Thế nhưng, không hoài nghi nữa: chàng đang yêu và được yêu. Không chỉ riêng gì những chữ hoa của chàng bắt đầu đứng thẳng lên và mang dáng đàn ông rắn rỏi. Cả tác phong của chàng, trước đó chỉ mang dáng dấp một đứa trẻ thích phiêu lưu, nay cũng đổi thành vẻ hoan hỉ chín chắn, rất tự hài lòng về mình… hơi khép kín vào những buổi sáng sau các cuộc bệ kiến lớn… Hình như có chuyện gì đó rõ ràng đang phát triển, biến đổi, biểu lộ ra…

Có thể đó là… nghĩ tới đây bỗng dưng tôi thấy ngại ngùng: Có thể nào Hoàng hậu không những là một người tình đối với chàng sau một vài người khác, nhưng… ai biết được… còn là người Phát hiện, người Khai dục cho chàng? Có nhiều lý do khiến tôi giả định như thế. Thật là cực kỳ tế nhị nếu thúc ép chàng nói ra. Tế nhị, vì khi liên quan đến một nữ nhân thì cho dù có những bằng chứng, cũng hầu như không thể đưa ra một câu hỏi về tính dục được… nhưng thơ phú thì dĩ nhiên cho phép mọi sự phóng túng. Và những gì mà ta không thể hay không buộc phải diễn tả bằng lời lẽ nôm na thì ta vẫn có thể diễn tả bằng thơ…

Chính René Leys, bằng cách tiết lộ với tôi về “Đêm Đầu tiên” của chàng dưới hình thức một lá thư đầy chất thơ, đã cho tôi ý tưởng kéo dài sự trao đổi thư từ theo cùng một cách.

Vậy nên tôi đã sáng tác bài thơ dưới đây mà tôi chép lại cực kỳ cẩn thận trên giấy hoa văn trong suốt và lộ liễu:

“Đêm thẳm sâu, Phượng hoàng đón nhận con trai của

Đại bàng Xứ Lạ trong tổ ấm của mình,

Ai trong hai người đã run rẩy vì tình hay vì thơ ngây? Phượng hoàng, cả một cuộc đời dài sau lưng, biết mọi sự, và còn hơn thế nữa.

Nhưng con trai của Đại bàng góa vợ chỉ mới vừa tung cánh, đập quá vội mà đành quỵ xuống.

Ai trong hai người khai mở bầu hạnh phúc cho người kia? Liệu có phải là nàng, Phượng hoàng đời đời, bao la lòng mẹ…

Luôn chào đón chàng, giữ gìn chàng, tiếp đãi chàng như tân khách và từng mỗi bước chân của chàng luôn được đi trước, được khêu gợi!”

Tôi đã rất muốn viết bài thơ nhỏ này mà tôi dám khẳng định là “hợp tình huống”, muốn viết một mạch bằng bút lông xưa, theo phong cách viết thảo những chữ “triện” cổ được khắc trên đồng. Nhưng tôi đành bằng lòng dịch nó lại sang tiếng Pháp, từ bản gốc tiếng Trung chưa hề hiện hữu… Tôi tránh bình phẩm nó – theo tôi, nó có vẻ khá rõ rồi – và gửi nó bằng đường bưu điện đến địa chỉ: Ông René Leys, giáo sư trường Quốc Tử giám. Nếu chàng hiểu, chàng sẽ trả lời tôi. Bài thơ hầu như không có gì là xúc phạm: nhờ sự khoáng đạt của thi phú, tôi đã biến đứa con trai của ông chủ tiệm bán thực phẩm thành đại bàng con!

Chàng đã hiểu nhưng chàng không trả lời, ít ra là theo cùng cách thức thi phú: chàng không hề có ý định hồi âm cho tôi bằng một bài thơ họa (như thông lệ) theo những vần mà tôi đã dùng trong thơ mình, gọi là hồi vận. Chàng nói với tôi, dịu dàng và thân mật, vào buổi tối đầu tiên mà, tại nhà tôi, chúng tôi tìm được về cái buổi ban đầu của tình bạn bè thân thiết, khi đối diện với màn đêm mà bóng tối của nó thách thức sự chân thành:

— Bức thư nhỏ bằng tiếng Trung của ông viết hay lắm. Tưởng như những “nét chữ ghép cặp lại đối với nhau”. Tôi hiểu rõ sự ẩn dụ lịch sử… Đúng là chính nàng đã… tôi.

Tôi không muốn ghi ra một động từ ở đây, hoàn toàn vì phép lịch sự Trung Hoa. Mặc dù người ta dùng nó ngay từ thời Thượng cổ xa xưa nhất, trong tiếng Pháp hiện đại, nó ám chỉ một công việc ngược lại, mượn theo khí phách và ý nghĩa thuyết phục của Jeanne, trinh nữ thành orléans [1]!

Vậy là tôi đã tiên cảm hay tính toán đúng đắn. Theo lời lẽ chính xác mà cảnh sát hay dùng, “Cuối cùng, nàng Trinh nữ đã tự hiến thân cho Hoàng tử” [nếu ta đổi ngược giới tính, nam thành nữ trong câu này]. Tuyệt vời. Nhưng ai trong hai người tôi phải chúc mừng đây? Nàng, vì đã có óc thẩm mỹ khi chọn một người không thuộc chủng tộc mình? Chàng, vì đã được nàng chọn? Chàng đây này, cầm đầu Cục mật vụ, và là người tình không chính thức của nàng, người đàn bà không được phép có bất cứ người tình nào, dù chính thức đi nữa! Bạn của nhiếp Chính Vương! Có quyền sở hữu một tì thiếp trẻ do nhiếp Chính Vương ban tặng; có quyền mặc “mã quải” vàng! Nói ngắn gọn, một chàng trai trẻ rất thành đạt, ngay cả trước khi tới tuổi thành nhân. Do đó… chắc là hạnh phúc?

Chàng lắc đầu với vẻ rất nghiêm trọng.

— Không đâu. Tôi đang gặp nhiều ưu phiền. Những tỉnh thành ở miền nam làm tôi lo lắng. Rồi với giọng cực kỳ cẩn mật: – Có tên Tôn Dật Tiên đấy…

Về điều này thì tôi thực sự có thể an ủi chàng:

— Anh bạn ơi, không đâu. Anh đừng lo sợ nữa. Tôn Dật Tiên! Anh nhớ không, khi tôi hỏi anh nghĩ gì về ông ta hôm trước, anh đã chẳng buồn nghĩ gì cả mà! Thú nhận đi nào: tôi đã rỉ tai anh về con Bọ chét Quảng Châu này. Nguy hiểm à? Xem này: như thế đấy.

Và với móng ngón tay cái bên mặt, tôi đè bẹp một con bọ tưởng tượng trên ngón tay cái bên trái. Tôi thổi mạnh, như thể để làm cho cái xác bay đi.

— Hãy để Triều đình làm y như thế, và sâu bọ lẫn sự mẩn ngứa cách mạng sẽ biến mất… và ta sẽ có lại những ngày dài trị vì và những đêm dài… yêu đương. Vả lại, anh chẳng bao giờ nói về những ngày, đêm của anh, ngoại trừ bằng những lời rất thơ, đến nỗi tôi đã phải tưởng tượng ra những lạc thú ấy. Mà anh ở đó không lẽ chỉ về mặt tinh thần thôi sao. Về mặt “xác thịt”, chuyện gì xảy ra nào?

— Có nghi thức chứ, chàng trai trẻ bị tôi xoi mói trả lời, bề ngoài không đỏ mặt.

Tôi rất mong, nếu không thuộc được nghi thức đó thì ít ra cũng nắm được sắc thái những điểm chính của nó mà theo tôi là có nguồn gốc từ mãi tận thời thượng cổ…

Và với thiện chí cao cả nhất trần đời, chàng sẵn sàng thỏa mãn sự tò mò của tôi. Thậm chí chàng còn đi trước cả câu hỏi đầu tiên của tôi:

— Làm sao tôi thâm nhập vào Hoàng Cung à? Dưới trang phục công chúa Mãn Châu chứ sao.

— Hay thật!

— … Và một khi đã ở bên trong tường thành, tôi thay sang y phục quan tứ phẩm.

— A! Càng hay! Tôi thích hình dung anh là đàn ông hơn. Rồi sao nữa?

— Lúc đó thì lão mã, anh biết đấy, là Thái giám đương quyền thay thế lý liên anh, người tình của lão Thái hậu Từ Hi đó, – ông ta thân hành đến đưa tôi qua các cửa khác, tới tận sân trong của Đông Cung, ở đấy tôi được tiếp đón bởi các thái giám đang trực ở các Thất phòng.

— Họ “tiếp đón” anh ra sao?

— Họ bao giờ cũng dùng lời lẽ tế nhị. Lần vừa rồi họ nói với tôi: “nữ chủ chúng tôi đặc biệt chờ ngài tối nay!” – Tế nhị thật!

— Tôi trả tiền họ hậu hĩnh mà. Ông có biết đêm qua làm tôi tốn hết bao nhiêu không?

— Không biết… tôi không thử liều làm kế toán kiểu này nữa.

— Năm trăm lượng đó!

— Không hơn à? Tôi nghĩ là lần này rẻ hơn rất nhiều cái “Đêm Đầu tiên”. Không lẽ giá cả đang “đại hạ” sao?

— Vâng. Lần đầu tôi đã trả đến năm ngàn lượng…

— Xin lỗi! Ba ngàn bốn trăm thôi. Có ghi lại mà. Tôi nhớ đúng đến từng đồng chinh…

Tôi có cả tờ biên nhận về số tiền này, lẽ ra tôi phải nói thêm như thế, nhưng có điều là từ khi chàng đồng ý cho nó làm quà, tôi cứ giữ nó trong túi, thấy xấu hổ vì không có khả năng giải mã nó… [Tuy nhiên, tôi sẽ phải quyết định trả nó lại cho chàng, để chàng dùng nó mà mặc cả trong tương lai.]

Hình như chàng có thể xoay sở thoải mái mà không cần đến nó.

— Từ lần đó, tôi đưa ra các điều kiện. Tôi vào, nhưng phải trả ít hơn nhiều. Tôi “chia sẻ” chi phí với một hoàng tử rất nóng lòng muốn qua đêm trong Hoàng Cung. Chúng tôi trả “chung” hết.

Tôi nóng lòng trở lại các chi tiết thuộc loại có chất thơ hơn.

— Trong cuộc “bệ kiến” này, anh được ban những gì?

— Ồ, tôi không xin gì hết. Chỗ đó không phải là nơi để trình ra những đề nghị nghiêm túc. Phải đến Bộ lại [2] cơ. Vì vậy mà tôi vừa được bổ nhiệm…

Tôi ngăn chàng lại. Hình như có sự lẫn lộn giữa các Bộ với nhau. Tôi diễn tả tồi quá. Tôi muốn nói: có phải Hoàng hậu cũng nghiêm trang như cô nữ Trinh thám ở Tiền môn ngoại không… Các bạn hiểu chứ? Dù sao đó là điều các bạn quan tâm mà! Nhưng René-Đắc-thắng không còn đầu óc đâu để mà trả giá với tôi về những chi tiết bên trong. Chỉ với vài lời, tôi bị biến thành khán giả trước mỗi hành vi được dự liệu. Tôi biết làm sao có thể nằm lên chiếc giường ấm làm bằng gạch rỗng [3], trên đó những chiếc gối lụa được đặt thêm cho êm, và vào mùa đông, người ta sưởi ấm giường giống như một chiếc bếp lò xuyên qua một lỗ thông ra ngoài, bằng cách đốt các loại hương thảo. Nhờ chàng, tôi thực sự vào tận giữa chốn Thâm Cung. Chàng thanh niên này thì còn trẻ đến độ có thể thoải mái mà kể ra để làm vui bạn bè tất cả những chuyện mà một tay săn phụ nữ già dặn bao giờ cũng khư khư giữ riêng cho mình. Chính vì thế mà tôi được biết, không quanh co, là “nàng ít mập hơn là trong những bức chân dung vẽ nàng”– và ngay cả khi cởi áo quần, nàng lúc nào cũng giữ lại trên người chiếc yếm, “một tấm lụa nhỏ hình tam giác cột giữa hai vú và bụng, tạo thành một loại thắt lưng hơi cao, theo kiểu Mãn Châu”… Và phần còn lại, tất cả phần còn lại cũng được kể cho tôi nghe một cách kiệm từ.

Vậy thì tại sao tôi phải tiêu hao sức lực để bình luận lan man về chiếc yếm lụa này… Có lẽ nó là một cách vệ sinh để giữ lỗ rún cho khỏi rét chăng? Có lẽ nó là chế phục của một môn phái Phật giáo ít người biết, dùng để thanh lọc mọi thao tác, mọi hoan lạc tội lỗi của thú nhục dục chăng?…

Chàng nói tiếp:

— Khi mùa đông tới, giường gạch chính thức được sưởi ấm. Từ chỗ đó hơi nóng lan dần ra khắp các phòng. Những phần bằng gỗ bắt đầu tỏa mùi thơm. Người ta đặc biệt dùng gỗ đàn hương và gỗ tuyết tùng vì lý do này. Lúc đó cả Hoàng Cung bắt đầu thơm ngát.

— Tôi thấy. Tôi ngửi. Tôi tin. Tôi cảm thấy được mùi hương bao bọc quanh mình… nhưng bây giờ là mùa hè mà: ai bảo anh là ở đó thơm như thế nào?

Chàng đáp, rất giản dị:

— Nàng.

Rồi chàng đắm chìm trong cơn mơ màng một lúc, và tôi nhận ra là dáng điệu này hợp với chàng lắm.

— Và ông biết chúng tôi nói gì không, khi… nằm bên cạnh nhau?

Tôi mỉm cười. Đến phiên tôi tỏ ra tinh tế đây:

— Tiếng Trung chỉ chuyện đó là: “chẩm đầu thoại” [4].

— Không đâu! Chúng tôi cả hai nói… chuyện khác… bất cứ chuyện gì.

— Tôi ganh tị với anh đấy… Tôi cũng chúc mừng anh về việc anh ở được một mình với nàng như thế…

— Một mình à? Nhưng chúng tôi làm gì ở một mình!

Và chàng tỏ ra ngạc nhiên trước lời chúc mừng, trước sự ganh tị của tôi. Một mình ư? Còn các thái giám, bỏ họ ở đâu đây? (vả lại, họ cũng không đáng kể lắm). Rồi các cung nữ nữa thì sao? Tất cả những “thị nữ bé nhỏ nhưng sốt sắng” mà Kinh Thi đã nói đến ba ngàn năm trước, từ thời đó đến nay vẫn không ngừng phục vụ một cách chu đáo – bất kể nơi nào, bất kể giờ phút nào, ngày đêm – vị công nương mà họ không bao giờ rời xa hơn những vệ tinh cách xa những Tinh tú - mẹ của chúng…

Tôi chúc mừng chàng vẫn giữ được hoàn hảo tinh thần lãng mạn và truyền thống. Ở vào chỗ của chàng, tôi sẽ không được thoải mái lắm đâu.

Thế nhưng, chàng dẫn tôi đi xa hơn mức mà tôi muốn khoe khoang cũng chẳng được! Nhờ chàng, tôi được biết “mọi sự và còn nhiều thứ nữa” [câu trích này đã thành lịch sử]. Có lẽ nhiều hơn chính bản thân chàng; vì bỗng dưng chàng lại trở thành đứa con nít. Chàng kết luận:

— Tôi đã rất sợ hãi khi bốn giờ sáng tôi thấy mình lần đầu tiên ở trong Hoàng Cung, nơi mà không một người nam nào được phép vào – ngoại trừ nhiếp Chính Vương và các đại thần thuộc Quân Cơ Xứ, nếu ai khác vào thì sẽ bị khép ngay án tử.

— Án tử cái gì? Người ta sẽ làm gì anh nếu họ khám phá ra anh trong tình huống đó?

— Không gì cả! (Chàng bật cười). Không gì cả vì tôi là người Âu [5] mà.

Thật vậy. Và quả là đêm nay tôi cần chàng nhắc lại tôi điều này. Thật vậy, điều này giải thích và cứu vãn mọi sự: chàng là người Âu!

❀ ❀ ❀

[1] Tức Jeanne d’Arc (1412-1431), nữ anh hùng nước Pháp. Còn gọi là La Pucelle d’Orléans (Trinh nữ thành Orléans). Động từ không nói ra ở đây chắc là “dépuceler” (một từ nôm na có nghĩa là “phá trinh”).

[2] Bộ Lại (hay Lại Bộ, Li-Pou) trong thực tế phụ trách việc bổ nhiệm (và cách chức, thuyên chuyển) tất cả các quan lại dân sự.

[3] Đó là loại giường gọi là kháng (kang) thường đắp đất hay xây bằng gạch, ở dưới giường đốt lửa để sưởi vào mùa lạnh.

[4] Nói chuyện bên gối; nguyên văn tiếng Pháp trong ngoặc kép là “les paroles de l’oreiller”.

[5] Kiều dân thuộc các liệt cường Âu Mỹ ở Trung Quốc thời đó được hưởng đặc quyền lãnh sự tài phán.