Ngày vợ của Lavrétzky trở về thị trấn O * * *, một ngày buồn thảm đối với chàng, cũng là một ngày đầy đau đớn với Liza. Cô còn chưa kịp xuống lầu để chúc mẹ "buổi sáng tốt lành" thì tiếng móng ngựa đã vang dội dưới cửa sổ, và với nỗi kinh hoàng thầm kín, cô thấy Pánshin đang cưỡi ngựa đi vào sân. "Hắn đến từ sáng sớm thế này chắc là để đòi một lời giải thích dứt khoát," cô nghĩ—và cô đã không lầm; sau khi ngồi một lát ở phòng khách, hắn gợi ý cô cùng ra vườn và yêu cầu cô đưa ra quyết định về số phận của hắn. Liza lấy hết can đảm thông báo với hắn rằng cô không thể làm vợ hắn. Hắn đứng nghiêng người về phía cô, mũ sụp xuống trán, lắng nghe cô cho đến hết; rồi với thái độ lịch thiệp nhưng giọng điệu đã đổi khác, hắn hỏi cô: đó có phải là lời cuối cùng của cô không, và liệu hắn có gây ra điều gì khiến cô thay đổi ý định như vậy không? Sau đó, hắn đưa tay lên mắt, thở dài một tiếng ngắn ngủi và đột ngột, rồi bỏ tay khỏi mặt.

"Tôi không muốn đi theo lối mòn," hắn nói bằng giọng trầm đục, "tôi đã muốn tìm người bạn đời theo ý nguyện của trái tim; nhưng rõ ràng, điều đó đã không thành. Vĩnh biệt, giấc mơ!" Hắn cúi chào Liza một cách sâu sắc rồi quay trở lại ngôi nhà.

Cô hy vọng rằng hắn sẽ rời đi ngay lập tức; nhưng hắn lại vào phòng riêng của Márya Dmítrievna và ngồi với bà khoảng một giờ. Khi ra về, hắn nói với Liza: "Mẹ con đang gọi con đấy; vĩnh biệt muôn đời..." rồi leo lên ngựa, phóng nước đại ngay từ bậc thềm. Liza đi vào chỗ Márya Dmítrievna và thấy bà đang khóc: Pánshin đã kể cho bà nghe về vận rủi của hắn.

"Sao con lại nỡ giết mẹ? Sao con lại nỡ giết mẹ?" người góa phụ đau khổ bắt đầu than vãn. "Con còn muốn gì nữa? Cái gì! Hắn không phải là một người chồng xứng đáng cho con sao? Một vị quan tùy tùng của Hoàng đế! Không hấp dẫn sao? Hắn có thể cưới bất kỳ nữ tì danh dự nào hắn muốn ở Petersburg. Còn mẹ—mẹ đã hy vọng biết bao! Con đã thay đổi thái độ với hắn từ bao giờ thế? Điều gì đã khiến đám mây này trôi tới đây—nó đâu tự nhiên mà có! Chẳng lẽ lại là gã khờ khạo đó? Một người quân sư thật tuyệt vời con đã tìm được!"

"Và anh ấy, người con yêu quý của mẹ," Márya Dmítrievna tiếp tục, "thật cung kính, thật ân cần, ngay cả khi chính anh ấy đang đau buồn! Anh ấy đã hứa sẽ không bỏ rơi mẹ. Ôi, mẹ sẽ không sống nổi mất! Ôi, mẹ đau đầu như búa bổ. Gọi Palásha đến cho mẹ. Nếu con không thay đổi ý định, con sẽ giết chết mẹ đấy—con có nghe không?" Và sau khi mắng cô là kẻ vô ơn vài lần, Márya Dmítrievna đuổi Liza đi.

Cô về phòng mình. Nhưng trước khi kịp định thần sau cuộc đối thoại với Pánshin và mẹ, một cơn bão táp khác lại ập xuống đầu cô, lần này là từ phía mà cô ít ngờ tới nhất. Márfa Timoféevna bước vào phòng và lập tức đóng sầm cửa lại phía sau. Gương mặt bà lão tái nhợt, chiếc mũ lệch đi, đôi mắt rực lửa, đôi bàn tay và đôi môi run rẩy. Liza kinh ngạc: chưa bao giờ cô thấy người dì vốn điềm đạm và lý trí của mình lại ở trong trạng thái như vậy.

"Hay lắm, cô nương," Márfa Timoféevna bắt đầu bằng giọng thầm thì run rẩy và đứt quãng: "Thật sự hay lắm! Con học được trò này từ ai vậy, hỡi con của ta?... Lấy cho dì nước; dì không nói được."

"Dì bình tĩnh lại đi; chuyện gì xảy ra với dì vậy?" Liza nói, đưa cho bà một cốc nước. "Chính dì cũng đâu có ưa gì ông Pánshin."

Márfa Timoféevna đặt cốc nước xuống.

"Dì không uống được: dì sợ sẽ rụng mất mấy cái răng cuối cùng. Con đang nói đến Pánshin nào cơ? Pánshin thì liên quan gì ở đây? Con hãy nói cho dì biết, ai đã dạy con cách hẹn hò vào ban đêm—hả? Con của ta?"

Liza tái mặt.

"Làm ơn đừng nghĩ đến việc bào chữa cho mình," Márfa Timoféevna tiếp lời. "Chính Schúrotchka đã nhìn thấy tất cả và kể cho dì. Dì đã cấm con bé không được lắm lời, nhưng nó không nói dối đâu."

"Cháu không bào chữa gì cả, thưa dì," Liza nói bằng giọng gần như không thể nghe thấy.

"À, à! Giờ thì xem đây, con của ta; con đã hẹn gặp hắn, cái lão già tội lỗi, cái gã thâm trầm ấy phải không?"

"Không ạ."

"Vậy thì chuyện đó đã xảy ra thế nào?"

"Cháu xuống lầu, vào phòng khách để lấy một cuốn sách; ông ấy đang ở trong vườn và đã gọi cháu."

"Và con đi theo? Hay thật. Và con yêu hắn, phải không?"

"Vâng, cháu yêu ông ấy," Liza đáp bằng giọng bình thản.

"Lạy Chúa! Nó yêu hắn!" Márfa Timoféevna giật phăng chiếc mũ trên đầu. "Nó yêu một người đàn ông đã có vợ! Hả? Nó yêu!"

"Ông ấy đã nói với cháu," Liza bắt đầu...

"Hắn nói gì với con, cái kẻ đáng yêu ấy, hắn đã nói cái gì?"

"Ông ấy nói với cháu rằng vợ ông ấy đã mất."

Márfa Timoféevna làm dấu thánh giá. "Cầu cho linh hồn bà ấy được yên nghỉ nơi thiên đàng," bà thì thầm: "một người đàn bà phù phiếm—Chúa tha thứ cho bà ấy. Vậy ra là thế: hóa ra hắn là người góa vợ. Phải, dì thấy hắn có thể làm được mọi thứ. Hắn đã giết chết người vợ đầu, giờ lại săn đuổi người tiếp theo. Con cũng láu lỉnh lắm phải không? Chỉ có điều này dì muốn nói với con, cháu gái ạ: thời của dì, khi dì còn trẻ, các cô gái sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc vì những trò nghịch ngợm như vậy. Con đừng giận dì, con của ta; chỉ có những kẻ ngốc mới nổi giận với sự thật. Dì đã ra lệnh không cho phép hắn đến nhà hôm nay. Dì quý hắn, nhưng dì sẽ không bao giờ tha thứ cho hắn vì chuyện này. Góa vợ, ra thế đấy! Đưa nước cho dì... Nhưng con là cô gái dũng cảm, vì đã tống khứ Pánshin đi với bộ mặt đưa đám đó; chỉ là, đừng ngồi đêm với cái giống dê đực ấy—với cánh đàn ông—đừng làm dì, một bà lão, phải đau lòng! Vì dì không phải lúc nào cũng dịu dàng đâu—dì cũng biết cách cắn người đấy!... Góa vợ!"

Márfa Timoféevna bỏ đi, còn Liza ngồi vào góc phòng và bắt đầu khóc. Cô cảm thấy đắng cay trong lòng; cô không đáng phải chịu sự sỉ nhục như thế. Tình yêu của cô không hề mang đến niềm vui; đây đã là lần thứ hai cô khóc kể từ đêm hôm trước. Cảm giác mới mẻ, bất ngờ ấy vừa mới nhen nhóm trong tim cô thì cô đã phải trả giá quá đắt, khi những bàn tay lạ lẫm đã thô bạo chạm vào bí mật riêng tư của cô! Cô cảm thấy xấu hổ, đau đớn và đắng cay: nhưng trong lòng cô không hề có sự nghi ngờ hay sợ hãi nào—và Lavrétzky càng trở nên thân thiết với cô hơn. Cô đã do dự chừng nào chưa hiểu rõ bản thân mình; nhưng sau cuộc gặp gỡ đó—cô không thể do dự thêm được nữa; cô biết rằng mình đã yêu—và đã yêu một cách danh dự, không phải đùa cợt, cô đã gắn bó sâu sắc, trọn đời; cô cảm thấy không sức mạnh nào có thể phá vỡ sợi dây liên kết đó.