Cha Plantat ngừng lời.

Hai người đàn ông ngồi nghe, từ lúc ông kể chuyện, họ không dám động đậy hay nói một câu nào.

Vừa nghe, ông Lecoq vừa suy nghĩ. Ông đang tự hỏi từ đâu mà ông Thẩm phán hòa giải có được những chi tiết chính xác đến mức tỉ mỉ như vậy. Ai đã thảo ra cái bản khai tiểu sử khủng khiếp này của bá tước Trémorel? Và, lướt mắt sang tập hồ sơ, ông nhận ra rất rõ tất cả các trang giấy đều không có cùng kiểu chữ.

Nhưng ông Thẩm phán già đã tiếp tục câu chuyện: - Trở thành bà Sauvresy do sự sắp đặt bất ngờ của số phận, cô nàng Berthe Lechaillu không hề yêu chồng. Nàng là con gái một ông hiệu trưởng nghèo của một ngôi trường làng, người mà những tham vọng điên rồ nhất cũng không giúp nàng vượt qua được vị trí nữ trợ giáo của một ký túc xá ở Versailles, điều này đã không làm cho nàng thỏa mãn.

Là hoa hậu tuyệt đối của lãnh địa đẹp nhất xứ sở, được bao bọc bởi mọi sự thỏa mãn xa hoa, được tự ý sử dụng một tài sản lớn, được yêu, được ngưỡng mộ, thế mà nàng lại thấy mình đáng thương.

Cuộc sống quá ngăn nắp, lúc nào cũng hạnh phúc, không phải lo lắng, không biến động, làm cho nàng cảm thấy vô vị chán ngấy. Chẳng phải lúc nào cũng chỉ có mấy thú vui nhạt nhẽo đó sao, chúng cứ lặp đi lặp lại theo một trật tự đơn điệu tùy vào từng mùa! Hết tiếp khách lại đi chơi thăm thú, hết cưỡi ngựa rong chơi lại đi săn bắn hoặc đánh xe đi dạo. Lúc nào cũng chỉ có chừng ấy!

Ôi! Đó không phải là cuộc sống như nàng mơ ước. Nàng sinh ra là để cho những cuộc vui dữ dội hơn và mãnh liệt hơn. Nàng khát khao những cảm xúc mới lạ, mong ước điều không chắc chắn của tương lai, cái điều bất ngờ, những bước chuyển tiếp, những nỗi đam mê, những cuộc phiều lưu và nhiều điều khác nữa.

Với lại, ngay từ đầu nàng đã chán ghét Sauvresy, sự ghê tởm ngấm ngầm cứ tăng lên cùng với việc nàng trở nên tin chắc hơn về quyền lực của mình đối với ông.

Nàng thấy ông tầm thường và khôi hài. Ông không bao giờ làm điệu và nàng coi những kiểu cách hoàn toàn chất phác của ông là sự ngớ ngẩn. Quan sát ông, nàng không phát hiện thấy điểm gì nổi bật để nàng có thể ngưỡng mộ. Khi ông nói thì nàng không nghe, vì từ lâu nàng đã quả quyết rằng ông không thể nói được điều gì ngoài chuyện tầm phào hoặc chán ngắt. Nàng oán giận về việc ông không có được cái kiểu tuổi trẻ sóng gió làm hoảng loạn cả gia đình. Nàng chê trách ông đã không biết sống.

Tuy nhiên ông vẫn làm những công việc nhì nhằng như tất cả mọi người. Trước đây ông đã lên Paris, đã thử cái kiểu sống như anh bạn Trémorel. Sau 6 tháng ông nhanh chóng chán ngay và quay về Valfeuillu, thỏa mãn với những niềm vui thú cần cù. Sự trải nghiệm đã tiêu tốn mất của ông 100.000 nghìn franc, nhưng ông tự nhủ không hối tiếc rằng với cái giá đó ông đã học được cái được gọi là “cuộc sống ăn chơi”.

Berthe còn tỏ ra bực bội hơn nữa bởi thái độ luôn tôn thờ vô hạn của ông Sauvresy dành cho nàng. Chỉ cần nàng muốn là ông phải chiều và sự phục tùng mù quáng này đã khiến nàng cảm thấy giống như sự hèn hạ.

Một người đàn ông, - Nàng tự nhủ - được sinh ra để ra lệnh chứ không phải để phục tùng, để làm ông chủ chứ không phải làm nô lệ.

Xét đại thể, nàng thích có một người chồng mà hằng ngày người ta phải đứng ở cửa số ngóng trông, là người luôn về nhà lúc nửa đêm, vẫn còn mang hơi nóng của những cuộc chè chén sau khi đã thua bạc, đã say sưa bét nhè, là người mà nếu vợ có kêu than thì phải thẳng tay đánh đập cô ta. Đó là những kẻ bạo chúa, nhưng đích thực là đàn ông.

Mấy tháng sau khi cưới, bỗng dưng nàng bắt đầu có những ý nghĩ ngông cuồng phi lý nhất, những ý thích thất thường lập dị nhất. Đó là một sự thử thách.

Nàng muốn xem xem sự chiều chuộng không thể thay đổi của chồng mình sẽ đi đến đâu; nàng nghĩ đến chuyện làm cho ông chán nản. Nhưng chính nàng lại chán nản, tức giận vì đã không gặp phải sự chống đối hay phản bác nào từ chồng mình.

Nàng đã tin chắc về con người của chồng mình rồi tuyệt đối tin chắc; khi biết rằng trái tim ông bị choán đầy đến mức không còn chỗ cho người đàn bà khác; khi thấy không còn gì phải lo sợ nữa, ngay cả một sự lôi kéo hay một ý nghĩ thất thường tạm thời, thì nàng cảm thấy đau buồn và không thể chịu nổi. Thế thì xinh đẹp để làm gì, vui tính, trẻ trung, làm dáng để làm gì?

Nhưng có lẽ nỗi ghê tởm của Berthe đã bắt đầu từ lâu.

Nàng biết mình và tự nhận rằng chỉ cần Sauvresy muốn thì chắc nàng đã có thể trở thành người tình của ông chứ không phải là vợ. Chỉ cần ông ta muốn thôi, đúng là một người thật thà, anh chàng ngu ngốc này! Lúc đó nàng đang buồn bực khi phải sống với cha, khi những chiếc gai của sự khốn cùng đang cào xước đến bật máu tất cả những ý nghĩ hão huyền của nàng, đến mức chỉ cần có người hứa hẹn một căn hộ đẹp và một chiếc xe ngựa ở Paris là nàng sẽ ra đi không mảy may ngoái đầu lại để nói lời vĩnh biệt với mái nhà của người cha.

Một chiếc xe ngựa! Chỉ cần thế thôi là nàng có thể cuốn gói ra đi. Ước muốn bản năng của nàng chỉ còn thiếu dịp may. Nàng khinh ghét chồng vì ông ta đã không khinh ghét nàng đủ mức!

Tuy nhiên người ta lại không ngớt nhắc đi nhắc lại rằng nàng là người vợ hạnh phúc nhất. Hạnh phúc ư! Thế mà có những ngày dài nàng khóc lóc khi nghĩ đến cuộc hôn nhân của mình. Hạnh phúc ư! Thế mà có những giấy phút nàng cảm thấy một nỗi ham muốn điên rồ muốn bỏ chạy, muốn đi tìm những cảm xúc, những cuộc phiêu lưu, những thú vui, tất cả những gì nàng khát khao, tất cả những gì nàng không có và có lẽ sẽ không bao giờ có. Nỗi sợ nghèo khổ, - nàng biết điều đó - đã giữ chân nàng lại. Nỗi sợ hãi này một phần xuất phát từ sự thận trọng khôn ngoan của cha nàng, người đã mất cách đây ít lâu mà nàng đã để tang với sự phô trương và đã khóc với những giọt nước mắt nóng bỏng, nhưng nàng lại nguyền rủa cái ký ức này.

Lúc làm đám cưới, theo thỏa thuận, ông Sauvresy muốn nhận đóng góp một khoản 500.000 franc cho vợ sắp cưới. Nhưng lão Lechaillu, cha nàng phản đối cái hành vi rộng lượng này.

- Con gái tôi không có gì đóng góp cho anh. - Ông tuyên bố - Nếu muốn anh sẽ cho con gái tôi 40.000 franc không hơn; nếu không thì... Khỏi cưới.

Và vì Sauvresy cứ nài nỉ, ông liền đáp:

- Thôi để tôi nói thế này, con gái tôi, tôi hy vọng, sẽ là một người vợ hiền và xứng đáng, trong trường hợp này tài sản của anh sẽ là của nó. Ngược lại, nếu nó cư xử không ra gì, thì 40.000 franc sẽ là quá nhiều rồi. Với lại, nếu sợ mình chết trước thì anh có thể tự do viết di chúc.

Sauvresy miễn cưỡng nghe lời. Có thể là ông Lechaillu, một ông hiệu trưởng có phẩm cách, hiểu rõ con gái mình.

Trong trường hợp này ông ta là người duy nhất đoán được con gái mình bởi lẽ không một thói đạo đức giả nào toàn diện hơn được dùng để phục vụ cho một tính tai ác trầm trọng đến mức tỏ ra bị cường điệu, cho sự đồi bại không thể hiểu nổi của một người đàn bà trẻ và ít giao lưu như con gái ông.

Nếu như trong thâm tâm nàng tự coi mình là kẻ bất hạnh nhất, thì bên ngoài nàng vẫn không để lộ chút nào, nó là một bí mật được giữ kín. Mọi hành vi của nàng đều mang dấu ấn của một mưu đồ khôn ngoan đến mức sự đóng kịch khôn khéo của nàng đã đánh lừa được mọi người, ngay cả đối với con mắt ghen tị soi mói nhất.

Trước mặt chồng, vì không có tình yêu, nàng biết cách tự tạo ra những cái vẻ ngoài của một nỗi đam mê vừa nóng bỏng vừa kín đáo, được để lộ qua những cái nhìn trộm - và tỏ ra sửng sốt, - qua một câu nói, qua thái độ của nàng trong phòng khi có chồng nàng bước vào. Đến mức ai cũng nói:

- Cô nàng Berthe xinh đẹp đang say mê chồng mình.

Đó cũng là niềm tin của Sauvresy và ông là người đầu tiên không giấu nổi niềm vui khi nói ra điều đó:

- Vợ tôi tôn thờ tôi.

Đó chính là tình hình của ông bà chủ lãnh địa Valfeuillu, vào thời điểm khi Sauvresy bắt gặp ông bạn Trémorel đang cầm khẩu súng ngắn trên tay bên bờ sông Seine. Tối đó, lần đầu tiên từ khi cưới vợ, Sauvresy vắng mặt bữa tối sau khi đã hứa là sẽ về đúng giờ và ông đã để cả nhà phải đợi.

Việc không đúng hẹn tỏ ra khó hiểu đến nỗi Berthe chắc là đã phải lo lắng. Nàng chỉ phẫn nộ về cái điều mà nàng gọi là thái độ hoàn toàn thiếu quan tâm. Thậm chí nàng còn đang tự hỏi mình sẽ phải trừng phạt kẻ mắc lỗi như thế nào thì 10 giờ tối cửa phòng khách lâu đài Valfeuillu bật mở. Sauvresy hiện ra trước ngưỡng cửa, miệng cười vui vẻ. Ông lên tiếng:

- Berthe, anh dẫn về cho nàng một con ma.

Nàng gần như không thèm ngẩng đầu lên, mắt vẫn không rời tờ báo đang đọc. Sauvresy nói tiếp:

- Một con ma mà nàng biết, người mà anh vẫn thường kể cho nàng nghe, người mà nàng cũng sẽ yêu quý bởi lẽ anh yêu quý anh ấy đó là bạn học cũ và là bạn thân nhất của anh.

Rồi, lùi sang một bên, ông đẩy Hector vào phòng, nói:

- Thưa phu nhân Sauvresy, cho phép tôi được giới thiệu ngài bá tước Hector de Trémorel.

Berthe đứng phắt dậy, mặt đỏ bừng lên, bị xáo động bởi một cảm xúc khó tả, giống như đứng trước một hồn ma đáng sợ. Lần đầu tiên trong đời nàng cảm thấy ngượng ngùng, rụt rè, không dám ngước đôi mắt to trong xanh ánh màu nước thép lên nhìn.

- Thưa ngài, - Nàng ấp úng - thưa ngài, xin ngài hãy tin rằng... Một khi ông nhà tôi... Tôi xin hoan nghênh ngài đã đến thăm.

Cái tên Trémorel vừa bất ngờ vang lên trong phòng khách nhà nàng, nàng đã biết rõ từ lâu. Không kể đến việc Sauvresy đã nói về cái tên ấy cho nàng nghe, nàng còn đọc thấy tên ông trên báo, tất cả bạn bè của nàng ở các lâu đài quanh đây đều nhắc đến tên ông.

Trong ý nghĩ của nàng, sau khi nàng đã đọc hoặc nghe nói, người mang cái tên này hẳn phải là một nhân vật lẫy lừng, gần như siêu nhiên. Người ta nói với nàng rằng đó là người hùng của một thời, một kẻ điên, một tay chơi bạt mạng.

Đó là người mà cuộc đời của ông ta làm cho kẻ tầm thường phải khiếp sợ, là người mà kẻ giàu có phán xử không cần niềm tin cũng như luật pháp, người mà những nỗi đam mê thái quá đã làm nổ tung cái khung chật hẹp của định kiến. Đó là một người có thể chế ngự người khác, loại người mà người ta sợ, người có thể giết ai đó vì một cái nhìn khinh bỉ, có thể gieo vàng bạc bằng bàn tay hoang phí, người mà sức khỏe sắt đá có thể chống chọi được sự thái quá đáng sợ, người mà bằng một chiếc roi có thể điều khiển được cả người tình và những con ngựa, điều khiển được những con người đẹp nhất và lố lăng nhất của thành Paris cũng như những thú vật quý phái nhất của xứ Ăng-lê.

Nhiều lần, trong những giấc mơ tuyệt vọng, nàng đã tìm cách tưởng tượng ra cái người có thể là vị bá tước Trémorel đáng sợ kia. Nàng vẽ ra những đức tính giả định, gán cho ông thuộc loại người hùng mà nàng muốn . Nương náu trong vòng tay ở một xứ sở phiêu lưu, cách xa chồng nàng. Thế mà đùng một cái ông ta xuất hiện trước mặt nàng.

- Vậy đưa tay đón anh Hector đi. - Sauvresy nói.

Nàng đưa tay ra, ông Trémorel siết nhẹ tay nàng, nàng có cảm giác vừa bị một luồng điện chạy qua. Sauvresy gieo mình xuống một chiếc ghế bành.

- Nàng thấy rõ đó, Berthe! - Ông nói, - Anh bạn Hector của chúng ta đã bị kiệt sức bởi cuộc sống của anh ấy; ít ra là như thế. Anh ấy đã được lệnh nghỉ ngơi và đến đây, ở bên chúng ta, để tìm sự nghỉ ngơi.

- Nhưng, anh yêu! - Berthe trả lời - Anh không sợ ông bá tước sẽ buồn bực khi ở đây à?

- Buồn ư, tại sao?

- Lâu đài Valfeuillu là nơi yên tĩnh, chúng mình lại là những người nhà quê hèn mọn.

Berthe nói chỉ để lấy lệ, để phá tan sự im lặng đang đè nặng lên nàng, để buộc ông Trémorel phải đáp lời và nghe giọng nàng. Vừa nói nàng vừa quan sát và thăm dò ấn tượng mà mình tạo ra. Thông thường, vẻ đẹp rạng rỡ của nàng có thể đập ngay vào mắt những kẻ gặp nàng lần đầu tiên, làm cho họ kinh ngạc rõ rệt.

Nhưng ông bá tước vẫn tỏ ra thản nhiên.

Ồ! Rõ ràng nàng nhận ra trong cái vẻ thờ ơ lạnh lùng và kiêu căng này một đại lãnh chúa chán chường, một kẻ ăn chơi đã trải nghiệm, thử thách và khai thác cạn kiệt tất cả. Và khi thấy ông không ngưỡng mộ mình, nàng lại càng ngưỡng mộ ông.

Chàng thật khác biệt làm sao so với cái lão Sauvresy tầm thường này, - Nàng thầm nghĩ - cái lão mà chuyện chẳng có gì cũng ngạc nhiên, đứng trước cái gì cũng sửng sốt, bộ mặt thì làm lộ tẩy hết mọi cảm tưởng, còn con mắt thì báo trước tất cả những gì định nói trước cả khi lão mở miệng.

Nhưng nàng Berthe đã nhầm. Ông Hector chẳng lạnh lùng cũng chẳng thản nhiên như nàng tưởng. Đơn giản là Hector đang suy sụp vì mệt mỏi. Dây thần kinh bị căng ra quá mức trong suốt 24 giờ qua đang chùng xuống, ông gần như không thể đứng vững. Ông vội vàng xin phép được lui về phòng nghỉ.

Còn lại một mình với vợ, ông Sauvresy kể lại cho Berthe nghe về tình cảnh đáng thương - đó là chữ dùng của ông - đã dẫn ông bá tước đến Valfeuillu. Là một người bạn chân thành, ông tránh tất cả những chi tiết có khả năng đem lại trò cười cho bạn mình.

- Đó là một cậu bé lớn tuổi, một anh chàng điên rồ, nhưng chúng mình sẽ chăm sóc, sẽ chữa lành cho anh ấy.

Chưa bao giờ Berthe nghe lời chồng với sự chú ý như vậy. Tỏ ra đồng tình với chồng, nhưng thực tế nàng đang ngưỡng mộ Trémorel. Đúng, cũng như tiểu thư Fancy, nàng đang kinh ngạc vì thái độ anh hùng này: Phung phí tài sản của mình rồi tự tử.

Ôi! - Nàng thở dài - Sauvresy không phải là người làm được điều đó.

Không, Sauvresy không phải là người cư xử như Trémorel. Ngay hôm sau, sau khi ông bá tước đến lâu đài Valfeuillu, ông Sauvresy tuyên bố ý định giải quyết các vụ việc của bạn mình. Chuyện đó diễn ra vào lúc kết thúc bữa ăn sáng, trong căn nhà kính xinh xắn được bố trí thành phòng tiếp khách nằm sau phòng bi-a.

Được bình phục sau giấc ngủ ngon trên chiếc giường tuyệt vời, tạm thời không còn bị những nỗi lo thúc bách, quần áo đã được sửa sang chỉnh tề, ông Hector không còn giữ lại một tí nào cái vẻ của kẻ đắm tàu ngày hôm qua. Ông ta thuộc loại người mà các sự kiện chẳng tác động gì đến, loại người mà 24giờ đủ để an ủi những tai họa tồi tệ nhất, loại người dễ dàng quên những bài học nghiêm khắc nhất của cuộc đời. Nếu bị Sauvresy xua đuổi thì ông ta không biết sẽ đi đâu, thế nhưng ông ta đã nhanh chóng lấy lại vẻ vô tư kiêu kỳ của một tay chơi triệu phú, quen với việc uốn nắn mọi người và tình huống theo ý muốn của mình. Ông ta lại trở nên thản nhiên, mang vẻ chế nhạo lạnh lùng, như thể cái đêm ở khách sạn tồi tàn kia đã lùi xa hàng mấy năm, như thể những thảm họa về tài sản của ông đã được sửa chữa.

Và cô nàng Berthe ngạc nhiên trước vẻ bình tĩnh này sau mặt trái đáng kinh ngạc của nó; và sự bất cẩn ngây thơ của ông Trémorel lại được nàng cho là sức mạnh tinh thần.

- Thế đấy, - Ông Sauvresy nói - vì tớ đã trở thành người làm ăn của cậu rồi, cậu hãy cho tớ những lời chỉ dẫn và mấy khái niệm tối cần thiết. Số tài sản của cậu là, hoặc đã là, tùy ý cậu, khoảng bao nhiêu?

- Tớ tuyệt đối chẳng biết gì cả.

Ông Sauvresy lúc ấy đang lăm lăm cầm chiếc bút chì và tờ giấy trắng lớn sẵn sàng ghi những con số, tỏ ra bất ngờ.

- Thôi được, - Ông nói tiếp - giờ ta đặt ngược lại vấn đề. Cậu nợ bao nhiêu?

Hector làm một cử chỉ bất cần đáp:

- Tớ không biết, thật đấy, chẳng biết gì cả.

- Cái gì? Khoảng chừng bao nhiêu cũng không biết à?

- Ồ! Có chứ. Chẳng hạn, tớ nợ nhà Clair khoảng năm, sáu trăm nghìn tranc; nợ nhà Dervoy năm trăm nghìn franc; nhà Dubois d’Orléans một khoản gần như thế...

- Còn gì nữa?

- Tớ chỉ nhớ được chừng ấy.

- Nhưng ít nhất cậu cũng có một cuốn sổ tay ghi những khoản nợ tiếp theo chứ?

- Không.

- Ít nhất cậu cũng giữ lại các chứng thư, bản đăng ký, bản sao các loại trái phiếu chứ?

- Chẳng còn gì. Sáng hôm qua tớ đã đốt sạch đống giấy tờ rồi.

Ông chủ lâu đài Valfeuillu nhảy dựng lên khỏi ghế. Ông thấy cách hành xử của bạn mình thật kinh khủng; ông không thể nghĩ rằng Hector đang làm bộ. Tuy nhiên đúng là ông ta đang làm bộ và đó là một sự hợm hĩnh tột đỉnh của kẻ ăn chơi và của thói lịch sự. Phá sản mà không cần biết gì là điều rất quý phái, rất lịch sự, rất cổ hủ.

- Nhưng mà thật đau khổ! - Sauvresy kêu lên - Thế này thì tớ biết sửa sang tình hình cho cậu như thế nào?

- Ồ, thế thì đừng sửa sang nữa. Cứ làm như tớ đi, cứ để các chủ nợ muốn làm gì thì làm, họ sẽ biết cách xoấy xở, cậu yên tâm đi; cứ để cho họ phát mại tài sản của tớ...

- Không bao giờ! Nếu để họ bán đấu giá thì cậu sẽ sạt nghiệp hoàn toàn.

- Mặc kệ! Nhiều hơn hay ít hơn một tí cũng chẳng sao!

Thật là một thái độ vô tư cao cả! - Cô nàng Berthe nghĩ - Thật là một sự bất can, coi thường tiền bạc đáng ngưỡng mộ, một sự coi thường cao ngạo đối với những chi tiết tẻ nhạt vụn vặt mà chỉ có kẻ tầm thường mới hoắng lên! Sauvresy liệu có được thái độ dửng dưng như thế không?

Tất nhiên, nàng không thể kết tội chồng mình là keo kiệt. Đối với nàng thì ông hoang phí như một tên kẻ cắp, ông không bao giờ từ chối nàng điều gì, ông đón trước cả những ước muốn ngông cuồng đắt tiền nhất của nàng, nhưng nói cho cùng thì ông vẫn có một sự ham hố làm giàu của người nông dân, bất chấp tài sản khổng lồ của mình, ông vẫn giữ một cái gì đó mang thái độ sùng bái đồng tiền của người cha. Khi ông có một giao kèo phải ký kết với một người lĩnh canh, ông không ngại dậy từ sáng sớm, nhảy lên ngựa, ngay giữa mùa đông, chạy ba, bốn dặm dưới trời mưa để kiếm mấy trăm đồng écu.

Nếu nàng muốn, ông có thể sẵn sàng sạt nghiệp, nàng tin như thế, nhưng ông sẽ sạt nghiệp một cách tiết kiệm, có trật tự, chắc chắn là như thế, như một kẻ giàu có hèn kém khi phải tính toán cho những thói hư tật xấu của ông ta.

Sauvresy ngẫm nghĩ rồi bảo Hector:

- Cậu nói đúng, các chủ nợ chắc phải hiểu chính xác tình hình của cậu; ai mà biết được liệu họ có thỏa thuận với nhau? Cái cách mà họ đồng loạt từ chối cho cậu 100.000 franc khiến tớ có thể giả định như thế. Tớ sẽ đi tìm họ...

- Nhà Clair, nơi mà tớ đã làm hợp đồng những khoản vay nợ đầu tiên, chắc là sẽ biết nhiều tin tức nhất.

- Được rồi, tớ sẽ đi gặp ông Clair. Nhưng này, nếu biết suy nghĩ, cậu biết là sẽ phải làm gì!

- Cậu nói đi.

- Có lẽ cậu phải đi với tớ đến Paris, và, với hai ta...

Nghe lời đề nghị này, Hector tái mặt nhảy dựng lên, mắt long sòng sọc.

- Không bao giờ! - Ông ta kiên quyết ngắt lời -Không bao giờ!

Những người “bạn thân” của ông ta ở câu lạc bộ còn làm cho ông hoảng sợ hơn nữa. Sao! Một kẻ bị suy sụp, sa ngã, bị cười nhạo bởi tự tử không thành, lại dám xuất hiện trên vũ đài vinh quang lần nữa ư!

Sauvresy dang rộng hai tay. Là người có trái tim nhân hậu, ông yêu quý Hector đủ mức để không dừng bước ở tình cảnh sai lầm của ông ta, để không phán xét ông ta là kẻ hèn nhát. Nhưng còn những người khác?...

- Đừng nói với tớ về Paris nữa! - Ông ta nói với giọng bình tĩnh hơn - Tớ sẽ không bao giờ đặt chân đến đó nữa.

- Được rồi, càng tốt, cậu cứ ở đây với chúng tớ, tớ sẽ không có gì phải than phiền, vợ tớ cũng vậy. Một ngày nào đó chúng tớ sẽ tìm cho cậu một người con gái có triển vọng hưởng gia tài ở quanh đây.

Mắt vẫn không nhìn lên, Berthe gật đầu ra hiệu quả quyết.

- Thôi nào, - Sauvresy nói tiếp - đến lúc tớ phải đi nếu không muốn lỡ chuyến tàu.

- Nhưng mà tó sẽ tiễn cậu ra ga. - Ông Trémorel nhanh nhảu nói.

Thực ra ông ta chẳng có sự ân cần thuần túy thân tình đó đâu. Ông chỉ muốn nhờ bạn mình hỏi thăm về những đồ vật còn để lại ở hiệu cầm đồ ở phố Condé và để nhờ ghé thăm tiểu thư Fancy.

Từ cửa sổ phòng mình, Berthe dõi theo hai người bạn nắm tay nhau trên con đường ra phố thị Orcival. Thật là khác biệt giữa hai con người này! - Nàng nghĩ - Ban nãy chồng mình vừa nói muốn làm người quản lý cho bạn; quả thực anh ta có thừa cái vẻ làm quản lý cho người kia. Thật là một dáng đi quý phái một phong thái ung dung duyên dáng, một sự tao nhã tuyệt đỉnh! Trong khi đó chồng mình, mình tin chắc anh ta coi thường người kia, bởi vì chàng đã sạt nghiệp vì làm những chuyện điên rồ. Ôi, bản thân anh ta làm sao có khả năng làm được như thế. Mình tin là mình đã thấy anh ta giả vờ làm ra vẻ che chở. Tội nghiệp anh ta! Nhưng chẳng phải tất cả những gì ở con người anh chàng Trémorel đã toát lên vẻ cao sang bẩm sinh hoặc do rèn luyện mà có được, tất cả, cho đến tận cái tên của chàng: Hector! Cái tên mới kiêu hãnh làm sao!

Và nàng thích thú nhắc đi nhắc lại cái tên đó với những âm điệu khác nhau: Hector! Hector! Còn chồng mình ư? Anh ta chỉ là Clément!

Ông Trémorel quay về một mình, vui vẻ như một người đang lại sức trong chuyến đi dạo đầu tiên.

Vừa nhìn thấy ông ta, cô nàng Berthe vội rời khung cửa sổ. Nàng muốn ở một mình, suy nghĩ về cái sự kiện vừa bỗng nhiên xuất hiện trong đời nàng, phân tích những cảm giác, lắng nghe những linh cảm, xem lại những ấn tượng của mình để làm chủ chúng, cuối cùng, nếu có thể, nàng sẽ phải quyết định một kế hoạch ứng xử. Nàng chỉ xuất hiện để xuống ăn cơm, khi chồng nàng trở về vào lúc 11 giờ tối.

Sauvresy đang đói và khát cồn cào, ông tỏ ra rã ròi vì mệt, nhưng khuôn mặt thì vui vẻ rạng rõ.

- Thắng lợi rồi! Anh bạn Hector! - Ông vừa nói vừa húp bát canh nóng - Chúng ta đã lôi cậu ra khỏi bàn tay của lũ phàm tục. Có thế chứ! Cậu sẽ vẫn còn những cái lông cánh rực rõ nhất, nhưng chúng ta sẽ phải giữ đủ lông to để làm một cái ổ chắc chắn cho cậu.

Berthe nhìn chồng với vẻ biết ơn.

- Thế sự việc thế nào? - Nàng hỏi.

- Đơn giản thôi. Ngay từ đầu anh đã đoán được cái trò của lũ chủ nợ. Chúng tính sẽ được phép bán đấu giá tài sản của anh ấy, chúng mua cả gói với giá rẻ mạt như người ta vẫn làm, sau đó bán với giá hời và chia nhau lợi nhuận.

- Và cậu đã ngăn được điều đó? - Trémorel hỏi với vẻ không tin.

- Đúng thế. Ôi, tớ đã làm hỏng kế hoạch của mấy tay kia. Cũng may tớ đã tập hợp được tất cả bọn họ ngay trong tối nay. Tớ bảo bọn họ là các ông sẽ phải để cho chúng tôi thuận tình bán, nếu không, tôi sẽ tham gia cuộc chơi và làm rối tung mọi việc lên. Chúng nhìn tớ với vẻ giễu cợt. Nhưng viên thư ký đi theo tớ liền nói thêm: “Ông đây là ngài Sauvresy, nếu ông ấy muốn có 2 triệu đồng thì ngày mai ngân hàng tín dụng ruộng đất sẽ tạm ứng ngay.” Mấy gã kia tròn mắt và đồng ý với những gì tớ muốn.

Nói gì thì nói, Hector hiểu khá rõ công việc làm ăn của mình nên có thể biết rằng với cách giao dịch này người ta có thể cứu cho ông một tài sản, so với những gì ông đã có thì nó nhỏ thôi, nhưng dù sao vẫn là một tài sản.

Niềm tin chắc chắn này làm cho ông phấn khởi và như một cử chỉ thành thật biết ơn, ông bước tới siết chặt tay ông Sauvresy:

- Ôi, bạn của tôi! Sau khi cứu mạng, bạn lại còn cứu cả danh dự, bằng cách nào tớ trả được nợ này!

- Bằng cách chỉ làm những điều hợp lẽ. Như tớ đây này! - Ông nói thêm rồi nghiêng người hôn vợ mình.

- Và chẳng có gì phải sợ nữa!

- Chẳng có gì phải sợ! Chết thật! Đó là vì tớ đã vay 2 triệu đồng, phải, họ đã thấy rõ điều đó. Nhưng không chỉ có thế. Việc truy tố đã được đình chỉ. Tớ đã đến khách sạn của cậu, đã nhận trách nhiệm cho nghỉ đám gia nhân của cậu, trừ anh chàng hầu phòng và người coi ngựa. Nếu muốn thì ngày mai chúng ta sẽ gửi mấy con ngựa của cậu đi Tattersal để chúng được bán với giá rất hời. Về con ngựa mà cậu quen cưỡi, ngày mai nó sẽ có mặt ở đây.

Những chi tiết này làm cho Berthe bị sốc. Nàng thấy chồng mình đang phóng đại sự giúp đỡ, hạ nó xuống đến mức độ của sự lệ thuộc. Nàng nghĩ: Rõ ràng anh ta sinh ra là để làm quản lý. Sauvresy nói tiếp:

- Cuối cùng, cậu biết tớ đã làm gì không? Vì nghĩ rằng cậu đến đây như một ông thánh con, tớ đã ra lệnh chất đầy quần áo của cậu vào ba hoặc bốn chiếc hòm rồi đem ra ga, khi về đến đây tớ đã sai gia nhân đi chở về.

Cả Hector cũng bắt đầu cảm thấy sự giúp đỡ ân cần của Sauvresy có vẻ thái quá và thấy rằng bạn mình coi mình như một đứa trẻ không biết lo xa. Cái tình cảnh cùng quẫn này của ông được kể ra trước mặt một người đàn bà đã làm ông bị tổn thương. Ông quên mất rằng ngay sáng nay ông còn thấy chuyện nhờ bạn mình cho mượn khăn còn là chuyện hoàn toàn đơn giản.

Ông đang tìm một câu nói đùa tinh tế để cứu vãn tình thế thì nghe thấy tiếng động lớn ngoài tiền sảnh. Chắc là mấy cái hòm đã được chở về. Berthe bước ra để sai bảo.

- Nhanh lên, tranh thủ lúc chỉ có chúng mình. -Sauvresy nói - Đây là đồ trang sức của cậu. Ôi, tớ đã phải vất vả lắm mới lấy lại được chúng. Ở hiệu cầm đồ người ta đa nghi lắm. Tớ nghĩ họ đã bắt đầu cho tớ là hội viên của một băng nhóm trộm cắp.

- Ít nhất cậu cũng đã không kể tên tớ ra!

- Điều đó không cần thiết. Rất may có thư ký của tớ đi cùng. Không, chẳng bao giờ có thể biết được những gì mà một anh thư ký có thể giúp ích cho chúng ta đâu! Cậu không nghĩ là xã hội tỏ ra bất công với tâng lớp thư ký như thế nào à?

Ông Trémorel nghĩ rằng bạn mình đang nói năng lưu loát về những chuyện nghiêm túc, thậm chí buồn phiên, thái độ bộp chộp này làm cho ông phật ý.

- Để kết thúc, - Sauvresy nói tiếp - tớ đã ghé thăm tiểu thư Fancy. Nàng vẫn nằm liệt giường từ hôm qua, người ta đã dìu nàng về sau khi cậu bỏ đi, theo lời bà hầu phòng, nàng không ngừng khóc nức nở đến não lòng.

- Nàng không tiếp ai à?

- Hoàn toàn không. Nàng tin chắc cậu đã chết và khi tớ khẳng định cậu đang ỏ nhà tó, còn sống và khỏe mạnh, thì tớ tưởng là nàng phát điên lên vì sướng. Cậu có biết nàng thực sự xinh đẹp không?

- Ừ... Cũng không đến nỗi.

- Thêm nữa, theo tớ, nàng là một người tốt. Nàng kể cho tớ nghe những chuyện cực kì cảm động. Tớ gần như có thể đánh cược, bạn thân mến ơi, rằng nàng không chỉ thích tiền của cậu, mà còn có tình cảm chân thành.

Hector nở một nụ cười tự phụ. “Tình cảm” ư. Cái từ này thật là nhạt nhẽo.

- Nói tóm lại, - Sauvresy nói thêm - bằng mọi cách nàng muốn đi theo tớ để được gặp và nói chuyện với cậu. Để có thể ra về, tớ đã phải thề sống thề chết là ngày mai nàng sẽ được gặp cậu, không phải ở Paris vì cậu đã tuyên bố không bao giờ đặt chân đến đó nữa, mà là ở Corbeil.

- Ồ, điều đó làm sao mà...

- Vậy là trưa mai nàng sẽ tới ga Corbeil. Chúng ta sẽ cùng xuất phát từ đây; trong khi tớ lên chuyến tàu đi Paris thì cậu lên chuyến tàu đi Corbeil. Cậu thu xếp sao cho ra vẻ muốn ăn cơm, ở đó cậu sẽ có thể mời tiểu thư Fancy ăn tối tại khách sạn Belle-Image.

- Không có gì bất tiện chứ?

- Hoàn toàn không. Belle-Image là một quán trọ lớn có vị trí ở ngay cửa vào thị trấn, cách nhà ga 500 mét, sẽ hoàn toàn tránh được tai mắt của những kẻ tò mò và thọc mạch. Từ nhà ga ta có thể đi tới đó mà không sợ ai nhìn thấy, bằng cách đi dọc bờ sông tới góc phố có nhà máy xấy Darblấy.

Hector đang chuẩn bị phản bác thì Sauvresy ra hiệu im lặng.

- Vợ tớ vào đấy, - Ông nói - không nói nữa nhé.