Đó là một con chó lông xám tro, không có gì khác thường. Nó đang vẫy đuôi. Cặp mắt nó buồn hiu. Nó không ngửi ngửi chúng tôi như những con chó hiếu kỳ khác. Nó giương cặp mắt sầu thảm để cố nhận biết chúng tôi. Khi làm xong, nó sục cái mũi ươn ướt vào trong cỗ xe.

Im lặng. Rüya sợ. Bạn ấy co chân lại nhìn tôi.

“Đừng sợ,” tôi thì thào. Tôi chuyển sang ngồi cùng ghế với Rüya.

Con chó cũng thụt lùi. Cùng nhau chúng tôi ngắm nghía nó cẩn thận. Một sinh vật bốn chân. Một con chó thì phải như thế nào? Tôi nhắm mắt. Khi bắt đầu nghĩ về việc chó phải như thế nào, tôi gắng nhớ lại những gì tôi biết về chó.

1. Gần đây một người bạn kỹ sư của tôi kể tôi chuyện anh ta đã bán một con Sivas Kangal cho mấy tay người Mỹ. Anh ta cho tôi xem hình con chó trong cuốn sách quảng cáo; đó là một con chó Kangal mạnh mẽ, đẹp, đứng thẳng, và dòng chú thích bên dưới ghi, “Xin chào, tôi là một chàng Kangal Thổ Nhĩ Kỳ. Chiều cao trung bình của tôi là [từng này xăng ti mét], tôi [từng này tuổi], tôi thông minh, và đây là dòng họ của tôi. Cách đây ít lâu, một người bạn của chúng tôi mất tích, nhưng chúng tôi lần theo mùi tận bốn trăm dặm để tìm ra chủ nhân của mùi ấy. Chúng tôi thông minh và trung thành như vậy đó,” vân vân và vân vân.

2. Chó Thổ trong truyện tranh và chó trong các truyện được dịch ra tiếng Thổ kêu hav! Nhưng chó trong truyện tranh nước ngoài kêu woof!

Tôi nhớ được từng ấy về chó. Tôi cố, nhưng chả nghĩ được gì hơn. Tôi đã thấy phải đến hàng vạn con chó trong đời, nhưng chả còn gì khác hiện về trong trí nhớ. Dĩ nhiên, ngoại trừ chuyện chó có răng nhọn và gầm gừ.

“Ba ơi, ba làm gì thế? Rüya hỏi. “Ba đừng nhắm mắt như vậy, làm con chán.”

Tôi mở mắt hỏi người xà ích, “Con chó này ở đâu ra vậy?” “Chó nào?” anh ta hỏi, và tôi chỉ cho anh. “Mấy con chó đó đang chạy tới bãi rác phía trước,” người xà ích nói.

Con chó nhìn thẳng về phía trước, như thể nó biết chúng tôi đang nói chuyện về nó.

“Vào mùa đông, chúng bị đói, chúng khổ ải, chúng cắn xé nhau.”

Đột nhiên im lặng. Một hồi lâu không ai nói gì.

“Ba ơi, con chán.”

“Bác xà ích, ta đi thôi.”

Khi cỗ xe bắt đầu lăn, Rüya chuyển sang chú ý đến cây cối, biển, con đường và quên cả tôi. Đó là khi tôi nhắm mắt và một lần cuối cố nhớ lại những gì tôi biết về chó.

3. Tôi đã từng có một chú chó yêu. Nếu lâu chúng tôi mới gặp lại nhau, nó sẽ nằm lăn ra đất chổng vó lên trời chờ tôi nựng nó, mừng rỡ đến nỗi tè cả ra. Rồi nó chết vì bị đánh bả.

4. Vẽ chó thì dễ.

5. Chỗ một người bạn tôi ở, có con chó nọ cứ sủa nhặng xị mỗi khi người nghèo đi ngang, nhưng nếu người giàu đi ngang thì nó im thin thít.

6. Tiếng động gây ra khi một con chó kéo lê một cái ghế gãy làm tôi rợn. Hẳn là nó khiến tôi nhớ về một điều gì thê thảm.

7. Chú chó đằng kia không đi theo chúng tôi.

Tôi mở mắt và nghĩ thế này: Thật ra người ta không thể nhớ nhiều cho lắm. Tôi đã nhìn thấy hàng vạn con chó trên thế gian này, và khi thấy chúng, vẻ đẹp của chúng làm tôi choáng váng. Thế giới cũng làm ta sững sờ theo cùng cách. Nó ở đây, kia, ngay bên cạnh ta. Rồi nó phai nhạt dần; mọi thứ trở thành không còn gì cả.

8. Hai năm sau khi tôi viết bài này và đăng ở một tạp chí nọ, tôi bị một bầy chó ở công viên MaÇka tấn công. Chúng cắn tôi. Tôi phải tiêm năm mũi tại Bệnh viện Dại ở Sultanahmet.