Nhà họ Tôn có lẽ không thể coi là cá mập tư bản hàng đầu thế giới, nhưng trong giới doanh nhân Hoa kiều, dù sao cũng phải được liệt vào hàng có tên tuổi.
Trước đây, nhà họ Tôn lo ngại môi trường chính trị trong nước nên việc đầu tư vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương chủ yếu tập trung tại Đông Nam Á.
Cơn bão tài chính Đông Nam Á càn quét châu Á - Thái Bình Dương, từng khiến tỷ giá hối đoái của Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - sụt giảm gần 50%, cũng khiến tầng lớp lãnh đạo Tập đoàn Trường Thanh và nhà họ Tôn nhận ra những khiếm khuyết chí mạng như nền tảng công nghiệp yếu kém, thị trường phân tán, nguồn nhân lực khan hiếm ở Đông Nam Á là mối đe dọa lớn đến nhường nào đối với đầu tư công nghiệp.
Tuy nhà họ Tôn đã tích cực điều chỉnh cơ cấu đầu tư tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương từ đầu năm 97, nhưng trong cơn bão tài chính kéo dài suốt một năm rưỡi mà vẫn chưa xóa bỏ hoàn toàn những tác động tiêu cực nghiêm trọng, họ cũng không thể tránh khỏi tổn thất.
Tôn Khải Nghĩa phụ trách trụ sở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tài sản dưới quyền có lúc lên tới 2,2 tỷ đô la Mỹ. Những lúc tổn thất nặng nề nhất, tài sản trên sổ sách từng bốc hơi gần một nửa, đến nay vẫn chưa thể gọi là hoàn toàn hồi phục nguyên khí.
Chỉ có điều, so với các nhà đầu tư chịu tổn thất nặng nề khác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, sự điều chỉnh tích cực mà Tập đoàn Trường Thanh bắt đầu từ đầu năm 97vô nghi có thể nói đã đạt được thành công to lớn. Những hoạt động kinh doanh chủ chốt do họ trực tiếp kiểm soát thậm chí vẫn giữ được mức lợi nhuận nhất định, điều này càng trở nên đáng quý trong bối cảnh kinh tế năm 97, 98.
Cái gọi là điều chỉnh tích cực chính là một loạt các hợp tác giữa Tập đoàn Trường Thanh và hệ thống Mai Cương bắt đầu từ đầu năm 97, bao gồm việc bán đi bất động sản du lịch ở Thái Lan, Malaysia, thu mua quặng sắt, tài sản vận tải biển, hợp tác với Mai Cương mở rộng kinh doanh quặng sắt, thép; bao gồm việc chuyển các hoạt động sản xuất đã đầu tư ở Malaysia và các nước khác về trong nước, hợp tác với Hồng Cơ và các bên để xây dựng cơ sở sản xuất công nghiệp nhẹ điện tử với quy mô lớn hơn; bao gồm việc mở rộng đầu tư vào thương mại, khách sạn trong nước...
Những điều chỉnh đầu tư này chủ yếu tập trung tại Đông Hoa. Tập đoàn Trường Thanh sở hữu tổng cộng sáu khách sạn bốn sao và ba sao tại Đông Hoa. Chỉ riêng lượng thương mại quặng sắt và thép hợp tác với Mai Cương đã lên tới hai triệu tấn mỗi năm. Họ còn tham gia đầu tư vào một loạt các công trình cốt lõi như cảng Tân Phố, cảng Mai Khê, nhà máy điện Mai Khê... Và điểm sáng rực rỡ nhất chính là giai đoạn một và giai đoạn hai của cơ sở sản xuất điện tử Hồng Cơ - Trường Thanh được xây dựng thông qua hợp tác với Hồng Cơ.
Dự án giai đoạn một và hai của Hồng Cơ - Trường Thanh đã hoàn thành xây dựng, tổng vốn đầu tư lên tới 400 triệu đô la Mỹ, thuê tổng cộng hai vạn nhân viên. Ngoài các sản phẩm cơ điện, họ còn chủ yếu sản xuất linh kiện điện tử, phụ tùng cho các nhà sản xuất đồ gia dụng và điện tử tiêu dùng nổi tiếng trong và ngoài nước, thậm chí còn gia công, lắp ráp các loại sản phẩm điện tử tiêu dùng.
Do từ năm 97, 98 trở đi, các ông lớn về đồ gia dụng và điện tử tiêu dùng chủ chốt của Nhật Bản, Hàn Quốc cũng bị buộc phải điều chỉnh chiến lược đầu tư trong cơn bão tài chính Đông Nam Á.
Để tích cực khai thác thị trường lớn với 1,2 tỷ dân của Trung Quốc, đồng thời tận dụng nguồn nhân lực giá rẻ, tính kỷ luật cao và chất lượng tốt, các nhà sản xuất điện tử nước ngoài này đã cắt giảm tối đa năng suất tại Thái Lan, Malaysia và tăng cường đầu tư vào Trung Quốc.
Việc điều chỉnh sớm một bước của Tập đoàn Trường Thanh đã vô cùng đúng thời điểm, khớp với xu thế ngành, gần như cướp lấy gần một nửa thị phần của các đối thủ cạnh tranh. Hiện tại, nhờ quy mô nhân công tổng cộng gần bốn vạn người trong và ngoài nước, họ đã vươn lên trở thành một trong những nhà máy gia công quan trọng nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Lúc đầu vì buộc phải điều chỉnh cơ cấu đầu tư, di dời mấy nhà máy điện tử phân tán ở Thái Lan, Malaysia về Tân Phố chủ yếu là để tiết kiệm chi phí nhân công. Ai mà ngờ được, chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, hành động vô tình này lại trở thành một quyết định đầu tư vô cùng sáng suốt và rực rỡ của Tập đoàn Trường Thanh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Nhờ thành tích trong gần hai năm qua, địa vị của Tôn Khải Nghĩa trong Tập đoàn Trường Thanh đương nhiên không còn ai nghi ngờ nữa. Tất nhiên, kể từ sau khi Đàm Khải Bình bị Thẩm Hoài đuổi khỏi Đông Hoa, mối quan hệ giữa Tôn Khải Nghĩa và nhà họ Tạ cũng hoàn toàn nhạt nhòa.
Khu nhà xưởng của Hồng Cơ - Trường Thanh tại Tân Phố đương nhiên là hành trình trọng điểm trong chuyến thăm quê lần này của nhà họ Tôn.
Quy mô khu nhà xưởng lên tới ba ngàn mẫu đất, chiếm hơn một nửa diện tích khu vực đã hoàn thiện của Khu công nghiệp điện tử Tân Phố. Thêm vào đó là khu dân cư được xây dựng phục vụ riêng cho cơ sở sản xuất Hồng Cơ - Trường Thanh tại phân khu phía Đông Tân Thành Lâm Cảng, chỉ riêng Hồng Cơ - Trường Thanh thôi đã đủ sức gánh vác cả một thị trấn vô cùng phồn vinh.
Các bậc trưởng bối nhà họ Tôn nghe anh em Tôn Khải Nghĩa, Tôn Khải Thiện giới thiệu rằng nơi này trước năm 96 vẫn chỉ là một làng chài nhỏ hoang vu, ai nấy đều lộ vẻ khó tin, không thể tưởng tượng nổi.
Phân khu phía Đông Tân Thành Lâm Cảng đến lúc này đã xây dựng được gần hai mươi khu dân cư lớn nhỏ, dân cư sinh sống đã vượt quá mười hai vạn người. Các cơ sở hạ tầng bổ trợ như trung tâm thương mại quảng trường phía Đông, trường trung học huyện, trường cao đẳng nghề tổng hợp, cùng các tiện ích giáo dục, văn hóa, y tế cũng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Chỉ trong vòng chưa đầy ba năm, phân khu phía Đông Tân Thành Lâm Cảng trông đã hoàn toàn như một thành phố nhỏ vươn mình trỗi dậy, sừng sững bên bờ Hoài Hải.
Tốc độ xây dựng như vậy ở trong nước tuy không thể nói là có một không hai, nhưng cũng đủ khiến người ta phải kinh ngạc. Hơn nữa, quy mô xây dựng của khu mới Mai Khê mà mọi người vừa tham quan trước đó cũng không hề thua kém phân khu phía Đông Tân Thành Lâm Cảng.
Cộng thêm cả khu công nghiệp, diện tích đã hoàn thiện của khu mới Mai Khê cũng gần bốn mươi km vuông. Phàm là một nơi, nếu có một vùng quy mô lớn như vậy trỗi dậy, nó có thể chống đỡ cho sự tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững của kinh tế địa phương. Việc Đông Hoa dưới tay Thẩm Hoài lột xác, nổi lên hai thị trấn công nghiệp mới, nói là kỳ tích cũng không quá.
Đương nhiên, Thẩm Hoài mời nhà họ Tôn đến Tân Phố không phải là để khoe khoang thành tích phát triển những năm qua. Dù là khu mới Mai Khê hay Tân Phố, nếu muốn tiếp tục tăng trưởng tốc độ cao, vẫn cần phải liên tục thu hút vốn phát triển cùng các nguồn lực quản lý, kỹ thuật chất lượng cao từ bên ngoài.
Số vốn đầu tư trực tiếp của nhà họ Tôn trong nước lúc này chỉ khoảng 600 triệu đô la Mỹ. Nếu nhà họ Tôn chuyển một phần ba, thậm chí một nửa vốn công nghiệp của Tập đoàn Trường Thanh về trong nước, điều đó có nghĩa là Tập đoàn Trường Thanh vẫn còn tiềm năng đầu tư từ ba đến năm tỷ đô la Mỹ để khai thác.
Phân khu phía Nam với Đại học Công nghệ Chử Giang, bệnh viện nhân dân huyện, khu tập trung các dịch vụ công cộng làm hạt nhân đã khởi công xây dựng được một năm. Chỉ cần thêm một năm nữa là có thể định hình khung sườn của phân khu phía Nam, giờ đã đến lúc cân nhắc khởi động xây dựng trung tâm thương mại phân khu phía Tây của Tân Thành.
Thẩm Hoài muốn xây thêm một Bằng Duyệt Hiện Đại Thành ở phân khu phía Tây Tân Thành, giống như ở bờ nam sông Chử Giang tại Từ Thành, để xác định khung sườn của toàn bộ Tân Thành Lâm Cảng. Tuy nhiên, nếu hai Bằng Duyệt Hiện Đại Thành (một ở bờ nam Chử Giang, Từ Thành; một ở Tân Phố, Đông Hoa) cùng khởi công xây dựng, Mai Cương sẽ phải đối mặt với áp lực vốn rất lớn.
Ngoài ra, Hồng Cơ - Trường Thanh còn phải khởi công xây dựng dự án giai đoạn ba với quy mô nhân công lên tới hai vạn người tại Khu công nghiệp quốc tế phía Đông Đại lộ Thành Đông, thành phố Từ Thành, số vốn cần đầu tư cũng rất lớn...
Tập đoàn Trường Thanh cũng chẳng phải cây rung ra tiền. Dù tài sản kiểm soát dưới quyền lên tới 12 tỷ đô la Mỹ, nhưng lợi nhuận hàng năm từ vài trăm triệu tới hơn một tỷ đô la Mỹ phần lớn đều phải chia cổ tức cho cổ đông. Số vốn trong tay tập đoàn có thể dùng để đầu tư thực chất khá hạn hẹp, không có nhiều tiềm năng để khai thác.
Khi Hồng Cơ - Trường Thanh khởi động xây dựng giai đoạn một, hai, Tập đoàn Trường Thanh chủ yếu chuyển các nhà máy điện tử ở Malaysia và các nước khác về đây. Ngoài cơ sở vật chất, kỹ thuật và nghiệp vụ, số vốn đầu tư trực tiếp rất hạn chế. Phần lớn vốn xây dựng vẫn là do Tống Hồng Quân lấy từ quỹ công nghiệp dưới quyền ra để tham gia góp vốn.
Đương nhiên, nếu có thể thuyết phục Tập đoàn Trường Thanh cùng nhà họ Tôn - thế lực đứng sau kiểm soát tập đoàn - thay đổi hoàn toàn chiến lược đầu tư "trọng Âu khinh Á" hiện nay, bán đi một phần tài sản ở Tây Âu, rút tiền mặt chuyển về trong nước, thì có thể "một mũi tên trúng nhiều đích", giải quyết được rất nhiều nan đề.
Một tòa cao ốc khách sạn siêu cao tầng của Tập đoàn Trường Thanh ở khu tài chính London đã trị giá 1 tỷ đô la Mỹ. Nếu nhà họ Tôn đồng ý để lãnh đạo tập đoàn bán tòa cao ốc này, thì vốn xây dựng cho hai tòa Bằng Duyệt Hiện Đại Thành cùng dự án giai đoạn ba của Hồng Cơ - Trường Thanh sẽ đầy đủ.
"Hồi đó Thẩm Sơn cứ sợ cháu không nên thân, suốt ngày buồn rầu. Ta bảo với ông ấy rằng, kẻ làm nên đại sự thì ít ai lúc trẻ mà không ngang tàng cả," Tôn Trường Canh, mái đầu bạc trắng, đứng trong đình nghỉ mát trên đỉnh đảo Tây Sơn, cười hỉ hả nói với Thẩm Hoài, "Cháu nhìn xem giờ này, ông ấy còn gì để mà không hài lòng nữa?"
Thẩm Hoài sờ mũi, khó lòng mặt dày chấp nhận lời "khen ngợi" này, cười nói: "Cháu cứ coi như là ông cậu đang khen cháu vậy..."
"..." Tôn Trường Canh cười ha hả, giọng nói sảng khoái, "Không khen cháu, lẽ nào là mắng cháu sao?"
Tôn Trường Canh là Chủ tịch Hội đồng quản trị quỹ gia tộc nhà họ Tôn, nói cách khác, chính là "gia trưởng" của đại gia tộc này.
Tôn Trường Canh ít tuổi hơn Thẩm Sơn một chút, nhưng năm nay cũng đã bảy mươi lăm tuổi. Tinh thần ông ta tuy rất tốt, lần này lại dẫn theo người vợ trẻ mới cưới chưa đầy ba mươi tuổi về thăm quê, khiến người ta rất lo lắng không biết ngày nào đó ông ta sẽ "thượng mã phong" trong căn phòng khách sạn xa hoa rồi không dậy nổi nữa.
Khi Thẩm Hoài ở Pháp, Tôn Trường Canh là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Tập đoàn Trường Thanh lúc bấy giờ. Nhà họ Tôn di cư sang châu Âu, nửa thế kỷ qua có thể phát triển được quy mô như ngày nay, Tôn Trường Canh có công rất lớn. Tuy nhiên, mặc dù Tôn Trường Canh là anh em ruột thịt với bà ngoại Thẩm Hoài, tính ra là ông cậu ruột của Thẩm Hoài, nhưng trên thực tế, những lần tiếp xúc trực tiếp giữa Thẩm Hoài và ông ta chỉ giới hạn trong vài lần gặp gỡ ít ỏi dịp lễ tết.
Tôn Trường Canh quản lý doanh nghiệp rất nghiêm khắc, nhưng chuyện trị gia thì tuyệt đối không thể gọi là gia phong nghiêm cẩn, nếu không thì nhà họ Tôn ở Pháp trong nửa thế kỷ qua đã không xuất hiện nhiều công tử bột đến thế. Năm xưa cũng là do Thẩm Sơn thất vọng tột cùng về một Thẩm Hoài hay gây họa, chứ Tôn Trường Canh thì chẳng bận tâm chuyện nhà họ Tôn xảy ra bê bối gì, nói cho cùng vẫn là không quan tâm.
Cũng rất khó để đoán được ý đồ thực sự đằng sau tâm lý này của Tôn Trường Canh. Đám con cháu ăn chơi trác táng chỉ đắm chìm trong cuộc sống đèn sách, rượu chè, hưởng lạc, kẻ có dã tâm, có năng lực không nhiều, điều này có lợi cho việc ông ta kiểm soát toàn bộ gia tộc và Tập đoàn Trường Thanh. Nhưng quả thực cũng không thiếu những hậu bối kiệt xuất có năng lực như Tôn Khải Thiện, Tôn Khải Nghĩa xuất hiện và nắm giữ các vị trí quan trọng trong tập đoàn.
Muốn thuyết phục mọi người nhà họ Tôn đồng ý để Tập đoàn Trường Thanh từ bỏ chiến lược đầu tư "trọng Âu khinh Á" trước đây, Thẩm Hoài biết Tôn Trường Canh đang đứng trước mắt chính là cửa ải khó khăn nhất mà anh cần phải vượt qua. Anh đứng trong đình nghỉ mát, đón gió biển lạnh buốt thổi vào mặt, thầm suy đoán xem Tôn Trường Canh - người vốn kiệm lời suốt dọc đường đi - thực sự đang nghĩ gì trong lòng.
Thế nhưng, Tôn Trường Canh nhìn về phía cơ sở đóng tàu có năng lực đóng mới bốn mươi vạn tấn mỗi năm ở phía Đông đảo Tây Sơn, trong lòng cũng vô cùng cảm khái.
Nửa thế kỷ trước, Tôn Trường Canh đã tham gia quản lý doanh nghiệp nhà họ Tôn trong nước. Sau khi sang Pháp, ông ta càng từng bước trưởng thành, trở thành nhân vật cốt cán của nhà họ Tôn và Tập đoàn Trường Thanh. Đương nhiên, ông ta cũng hiểu rõ việc hình thành bố cục công nghiệp hiện tại của cảng Tân Phố khó khăn đến thế nào, cũng như tầm ảnh hưởng và khả năng kiểm soát to lớn đằng sau toàn bộ bố cục công nghiệp ấy. Thẩm Hoài dựa vào đó mà đánh bại một Bí thư Thành ủy, quả thực không thể coi là chuyện khó tin.
Nếu ở một quốc gia nhỏ có dân số vài chục triệu người, sở hữu tầm ảnh hưởng và khả năng kiểm soát như thế này, thì việc chi phối chính cục quốc gia đó cũng chẳng phải chuyện khó.
Nếu môi trường chính trị trong nước có thể tiếp tục nới lỏng, không xảy ra biến động dữ dội gì, Tôn Trường Canh thậm chí sẵn sàng bỏ ra một phần tư Tập đoàn Trường Thanh để đổi lấy quyền kiểm soát của hệ thống Mai Cương đằng sau toàn bộ bố cục công nghiệp cảng Tân Phố.
Thật sự không ai ngờ được, đứa cháu ngoại chẳng mấy nổi bật của Thẩm Sơn, trong vỏn vẹn sáu, bảy năm ngắn ngủi, lại có thể cùng với cô con gái điên khùng của Tôn Khải Thiện và những người khác, gây dựng nên một cục diện lớn đến thế này.
Tập đoàn Trường Thanh trải qua nửa thế kỷ phát triển, tài sản dưới quyền tuy khổng lồ nhưng chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như khách sạn, bất động sản, du lịch, công nghiệp nhẹ, còn trong lĩnh vực công nghiệp nặng hóa chất thì không có thành tựu gì đáng kể.
Đây cũng là điều khiến Tôn Trường Canh ôm hận nửa đời người, hơn nữa ông ta cũng biết tầm quan trọng của công nghiệp nặng hóa chất trong xã hội công nghiệp hiện đại lớn đến nhường nào.
Nhà họ Tôn ở Tây Âu mãi vẫn khó lòng bước chân vào lĩnh vực công nghiệp nặng hóa chất, điều này có mối liên hệ trực tiếp với việc thực lực vốn của nhà họ Tôn thời kỳ đầu còn yếu kém, chỉ có tầm ảnh hưởng trong cộng đồng người Hoa, dễ dàng thâm nhập vào các ngành thâm dụng lao động như khách sạn, bất động sản, du lịch hơn. Đồng thời cũng không thể không kể đến vị thế bị chèn ép của doanh nhân người Hoa trong thế giới tư bản phương Tây.
Doanh nhân người Hoa phát triển thực nghiệp đại thành công trên toàn cầu nhiều vô kể, bên ngoài ước tính tài sản của họ lên tới hơn nghìn tỷ đô la Mỹ. Thế nhưng, doanh nhân người Hoa có thành tựu trong lĩnh vực công nghiệp nặng hóa chất lại chẳng có mấy người, tiếng nói trong thế giới tư bản cũng không mạnh, về chính trị càng ở thế yếu.
Lúc này đứng trong đình nghỉ mát trên đỉnh đảo Tây Sơn, phóng tầm mắt nhìn ra xa gần Khu công nghiệp Lâm Cảng, trong lòng Tôn Trường Canh nổi sóng cuộn trào. Ông ta nghĩ, nếu Tập đoàn Trường Thanh có thể có một bố cục công nghiệp ở một nơi, trong lĩnh vực công nghiệp nặng hóa chất, như Mai Cương tại cảng Tân Phố, thì sao phải phiêu bạt đây đó những năm qua, không nắm bắt được trọng tâm phát triển tương lai?
Tôn Trường Canh cũng nghiêm túc cân nhắc chuyện về quê hương đầu tư. Ảnh hưởng trực tiếp nhất vẫn là sự kiện cuối những năm 80, khiến quan hệ giữa Trung Quốc và các nước châu Âu rơi xuống điểm đóng băng. Khi đó, các nhà đầu tư Tây Âu đối với việc chuyển dịch cơ cấu công nghiệp và đầu tư vào Trung Quốc đều bị hạn chế nghiêm ngặt.
Thế hệ của Tôn Trường Canh lại đặc biệt nhạy cảm với các yếu tố chính trị, vì vậy đối với việc đầu tư quy mô lớn trong nước và quê hương, họ vẫn luôn không thể khởi động một cách quy mô. Năm xưa góp vốn tham gia thành lập Ngân hàng Nghiệp Tín cũng là do Thẩm Sơn đã phải bỏ ra rất nhiều công sức vận động trước sau.
Tuy nhiên, Tôn Trường Canh vẫn rất hiểu rõ tình hình Đông Hoa trước giữa thập niên 90.
Đặt vào bốn, năm năm trước, nếu có ai chạy đến trước mặt ông ta mà bảo rằng Đông Hoa trước năm 2000 sẽ phát triển thành một thị trấn công nghiệp hùng mạnh với công suất thép hơn mười triệu tấn, thì Tôn Trường Canh thế nào cũng không tin nổi.
Thế nhưng cho đến hôm nay, Mai Cương tại hai cơ sở sản xuất Mai Khê và Tân Phố có năng lực luyện sắt hàng năm lên tới 4,5 triệu tấn, luyện thép quy trình dài đạt 4 triệu tấn, luyện thép lò điện quy trình ngắn đạt 1,5 triệu tấn. Cộng thêm các khoản đầu tư vào ngành thép của Tập đoàn Tỉnh Cương, Fuji Steel và Tập đoàn Dung Tín tại Đông Hoa, sau khi dự án thép Tân Tân hoàn thành vào cuối năm nay, ngành thép - trụ cột chống đỡ cho sự trỗi dậy mạnh mẽ của kinh tế Đông Hoa - sẽ đạt năng lực luyện thép đột phá mốc 10 triệu tấn. Đây là con số mà bốn, năm năm trước tuyệt đối không thể tưởng tượng nổi.
Đông Hoa chỉ dựa vào ngành thép thôi đã có thể đứng vào hàng ngũ các thị trấn công nghiệp quan trọng trong nước. Còn việc nhà máy lọc hóa dầu Tân Phố với năng lực lọc hóa 5 triệu tấn mỗi năm hoàn thành và đi vào vận hành càng cho thấy dã tâm của Mai Cương trong lĩnh vực công nghiệp nặng hóa chất còn lớn hơn cả những gì người ta tưởng tượng.
Đây cũng là điểm khiến Tôn Khải Nghĩa những năm gần đây bị người đời chê trách nhiều nhất.
Khi Mai Cương mới chập chững khởi nghiệp, khắp nơi đi cầu xin vay mượn để gom vốn phát triển. Tôn Á Lâm tính cách cứng rắn như vậy mà về Hong Kong, về Pháp, hận không thể vì khoản đầu tư mười vạn, tám vạn đô la Mỹ mà phải đi cầu cạnh khắp nơi. Tập đoàn Trường Thanh lúc đó hoàn toàn có thể tham gia góp vốn với những điều kiện ưu đãi nhất để giành lấy tỷ lệ cổ phần cực lớn.
Thế mà Tôn Khải Nghĩa lại mang theo định kiến cố hữu đối với Thẩm Hoài, đến tận khi nhà máy Mai Khê số hai đã xây dựng xong, ông ta vẫn đinh ninh mọi thứ ở Mai Khê chỉ là trò chơi đồ hàng của Thẩm Hoài và Tôn Á Lâm. Mãi đến khi Thẩm Hoài thành thế, có khả năng ép cả một vị Bí thư Thành ủy đường đường chính chính là Đàm Khải Bình phải rời khỏi Đông Hoa, ông ta mới bừng tỉnh ngộ trước cục diện nghiêm trọng đầy hiểm ác.
Tuy hợp tác với Mai Cương đã giúp Tập đoàn Trường Thanh điều chỉnh cơ cấu đầu tư tại châu Á - Thái Bình Dương từ năm 97 khá thành công, nhưng họ cũng không thể chia sẻ phần lợi nhuận khổng lồ nhất mang lại từ sự trỗi dậy của Mai Cương, lỡ mất cơ hội tốt để đặt nền móng công nghiệp trong nước trong một lần.
Điều này cũng không thể trách cứ Tôn Khải Nghĩa quá mức, sự trỗi dậy của Mai Cương thực sự nằm ngoài dự đoán của quá nhiều người. Dù là Tôn Á Lâm, hay người có tầm ảnh hưởng cực lớn trong Tập đoàn Trường Thanh là Tôn Khải Thiện, hoặc các báo cáo phân tích được Thẩm Sơn và Ngân hàng Chúng Tín nộp lên nhiều lần, đều không gây được sự chú ý đầy đủ của tầng lớp lãnh đạo Tập đoàn Trường Thanh và những người khác trong nhà họ Tôn.
Ngay chính Tôn Trường Canh cũng trì hoãn đến tận hôm nay mới đích thân tới Đông Hoa để thực địa một chuyến, tận mắt xem xét.
Đọc sách trên giấy cuối cùng vẫn thấy nông cạn, chỉ có thân lâm kỳ cảnh, đứng trong đình nghỉ mát trên đỉnh đảo Tây Sơn, Tôn Trường Canh mới có thể nhìn thấy rõ ràng hơn tư duy của Thẩm Hoài trong việc thúc đẩy phát triển công nghiệp Mai Cương và cảng Tân Phố.
Dù là thép, lọc hóa dầu, hay là ngành công nghiệp sản xuất thiết bị kỹ thuật biển với Hằng Dương Thuyền Bác làm đầu tàu, Thẩm Hoài đều đang thúc đẩy phát triển theo hướng cụm công nghiệp. Mai Cương chỉ nắm giữ những doanh nghiệp xương sống trọng điểm để làm khung sườn, sau đó thông qua chuỗi công nghiệp để mở rộng, thẩm thấu tầm ảnh hưởng xuống thượng nguồn và hạ nguồn. Còn Ngân hàng Nghiệp Tín tại Đông Hoa và Ngân hàng Thương mại Đô thị Đông Hoa đều chủ yếu phát triển theo hướng tài chính công nghiệp.
Những thủ đoạn "lấy bốn lạng bẩy cân" này, nói ra thì ai cũng hiểu, nhưng làm thì tuyệt đối không dễ. Tôn Trường Canh trong gần nửa thế kỷ qua, chẳng qua cũng là thúc đẩy Tập đoàn Trường Thanh phát triển theo hướng như vậy.
Hiện nay quy mô Tập đoàn Trường Thanh có thể gọi là khổng lồ, nhưng nói đến việc kiểm soát cụm công nghiệp, Tập đoàn Trường Thanh tuyệt đối không thể tính là hình mẫu thành công.
Chuyến thăm quê thăm thân do Tôn Khải Thiện đứng ra tổ chức lần này, thời cơ có thể nói là ngẫu nhiên, nhưng Tôn Trường Canh cũng hiểu rõ sự kỳ vọng của Thẩm Hoài và Tôn Á Lâm.
Chỉ là Tôn Trường Canh có những đắn đo của riêng mình. Thẩm Hoài và Tôn Á Lâm tuy đều được coi là con cháu nhà họ Tôn, nhưng đều đã ra ngoài tự lập môn hộ, cũng chính nhờ dã tâm bừng bừng mới có được quy mô như Mai Cương ngày hôm nay, cho nên sổ sách vẫn phải tính toán rạch ròi.
Tập đoàn Trường Thanh phát triển ở châu Âu đã hơn nửa thế kỷ, cũng đã trải qua vài vòng chu kỳ kinh tế thăng trầm. Doanh nghiệp quy mô lớn như vậy, trước khi phát triển, điều đầu tiên cần xem xét là làm thế nào để tồn tại lâu dài hơn. Việc đảm bảo tầm ảnh hưởng trong ngành và trên thị trường vốn quan trọng hơn lợi nhuận dự án đơn thuần.
Nếu Tập đoàn Trường Thanh chỉ tham gia phân tán vào từng dự án như Bằng Duyệt Hiện Đại Thành, thì điều này không có lợi ích gì đặc biệt lớn đối với việc củng cố nền tảng công nghiệp và mở rộng tầm ảnh hưởng của Tập đoàn Trường Thanh trên toàn cầu.
Tôn Trường Canh cũng không cần phải trực tiếp can thiệp bàn bạc chuyện gì.
Nếu Tập đoàn Trường Thanh nhất định phải nắm bắt cơ hội phát triển từ sự trỗi dậy của vịnh Hoài Hải, Tôn Trường Canh hy vọng có thể trực tiếp rót vốn góp cổ phần vào tầng thượng tầng cấu trúc của hệ thống Mai Cương, giành lấy tầm ảnh hưởng liên tục trực tiếp nhất, chứ không phải là kiểu hợp tác ngắn hạn mà dự án vừa hoàn thành xong là bị đá ra ngoài...
"Con bé nhà Khải Thiện vẫn luôn vận động thêm nhiều vốn công nghiệp ở Anh, Pháp gia nhập vào. Ta nhìn nó cũng rất vất vả. Nếu Chúng Tín có thể nhường lại quyền kiểm soát, Tập đoàn Trường Thanh vẫn có thể rót vào hai, ba trăm triệu đô la Mỹ, thúc đẩy Chúng Tín phát triển hơn nữa..."
Khi đang đi xuống từ đình nghỉ mát trên đỉnh núi, Tôn Trường Canh được mọi người vây quanh, vô tình nhắc đến vấn đề then chốt này.
Thẩm Hoài hơi chần chừ, sắc mặt liền khôi phục như thường. Dù sao Chúng Tín Đầu Tư cũng là doanh nghiệp tư nhân thuần túy thuộc quyền sở hữu của Tôn Á Lâm, không cần anh phải bày tỏ thái độ gì ở đây. Tôn Á Lâm liếc nhìn Thẩm Hoài một cái, thấy Thẩm Hoài cúi đầu đi đường, cũng không lên tiếng đáp lại thúc tổ ngay bất kỳ câu trả lời rõ ràng nào.
Tôn Á Lâm huy động vốn ở Anh, Pháp và các nước khác, chủ yếu rót vào Quỹ đầu tư công nghiệp Chúng Tín. Lúc này, quy mô quỹ đầu tư công nghiệp đã vượt quá 1 tỷ đô la Mỹ. Nhiều tài sản vốn cổ phần mà Chúng Tín nắm giữ đối với Mai Cương và các doanh nghiệp, dự án khác chủ yếu cũng thuộc sở hữu của quỹ công nghiệp này. Chúng Tín Đầu Tư, với tư cách là công ty tư nhân của Tôn Á Lâm, chỉ là bên quản lý của quỹ công nghiệp này, lợi ích trực tiếp sở hữu đối với quỹ công nghiệp chưa chiếm đến hai phần mười.
Tuy nhiên, điều này không ảnh hưởng đến quyền kiểm soát của Tôn Á Lâm đối với toàn bộ quỹ công nghiệp. Dù sao các nhà đầu tư khác của quỹ công nghiệp đều phân tán, họ chỉ quan tâm nhiều hơn đến lợi nhuận vốn. Đồng thời từ hình thức tổ chức của quỹ công nghiệp, ngoài các quyền hạn hạn chế như rút vốn ra, các nhà đầu tư khác cũng không thể trực tiếp tranh giành quyền kiểm soát quỹ công nghiệp với Tôn Á Lâm.
Hình thức tổ chức của Quỹ đầu tư công nghiệp Hồng Cơ cũng tương tự như vậy.
Điều Tôn Trường Canh nói lúc này không phải là muốn rót vốn vào Quỹ đầu tư công nghiệp Chúng Tín - điều mà Thẩm Hoài và Tôn Á Lâm mong đợi nhất - mà là muốn Tôn Á Lâm nhường lại quyền kiểm soát Chúng Tín Đầu Tư, nhường lại quyền kiểm soát toàn bộ Quỹ đầu tư công nghiệp. Điều kiện này không nghi ngờ gì là cực kỳ khắc nghiệt.
Cái gọi là "hét giá trên trời, ngồi đất trả tiền", Thẩm Hoài chỉ sợ các bậc trưởng bối nhà họ Tôn như Tôn Trường Canh không động tâm trước bố cục công nghiệp đã hình thành hiện nay ở Đông Hoa. Đã động tâm rồi thì mọi người hoàn toàn có thể ngồi xuống từ từ thương lượng điều kiện.
