Và đây là lần cuối cùng tôi khép nó lại, sau khi đã viết thêm vài điều sau đây. Tôi đã đọc lại bản thảo này, từng chữ một với sự xúc động càng lúc càng lớn dần, nhưng cũng với sự dằn vặt lớn qua từng trang giấy, tôi từ bỏ sự hoài nghi lẫn sự ngờ vực của mình – và củng cố sự thật chắc chắn về tội lỗi của chính tôi. René Leys không tự sát. Họ không đầu độc chàng. Vậy mà chàng thực sự chết vì thuốc độc. [nghịch lý này là trung thực nhất trong những lời thú nhận]. Vậy thuốc độc từ đâu ra đây? Chính tôi đã đưa nó ra cho chàng – quả vậy, một cách độc ác nhất trên thế gian này – chàng nhận được từ chính tôi, chấp nhận và uống lấy uống để nó… và việc này thì bắt đầu ngay từ lúc chúng tôi gặp nhau lần đầu… René Leys, đứa con trai tằn tiện của một chủ tiệm thực phẩm người Bỉ, không nghĩ gì nhiều về người Trung Hoa, và nghĩ còn ít hơn về Hoàng Cung khi lần đầu tiên tôi coi chàng như người bạn tâm tình để nói ra những điều bí ẩn của Tử Cấm Thành… dù đúng là câu trả lời của chàng vượt quá sự trông đợi của tôi ngay từ lúc đầu. Và dựa vào lời của thầy Vương, chính tôi là người đầu tiên đề cập với chàng về sự hiện hữu của một cơ quan mật vụ: tám ngày sau chàng là một thành viên, và hai tháng sau thì kết nạp tôi vào. Những vụ mưu sát nhiếp Chính Vương thì không do tôi đưa ra: người ta tha hồ đọc các tin tức đó trên mọi tờ báo, nhưng cái tội mà tôi sẵn sàng thú nhận là đã lặp đi lặp lại câu hỏi này:
— Này Leys: một người đàn bà Mãn Châu có thể nào được một người đàn ông châu Âu yêu không… và…? Và mười lăm ngày sau thì chàng được một người đàn bà Mãn Châu yêu…
Cuối cùng, cuối cùng, tôi thú nhận cái tội là đã nói với chàng, chính xác cách đây bốn ngày, câu chuyện quá ám thị: “Hãy nghĩ đến thuốc độc đi”… Chàng đã trả lời: “Cám ơn ông đã giúp tôi nghĩ đến nó”… Chàng đã dựa trên sự gợi ý này của tôi mà hành động theo đó.
Chàng bao giờ cũng hành động theo lời mình nói. Cuộc thẩm vấn gay gắt trong đêm trời trong và lạnh đó đã không thể đưa đến đâu cả… Tôi đã hỏi: có hay không, chú đã… Thế nhưng, tôi hẳn là cảm thấy thất vọng cả trăm lần nếu chàng phủ nhận các hành động của mình, dù bịa đặt chăng nữa; tôi run sợ hơn chàng khi cảm thấy toàn bộ cấu trúc huyễn hoặc này lung lay… nhưng tôi nghe câu trả lời của chàng trước khi nó đến: bằng cách làm tôi tỉnh ngộ một cách tàn nhẫn, chàng lại càng lừa dối tôi thậm tệ hơn nữa. Chàng vẫn trung thành với những lời nói của mình và có lẽ luôn tuân theo những lời nói của tôi…
Tất cả những gì tôi nói, chàng đã làm, theo phong cách Trung Hoa… chính vì bằng cái chết, chàng vừa mới cho tôi, theo phong cách Trung Hoa, một bằng chứng hay nhất là chàng thà mất mạng sống hơn là mất mặt… và không tự phản bội mình hay phản bội tôi; và không làm mất lòng tin ở người khác… Vậy thì có phải tất cả chuyện này là thật không, nhìn theo “phong cách Trung Hoa”?
Tất cả những gì tôi nói, chàng đã làm, ngay cả sinh một đứa con.
Cuối cùng, cái bằng chứng do tôi đòi, do chính tôi đặt ra… bằng chứng mấu chốt là đứa con của chính chàng thì… chàng nói với tôi: nó là một đứa con trai kháu khỉnh… ngay cả khi đứa bé này có thể sống và tồn tại được… tại sao bỗng dưng tôi lại ngạc nhiên thấy mình đếm các ngón tay… cho đến số chín? – Tôi nghĩ rằng thai kỳ đó là hơi ngắn, giữa sự gợi ý của tôi và ngày ra đời của đứa bé… Chàng trai trẻ này rõ ràng là một sự ngạc nhiên… nhưng mọi thứ chia đều mà! Phần của chính tôi… a! Nếu có bao giờ tôi biết được bao nhiêu trong phần của chàng là đến từ tôi? Rồi vẫn còn những lúc không thể giải thích được… những cái nhìn thoáng qua, những chớp sáng, những khoảng trời quang mây tạnh… những tia mắt, những lời lẽ không thể nào bịa đặt được, những cử chỉ không thể nào bắt chước được… Tất cả những lời tâm sự thầm kín của chàng thực sự trú ngụ trong một Cung điện hàng đầu được xây trên một nền móng tráng lệ nhất… Và sự dàn cảnh mà chàng gợi lên… và cuộc sống đầy những nghi thức, bí ẩn, và đậm đặc tính Bắc Kinh này, mà không một sự thật nào như chính thức được biết sẽ ngờ vực bao giờ… giờ đây, sau khi ngẫm nghĩ cho đúng, tôi thấy ra là phần chàng thì giàu có hơn phần tôi rất nhiều… tuổi trẻ… dám nghĩ dám làm! Có lẽ là niềm tin đã hoàn thành nó… Và tôi đây này, còn sống trên thế gian, mang theo nỗi hoài nghi của mình đi quanh cái chết của chàng như một ngọn đèn lồng bốc khói… nếu tôi tỏ ra trung thành với chàng – và tôi bỗng nhiên nhận ra điều này – thì trước tiên tôi phải nhớ lại lời chàng: người kia, Hoàng đế, đã chết mà không có lấy một người bạn bên cạnh mình… Tôi là bạn của ngài. René Leys đã nói với tôi với giọng điệu thâm trầm…
— Tôi là bạn của chàng, – tôi nên nói với cùng giọng điệu, với cùng nỗi thương tiếc thủy chung, – mà không tìm hiểu tình bạn của chúng tôi gồm có chính xác những gì nữa… vì sợ giết chàng, hay sợ giết chàng lần thứ hai… hay – và đó sẽ còn là bạc tình hơn nữa – bất ngờ bị thúc giục đến lượt phải tự trả lời cho sự nghi ngờ của mình, và rốt cuộc nói ra cho rõ: có hay không?
