Thực vậy, tôi biết khá rành khu phố này; nhưng bỗng dưng tôi nảy ra ý muốn đi một vòng thám thính ở đó. Ta phải chắc chắn về những cái giếng và các lối thoát của ta. Tôi chọn một con ngoan ngoãn nhất trong đám ngựa của mình. Và dưới lớp vỏ là một trò đùa theo kiểu châu Âu, tôi sẽ ngồi trên ngựa mà đi thẳng vào các nhà nghỉ và các sòng bạc…
Và bây giờ tôi vẽ theo trí nhớ các đường ra ngõ vào rối rắm như cách đi của con “mã” trên bàn cờ tướng – và người kỵ mã thì hơi say vì mai Khôi lộ Tửu – trên hình kẻ ô phức tạp và thường bị biến dạng rất nhiều, không tuân theo bốn phương chính của bàn cờ lớn, nam, bắc, đông, tây, giống như những đại lộ đẹp trong Khu thành Thát Đát… Tôi giả đò say rượu, như một tên trinh thám khôn khéo… người Âu được chấp nhận ở bất cứ nơi đâu nếu chịu trả tiền hậu hĩnh. Người ta thừa nhận cái bổn phận quậy phá của hắn. Một người Âu chỉ mới say say với rượu Trung Hoa thì đã có quyền hưởng mọi sự thông cảm nhiệt tình nhất… Tôi đã từng được đón tiếp niềm nở khắp nơi trước đây.
Hơn nữa, để chơi trò này tốt hơn, tôi thực sự uống đến ngà ngà say… rượu mai Khôi lộ… và điều này thì cho phép ta phóng túng đủ kiểu, kể cả trong thơ phú. Tôi thú nhận là mình đã không biết xả láng những thứ khác… Tôi phóng ngựa về phía trước, đầu cúi xuống nhằm tránh những chướng ngại vật không cao nhưng thực sự chật hẹp: những cửa ra vào ở các ngôi nhà kiểu Trung Hoa được tạo nên bằng một ngạch cửa đặt ngang sát mặt sàn nhưng được đóng khung bởi hai đố cửa cách nhau bằng chiều ngang của một người đàn ông không mặc quần áo. Vậy mà ngựa của tôi đã qua lọt được và hai đầu gối của tôi cũng thế. Ngay trước đấy thì ngựa tôi đã phải leo từng bước một lên bốn bậc thang dốc đứng… một cách chính xác như một con lừa gánh xiếc. Nó được huấn luyện chu đáo để leo các bậc thang mà. Mang một nỗi xấu hổ như người Trung Hoa, tôi phải thú thật là nó học làm thế ở ngay Đàn Tiên nông. Nhưng người nông dân đáng kính có bổn phận giữ gìn chín bậc thang đế chế ở đó thì cười thoải mái với món tiền thưởng vừa mới vào tay… ngày hôm đó chắc là tôi cũng ngà ngà say… và ngày hôm nay thì tôi không có chọn lựa nào khác!
Chính với thái độ say rượu vừa vay mượn, vừa thủ đắc cùng lúc mà tôi đi thăm dò khu dân sinh đáng ngờ, cái ngoại ô Tiền môn ngoại ám muội này, với tất cả những ngã tư nhập nhằng, và những con hẻm đặc biệt Bắc Kinh, tức là những “hỗ thông”, khi thì thông cả hai đầu, khi thì chỉ là ngõ cụt mà ta có lẽ nên gọi là đáy hẻm, nghe đỡ ngán hơn tiếng ở Bắc Kinh là “tử lộ”… Chết! Hiển nhiên thôi: các tử lộ này, tất cả đều dẫn xuống giếng cả. Ấn tượng xấu rồi! Như thể hiểu được điều này, con ngựa ngoan ngoãn của tôi bỗng dưng chùn lại vì lo sợ không đâu. Và tôi không thể điều khiển nó nhảy lùi qua vật chướng ngại – nhỏ xíu, một cái ngạch cửa thấp bé mà nó vừa vượt qua bằng hai chân trước rồi nẩy mông lên bằng hai chân sau… Dĩ nhiên nó không biết đến một nguyên lý lớn của đạo lão là “mọi vật có thể đảo ngược đầu này ra đầu kia nhưng không có gì thay đổi”. Rồi nó lại loạng quạng khi xuống ngược cầu thang bằng phần thân sau, suýt chút nữa ngã ngồi xuống đất. Nó có lẽ chưa đủ say. Không giống như tôi, say rồi đây, về nguyên tắc!
Bây giờ tôi vẫn còn say, theo công vụ. Vì tất cả chuyện này thực sự giống như gia nhập vào… Cục mật vụ của chàng. Tôi đã sục sạo thực địa trước đó. Giờ đến phiên tôi tự sục sạo chính mình… ngay trong những ngõ ngách của trái tim tôi. Tại sao tôi đã đi do thám như thế? Đó có phải vì tò mò không? Có phải vì sự hồi hộp thích thú khi phát hiện cái này, cái nọ không? Hay có lẽ, cao thượng hơn, vì tình bạn với chàng trai gan dạ bỗng nhiên thấy khiếp sợ, lần đầu tiên trước mặt tôi ngày hôm ấy, thật sự khiếp sợ về chuyện cái giếng! Và ngay cả lúc đó tôi cũng không thấy chàng lố bịch chút nào. Nhưng có chuyện sâu xa hơn nữa: chính là nỗi ham muốn tìm biết một lần cho xong, chàng cuối cùng là ai, là gì (có lẽ chính chàng cũng chưa biết!). Sự may mắn của chàng quả là khác thường. Nếu chàng tỏ ra vững vàng thêm một năm nữa, và nếu tôi có vận may (cũng do ngẫu nhiên) kéo chàng thoát khỏi một vài tình huống khó khăn hay thoát khỏi… giếng, thì sự may mắn của riêng tôi không bao lâu sẽ trở thành hiện thực: chàng sẽ giới thiệu tôi như là “người bạn thân nhất” với nàng… (phần còn lại là thuộc Triều nghi thôi)… Khi đó, tôi rốt cuộc sẽ biết được điều mà tôi hằng ao ước được biết. Khi đó, tôi sẽ sống như tôi hằng khao khát sống. Đó chính là lương bổng trinh thám của tôi, là phần tưởng thưởng dành cho tôi; đó chính là chiếc “mã quải” màu vàng đắc thắng của riêng tôi!
Đấy, tôi có nhiều thứ để mà say sưa thực sự. Rồi sau đó, giấc ngủ mà nặng trĩu những giấc mơ vinh quang thì cũng là hợp lẽ thôi.