Trên đầu mẹ là trần nhà màu trắng, và bên cạnh mẹ, con nằm trong một cái bình. Họ đã không muốn mẹ thấy con, nhưng mẹ khăng khăng rằng nhìn thấy con là quyền của mẹ, vậy là họ cau mày tỏ vẻ phê phán mà đặt con ở đó. Cuối cùng thì mẹ cũng được thấy con. Mẹ cảm thấy bị lừa dối bởi con chẳng có gì giống với đứa trẻ trong bức ảnh. Con không phải là một đứa trẻ: con là một quả trứng. Một quả trứng màu xám trôi nổi trong dung dịch màu hồng, bên trong đó người ta chẳng thể nhìn ra cái gì cả. Con đã kết thúc từ lâu trước khi họ nhận ra điều đó: con chưa từng phát triển đến mức có được móng tay, da, và những tài sản vô hạn mà mẹ đã gán cho con. Tạo vật của trí tưởng tượng của mẹ, con chỉ mới thành công trong việc hiện thực hoá ước muốn có hai tay hai chân, cái gì đó giống thân hình, đường viền khuôn mặt với một cái mũi nhỏ và hai mắt tí xíu. Rốt cuộc, đó là con cá nhỏ mà mẹ đã yêu thương. Và vì tình yêu với con cá nhỏ đó, mẹ đã tưởng tượng ra đồi Sọ[1] khiến mẹ phải trả giá bằng cách mạo hiểm chính mạng sống của mình. Mẹ sẽ không chấp nhận điều đó.

[1] Theo truyền thuyết là nơi Chúa bị đóng đinh. Còn dùng để chỉ giai đoạn khó khăn nhất mà một người phải trải qua.

Tại sao mẹ lại không để họ lấy con ra từ trước? Tại sao mẹ lại lãng phí quá nhiều thời gian để con đầu độc mẹ? Mẹ đang bệnh lắm, tất cả bọn họ đều có vẻ đang tá hoả. Họ vừa châm kim lên cánh tay phải và cổ tay trái của mẹ, từ những cây kim chui ra các ống thon nhỏ kéo dài như những con rắn vươn lên tận các chai truyền nước. Y tá đứng cạnh với bông băng. Chốc chốc bác sĩ lại đi vào cùng với một bác sĩ khác, họ trao đổi những nhận xét mà mẹ không hiểu nhưng nghe có vẻ là nghiêm trọng. Mẹ mong mỏi được thấy cô bạn hoặc cha con đến, trên tất thảy là cha mẹ của mẹ: dường như mẹ nghe thấy tiếng của họ. Ấy vậy mà chẳng có ai đến, ngoại trừ hai người trong áo blu trắng: phải chăng một trong số họ là tay bác sĩ đã kết tội mẹ? Một phút trước ông ta trở nên giận dữ. Ông ta nói: “Tăng liều gấp đôi!” Liều gì nhỉ? Liều đau đớn? Mẹ đã trải qua điều đó rồi, có cần phải bắt đầu lại? Rồi ông ta nói: “Nhanh lên, các cô không thấy đang mất rồi à?” Cái gì mất? Không phải con... con đã chết rồi mà... con đã chết mà không biết sống là thế nào: không biết màu sắc, mùi vị, hương thơm, âm thanh, cảm giác, ý nghĩ. Mẹ thấy tiếc: tiếc cho con và tiếc cho bản thân. Mẹ cảm thấy bị sỉ nhục, bởi có gì là tốt đẹp khi bay như chim mòng biển trên bầu trời xanh nếu không sinh ra những con mòng biển khác, và rồi chúng lại sinh ra những con mòng biển khác, cứ thế tiếp diễn, để cả những con khác cũng có thể bay? Có gì là tốt đẹp khi vui chơi như trẻ con nếu không sinh ra những đứa trẻ khác, những đứa sẽ sinh ra những đứa trẻ khác và cứ thế chơi đùa và vui vẻ? Đáng lẽ con phải chống cự. Đáng lẽ con phải đấu tranh và chiến thắng. Con đầu hàng quá sớm, từ bỏ bản thân quá nhanh: con không được tạo ra để cho sự sống. Sao lại có kẻ sợ hãi bởi vài ba câu chuyện cổ tích, bởi vài ba lời cảnh báo? Con giống như cha con: ông ấy thấy thoải mái và dễ chịu khi dựa vào Chúa, con thấy thoải mái dễ chịu khi an nghỉ bằng việc không sinh ra. Ai trong số chúng ta mới là kẻ phản bội cuộc sống? Không phải mẹ. Mẹ rất mệt, mẹ không có cảm giác gì ở hai chân, chốc chốc mắt mẹ lại có mây mờ che phủ, và sự tĩnh lặng bao vây mẹ như tiếng vo ve của những con ong bắp cày. Thế nhưng con thấy đấy, mẹ không đầu hàng. Con thấy đấy, mẹ vẫn cố gắng. Chúng ta quá khác biệt. Mẹ không được ngủ thiếp đi. Mẹ phải tỉnh táo và suy nghĩ. Nếu mẹ suy nghĩ, có lẽ mẹ sẽ có hy vọng. Con đã ở trong cái bình đó bao lâu rồi? Vài tiếng, vài ngày, hay vài năm? Có lẽ là vài ngày mà với mẹ dường như đã là vài năm: mẹ không thể tiếp tục bỏ con trong cái bình. Mẹ cần phải tìm một nơi xứng đáng hơn cho con: nhưng ở đâu? Có lẽ dưới chân cây mộc lan. Nhưng cây mộc lan ở rất xa: nó thuộc về thời điểm khi mẹ cũng là một đứa trẻ. Hiện tại không có cây mộc lan nào. Thậm chí không có nhà của mẹ. Mẹ nên đưa con về nhà. Nhưng là vào buổi sáng. Giờ đang là ban đêm; trần nhà trắng đang chuyển sang màu đen. Và trời lạnh. Tốt hơn là khoác áo của con vào khi đi ra ngoài. Nào, mẹ con mình đi thôi: mẹ sẽ bế con. Mẹ muốn ôm con trong tay, con à. Nhưng con quá bé nhỏ: mẹ không thể ôm con trong vòng tay. Mẹ có thể đặt con trong lòng bàn tay, và thế là đủ. Miễn là cơn gió không thổi bay mất con. Giờ có điều mẹ không hiểu: cơn gió có thể thổi bay mất con, nhưng con vẫn nặng quá, làm mẹ chao đảo. Con hãy đưa tay cho mẹ: thế, như thế này này. Giỏi lắm. Giờ thì con lại là người dẫn đường cho mẹ, hướng dẫn mẹ. Vậy là con không phải là một quả trứng, con không phải là con cá nhỏ: con là một đứa trẻ! Con đã lớn tới đầu gối của mẹ. Không, tới ngực mẹ. Không, tới vai mẹ. Không, cao hơn vai mẹ. Con không phải là đứa trẻ, con là một người đàn ông! Một người đàn ông với những ngón tay mạnh mẽ và lịch thiệp. Giờ mẹ cần những ngón tay đó, mẹ là một bà già. Mẹ thậm chí không thể xuống cầu thang nếu con không đỡ mẹ. Con có nhớ khi chúng ta đi lên đi xuống những bậc cầu thang đó, cẩn thận để không bị ngã, người này dựa vào người kia trong cái ôm đồng thuận? Con có nhớ khi mẹ dạy con tự đi, con chập chững bước đi, và chúng ta đã cười khi đếm các bậc thang? Con có nhớ con học đi thế nào khi thở hổn hển bấu víu vào mọi thứ, khi mẹ theo con với cánh tay vươn ra sẵn sàng nâng đỡ? Và cái ngày chúng ta cãi nhau bởi vì con không nghe lời khuyên của mẹ? Sau đó mẹ đã hối hận. Mẹ đã muốn xin con tha thứ nhưng không thể. Mẹ tìm kiếm ánh mắt của con và đồng thời con cũng đang tìm kiếm ánh mắt của mẹ, cho đến khi đột nhiên nụ cười nở trên môi con và mẹ hiểu rằng con đã hiểu. Rồi điều gì đã xảy ra? Trí óc mẹ như có mây bao phủ... mí mắt mẹ nặng như chì... Đó là giấc ngủ hay là sự kết thúc? Mẹ không được đầu hàng giấc ngủ, đầu hàng sự kết thúc. Hãy giúp mẹ tỉnh táo, hãy trả lời mẹ: sử dụng đôi cánh có khó không con? Có nhiều người tìm cách bắn con không? Đến lượt mình, con có bắn trả không? Họ có áp chế con trong tổ kiến không? Con có đầu hàng sự thất vọng và giận dữ, hay con đứng thẳng như một cái cây mạnh mẽ? Con có khám phá ra nếu hạnh phúc, tự do, sự tử tế và tình yêu có tồn tại? Mẹ hy vọng những lời khuyên của mẹ có thể giúp con chút ít. Mẹ hy vọng con không bao giờ phải thốt lên lời báng bổ khủng khiếp “vì sao tôi lại sinh ra?” Mẹ hy vọng con đi tới kết luận rằng cũng đáng: dù với cái giá của nỗi đau khổ, với cái giá của cái chết. Mẹ thật tự hào vì đã đưa con ra khỏi hư không, dù với cái giá của nỗi đau khổ, với cái giá của cái chết. Lạnh thật đấy và trần nhà trắng đã thành một màu đen. Nhưng chúng ta đến rồi kìa, đây chính là cây mộc lan. Hãy ngắt một bông hoa. Mẹ chưa bao giờ làm việc đó, nhưng con sẽ thành công. Hãy kiễng chân, đứng trên đầu ngón chân, vươn cánh tay con ra. Phải, như thế đó. Con đang ở đâu? Con đây rồi, con đỡ mẹ, con cao lớn, con là một người đàn ông. Và giờ không còn con nữa. Chỉ có cái bình đựng chất cồn, trong đó có cái gì đó trôi nổi, không muốn trở thành một người đàn ông hay đàn bà, và mẹ không giúp để trở thành một người đàn ông hay đàn bà. Sao lại phải làm thế, con hỏi mẹ, sao lại phải làm thế? Vì sao ư, vì cuộc sống tồn tại, con à! Cái giá lạnh biến mất khi mẹ nói cuộc sống tồn tại, trạng thái mê mê tỉnh tỉnh của mẹ biến mất, mẹ cảm thấy mình chính là cuộc sống. Nhìn kìa, ánh sáng loé lên... Mẹ nghe thấy những tiếng nói... Ai đó đang chạy, gào lên tuyệt vọng... Nhưng ở nơi khác, cả ngàn, cả trăm ngàn đứa trẻ đang được sinh ra, và những bà mẹ của những đứa trẻ tương lai: cuộc sống không cần con hay ta. Con chết rồi. Giờ mẹ cũng chết theo. Nhưng điều đó không quan trọng. Bởi vì cuộc sống không chết.

Hết