Sau đó, tôi nhớ lại… (dù không muốn, tôi sẽ chọn phong cách thích hợp nếu có bao giờ tôi viết cuốn sách này… cuốn sách sẽ không thành hình, vì sống nó thì không tốt hơn sao? Đó là vấn đề). Sau đó là đến những ngày mà những sự tiết lộ vừa rồi làm cho tẻ nhạt… René Leys lại trở nên điều độ trong công việc dạy học chính thức của mình, dậy rất sớm (bao giờ cũng ra khỏi giường trước rạng đông), trung thành với con ngựa của mình (bao giờ cũng cưỡi cùng con sắc vàng hung đã hất chàng xuống đường tám hay mười lần chi đó…) – rồi trở lại nhà tôi, ngựa mệt lử, vào lúc bảy giờ của cùng buổi sáng sớm mà chàng vừa ra đi, đúng cái giờ mà tôi phải giằng co với chính mình mới thức dậy được. Chàng tắm vòi hoa sen, thay quần áo, rồi lại ra đi, lần này với chiếc xe Trung Hoa được kéo bởi một con la có dáng cực kỳ đẹp. Chàng ra đi… tất nhiên là đến trường. Vừa vặn đúng giờ lên lớp môn Kinh tế chính trị…

— Không đâu! Hiện giờ thì tôi đang nghỉ hè, chàng đã trả lời tôi ngày hôm kia.

Thật vậy. Đại học đã đóng cửa được nửa tháng nay.

Các cuộc thi cuối năm đã kết thúc.

Vậy thì chàng đi đâu? Và nhất là, từ đâu mà chàng dẫn về nhà tôi những người bạn khác nhau như mặt trăng khi khuyết khi tròn này? Họ đến một, hai hay ba người cùng lúc, không bao giờ quá bốn, xin tôi cho ăn trưa một cách bất chợt?

Ôi, nếu mà tôi có hy vọng một ngày kia có thể nói được ít nhiều ngôn ngữ của họ thì sự hiện diện của họ hẳn sẽ hấp dẫn và hữu hiệu biết bao… nhưng việc uốn lưỡi để phát âm cho đúng thật không khác gì kéo lưỡi bảy lần ra khỏi miệng! Họ tuôn ra một thứ âm thanh cơ khí mà tôi không còn nhận ra là ngữ điệu Quan thoại miền Hoa Bắc nữa…

— Đó là chúng tôi nói tiếng Thượng Hải, René Leys hạ cố giải thích cho tôi. Trong cái bể ngôn ngữ mới mẻ này, chàng giống như một con cá vàng mắt to đuôi bốn nhánh đang bơi lội thoải mái giữa đám lá cỏ được ươm trong chậu sứ nhà tôi!

Cuối cùng, chàng và các bạn tỏ ra thoải mái tự nhiên ở nhà tôi đến nỗi tôi mà không thoải mái theo thì sẽ cảm thấy mình là xấu tính. Ăn uống xong, những câu chuyện của họ trở nên không thể hiểu được đối với tôi. Thỉnh thoảng, René Leys tóm tắt bằng dăm ba câu tiếng Pháp để giúp tôi hiểu những điều cốt yếu, có lẽ thế, của những câu vừa được nói. Những vị khách bỏ ra về “sau cơn dông” vốn diễn ra khá thường xuyên trong mùa “đại nhiệt” này và chấm dứt sau một hay hai tiếng đồng hồ buổi chiều. René Leys không xuất hiện nữa trong buổi chiều và gần như cả đêm, chỉ về nhà vào cái giờ mà bậc cha mẹ có muốn cũng không thể kiểm soát được, và, nếu căn cứ vẻ mặt hốt hoảng của đám gia nhân thì đó là giờ sát nút ngày hôm sau…

… Bù lại, cái gã kia, Jarignoux đó, bất ngờ trở nên thân thiết hết mực: hai chuyến viếng thăm trong vòng một tháng!

Cuộc viếng thăm chót có nguy cơ trở thành một cuộc thẩm tra của phụ huynh. Có lẽ là hắn đã nhận các lời răn mới từ ông Leys cha: người đàn ông góa vợ giờ đây tái hôn bao giờ cũng lo lắng cho thằng con mình! Và để báo cáo, hay chính xác hơn là mách lẻo với người cha, ngài Jarignoux rất muốn biết đứa con trai này dùng thì giờ vào chuyện gì trong thời gian nghỉ hè.

Vì tôi trả lời là không biết gì cả về việc đó, gã điều tra viên này liền nói bóng gió: những giáo sư ở Quốc Tử giám đều được trả lương khi nghỉ hè, và “người ta” tự hỏi “nó” có thể làm gì với món tiền đó.

Tôi quyết định phớt lờ lời hắn. Có lẽ hắn sẽ hiểu ra, và bỏ đi.

Hắn vẫn dai như đỉa:

— Chung quy, nếu tôi đề cập chuyện đó với ông thì chính là để thay mặt cho bố nó, và cũng vì quyền lợi của nó. Quyền lợi của cả ông nữa đấy!

— ?

— Người ta thấy nó thường xuyên ra vào nhà ông! Ông có biết…

Hắn không dám nói tiếp… Hắn rất muốn tôi ngắt lời hắn. Tôi bèn nín khe…

— Ông có nghĩ anh con trai này là tên ăn chơi đàn đúm không? Thế đấy thưa ông, nó không có lấy một “nàng hầu nhỏ” nào.

Đâu phải ai cũng đa thê! Đó là một chàng trai nề nếp, ngăn nắp. Việc có thế thôi! Tôi không biểu lộ gì… Tôi chờ.

— Thưa ông, chắc ông cũng hiểu rằng việc ông đón nhận nó vào nhà thật là đáng chê trách.

Tôi giản dị đáp:

— Công sứ quán nước Pháp tiếp anh ta. Và cũng tiếp cả ông nữa, ông Jarignoux ạ.

Hắn sừng sộ:

— Ngài Công sứ được trả tiền để làm việc ấy. Hơn nữa, tôi nói cho ông biết: tôi chính là người báo hiệu những biến loạn vừa qua ở Tứ Xuyên đấy.

Tôi rầu rĩ suy tư. Chẳng biết do phận sự hay do trớ trêu mà ngài Công sứ Pháp phải mời đến chiếc bàn ăn Cộng hòa của mình một số kẻ mà người ta sẵn lòng tống xuống xó bếp… Hắn phá vỡ sự im lặng của tôi:

— Vậy thì tất cả những điều tôi nói với ông về nó, với tư cách là láng giềng và là bạn của bố nó… ông thấy cũng mặc kệ phải không? Thế thì, thế thì…

— Tôi lại nghĩ đến việc ngài Công sứ Pháp, vì phép lịch sự hay sự thận trọng, đã phải bắt tay với tất cả những tên Jarignoux, vốn cũng không hẳn gây tác hại gì cho ai… Thì tôi cũng đưa tay của tôi ra. Hắn bỏ về.