình Milicent, tôi không muốn gây sự với ông ta. Sáng hôm nay, ông ta đã viện cớ có thư phải viết để từ chối đi săn bắn cùng những người đàn ông khác; và thay vì lui vào thư phòng để viết thư, ông ta lại sai người khiêng bàn viết đến phòng sinh hoạt chung, nơi tôi đang ngồi cùng Milicent và phu nhân Lowborough. Họ đã cắm cúi vào công việc thêu thùa; còn tôi, mang theo một cuốn sách không phải để giải khuây mà là để từ chối trò chuyện. Milicent thấy tôi muốn được yên tĩnh nên đã để tôi ngồi một mình. Annabella chắc chắn cũng thấy điều đó; nhưng chẳng có lý do gì bắt cô ta phải kìm nêm cái lưỡi hay kiềm chế tinh thần vui vẻ của mình: thế là cô ta cứ huyên thuyên trò chuyện, hướng sự chú ý hầu như chỉ vào một mình tôi, với vẻ mặt đầy trơ trẽn và suồng sã, càng lúc càng tỏ ra hào hứng và thân thiết hơn khi câu trả lời của tôi trở nên lạnh lùng và ngắn ngủn hơn. Ông Hargrave thấy tôi khó lòng chịu đựng nổi, bèn ngẩng đầu lên khỏi bàn làm việc, trả lời thay tôi những câu hỏi và nhận xét của cô ta chừng nào có thể, đồng thời cố gắng chuyển hướng sự quan tâm xã giao của cô ta từ tôi sang mình; nhưng bất thành. Có lẽ cô ta nghĩ tôi bị đau đầu nên không muốn nói chuyện; dù sao đi nữa, cô ta cũng thừa hiểu sự náo nhiệt ba hoa của mình đang làm phiền tôi, điều mà tôi có thể nhận ra qua sự ngoan cố đầy ác ý khi cô ta cứ tiếp tục bám riết lấy tôi. Nhưng tôi đã chặn đứng cô ta một cách hiệu quả bằng cách đưa vào tay cô ta cuốn sách mà tôi vừa cố đọc, trên trang bìa lót của nó, tôi đã vội vã nguệch ngoạc mấy dòng,—
“Tôi quá rõ tính cách và hạnh kiểm của chị nên chẳng thể dành cho chị bất kỳ tình bạn chân chính nào, và vì tôi không có tài giả trỏ như chị, tôi không thể mang cái vỏ bọc ấy. Do đó, tôi phải đề nghị từ nay mọi sự giao thiệp suồng sã giữa chúng ta chấm dứt; và nếu tôi vẫn tiếp tục đối xử với chị bằng sự lịch thiệp, như thể chị là một người phụ nữ đáng được coi trọng và tôn trọng, thì hãy hiểu rằng đó là vì nể tình Milicent, họ hàng của chị, chứ không phải vì chị.”
Đọc xong những dòng này, mặt cô ta đỏ bừng lên như gấc và cắn chặt môi. Lén lút xé phăng tờ giấy, cô ta vo tròn lại rồi ném vào lò sưởi, sau đó cắm cúi lật giở từng trang sách, thực sự hoặc giả vờ đọc nội dung trong đó. Chỉ một lát sau, Milicent tuyên bố ý định lên phòng dưỡng nhi và hỏi xem tôi có đi cùng không.
“Annabella sẽ tha lỗi cho chúng ta thôi,” cô ấy nói; “cậu ấy bận đọc sách kìa.”
“Không, tôi không tha đâu,” Annabella kêu lên, chợt ngẩng phắt đầu dậy và ném cuốn sách xuống bàn; “tôi muốn nói chuyện với Helen một phút. Cậu cứ đi trước đi, Milicent, lát nữa cô ấy sẽ theo sau.” (Milicent đi ra.) “Cậu làm ơn chiều tôi một chút nhé, Helen?” cô ta tiếp lời.
Sự trơ trẽn của cô ta khiến tôi kinh ngạc; nhưng tôi vẫn đồng ý và đi theo cô ta vào thư phòng. Cô ta khép cửa lại, rồi bước thẳng đến lò sưởi.
“Ai đã nói cho cậu chuyện này?” cô ta hỏi.
“Chẳng có ai cả: tôi không đến nỗi không tự mình nhìn thấy sự thật.”
“À, cậu hay đa nghi đấy chứ!” cô ta kêu lên, mỉm cười với một tia hy vọng lóe lên. Nỗi tuyệt vọng pha lẫn sự lì lợm trước đó của cô ta nay đã biến mất; giờ đây trông cô ta rõ ràng đã thở phào nhẹ nhõm.
“Nếu tôi đa nghi,” tôi đáp, “thì tôi đã phát hiện ra bộ mặt đồi bại của chị từ lâu rồi. Không, phu nhân Lowborough ạ, tôi không dựa vào sự nghi ngờ để buộc tội chị.”
“Thế thì cậu dựa vào cái gì để buộc tội?” cô ta nói, ngả người phịch xuống một chiếc bọc tay ghế, duỗi thẳng đôi chân về phía chắn lửa, cố tỏ ra điềm tĩnh một cách rõ ràng.
“Tôi cũng thích đi dạo ngắm trăng chẳng kém gì chị,” tôi đáp, mắt đăm đăm nhìn thẳng vào cô ta; “và khu vườn rậm ấy lại tình cờ là một trong những nơi tôi yêu thích.”
Mặt cô ta lại tái xanh tái xám rồi đỏ bừng lên quá mức, im lặng cắn ngón tay vào hàm răng, đờ đẫn nhìn vào lò sưởi. Tôi dõi theo cô ta vài phút với cảm giác thỏa mãn đầy ác ý; rồi bước về phía cửa, tôi điềm tĩnh hỏi xem cô ta còn điều gì muốn nói nữa không.
“Có, có chứ!” cô ta cuống cuồng kêu lên, vùng đứng dậy khỏi tư thế ngả ngốn. “Tôi muốn biết là cậu có định nói với huân tước Lowborough không?”
“Giả sử tôi nói thì sao?”
“À, nếu cậu đã quyết định phơi bày chuyện này ra thì đương nhiên tôi không tài nào ngăn cản được—nhưng sẽ có chuyện lớn đấy nếu cậu làm vậy—còn nếu cậu không nói, tôi sẽ coi cậu là con người hào hiệp nhất trần đời—và nếu trên đời này có bất cứ điều gì tôi có thể làm cho cậu—bất cứ điều gì ngoại trừ—” cô ta ngập ngừng.
“Ngoại trừ việc từ bỏ mối quan hệ tội lỗi với chồng tôi, chắc ý chị là thế phải không?” tôi nói.
Cô ta khựng lại, rõ ràng là đang bối rối, lúng túng, đan xen với sự tức giận mà cô ta không dám bày tỏ.
“Tôi không thể từ bỏ thứ còn quý hơn cả sinh mạng,” cô ta lầm bầm với giọng điệu gấp gáp, thấp giọng. Rồi đột ngột ngẩng đầu lên, dán đôi mắt sắc lẹm vào tôi, cô ta tha thiết tiếp lời: “Nhưng này, Helen—hay phu nhân Huntingdon, hay bất cứ tên gọi nào cậu muốn tôi dùng—cậu có nói với anh ấy không? Nếu cậu rộng lượng, đây chính là dịp thích hợp để thể hiện sự cao thượng của mình: nếu cậu kiêu hãnh, thì đây—đối thủ của cậu đây—đang sẵn sàng nhận mình là con nợ của cậu vì một hành động khoan dung cao cả nhất.”
“Tôi sẽ không nói với anh ấy.”
“Cậu sẽ không nói ư!” cô ta kêu lên đầy sung sướng. “Vậy thì hãy nhận lấy lòng biết ơn chân thành của tôi nhé!”
Cô ta chồm dậy, chìa tay ra định bắt tay tôi. Tôi rụt tay lại.
“Đừng cảm ơn tôi; tôi kiềm chế không phải vì lợi ích của chị. Đây cũng chẳng phải là hành động khoan dung gì cả: tôi chẳng có hứng thú phơi bày nỗi ô nhục của chị ra ánh sáng. Tôi sẽ lấy làm tiếc nếu khiến chồng chị đau lòng khi phải biết đến chuyện này.”
“Thế còn Milicent? Cậu có nói với cô ấy không?”
“Không: trái lại, tôi sẽ làm hết sức để giấu kín chuyện này khỏi cô ấy. Tôi thà chịu thiệt thòi chứ không muốn cô ấy phải biết đến sự đồi bại và nhục nhã của người họ hàng nhà mình!”
“Cậu dùng những lời lẽ nặng nề thật đấy, phu nhân Huntingdon, nhưng tôi có thể bỏ qua cho cậu.”
“Và giờ đây, phu nhân Lowborough,” tôi tiếp lời, “tôi khuyên chị nên rời khỏi ngôi nhà này càng sớm càng tốt. Chắc chị phải nhận thức được rằng việc chị cứ tiếp tục ở lại đây khiến tôi vô cùng khó chịu—không phải vì anh Huntingdon đâu,” tôi nói, khi thấy chớm nở một nụ cười đắc thắng đầy ác ý trên mặt cô ta—“nếu chị thích hắn, tôi xin sẵn lòng nhường hắn cho chị, đối với tôi mà nói là như vậy—nhưng vì thật là đau đớn khi lúc nào cũng phải che giấu những cảm xúc thực sự của mình về chị, phải gồng mình gìn giữ vẻ ngoài lịch thiệp và tôn trọng đối với một kẻ mà tôi chẳng mảy may có lấy một chút xíu nể trọng nào; và còn vì, nếu chị cứ tiếp tục ở lại, hành vi của chị chắc chắn không thể che giấu được lâu hơn nữa trước hai người duy nhất trong ngôi nhà này chưa biết chuyện. Hơn nữa, vì lợi ích của chồng chị, Annabella, và thậm chí vì chính bản thân chị, tôi mong muốn—tôi thành khẩn khuyên nhủ và van nài chị hãy dứt khoát chấm dứt mối quan hệ bất chính này ngay lập tức, và quay về với bổn phận chừng nào còn có thể, trước khi những hậu quả khủng khiếp…”
“Vâng, vâng, đương nhiên rồi,” cô ta nói, ngắt lời tôi bằng một cử động thiếu kiên nhẫn. “Nhưng tôi không thể đi được, Helen, trước thời điểm đã định cho chuyến đi của chúng tôi. Tôi có thể bịa ra lý do gì chính đáng cho một việc như thế chứ? Dù tôi đề nghị về một mình—điều mà Lowborough đời nào chịu nghe—hay bắt anh ấy đi cùng tôi, bản thân tình huống đó cũng đủ chắc chắn làm dấy lên sự nghi ngờ—hơn nữa chuyến thăm của chúng tôi cũng sắp kết thúc rồi—chỉ còn hơn một tuần nữa thôi—chắc chắn cậu có thể chịu đựng sự hiện diện của tôi lâu thêm chút nữa chứ! Tôi sẽ không làm phiền cậu bằng bất kỳ lời lẽ xuồng xã giả vờ thân thiện nào nữa đâu.”
“Thôi được, tôi chẳng có gì để nói với chị nữa.”
“Cậu đã kể chuyện này với Huntingdon chưa?” cô ta hỏi khi tôi đang bước ra khỏi phòng.
“Sao chị dám thốt ra cái tên đó trước mặt tôi!” đó là câu trả lời duy nhất tôi dành cho cô ta.
Từ đó đến nay, giữa chúng tôi không hề có thêm một lời nào qua lại, ngoại trừ những câu mà phép lịch sự xã giao hoặc nhu cầu thiết yếu bắt buộc phải có.
