Năm nay Ji Hye 38 tuổi, là phó phòng nhân sự một công ty tài chính nước ngoài. Con gái cô vừa mới bắt đầu học lớp 1. Sau mười hai năm đi làm, lần đầu tiên cô phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.
Vào lúc 6 giờ 30 phút sáng, Ji Hye là người đầu tiên trong gia đình thức giấc. Cô hâm nóng cơm, trộn thêm cá cơm rang và rong biển vào để làm món cơm nắm. Ngay cả những món ăn đơn giản như vậy cũng rất hiếm khi cô có thời gian làm. Bình thường cô chỉ mua mấy đồ ăn sẵn như cháo, bánh mì hay bánh gạo cho bữa sáng. Trong lúc Ji Hye thay quần áo và trang điểm thì chồng cô cũng thức dậy và chuẩn bị đi làm.
Âm thanh ồn ào của bố mẹ đánh thức bé Seo Yeon năm nay lên 7 tuổi. Cô bé dụi dụi hai mắt rồi ngồi vào bàn ăn. Đây là thời gian duy nhất trong ngày cả nhà ba người có thể cùng ngồi với nhau. Ji Hye và chồng cô vốn dĩ không ăn sáng nhưng vì chồng thường xuyên tăng ca và đi công tác, ít khi được thấy mặt con gái, nên từ hai năm trước gia đình cô bắt đầu ăn sáng với nhau.
Đến lúc bữa sáng sắp kết thúc, mẹ đẻ của cô đến.
“Mẹ ơi, hôm nay Seo Yeon phải mang kẹp tài liệu đi nhưng hôm qua con tan ca muộn quá nên chưa mua kịp. Mẹ đến cửa hàng văn phòng phẩm trước cổng trường mua rồi viết tên Seo Yeon lên hộ con với. Trong hộp bút có sẵn bút lông viết tên rồi, mẹ nhất định phải ghi tên con bé vào nhé. Seo Yeon à, hôm nay con có tiết thể dục, con phải mặc quần dài, không được vòi vĩnh bắt bà mặc váy cho đâu đấy! Tẹo nữa rửa mặt thì nhớ lau sạch dử mắt, nhớ chưa con?”
Ji Hye sửa lại trang phục, đeo túi xách, vừa đi giày vừa liên tục dặn dò mẹ. Mẹ cô đẩy cô ra cửa.
“Con ấy à, mau đi làm đi, nhanh lên. Nhớ mang theo chìa khóa với thẻ nhân viên đấy, đừng có để quên xong lại phải chạy lên lần nữa.”
Ngoại trừ ba tháng nghỉ sau khi sinh Seo Yeon, Ji Hye chưa bao giờ nghỉ phép lấy một lần. Với người làm mẹ lần đầu như cô, hồi trước mỗi lần thấy Seo Yeon ốm đau hay phải ở lại nhà trẻ một mình là cô lại ứa nước mắt, nhưng giờ cô đã được “rèn luyện” để không thấy buồn bã hay có lỗi vì những chuyện nhỏ nhặt nữa. Thế nhưng một tháng sau khi Seo Yeon lên tiểu học, Ji Hye cảm thấy như thể mỗi ngày cô đều phải trải qua một quá trình huấn luyện khắc nghiệt. Con gái thích ứng rất nhanh với trường học, nhưng người mẹ thì lại cần nhiều thời gian hơn để điều chỉnh.
Ngày 2 tháng Ba, trường Seo Yeon tổ chức lễ khai giảng, cả Ji Hye và chồng đều xin phép nghỉ một ngày. Buổi lễ chỉ diễn ra trong vòng một tiếng đồng hồ, đến chiều cả nhà cùng đi ăn và mua những vật dụng cần thiết. Giáo viên dặn ngay ngày hôm sau phải mang theo bình nước, dép đi trong nhà, ba chiếc bút chì, tẩy, bộ chì 12 màu, bộ sáp 24 màu, vở vẽ, khăn ướt, khăn giấy, khay đựng giấy; đến thứ Hai tuần sau phải chuẩn bị thêm thước kẻ 15cm, bộ bút dạ 12 màu, bút lông viết tên, kéo, hồ dán, giấy màu, bộ chổi kèm hốt rác loại nhỏ. Ngoài ra, tất cả các đồ dùng học tập đều phải dán tên ở trên, đồ nào có nắp thì phải dán lên cả nắp. Trong siêu thị, khay đựng giấy và bộ chổi kèm hốt rác loại nhỏ đều hết hàng nên cả nhà Ji Hye phải ghé qua cửa hàng văn phòng phẩm trước cổng trường để mua. Sau đó, ba người cùng nhau ngồi dán bảng tên lên đồ dùng học tập của cô bé. May là một bà mẹ khác trong khu đã khuyên Ji Hye nên đặt mua trước bảng tên vì tháng Ba việc giao hàng thường bị chậm trễ. Nếu không được nhắc chắc cô còn chẳng biết cần phải có bảng tên ấy chứ. Ngày hôm đó, không hiểu sao cô rất xúc động và hạnh phúc.
Hôm sau cô xin phép nghỉ nửa buổi sáng, vì nhà trường sẽ nhận đơn đăng ký các lớp học phụ đạo sau giờ học bắt đầu từ 8 giờ 30, ai đến trước sẽ được đăng ký trước. Vốn đã định cho Seo Yeon đến lớp trông trẻ[1] sau giờ học, nhưng cô nghĩ thay vì ở suốt trong lớp trông trẻ, để con gái tham gia khóa học về mỹ thuật hay thí nghiệm khoa học, chắc buổi chiều của con gái sẽ thú vị và bớt nhàm chán hơn. Vì muốn tới sớm để xếp hàng nên cô rời khỏi nhà từ 7 giờ sáng. Lúc còn đang nghĩ mình cứ làm quá lên thì cô phát hiện nhiều bà mẹ khác đang vội vàng chạy đến. Ji Hye cũng mau chóng chạy theo, tới nơi thì cô thấy hàng người đã xếp dài từ phòng đăng ký ở tầng 3, qua cầu thang, xuống tận hành lang tầng 2. Lớp tiếng Anh đã kín chỗ, nên cô chỉ có thể đăng ký cho con gái lớp mỹ thuật, thí nghiệm khoa học và lớp chữ Hán. Không hiểu cho tấm lòng của mẹ, Seo Yeon vừa khóc vừa bảo mình ghét học chữ Hán.
Tuần kế tiếp có buổi định hướng dành riêng cho phụ huynh của các học sinh mới, nhưng Ji Hye không tham gia được. Mẹ của một bạn học cùng lớp mẫu giáo với Seo Yeon đã chụp lại bản hướng dẫn có ghi lịch học, các sự kiện do trường tổ chức, cũng như những điều cần lưu ý khi sinh hoạt học tập tại trường rồi gửi qua KakaoTalk cho cô.
Tuần sau đó thì nhà trường tổ chức lớp học dự giờ và buổi họp phụ huynh. Một chị trong công ty khuyên cô nên đi, lên lớp 3 thường sẽ chẳng có tới một nửa số phụ huynh tham gia đâu, nhưng bây giờ đang là lớp 1 hầu như không có phụ huynh nào vắng mặt, nếu cô không đi thì con gái sẽ thấy buồn. Một lần nữa cô xin nghỉ phép và quyết tâm sẽ chú ý đến con gái nhiều hơn. Bọn trẻ giống như bầy ếch con, chẳng cần biết có đang trong giờ học hay không, cũng chẳng cần biết trong lớp đang có phụ huynh, chúng vô tư nhảy nhót, tán gẫu và cười đùa. Ji Hye cảm thấy thật kỳ diệu và đáng tự hào khi bọn trẻ không chạy ra sân cũng chẳng nằm dài trên sàn. Trong tiết học này, từng em học sinh một sẽ đứng lên trước lớp, tự giới thiệu về bản thân và mơ ước trong tương lai. Tới lượt Seo Yeon, có lẽ vì quá lo lắng nên con bé hơi run rẩy và nói với giọng điệu đặc trưng của trẻ con.
“Mình- vẽ rất giỏi luôn- Lớn lên thì— mình muốn trở thành- một nhà thiết kế-”
À, hóa ra Seo Yeon muốn trở thành nhà thiết kế sao? Cô chỉ biết con bé thích vẽ thôi, chứ không nghĩ nó đã biết cả tên nghề nghiệp cụ thể. Không hiểu sao Ji Hye lại thấy nghẹn ngào muốn khóc, cô nghĩ mình đến dự giờ tiết học hôm nay là một quyết định đúng đắn.
Trong buổi họp phụ huynh, sau khi giáo viên chủ nhiệm phổ biến ngắn gọn về kế hoạch hoạt động của lớp trong một năm tới, cả lớp tiến hành lựa chọn hai vị trưởng ban phụ huynh và bảy bà mẹ tình nguyện chịu trách nhiệm phân luồng giao thông trên đường đến trường. Chỉ có bốn người tự nguyện tham gia, vẫn phải chọn thêm năm người nữa. Vì sợ bắt gặp ánh mắt của cô giáo nên các bà mẹ đều cúi đầu xuống. Giáo viên nói với giọng hơi đe dọa: “Nếu cứ tiếp tục thế này thì sẽ không ai về được đâu”, sau đó cô gọi tên từng người và trực tiếp nhờ vả. Ji Hye cũng bị cô giáo điểm danh nhưng cô nói mình phải đi làm nên chỉ có thể xin lỗi cô giáo thôi. Cuối cùng, một số bà mẹ đã mềm lòng đồng ý, khó khăn lắm mới đủ số lượng. Giáo viên chủ nhiệm liên tục cúi đầu xin lỗi và cảm ơn phụ huynh. Ji Hye thấy thật bức bối, tại sao giáo viên và phụ huynh lại phải làm khó rồi xin lỗi nhau như vậy?
Ngày hôm sau, khi uống cà phê với các đồng nghiệp, Ji Hye kể chuyện họp phụ huynh hôm trước. Một đàn chị cũng có con đang học tiểu học thở dài:
“Nói gì thì nói, trường đó vẫn còn tốt chán. Trường con chị ấy mà, các bà mẹ phải đi làm tình nguyện ở thư viện, ở phòng tư liệu rồi còn phải giám sát những cơ sở độc hại ở gần trường nữa. Cứ như mình là tội đồ vì đã gửi con đến trường vậy.”
Ngồi im lắng nghe nãy giờ, bỗng nhiên trưởng phòng tặc lưỡi xen vào:
“Nói cho cùng, các cô lúc nào cũng chỉ lo lắng thái quá thôi. Bà xã nhà tôi chưa bao giờ làm mấy chuyện như vây cả, con trai tôi vẫn đi học bình thường. Mới thế mà nó đã lên cấp ba rồi đấy.”
Lo lắng thái quá sao? Nói vậy thì tất cả những bà mẹ đang chịu vất vả mà chẳng nhận được bất kỳ đền đáp gì cũng là đang lo lắng thái quá à? Dù không nói được lời cảm ơn thì cũng đừng chê trách như thế chứ? Ji Hye tức giận hỏi lại:
“Trưởng phòng, vậy anh có biết con trai mình đang học lớp nào không?”
Dĩ nhiên trưởng phòng không thể trả lời. Tuần tiếp theo có buổi tư vấn dành cho phụ huynh. Nếu muốn đi thì Ji Hye phải được trưởng phòng phê duyệt nhưng cô không muốn xin xỏ trưởng phòng nên định sẽ xin tư vấn qua điện thoại, rốt cuộc cô lại nghỉ nửa ngày để trực tiếp đến trường. Thực ra, khi xin nghỉ cô đều phải vất vả điều chỉnh những công việc trước và sau đó, chịu khó tăng ca hoặc làm thêm cuối tuần. Nhưng chỉ là đầu năm đi tham dự mấy buổi học của con và gặp giáo viên để được tư vấn thôi mà, đây đầu phải là chuyện gì sai trái. Nếu ở công ty này cô không được phép dành thời gian quan tâm tới con cái, thì cô sẽ cân nhắc chuyển sang một công ty khác. Cả vị trưởng phòng không biết con đang học lớp nào, cả người chồng cho rằng chuyện học hành của con cái là trách nhiệm riêng của người mẹ, đều cần phải thay đổi. Ji Hye quyết định để chồng đi tham gia buổi tư vấn ở học kỳ tiếp theo.
Huấn luyện viên đổ giỏ bóng ra sàn.
“Các bạn nữ thả bóng vào giỏ bên phải, còn các bạn nam bỏ vào giỏ bên trái nhé. Nào, bắt đầu!”
Cùng với tiếng hò hét náo nhiệt, bọn trẻ bắt đầu điên cuồng nhặt bóng bỏ vào giỏ. Hôm nay là buổi sinh nhật tập thể cho những học sinh vào tháng Ba, tháng Tư và tháng Năm. Thông qua bỏ phiếu trên nhóm chat, phụ huynh quyết định cứ ba tháng một lần sẽ tổ chức tiệc sinh nhật kết hợp với chơi trò chơi cho các con. Ban đầu khi đọc thông báo cho buổi sinh nhật đầu tiên là “Sân tập Taekwondo Baek Ho”, Ji Hye tưởng trưởng ban phụ huynh ghi nhầm, nhưng hình như dạo này người ta hay tổ chức tiệc sinh nhật ở sân tập võ. Seo Yeon vô cùng hào hứng khen trò chơi do huấn luyện viên chuẩn bị rất thú vị, rồi lại còn được ăn món gà rán và pizza yêu thích nữa. Cô bé cứ hỏi đi hỏi lại đến khi nào mới tới lượt sinh nhật mình.
Nhiệm vụ của bố mẹ vất vả và mệt mỏi hơn Ji Hye tưởng tượng rất nhiều, nhưng cô không thấy cô độc hay bế tắc như mình đã lo lắng. Nhờ trưởng ban phụ huynh mỗi ngày đều chụp hình thông báo và đưa lên nhóm chat nên trước khi tan ca cô có thể kiểm tra được bài tập và đổ dùng cần chuẩn bị. Khi có bất kỳ thắc mắc gì về lịch học hay đồ dùng, cô chỉ cần hỏi trong nhóm chat là sẽ được những bà mẹ vốn đã quen với việc có con đi học trả lời giúp. Hôm đến tư vấn, một lời vô tình của giáo viên chủ nhiệm đã an ủi cô rất nhiêu. Trong lúc đang kể xấu khuyết điểm của con gái, nào là Seo Yeon vẫn chưa viết chữ thành thạo, chưa được học trước môn toán, dùng đũa cũng chưa thuần thục nữa, tự nhiên Ji Hye lại nói một câu: “Cũng tại tôi đi làm.” Nghe vậy, cô giáo bật cười đáp:
“Tôi cũng vừa đi dạy ở trường vừa chăm sóc một cậu con trai và một cô con gái, chị ạ.”
Công tác quản lý ở trường học còn nhiều điểm chưa hợp lý, vẫn cần các phụ huynh tình nguyện giúp đỡ. Khối lượng công việc quá lớn mà công ty lại không quan tâm, cân nhắc tới trường hợp của những nhân viên có con. Các ông chồng coi việc nuôi dạy con cái hiển nhiên là trách nhiệm của các bà vợ. Xã hội thì đang nhạo báng những bà mẹ phải đơn độc chiến đấu một mình là “lo lắng thái quá”. Ji Hye thấy những người cần phải thay đổi không phải bản thân các bà mẹ, mà chính là các ông chồng, nhà trường, công ty và xã hội.
Seo Yeon kể rằng con bé đã làm quen được bạn mới trong lớp trông trẻ sau giờ học.
Dẫu sao, mùa xuân cũng đã đến đúng như dự kiến.
[1] 돌봄교실: lớp học do nhà trường hoặc tổ chức tư nhân có thầm quyền tiến hành sau giờ học chính quy với chi phí thấp, dành cho con em của những gia đình thuộc tầng lớp bình dân, bố mẹ đều phải đi làm không trông được con, các hoạt động chủ yếu thường là: tư vấn, lầm bài tập về nhà hoặc giáo dục một loại năng khiếu đặc biệt nào đó.
