Tôi là nữ tiếp viên tàu siêu tốc KTX[1] đã bị sa thải.

Đính đoong đính đoong.

Tiếng chuông cửa reo lên. Tôi vội vã ôm lấy con gái và lặng lẽ trốn vào nhà vệ sinh.

“Mẹ ơi, sao lại phải trốn ạ?”

“Suỵt!”

“Tại sao? Tại sao vậy?”

Tôi hạ thấp giọng dỗ dành con gái:

“Suỵt! Suỵt! Mẹ xin con, xin con đấy, Ye Seo à.”

Con gái tròn xoe mắt vùi đầu vào ngực tôi. Người con gái ấm áp, mềm mại, nhỏ bé, thoảng hương thơm nhẹ nhàng nhưng cũng ngai ngái mùi đặc trưng của trẻ con. Có lẽ bị khó chịu khi phải giữ nguyên một tư thế nên con bé liên tục ngọ nguậy, tôi liền kéo con bé vào lòng, ôm lấy nó chặt hơn. Tôi không rõ mình đã ngồi như thế trên bồn cẩu bao lâu. Một lúc sau con gái mới khẽ hỏi:

“Mẹ ơi, vẫn chưa được phép nói chuyện ạ?”

Tôi chầm chậm xoay tay nắm cửa nhà vệ sinh để không phát ra tiếng, mở cửa và tập trung lắng nghe tiếng động bên ngoài. Tất cả đều yên ắng. Tôi đặt con gái ngồi trên nắp bồn cầu, đi ra cửa trước quan sát thông qua lỗ mắt mèo. Kiểm tra hết các bên, sau khi chắc chắn không có ai ngoài hành lang, tôi mới vào nhà vệ sinh dắt con gái ra. Tôi nhận được một tin nhắn: “Vắng nhà. Đã giao bưu kiện ở phòng bảo vệ.” Hóa ra là bên giao hàng. Nhưng tôi không hề đặt mua đồ, liệu đó có thể là gì nhỉ? Tôi vừa mệt mỏi vừa áy náy với con gái.

Tôi là một con nợ. Món nợ lên tới hơn 100 triệu won. Năm 2008, tôi và các đồng nghiệp đã khởi kiện để bảo vệ cho quyền lợi của người lao động. Chúng tôi giành chiến thắng ở phiên sơ thẩm và phiên phúc thẩm, sau đó được nhận lại số tiền lương bị nợ. Nhưng Tòa án Tối cao đã thay đổi phán quyết trước đó, buộc chúng tôi trong vòng bốn năm phải hoàn trả số tiền 86,4 triệu won đã nhận. Nhưng tiền tôi đã chi tiêu hết cho gia đình và không còn lại bao nhiêu. Bây giờ số tiền nợ cộng thêm 1 triệu tiền lãi mỗi tháng, tổng cộng tôi phải trả hơn 100 triệu won. Tôi không có khả năng trả và cũng không thể trả món nợ đó, bởi một khi đồng ý trả thì cũng có nghĩa chúng tôi đã chấp nhận phán quyết của tòa án, khẳng định mình không phải là người lao động thuộc Korail[2].

Thông qua nhóm chat chung, tôi mới biết tòa án đang gửi lệnh yêu cầu chi trả tiền. Một vài đồng nghiệp tưởng là thư hay bưu kiện nên vô tư nhận thông báo, cũng có những đồng nghiệp bị người bên tòa án đến gõ cửa nhà ầm ĩ bất kể đêm ngày, ngày thường hay cuối tuần, vì sợ làm phiền đến hàng xóm nên họ bất đắc dĩ phải nhận lệnh. Kể từ đó chỉ cần nghe thấy tiếng chuông cửa reo là tôi lại nơm nớp lo sợ. Đã một thời gian dài tôi không dám mua đồ trên mạng hay gọi đồ ăn về nhà. Có lần tôi còn bị âm thanh phát ra từ mấy món đồ chơi của con dọa cho thất kinh, đến nỗi chồng tôi đã phải tháo pin đồ chơi ra. Nhưng điều tôi lo lắng nhất chính là sợ bên nhà chồng biết được. Bố mẹ chồng tôi đều là người tốt bụng, đối xử với tôi rất tốt, có điều họ hoàn toàn không hề hay biết tôi đang ôm khoản nợ lớn thế này.

Tôi tự hỏi nếu mười ba năm trước, tôi không nhìn thấy tin tuyển dụng dán trước văn phòng giới thiệu việc làm thì giờ mọi chuyện sẽ ra sao? Vẫn biết đó chỉ là một giả định vô nghĩa nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn băn khoăn về điều đó. Đến giờ tôi vẫn còn nhớ như in những dòng chữ được in trên tờ rơi: sẽ được chuyển lên làm nhân viên chính thức, được bảo đảm hưu trí, nhận đãi ngộ dành cho công chức... Công ty đó được coi là “đóa hoa tuyệt vời nhất trên thế gian”. Trong gần hai năm, tôi làm ở công ty con trực thuộc Korail với tư cách nhân viên thử việc. Vì không được trở thành nhân viên chính thức đúng như đã hứa, nên tôi tham gia đình công và bị sa thải. Một số người quay trở lại công ty con làm việc, một số người từ bỏ đấu tranh vì nhiều lý do khác nhau, cũng có một số người vẫn tiếp tục đấu tranh yêu cầu được phục chức và tuyển dụng làm nhân viên chính thức. Ban đầu có khoảng ba trăm năm mươi nữ tiếp viên tham gia đình công, đến hiện tại thì chỉ còn ba mươi ba người và tôi là một trong số đó.

Trong khoảng thời gian đấu tranh, chúng tôi liên tục tổ chức các buổi cầu nguyện, lễ hội văn hóa và tọa đàm trên sân khấu ngoài trời ở ga Seoul. Ở buổi cầu nguyện, tôi dẫn theo Ye Seo nhưng có lẽ vì khó chịu khi phải ngồi mãi trong xe đẩy nên con bé cứ khóc quấy suốt, cuối cùng tôi đành rời khỏi đó giữa chừng. Ngày diễn ra buổi tọa đàm tôi không có ý định dẫn Ye Seo theo nữa, ngặt nỗi không có nơi để gửi con bé nên tôi chỉ biết đi đi lại lại trong nhà lo lắng. Đúng lúc đó, chồng tôi gọi điện về. Anh ấy bảo đã xin nghỉ phép nửa ngày nên tôi cứ chuẩn bị đi đi. Tôi vội vội vàng vàng chuẩn bị bữa tối và đồ ăn vặt cho con gái, tôi vừa thay quần áo xong thì chồng cũng mở cửa bước vào. Khuôn mặt anh ướt đẫm mồ hôi, rõ ràng anh đã phải chạy hết tốc lực từ ga tàu điện ngầm về tới đây.

“Em sẽ đi nhanh rồi về ngay.”

“Em cứ thong thả rồi hẵng về.”

Lời anh nói giúp tôi vững lòng hơn cả câu cổ vũ “Hãy cố lên”. Suốt quãng đường bắt tàu điện ngầm đến ga Seoul, trong đầu tôi vẫn vang lên câu anh nói.

Trên sân khấu bố trí hai ghế ngồi và màn hình dành cho người dẫn chương trình và khách mời, còn phía sau sân khấu các đồng nghiệp đang treo bức ảnh chụp kỷ niệm khi tổ chức “Sân đối thoại về 4.000 ngày đấu tranh chống sa thải”. Tôi vội vàng chạy lại giúp đỡ mọi người cố định tấm hình.

“Em ra xem hai bên đã cân bằng chưa?”

Trưởng chi nhánh hỏi một cách tự nhiên như thể tôi vốn đã cùng chị treo ảnh ngay từ đầu. Sau khi treo ảnh xong, chị quan sát xung quanh rồi hỏi tôi:

“Con em đâu?”

“A, bố con bé chiều nay xin nghỉ phép để trông rồi ạ.” Tốt rồi.

Trong số những đồng nghiệp còn lại, một nửa trở thành bà nội trợ toàn thời gian như tôi, nửa còn lại thì chuyển sang làm việc khác, sống rải rác ở khắp nơi như Gyeonggi, Gangwon, Busan, thậm chí còn có cả những người đã ra nước ngoài. Vì thế, rất khó để tất cả tích cực tham gia các hoạt động như lúc trước. Tôi chỉ thấy áy náy với trưởng chi nhánh và quản lý vì họ đã phải vất vả rất nhiều.

Phải đến sát giờ bắt đầu, các đồng nghiệp khác mới lục tục kéo đến. Lần này có cả những người thực sự rất lâu rồi tôi chưa gặp. Dù chúng tôi luôn chia sẻ tin tức trên nhóm chat chung, nhưng vì nhiều lý do mà không thể gặp nhau thường xuyên. Khá đông người dẫn con đến vì không có nơi gửi trẻ. Bọn nhóc tôi gặp khi chúng còn nhỏ xíu hay những đứa bé tôi chỉ mới nhìn thấy qua hình, hóa ra đã lớn từng này. Tôi ngỡ ngàng nhận ra chúng tôi đã đấu tranh lâu đến thế nào, hóa ra trong khoảng thời gian ấy chúng tôi đều bận bịu với cuộc sống của riêng mình. Giống như bạn học cũ lâu ngày không gặp, chúng tôi hỏi thăm lẫn nhau và hỏi thăm cả những người không đến được.

Sự kiện bắt đầu với một video ngắn ghi lại quá trình đấu tranh của chúng tôi. Những người phụ nữ từng hô vang khẩu hiệu, từng cạo trọc đầu, từng trèo lên cột điện cao 30m, từng ngồi thẫn thờ than khóc, thậm chí còn từng bị dẫn về đồn cảnh sát trên màn hình khi ấy, giờ vẫn đang ngồi bên nhau. Gương mặt tôi thỉnh thoảng cũng xuất hiện. Tôi thấy mình khi đó thật trẻ, thật quê mùa và luôn ngập tràn lo lắng. Cũng giống như tất cả mọi chuyện khác, trong số chúng tôi cũng có những người nhiệt huyết với việc đấu tranh, và cũng có những người thì không. Vì chuyện ấy mà đôi khi chúng tôi buồn bã, thất vọng và tức giận lẫn nhau. Đôi khi chúng tôi cãi cọ theo kiểu: “Ai mà không bận chứ? Chẳng lẽ chỉ một mình cô có con hay sao? Nếu sau này đi làm lại thì chuyện nhà cửa con cái sẽ tính thế nào?” Nhưng chẳng bao lâu sau mọi người lại làm hòa. Chỉ cần nhìn thấy ai đó mặc váy cưới, tất cả sẽ thấy lo lắng như thể tiễn chị ruột về nhà chồng; khi hay tin ai đó mới sinh em bé, chúng tôi đều xúc động như chính em gái mình vừa sinh con vậy. Hơn mười năm qua, chúng tôi đã cùng nhau trải qua vô số việc lớn nhỏ như thế đấy.

Thị trưởng Seoul được mời đến làm khách mời của chương trình. Thị trưởng khẳng định rằng tiếp viên trên tàu siêu tốc KTX có nhiệm vụ đảm bảo an toàn cho hành khách, vì vậy chuyện họ được chuyển lên làm nhân viên chính thức là hết sức hợp lý. Tràng pháo tay giòn giã liền vang lên từ dãy ghế ngồi bên dưới.

“Tòa án Tối cao đã xử chúng tôi thua khi kiện công ty. Hơn nữa, đến cả số tiền chúng tôi nhận được khi chiến thắng ở phiên sơ thẩm và phiên phúc thẩm cũng bị xem là trục lợi bất hợp pháp nên bị yêu cầu hoàn trả. Ông nghĩ như thế nào về phán quyết trên?”

“Với tư cách một người hành pháp, tôi cho rằng đây là một quyết định cực kỳ vô lý.”

Tuy đó là câu trả lời quá hiển nhiên, nhưng không hiểu sao nghe xong tôi liền muốn rơi nước mắt. Nhìn sang bên cạnh, tôi thấy các đồng nghiệp khác cũng đang nghẹn ngào. Trong đầu tôi lần lượt xuất hiện vô số gương mặt đã làm chúng tôi phẫn nộ và tuyệt vọng: giám đốc Korail, thẩm phán của Tòa án Tối cao, những viên cảnh sát trấn áp đoàn biểu tình, những đồng nghiệp đã buông tay trước... Rồi sau đó, cả những lời phê phán cho rằng chúng tôi không nỗ lực nhưng lại muốn làm nhân viên chính thức, cũng nảy ra trong đầu tôi. Tuy luôn tỏ vẻ vững vàng nhưng thực ra lúc nào chúng tôi cũng cảm thấy như thể đang bị đẩy đến trước bờ vực sâu thẳm. Khi được tận tai nghe thấy người đứng đầu cơ quan nhà nước khẳng định rằng chúng tôi đã đúng ở một nơi công cộng thế này, chúng tôi thấy được an ủi rất nhiều.

Sau đó, không tham dự bữa tiệc mừng, tôi liền hớt hải chạy về nhà. Con gái đã ngủ say, chồng hỏi vì sao tôi về sớm thế, hồi chiều anh đã bảo cứ thong thả rồi hẵng về mà. Vào phòng để thay đồ, tôi với tay lấy bộ đồng phục treo ở góc phải tủ quần áo. Hiện nay mẫu đồng phục đã thay đổi, tôi cũng đã tăng cân sau khi sinh con nên không còn vừa nữa. Thế nhưng dù chuyển nhà sau khi kết hôn, tôi vẫn không thể vứt bỏ bộ đồng phục khoác trên người chưa đầy hai năm. Khi nghe phán quyết của Tòa án Tối cao, tôi đã hối hận trong giây lát. Dường như tôi đã vô tình lãng phí những năm tháng tuổi trẻ chỉ vì không ngừng đấu tranh trong một cuộc chiến nắm chắc phần thua.

Nhưng bây giờ thì không. Nếu chỉ nghĩ đến chuyện quay trở lại làm việc, tôi không nghĩ mình có thể chịu đựng được lâu tới vậy. Tôi phải đấu tranh. Đấu tranh để môi trường làm việc bất ổn định không còn là điều hiển nhiên. Đấu tranh để an toàn của hành khách không còn bị tính toán dựa trên hiệu suất và chi phí. Đấu tranh để công việc của nữ giới không còn bị xem là công việc mang tính tạm thời và phụ trợ nữa.

Tôi vẫn còn trẻ, cuộc chiến vẫn còn chưa kết thúc.

[1] Korea Train eXpress: Là hệ thống đường sắt cao tốc của Hàn Quốc, được vận hành bởi Công ty đường sắt Hàn Quốc (Korail).

[2] Công ty đường sắt Hàn Quốc.