Mẹ tôi qua đời.
Anh trai tôi đã tìm được một công viên nghĩa trang ở ngoại thành cho phép mai táng theo hình thức “mộ cây[1]”. Vừa bước ra khỏi xe tang, mấy đứa cháu tôi đã chạy nhảy tung tăng. Bầu trời trong vắt, xanh mướt một màu. Tôi hít một hơi thật sâu, mùi hương trong lành và tươi mát của rừng cây lấp kín lồng ngực, tôi cảm giác như mình được hồi sinh. Bọn trẻ con nháo nhào chạy đuổi nhau, ngã xuống lại tự đứng dậy nhưng chẳng người lớn nào buồn đuổi theo ngăn cản chúng. Dù sao mọi người cũng không còn năng lượng để làm việc đó. Đến người lớn như tôi còn thấy khó khăn thì bọn trẻ phải ngột ngạt thế nào chứ? Nhìn mấy đứa cháu chạy xa, tôi có cảm giác như thể gia đình chúng tôi đang đi dã ngoại. Nghĩ lại thì hình như cả nhà tôi chưa từng đi dã ngoại hay du lịch cùng nhau bao giờ.
Đang đi trước mấy bước thì anh quay người lại nói với tôi và chị:
“Mình đưa bố về đây luôn đi. Chỗ này tốt, lại gần nhà. Để hai ông bà nằm cạnh nhau rồi chúng ta thường xuyên thăm viếng.”
Chị tôi gật đầu đồng ý. Tôi tiến đến gần anh đề nghị để mình bê hũ tro cốt từ chỗ này. Vì anh tôi là chủ tang nên đương nhiên người ta đã trao chiếc hũ cho anh. Hũ tro có họa tiết hoa cúc màu xanh lục nhạt được làm từ giấy truyền thống Hàn Quốc nên có thể dễ dàng phân hủy. Anh tôi ngập ngừng một chút rồi đưa hũ tro cho tôi. Tôi suýt chút nữa đã làm rơi vì cái hũ quá nóng. Nhưng nóng cũng phải thôi, vì da thịt, nội tạng đều bị đốt cháy không còn dấu vết, đến xương cốt cũng đã hóa thành tro bụi mất rồi.
Ôm hũ tro nóng trong tay, vừa đi, tôi vừa nghiền ngẫm những lời lúc nãy của anh trai. Anh nói chỗ này gần nhà, nói để bố mẹ ở gần nhau và thường xuyên đến thăm viếng sao? Tôi vô thức phì cười. Anh à, bệnh viện còn gần hơn chỗ này mà. Sao lúc ấy anh không đến thăm mẹ thường xuyên hơn? Mẹ nhớ anh nhiều lắm đấy.
* * *
Mẹ tôi dùng kéo để cắt bí ngô và khoai tây trong lúc nấu canh tương đậu. Khi tôi vừa cười vừa hỏi mẹ đang làm gì vậy, mẹ nghiêm túc trả lời:
“Mẹ sợ lại làm rơi dao.”
Mẹ sai tôi dọn cơm với thức ăn rồi bê nồi canh ra bàn. Trong bữa ăn, mẹ lại làm rơi thìa đũa. Tôi nhặt giúp mẹ một chiếc đũa rơi xuống dưới gầm bàn.
“Mẹ thử đến bệnh viện chưa?”
“Càng ngày tay mẹ càng run hơn, cả chân cũng vậy. Đi vòng vòng trong nhà thôi cũng thấy mệt lắm.”
“Lúc ở một mình thì mẹ ăn cơm thế nào?”
“Thì cứ trộn hết vào bát mà ăn thôi.”
“Mẹ suốt ngày bảo con phải ăn uống đàng hoàng cơ mà. Mẹ cũng phải ăn uống đàng hoàng chứ.”
Ngày hôm đó tôi chỉ toàn cằn nhằn rồi bỏ về. Thế nhưng, tôi không thể nào quên được đống rau củ vụn trong nồi canh và đôi đũa đột ngột trượt khỏi tay mẹ. Bản thân tôi đã từng phải khổ sở vì hội chứng ống cổ tay[2]. Biết rằng có gọi điện hối thúc thế nào mẹ cũng sẽ không chịu đến bệnh viện một mình, tôi bèn tạm dừng công việc để đưa mẹ đến khám ở một bệnh viện địa phương, chúng tôi đến khoa chấn thương chỉnh hình, rồi sang cả khoa giải phẫu thần kinh nhưng vẫn chẳng tìm ra bệnh. Mãi đến khi lên tới bệnh viện đại học, bác sĩ mới phát hiện ra trong não mẹ có một khối u đang lớn dần lên mỗi ngày.
Vì nó ở vị trí khó nên không thể tiến hành phẫu thuật, mà chỉ có thể xạ trị và dùng thuốc chống ung thư. Nhưng dù vậy, nửa người bên phải cũng sẽ bị tê liệt hoàn toàn. Khi tôi hỏi liệu nó có ảnh hưởng gì đến cuộc sống thường ngày không, bác sĩ trả lời với vẻ mặt không tin nổi tôi có thể hỏi một câu như vậy.
“Trong não có khối u khiến nửa người bị liệt thì làm sao mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày được chứ?”
Những lời vô tình của bác sĩ hôm đó khiến tôi buồn bã rất lâu. Mỗi khi mẹ nổi giận vì không ngủ được, mỗi khi mẹ bị nôn sau xạ trị và tôi phải xoa lưng cho mẹ, mỗi khi tôi thay chiếc tã ướt đẫm của mẹ, câu nói đó lại văng vẳng bên tai tôi. Đôi khi, tôi đột ngột thốt ra những câu đáp trả: “Nếu tôi biết thì tôi đã là bác sĩ rồi, cần gì hỏi ông? Ông biết cảm giác của một đứa con gái có mẹ đang gần đất xa trời là như thế nào không?”
Anh trai nói nếu muốn trả tiền viện phí thì anh không thể nghỉ việc được. Lúc ấy chị dâu vừa xin đi làm lại sau khi cho đứa thứ hai đi nhà trẻ. Nhưng dù sao chị cũng có ba đứa con, tôi không muốn để chị phải chăm mẹ. Chị gái tôi thì theo anh rể chuyển đến một nơi khác vì công việc. Ở một thành phố xa lạ, gần như một mình chị phải nuôi hai đứa con, một đứa lên 7, một đứa lên 5. Vì đứa thứ nhất chuẩn bị vào tiểu học nên chị bận tối tăm mặt mũi. Tôi là người duy nhất chưa lập gia đình, không có con và làm nghề tự do. Dĩ nhiên không một ai trực tiếp bảo tôi phải chăm sóc mẹ. Họ chỉ lặp đi lặp lại mấy câu kiểu như: “Không thể bỏ mẹ một mình được”, “Không tin tưởng hộ lý được đâu”, “Mẹ cũng chưa đến mức phải nằm viện mà.”
Tôi nói với khách hàng rằng mình tạm thời không thể nhận việc trong một thời gian, nhưng tôi không hề nói chuyện này với người trong gia đình. Từ trước đến giờ lúc nào họ cũng cằn nhằn chuyện tôi chưa có người yêu, chưa kết hôn, chưa sinh con, coi tôi là vấn đề đáng lo duy nhất ở cái nhà này. Tôi chán đến tận cổ mấy lời đó rồi, giờ tôi không muốn để họ nhẹ nhõm khi biết em út có thể trông mẹ vì chưa lập gia đình, chưa sinh con mà lại có công việc khá linh hoạt nữa. Suy nghĩ ấy đúng là xấu xa thật, nhưng tôi vốn dĩ là một đứa xấu xa như thế mà.
“Tắt ti vi hộ mẹ đi.”
“Người khác đang xem thì sao mà tắt được chứ?”
“Vậy vặn nhỏ tiếng lại. Mẹ không ngủ nổi.”
“Thôi, mẹ cứ bịt tai vào mà ngủ.”
Lúc đó đang là ban ngày, tất cả các bệnh nhân khác và người chăm nom đang xem lại bộ phim truyền hình nổi tiếng được chiếu tối hôm trước. Mẹ tôi trằn trọc suốt đêm, đến khi ăn trưa xong thì mới bắt đầu buồn ngủ. Đôi mắt nhắm nghiền của mẹ từ từ mở ra.
“Rốt cuộc con vào đây làm gì? Chẳng giúp được gì cho mẹ cả.”
Hễ có chuyện gì không vừa ý một chút là mẹ lại đổ lỗi cho tôi: “Là tại con nên chuyện mới như vậy. Con ở đây để làm gì, con không làm được gì khác à?” Mẹ tôi vốn là một người rất tử tế và chân thành. Nhưng có lẽ vì đau đớn do xạ trị, hoặc tức giận vì bị bệnh, hoặc cũng có thể là do khối u đang đè lên một phần quan trọng nào đó trong não bộ, nên mẹ tôi cứ như thể biến thành một con người khác. Khi tôi xin lỗi thì mẹ lại xin lỗi tôi và nói tất cả đều là lỗi của bà.
“Được rồi. Mẹ thử tự làm mọi chuyện một mình xem.”
Thật kỳ lạ, hôm ấy tôi không thể nào chịu đựng nổi nữa, nói xong tôi bèn bỏ ra khỏi phòng bệnh.
Tôi vào quán cà phê đối diện bệnh viện, gọi một tách Americano. Nhấp một ngụm cà phê nóng hổi đậm đà, cuối cùng mới có thể thở ra một hơi, rồi nước mắt tôi bắt đầu tuôn rơi. Đó là lần đầu tiên tôi khóc kể từ khi chăm sóc mẹ. Những giọt nước mắt vốn bị chôn chặt ở nơi nào đó trong cơ thể, một khi đã trào ra thì không thể ngừng lại. Tôi mở điện thoại, lướt qua email và tin nhắn yêu cầu công việc cuối cùng, đọc các bài viết trên mạng xã hội của bạn bè trong câu lạc bộ đọc sách, tìm xem ảnh chụp của lớp học nấu ăn mà tôi mới chỉ tham gia một lần, mở lên những video nhạc kịch mà tôi từng muốn xem. Bụng tôi quặn thắt, lồng ngực nhói đau. Tất cả những điều tôi từ bỏ để chăm sóc mẹ dường như đã hoen gỉ úa màu, không ngừng đâm nát trái tim tôi. Chẳng mấy chốc điện thoại hết pin và tắt nguồn, tôi tự nhủ mình nên quay lại bệnh viện, nhưng rồi nghĩ làm vậy để làm gì? Sau khi thỏa thích khóc một trận, tôi bắt đầu thấy đói, cũng chẳng có việc gì làm nên tôi gọi một chiếc bánh mì vòng để ăn, đọc mấy cuốn tạp chí trong quán rồi đi xem phim ở một rạp gần đó. Phải đến tận khi trời tối, tôi mới trở về bệnh viện.
Mẹ đã ngủ, anh trai đang ngồi bên mép giường. Mọi ánh mắt trong phòng bệnh đều đổ dồn về phía tôi nhưng không một ai nói gì cả. Anh lặng lẽ đứng dậy ra khỏi phòng, tôi cũng đi theo sau. Anh nói mẹ định tự tử bằng con dao gọt trái cây trong ngăn kéo đầu giường. Mẹ nói mẹ muốn chết, rồi chụp lấy con dao bằng tay trái đâm thẳng vào cổ tay phải, nhưng cũng may tay mẹ yếu quá nên chỉ bị xước nhẹ. Tuy nhiên, người chăm sóc ở giường bên cạnh thì bị thương trên mặt trong lúc cố gắng ngăn cản.
“Không quá nghiêm trọng đâu, mẹ chỉ bị xây xước nhẹ thôi, vết thương cũng được dán băng y tế rồi.”
Anh chỉ nói tới đó. Tôi chắc chắn những người ở bệnh viện đã liên tục gọi cho tôi. Nhưng vì điện thoại tôi tắt nguồn mà mẹ vẫn không dịu xuống nên họ phải kiểm tra lại hồ sơ bệnh nhân và liên lạc với anh. Anh trai tôi phải xin nghỉ và tốn mất một tiếng đồng hồ để lái xe đến bệnh viện. Nhưng trong khoảng thời gian đó, mọi việc đã lắng xuống rồi. Anh vỗ nhẹ vai tôi.
“Cực cho em quá. Anh biết nói gì đây? Chỉ là... chỉ là anh sợ sau này em sẽ hối hận thôi.”
Qua cửa sổ, tôi trông thấy quán cà phê mình vừa ngồi ăn bánh và uống cà phê lúc nãy. Tôi không hối hận. Vì đây không phải lần đầu tôi và mẹ cãi cọ, khóc lóc, oán hận, hờn dỗi và làm hòa với nhau. Vì tôi đã chứng kiến người mẹ tốt bụng của mình bị hủy hoại và biến chất hoàn toàn. Vì tôi chính là người hằng ngày vẫn lau máu, dọn dẹp bãi nôn, phân và nước tiểu cho mẹ.
“Đây không phải phim truyền hình, anh à. Mẹ cũng không phải cô thiếu nữ mắc bệnh nan y.”
Sau hôm đó, tôi vẫn tiếp tục cãi nhau với người mẹ đang đau đớn và không còn tỉnh táo của mình.
Nhìn đám cháu đang hào hứng nô đùa, tôi tưởng tượng tới giây phút cuối cùng của đời mình vào ba mươi năm sau, hoặc có lẽ là sớm hơn thế nữa. Có thể tôi sẽ chẳng còn ai thân thích bên cạnh, nhưng dù vậy tôi cũng không hối hận. Tôi chỉ mong người cầm trong tay hũ tro nóng hổi đi trên đoạn đường cuối cùng ấy sẽ là một người đàng hoàng, lịch sự và đã quen thuộc với công việc này.
[1] Một hình thức mai táng bằng cách trồng cây ở một nơi có vị trí tốt sau đó chôn tro cốt của người quá cố ở phần gốc cây, trên thân cây có treo tấm bảng gỗ khắc tên người quá cố.
[2] Carpal tunnel syndrome: là một bệnh thần kinh ngoại biên thường gặp, đặc biệt là ở phụ nữ, chủ yếu xảy ra khi tay phải liên tục duy trì ở một vị trí cố định nào đó trong một thời gian dài. Triệu chứng điển hình: đau tay, tê tay, tê ở gan bàn tay, tê buốt như kim châm ở bàn tay... (Nguồn: VVikipedia)
