Tôi sắp sửa nói về thế giới và những sự vật bên trong thế giới.

Tại sao tôi lại bắt đầu ở đây, tôi không thể nói. Đó là một ngày nóng bức, tôi và con gái Rüya năm tuổi đang đi chơi trên đảo Heybeliada, và sau đó chúng tôi đi dạo bằng xe ngựa. Tôi ngồi quay mặt ra sau và con gái tôi ngồi đối diện. Bạn ấy nhìn con đường phía trước. Chúng tôi chạy ngang qua những khu vườn rợp cây cối và hoa, những bức tường thấp lè tè, những ngôi nhà gỗ, những vạt rau. Trong khi cỗ xe xóc nẩy hết bên nọ đến bên kia, tôi ngắm khuôn mặt con gái tôi, tìm kiếm trong vẻ mặt bạn ấy ý nghĩa nào đó của những gì bạn ấy nhìn thấy trong thế giới quanh bạn.

Những sự vật: vật thể, cây cối, và những bức tường; poster, thông báo, đường phố, và mèo. Nhựa đường. Cái nóng. Đã bao giờ nóng thế này chưa?

Rồi chúng tôi bắt đầu chạy lên dốc đồi; lũ ngựa ì ạch còn người xà ích vung roi. Cỗ xe chậm lại. Tôi nhìn một ngôi nhà. Trong khi thế giới trôi ngang chúng tôi, dường như tôi và con gái nhìn thấy cũng những sự vật y chang nhau. Chúng tôi lần lượt nhìn thấy: chiếc lá, thùng rác, quả bóng, con ngựa, đứa trẻ. Nhưng cũng thấy: màu xanh của lá, màu đỏ của thùng rác, độ nẩy của quả bóng, biểu hiện của con ngựa, gương mặt đứa bé. Rồi từng sự vật trượt đi mất; dù sao chúng tôi cũng không thực sự nhìn chúng; ánh mắt chúng tôi liên tục di chuyển. Chúng tôi không thực sự nhìn bất kỳ phần nào của cái thế giới ban chiều nóng nực này. Nó trượt ngang qua chúng tôi, cái thế giới mong manh này dường như bốc hơi trước mắt chúng tôi. Cứ như thể là chúng tôi trôi dạt khỏi chính mình! Chúng tôi thấy sự vật và chúng tôi cũng chả thấy gì. Thế giới được tắm trong sắc màu cái nóng, và chúng tôi cũng thấy điều này trong tâm trí chúng tôi.

Chúng tôi băng qua khu rừng, nhưng ngay cả ở đây cũng chẳng mát mẻ gì. Cứ như là cái nóng phát xạ. Khi đường dốc hơn, lũ ngựa lại chạy chậm lại. Chúng tôi lắng nghe tiếng ve sầu. Lúc này cỗ xe đi rất chậm, và ngay khi con đường dường như khuất mất vào lùm cây, chúng tôi thấy quang cảnh đó.

“Bừ rừ bừ rừ,” người xà ích ra lệnh cho ngựa dừng. “Cho chúng nghỉ,” ông nói.

Chúng tôi nhìn quang cảnh. Chúng tôi đang trên rìa của một vách núi. Dưới kia là đá, biển, và trồi lên khỏi màn hơi nước là những hòn đảo khác. Màu xanh của biển mới đẹp làm sao, với ánh nắng long lanh trên mặt nước: Mọi thứ đều ở đúng chỗ, lấp lánh và tinh khôi. Trước mắt chúng tôi là một thế giới được tạo hình hoàn hảo. Rüya và tôi chiêm ngưỡng trong thinh lặng.

Người xà ích châm thuốc; chúng tôi nghe mùi khói.

Sao quang cảnh này của thế giới đẹp đến nhường này? Có lẽ bởi vì chúng tôi có thể nhìn thấy nó trọn vẹn. Có lẽ bởi vì nếu trượt chân khỏi mép núi chúng tôi sẽ chết. Có lẽ bởi vì không có gì xấu xí khi nhìn từ đằng xa. Có lẽ bởi vì chúng tôi chưa bao giờ nhìn nó từ độ cao như thế này. Vậy chúng tôi đang làm gì ở đây, trong thế giới này?

“Đẹp không con gái?” tôi hỏi Rüya. “Cái gì khiến nó đẹp vậy?”

“Nếu mình trượt chân khỏi vách núi, mình có chết không?”

“Có, mình sẽ chết.”

Trong một chốc bạn ấy nhìn vách núi tỏ vẻ sợ hãi. Nhưng rồi bạn ấy chán. Vách núi, biển, những tảng đá: Chúng không bao giờ đổi thay, không bao giờ dịch chuyển. Chán òm. Một con chó xuất hiện. “Chó!” chúng tôi đồng thanh. Nó đang vẫy đuôi và nhúc nhích. Cả hai chúng tôi xoay sang chiêm ngưỡng nó, và cả hai chúng tôi không nhìn quang cảnh thêm lần nào.