Na Ri là hậu bối mà tôi yêu quý nhất. Năm nay cô ấy 27 tuổi, đã có hai năm kinh nghiệm làm biên kịch tại đài truyền hình.

“Ka-talk!”

Âm thanh báo tin nhắn KakaoTalk[1] từ điện thoại Na Ri vang lên. Lúc đầu tôi không hiểu vì sao cô ấy lại để chuông báo thay vì chế độ rung dù đang ở nơi làm việc. Phải đến một ngày nọ thấy Na Ri chưa ăn được gì đã phải vội vàng gọi điện lại cho đối phương: “Xin lỗi, em không nghe thấy tiếng chuông điện thoại”, tôi mới nhận ra lý do. Cô ấy thường để chuông vào những lúc có cuộc gọi không thể bỏ lỡ. Trước đây tôi cũng đã từng như vậy. Mỗi lần nhìn thấy cuộc gọi nhỡ từ khách mời, nhà sản xuất hay chị phụ trách chính là lòng tôi lại chùng xuống. Nhưng cuộc gọi của Na Ri lại không phải về vấn đề công việc.

Tôi cố tỏ ra vui vẻ hỏi Na Ri:

“Đối tượng xem mắt của em hả?”

“Vì em chưa gặp mặt được buổi nào, nên chính xác hơn là đối tượng dự kiến sẽ xem mắt chị ạ.”

Trong suốt một tháng, Na Ri mới chỉ trao đổi tin nhắn với anh chàng kia mà chưa gặp gỡ trực tiếp lần nào. Na Ri đã phải hủy hẹn tới hai lần rồi. Vào thứ Bảy đáng ra phải đi gặp người ta thì Na Ri lại phải cùng tôi làm việc không ngơi nghỉ, chỉ vì nghệ sĩ khó khăn lắm mới mời được đã hủy hẹn ngay trước ngày quay. Khoảng thời gian ấy, chúng tôi đã vất vả vô cùng, không được tan làm đúng giờ và cũng chẳng có ngày nghỉ cuối tuần.

Na Ri chăm chú nhìn tôi một lát rồi đột nhiên hỏi: “Chị này, liệu em có kết hôn được không nhỉ?”

“Sao thế? Em muốn kết hôn à?”

“Cũng không hẳn. Chỉ là dạo này em hay nghĩ đến chuyện đó thôi. Đến thời gian xem mắt còn chẳng có thì lấy đâu ra thời gian để hẹn hò yêu đương. Như vậy thì liệu có kết hôn nổi không chị? Chả biết cuộc sống bình thường là như thế nào nữa nhỉ?”

Tôi thì khá hài lòng với cuộc sống hiện tại: kiếm tiền bằng công việc mình yêu thích, học lên thạc sĩ (dù có hơi mệt một chút), và sống cùng hai chú mèo lười. Thế nhưng, tôi chưa bao giờ trải qua “cuộc sống bình thường” như Na Ri nói nên cũng chẳng biết trả lời cô ấy ra sao.

Na Ri là biên kịch nhỏ tuổi nhất phụ trách hỗ trợ thực hiện một chương trình thử giọng phát sóng trực tiếp. Tôi rất có thiện cảm với tác phong lanh lợi của Na Ri nên đã kéo cô sang làm chương trình nấu ăn với mình. Tôi thuyết phục cô rằng dù chương trình đã gần kết thúc rồi nhưng đó vẫn là trải nghiệm hiếm có, nên thử một lần cho biết. Trong chương trình này, những người nổi tiếng sẽ giới thiệu công thức nấu ăn của riêng mình, nhưng hầu như chẳng ai có công thức gì thực sự đặc biệt cả. Khách mời chỉ đến như vậy thôi, còn Na Ri sẽ phải lo tìm hiểu từ phương pháp nấu, thành phần dinh dưỡng của món ăn cho đến cả món ăn kèm thích hợp nữa. Đôi khi sẽ có một vài vị khách mời “khó chiều” đòi chuẩn bị món họ muốn ăn hay những món cần tới nguyên liệu đắt đỏ. Vị bác sĩ khách mời lần này là một người như vậy.

Dạo này ông ta đang say mê ẩm thực Thái nên nói mình nhất định phải nấu món Thái. Sau khi tham khảo ý kiến chuyên gia nấu ăn của chương trình, Na Ri đã chuẩn bị hai món tương tự là bún hải sản với nghêu Manila và nem rán Việt Nam. Trước hôm ghi hình 3 ngày, rõ ràng là Na Ri đã gửi kịch bản và công thức qua email, nhưng đến đúng ngày ghi hình, ông ta mới phàn nàn về thực đơn trong lúc họp.

“Sao lại chỉ là một món bún tầm thường như vậy? Làm thế thì mặt mũi nào mà tôi dám giới thiệu đây là công thức đặc biệt của riêng mình chứ?”

Giữa bao nhiêu người tham gia cuộc họp, ông ta lại chọn đúng Na Ri để chất vấn trong khi cô ấy là người có ít quyền phát ngôn nhất ở đây. Trong lúc tôi còn đang phân vân không biết nên đứng ra nói đỡ hay để Na Ri có cơ hội tự mình giải quyết, thì cô ấy đã trả lời với khóe môi run run:

“Món đó sẽ được cho thêm cả nghêu Manila để phù hợp hơn với khẩu vị của người Hàn Quốc ạ. Như vậy, khán giả sẽ có cảm giác vừa mới mẻ lại vừa gần gũi.”

“Thế tôi mới nói đấy! Không phải mì Hàn Quốc mà lại có nghêu Manila! Cô không thấy nực cười à?”

Na Ri á khẩu, cuối cùng tôi đành phải đứng ra hòa giải.

“Với dáng vẻ đĩnh đạc của anh, chỉ cần đeo tạp dề đứng yên đó thôi cũng đủ ngầu lắm rồi. Hình ảnh là thứ thu hút khán giả đầu tiên mà. Thực đơn đâu có quan trọng tới vậy.”

Với những khách mời lớn tuổi và thích hoạnh họe kiểu này, cách đối phó tốt nhất chính là tâng bốc, nịnh nọt họ. Dù thấy xấu hổ, nhưng tôi cũng đành phải làm thế vì không thể nào phá hỏng một buổi quay đã được chuẩn bị xong xuôi. Khó khăn lắm mới xoa dịu được ông ta và bắt đầu quay thì lại nảy sinh vấn đề với chuyện nước nôi. Do phải ngày càng nấu ăn nhiều hơn nên đài truyền hình đã chuẩn bị riêng cho chúng tôi một trường quay riêng với các trang thiết bị liên quan. Nhưng nhìn chung trang thiết bị vẫn còn đơn sơ nên nhiều khi cũng bị trục trặc. Thấy tình hình không ổn, FD[2] vội vàng lao đến chỗ người phụ trách trường quay, còn tôi quyết định thay đổi thứ tự quay, làm món nem rán trước. Na Ri nhanh chóng đổ dầu vào chảo, trong lúc chờ dầu nóng, cô viết những nội dung thay đổi vào phiếu nhớ dành cho khách mời.

Tình huống bất ngờ đã trở thành chuyện thường nhật đối với chúng tôi. Mấy sự ố kiểu như đường ống dẫn gas, dẫn nước có vấn đề, nguyên liệu không được giao vào đúng ngày, hay thời gian nấu ăn lâu hơn dự kiến, xảy ra như cơm bữa. Mỗi lần như vậy, tôi lại phải thay đổi cấu trúc chương trình hoặc thứ tự quay, còn Na Ri thì phải nhanh chóng tìm thêm khách mời và chuẩn bị đạo cụ.

Trong quá trình ghi hình, tôi luôn quan sát phản ứng của các nhân viên khác vì họ chính là những vị khán giả đầu tiên. Như thường lệ, đạo diễn, quay phim và khách mời thi thoảng lại bật cười, rướn cổ ra đầy vẻ hào hứng hoặc chép chép miệng trước món ăn ngon lành, thế nhưng Na Ri thì chỉ ngồi ngây người ra. Có vẻ như sau khi chạy ngược chạy xuôi lo ổn thỏa mọi chuyện, cô ấy đã không còn cảm nhận được bất cứ điều gì nữa. Trong khi đó, cái người ban nãy vừa kịch liệt phản đối món bún thì lại đang gắp lấy gắp để bát bún đầy ắp nghêu Manila.

Về tới văn phòng, chúng tôi cùng nhau uống cà phê hòa tan. Cơ thể mệt mỏi lại thêm hơi ấm từ ly cà phê nóng khiến cơn buồn ngủ bất ngờ ập đến. Đúng lúc ấy, anh PD[3] phải ở lại dọn dẹp trường quay nên mãi mới về văn phòng, bảo với Na Ri:

“Na Ri này, làm cho tôi một ly cà phê với. Pha hai gói cho đậm nhé, cô biết chưa?”

Bình thường, không ai được phép yêu cầu biên kịch làm những chuyện bên ngoài công việc, kể cả mấy chuyện vụn vặt như pha cà phê. Ngay cả tài liệu họp của tổ, chúng tôi cũng trao đổi qua email rồi tự mình đi in. Tuy nhiên, sau những buổi ghi hình vất vả, đôi khi lại có người nhờ Na Ri đi pha cà phê. Thực lòng, tôi chỉ muốn bảo ai thích uống thì tự đi mà pha, nhưng cũng khó có thể nói ra mấy lời khó nghe với những người đang mệt mỏi và nhạy cảm.

Hồi tôi mới đi làm, chuyện biên kịch nhỏ tuổi nhất chạy việc vặt cho PD và biên kịch chính là quá hiển nhiên. Khi thì phải mua hộ bánh sandwich trên đường ăn trưa về (có những lúc còn phải vòng lại cả một đoạn khá xa để mua đúng loại họ thích nữa chứ), khi thì lấy giúp đôi giày người ta mang đi sửa, khi thì lại đến thư viện mượn hộ cuốn sách cần thiết cho kịch bản... Phải mất rất nhiều thời gian thì “văn hóa” cấp bậc kiểu đó mới thay đổi, song hiện nay nó vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Tuy chỉ là chuyện của một cốc cà phê, nhưng tôi băn khoăn không biết những vấn đề ẩn đằng sau nó sẽ còn tồn tại đến bao giờ?

Có rất nhiều biên kịch bắt đầu công việc mà không có hợp đồng, không biết gì về nội dung công việc, thời gian làm việc cũng như chế độ lương thưởng và những chuyện liên quan. Nếu chẳng may chương trình đột ngột bị cắt hay công ty cải tổ lại cơ cấu, họ sẽ chẳng nhận được bất kỳ khoản trợ cấp nào khi bị sa thải. Giả sử nếu ai đó muốn xác nhận trước và thỏa thuận điều kiện làm việc cụ thể, thì sẽ lập tức bị mang tiếng là người thiếu nhiệt huyết. Lúc Na Ri được mời tham gia thực hiện một chương trình mới, cô ấy vừa hỏi về vấn đề lương thưởng thì đã bị chỉ trích là: “Cô làm việc chỉ vì tiền à?” Làm việc bảy ngày một tuần, thức trắng đêm như cơm bữa, vậy mà tiền lương của Na Ri chỉ là 1,2 triệu won một tháng, không hề có phụ cấp đi lại lẫn ăn uống.

“Na Ri này, chúng ta cùng đến một nhà hàng món Thái nổi tiếng và đắt tiền nào đó đi. Chỉ hai chúng ta đi ăn liên hoan với nhau thôi.”

Cả tôi và Na Ri đều mệt mỏi như nhau, nhưng Na Ri chắc còn thấy buồn nữa nên tôi muốn giúp cô ấy giải tỏa tâm trạng. Thế nhưng, cuối cùng hôm đó chúng tôi lại không thể cùng nhau đi ăn, vì Na Ri vẫn chưa xong việc. Cô ấy bảo phải chỉnh sửa thô buổi ghi hình hôm nay với trợ lý đạo diễn trước, sau đó thì về nhà nghỉ ngơi một chút rồi quay lại cùng tôi chuẩn bị cho buổi ghi hình ngày mai. Vốn dĩ chúng tôi chỉ ghi hình một lần một tuần, nhưng vì khách mời có việc nên đành phải quay hai ngày liên tiếp. Na Ri định chợp mắt một lát trong phòng trực rồi đi xe buýt về để tiết kiệm tiền taxi. Nghe vậy, tôi bèn dúi vào tay cô ấy vài tờ 10.000 won và bảo:

“Em bắt taxi mà về.”

Tôi không biết mình làm vậy có đúng hay không nữa. Đây chẳng phải vấn đề mà chỉ cần tiền bối thông cảm, mời đi ăn hay cho tiền taxi là có thể giải quyết được.

Công việc của chúng tôi thực sự rất thú vị. Chương trình được phát sóng không thể nào lột tả toàn bộ bầu không khí ở trường quay. Hầu hết những người chúng tôi gặp trong lúc ghi hình đều tràn đầy năng lượng. Một khi đã được trải nghiệm sức sống cùng niềm phấn khích mà họ mang lại, thật khó để dứt ra. Lịch trình lúc nào cũng kín mít, môi trường làm việc thì khắc nghiệt, nhưng cảm giác thành tựu sau mỗi buổi phát sóng thì chẳng thể diễn tả bằng lời được. Có lẽ cả tôi và Na Ri đều sẽ khó mà từ bỏ được công việc hiên tại. Thật tốt biết bao nếu công việc có ý nghĩa và thú vị này nhận được sự đền đáp xứng đáng...

Tôi tự hứa sẽ không bao giờ trở thành một biên kịch chính nói ra những câu kiểu: “Tôi cũng từng như vậy”, “Thời của tôi còn tệ hơn nhiều”... Thế nhưng, như vậy là chưa đủ. Tôi không thể chỉ là một người tránh nói ra những lời không nên nói, mà còn phải trở thành một người dám lên tiếng về những điều cần phải nói. Ngày hôm nay, tôi nghĩ về những lời mình đã nuốt vào trong, về những lời mà không một ai có thể thốt ra thay mình.

[1] Một ứng dụng nhắn tin trên điện thoại thông minh rất phổ biến tại Hàn Quốc, do tập đoàn Kakao điều hành. (Các chú thích trong sách đều của dịch giả và Ban biên tập tiếng Việt, trừ phi có ghi chú khác.)

[2] Floor director: là người chịu trách nhiệm truyền đạt thông tin từ đạo diễn tới những người đang ở trên sân khấu (người dẫn chương trình, khách mời...) và ngược lại.

[3] Producer: là người chịu trách nhiệm lên kế hoạch cho chương trình, quản lý nhân lực và kiểm soát ngân sách.