“Tiền bối, lần này mở lại Ân khoa, chỉ đành phiền ngài lão nhân gia ra làm chủ khảo rồi.” Nho Thường cúi người nói, đối diện hắn là Lưu Tam Ngô đang râu tóc bạc phơ.

Lão gia tử từ lâu đã hơn tám mươi tuổi, ông không những tuổi cao mà đức vọng cũng rất cao, mấy năm nay Lưu Tam Ngô viết không ít sách, trong đó bao gồm các loại sách công cụ như từ điển, điển cố, thơ ca, văn chương.

Đừng nhìn chỉ là biên soạn, lão gia tử đã sớm danh trấn thiên hạ, không ai không biết.

Còn nhớ Chu Vương Chu Túc không? Nhờ biên soạn vài cuốn sách y học, qua sự truyền bá của Liễu Thuần, đã cứu sống vô số người... Nhìn lại toàn bộ thời đại cổ đại, tài nguyên y học luôn cực kỳ khan hiếm.

Rất nhiều bách tính bình thường sinh bệnh chỉ đành cầu thần bái Phật, xin chút nước phù chú để uống, hoặc tự hái một ít thảo dược, vượt qua được thì coi như may mắn, không qua khỏi thì đành chịu xui xẻo.

Lần đầu tiên khiến tất cả mọi người có thể phổ biến việc khám bệnh, vẫn là công lao của bác sĩ chân đất... Mặc dù phần lớn bác sĩ chân đất chỉ có thể giải quyết một số bệnh vặt như đau đầu sổ mũi, nhưng không thể phủ nhận, chính họ đã khiến cho hơn tám mươi lăm phần trăm bách tính lần đầu tiên được hưởng đãi ngộ cơ bản nhất khi sinh bệnh là có thể mời thầy thuốc đến chẩn trị — mở ra trời đất, công đức vô lượng!

Chu Túc biên soạn sách y học, cũng bồi dưỡng ra một số lượng lớn thầy thuốc, tuy trình độ không cao, sai sót không ít... nhưng ông đã được rất nhiều bách tính tôn sường như vị Phật sống trong muôn nhà.

Lưu Tam Ngô chủ yếu hướng tới tầng lớp đọc sách thông thường, biên soạn từ điển, sổ tay điển cố qua các triều đại, lựa chọn thơ ca, văn chương tinh phẩm, tiến hành bình phẩm phân tích, tập hợp thành sách.

Nói toạc ra, chính là người biên soạn kiểu như Tân Hoa Từ Điển, Đường thi ba trăm bài, Tống từ ba trăm bài... Thế nhưng chính vì thế, đã khiến cho rất nhiều người có thể đọc sách biết chữ, tung hoành trong đại dương tri thức.

Lưu Tam Ngô, tuyệt đối là đại nho tông sư không thẹn với lòng.

Cũng chỉ có ông, mới có thể chủ trì Ân khoa, khiến việc lấy sĩ tử qua khoa cử nhận được sự công nhận của tất cả mọi người.

Chỉ là nói thì dễ, làm mới khó, lão gia tử tuổi tác lớn thế này rồi, còn để ông ra mặt xông pha trận mạc, mặt Nho Thường vô cùng nóng ran.

“Tiền bối, ta sẽ sắp xếp thêm mấy vị quan lớn bộ đường, đến đánh tay dưới cho ngài, cùng nhau chủ trì Ân khoa...”

“Không cần!”

Lưu Tam Ngô đột nhiên xua tay, lông mày trường thọ rũ xuống, khuôn mặt già nua ngậm cười.

“Nho đại nhân, năm trước, một vị Nho đại nhân khác đã chết, hiện nay người già cả trong triều, chỉ còn lại mỗi mình ta. Gặp gỡ buổi giao thời này, lão phu đương nhiên không nhường! Nhưng nói đi cũng phải nói lại, bộ xương già này của ta chưa chắc đã có tác dụng lớn bao nhiêu. Đừng liên lụy đến những người khác nữa. Chuyện Ân khoa ta gánh vác tất cả, còn về sau tiếp tục duy trì đại cục biến pháp, tiếp nối quốc sách của tiên đế như thế nào, vẫn cần các ngươi tốn nhiều tâm sức.”

Đôi mắt lão gia tử ánh lên, nhiệt huyết dạt dào nói: “Nho đại nhân, ngươi có lẽ có kiêng kỵ, lão phu cũng hiểu, đối đầu với trời sẽ không có kết cục tốt đẹp đâu, nhưng lão phu cũng xin ngươi tin tưởng, từ xưa đến nay, chúng ta đều có Tinh Vệ lấp biển, Ngu Công dời núi, Đại Vũ trị thủy, Nữ Oa vá trời, Hợp Phu rượt mặt trời... Sức người có lẽ có hạn, nhưng lão phu kiên định tin tưởng người định thắng thiên!”

Nho Thường nghe đến đây, toàn thân chấn động, không dám tin nhìn Lưu Tam Ngô.

Lão gia tử nói tiếp: “Nho đại nhân, tiên đế là vị nhân quân chưa từng có trong lịch sử, ngài thương xót bách tính, mới có thể dùng sức của một người, thúc đẩy biến pháp... Nhưng tiên đế dù sao cũng chỉ là một con người, biến pháp qua các triều đại, đều khó thoát khỏi vận mệnh người chết chính mất, nói toạc ra, chính là sức lực của một người không đủ dùng! Cho nên mới cần đại đa số người, tụ tập sức mạnh lại với nhau, do muôn người cùng đẩy, thì không phải lo biến pháp không thành.”

“Hơn nữa lần này chỉ cần chúng ta thành công, sẽ không bao giờ còn có tình trạng người chết chính mất nữa. Đây là tráng cử chưa từng có trong hai ngàn năm qua đấy!”

“Lão phu tuổi đã bát tuần, thân thể suy tàn, chi bằng chết già ở nhà, còn hơn tung hoành một trận, làm Khoa Phu rượt mặt trời, Ngu Công dời núi! Lão phu rõ ràng, chưa chắc đã nhìn thấy ngày chiến thắng, nhưng có thể làm tiên phong mở đường, đã là chết không có gì ân hận!”

“Nho đại nhân cứ yên tâm, lão phu tuyệt đối chấm thi công bằng, thực sự có tài, lời nói có trọng lượng, người như vậy, mới có thể trở thành cột trụ quốc gia trong tương lai, mới có thể vì đại nghiệp biến pháp, cháy rụi một khang huyết nhiệt...”

Nho Thường nghe xong, nước mắt rơi lã chã trong mắt, hắn đột nhiên đứng dậy, phủi vạt áo, quỳ sụp trước mặt Lưu Tam Ngô, dập đầu kêu vang.

“Lão đại nhân, vãn học hậu tiến hôm nay mới hiểu được chân ý biết rõ không thể làm mà vẫn làm của phu tử! Vãn sinh cũng sẽ chết, nhưng vãn sinh sẽ không sợ, bởi vì đây đều là số mệnh, không có ai hy sinh vì nghĩa, thì làm sao có thể thúc đẩy biến pháp! Hơn nữa vãn sinh tin chắc, chúng ta sẽ thắng... Dù cho tất cả chúng ta đều chiến tử, đằng sau vẫn sẽ có người trước ngã sau tiến, chúng ta phải mở ra con đường cho những người thực sự có thể thúc đẩy biến pháp, làm con thiêu thân lao vào lửa, tung một đòn Bồng Lãng, trăm chết không hối!”

Lưu Tam Ngô nhìn Nho Thường, trong lòng vô cùng được an ủi. Xem ra Yên Vương vẫn là người biết nhìn người, chỉ bằng điểm này, Yên Vương đã có phần thắng. Đôi mắt già nua của Lưu Tam Ngô tinh tường như lửa.

Ông cảm thấy Chu Nguyên Chương có lẽ có ý định nhử rắn ra khỏi hang, muốn một mẻ hốt gọn... Ở thời khắc cuối cùng, lại giao Ân khoa cho người Đông cung phụ trách, tiên đế hẳn là có ý định để bọn họ phạm sai lầm, rồi mới có thể dứt khoát ra tay.

Mà phe Đông cung bên này, cũng đã đến lúc buộc phải liều mạng, bởi vì khoảng thời gian này, hao tổn của bọn họ quá lớn, rất cần bổ sung sức mạnh mới mẻ... Nếu tiên đế không phải đột nhiên băng hà, có lẽ giờ phút này thế lực của Đông cung đã tro tàn khói lạnh rồi.

Nay tiên đế tuy đã ra đi, vũ khí Ân khoa vẫn còn đó, thậm chí Lưu Tam Ngô cảm thấy, cứ liều mạng thế này, chưa hẳn không phải là một lựa chọn tốt hơn.

Bắc Bình ông đã đi qua, Vân Nam có Liễu Thuần ở đó, tiểu tử kia sẽ làm gì, lão tiên sinh nắm rõ như lòng bàn tay, Yên Vương tuần tra biên giới ở Tây Bắc, cũng khẳng định sẽ có chuẩn bị.

Thực sự đến thời khắc mấu chốt, liền ba đường phát khó, trong ứng ngoài hợp!

Tiên đế có lẽ có thể giết chết một số người, nhưng thực sự đánh nhau rồi, lúc đó mới có thể triệt để quét sạch thế lực phản đối biến pháp.

Rất nhiều người thích quan sát lục bộ, huân quý, xem xét các đại quan cao cấp ở các nơi, bọn họ đứng về phe nào... Nhìn từ bề ngoài, lực lượng ủng hộ biến pháp đang chiếm thế thượng phong.

Nhưng Lưu Tam Ngô quá rõ ràng, sở dĩ có giả tượng này, đó là vì uy vọng của tiên đế quá cao, một mình đã áp chế toàn bộ hệ thống quan liêu.

Những hương thân sĩ tử đó, đối mặt với Lão Chu, nửa điểm năng lực phản kháng cũng không có. Rất nhiều kẻ cơ hội, cũng nhân cơ hội trà trộn vào phái biến pháp, hò hét cổ vũ.

Đợi đến khi gió đổi chiều, đám người này sẽ đứng đầu phản đối phái biến pháp, khiến biến pháp hoàn toàn thất bại!

Nhìn quen sự hiểm ác của lòng người, nhìn thấu sự lạnh nhạt của thế thái... Lưu Tam Ngô đến tuổi này, đột nhiên cảm thấy, làm một trận tàn sát, có lẽ cũng là một lựa chọn không tồi!

Chỉ là ngày đó ông chú định không thấy được, bởi vì lão tiên sinh phải vì ngăn chặn tàn sát, mà nỗ lực đến cùng.

Nghe có vẻ kỳ quặc lắm sao?

Một kẻ khao khát tàn sát, vậy mà lại phải dùng sinh mạng để ngăn chặn tàn sát... Có lẽ đây chính là chân nho, đây mới thực sự là quân tử!

Trong lịch sử, khoa cử do Lưu Tam Ngô chủ trì toàn tuyển người miền Nam, đã rước lấy sự bất mãn của sĩ tử miền Bắc, xuất hiện vụ án Nam Bắc bảng nổi tiếng.

Đối mặt với áp lực cuồn cuộn kéo tới, Lưu Tam Ngô kiên trì con đường chính nghĩa trong lòng, đã lấy văn chương tuyển sĩ, trước khoa cử, không quy định lấy theo địa bàn, dù có đủ loại nguyên nhân, lão tiên sinh cũng không chịu thỏa hiệp.

Kết quả cuối cùng của vụ án Nam Bắc bảng, là Chu Nguyên Chương vì để duy trì sự công bằng vùng miền, Nam Bắc chia ra tuyển trạch... Còn về phần Lưu Tam Ngô, Chu Nguyên Chương cũng không giết ông, mà là lưu đày thú biên... Kỳ thực từ phương thức xử trí là có thể nhìn ra, Chu Nguyên Chương cũng biết Lưu Tam Ngô không sai, chỉ là những thứ bọn họ kiên trì khác nhau mà thôi, nhưng nhân phẩm của ông cụ tuyệt đối không có vấn đề, nếu không thì sao ông lại trốn thoát được đao đồ tể của vua Hồng Vũ!

Đến lần này, Lưu Tam Ngô vẫn kiên thủ con đường chính nghĩa trong lòng, chỉ là con đường chính nghĩa của ông đã biến thành biến pháp, lão gia tử vì để duy trì biến pháp, không tiếc đốt cháy cạn kiệt tâm huyết.

Cầu nhân được nhân, đây chính là cảnh giới cao nhất của nhà nho! Không cần đau thương, chỉ vì đạo nghĩa!

Ân khoa cuối cùng cũng bắt đầu lại, Ngụy Tường từ Trấn Giang vội vã chạy về Ứng Thiên, hắn là tối hôm qua mới đến, chỉ ngủ có hai canh giờ, liền cùng với tất cả các sĩ tử, bước vào cống viện, bắt đầu một lần tôi luyện khoa cử nữa.

Trong mắt Ngụy Tường, có lẽ đây chính là sự mài giũa niết bàn đi!

So sánh với việc Liễu tiên sinh bị giáng chức đi Vân Nam, chút khổ này của hắn, thực sự chẳng tính là gì.

Những sĩ tử miền Bắc đó, sau khi thi qua khoa cử, liền quanh quẩn ở kinh thành, không ai rời đi.

Hắn bởi vì là người Trấn Giang, lại vì học viện Kê Minh Sơn bị tiêu diệt toàn bộ, hắn muốn từ biệt mẹ, rồi đi Vân Nam, truy tầm dấu chân của tiên sinh, tiếp tục cầu học.

Lựa chọn của mỗi người đều khác nhau, có người đang chiến đấu ở kinh thành, có người lại cần nền tảng phong phú hơn, học được bản lĩnh thâm sâu hơn, giả sử có một ngày có thể học được ba phần bản lĩnh của tiên sinh, vậy thì không cần phải lo lắng chuyện gì nữa rồi... Nhưng đã có bước ngoặt quay đầu, có cơ hội thi lại, vậy thì cứ tung hoành một phen đi!

Ba kỳ chín ngày, sau khi kết thúc kỳ thi, gần như mỗi người đều kiệt sức.

Nhưng mọi người không dám thả lỏng, ai nấy đều đang lo lắng chờ đợi kết quả cuối cùng... Mười ngày sau, bảng vàng cuối cùng cũng ra rồi.

Tổng cộng lấy đỗ một trăm mười hai người, trong đó sĩ tử miền Bắc ba mươi chín người, sĩ tử miền Nam bảy mươi ba người, thoạt nhìn vẫn là miền Nam có ưu thế áp đảo tuyệt đối, thế nhưng, chỉ riêng học viện Kê Minh Sơn, đã cống hiến bốn mươi người!

Còn nhiều hơn tổng số sĩ tử miền Bắc cộng lại, ngoài ra còn có học viện Phượng Dương, còn có thư viện Nhạc Lộc Trường Sa, lại thêm, nguồn gốc chủ yếu của sĩ tử miền Bắc, lại chính là Bắc Bình!

Là một nhóm người do Chu Đệ bồi dưỡng ra, cũng là môn hạ phái Liễu học theo nghĩa rộng, tổng cộng, số môn nhân Liễu học ủng hộ biến pháp, đạt đến con số kinh ngạc là chín mươi sáu người! Top hai mươi người đứng đầu, càng đều là môn hạ Liễu học, bá bảng một cách hoàn hảo!

Bảng vàng này vừa ra, Chu Doãn Văn, cùng với các sư phụ của hắn, tất cả đều sầm mặt lại... Đây coi là cái gì, muốn trơ mắt nhìn Liễu học thao túng khoa cử sao?

Đỉnh