Ông bá tước Trémorel không ngờ rằng thời gian nghỉ ngơi theo yêu cầu của Berthe đã phải kéo dài. Sau một tuần, Sauvresy có vẻ đã khá hơn. Ông ấy đã đứng dậy được, bắt đầu đi lại trong nhà, thậm chí có thể tiếp bạn bè đến thăm mà không thấy quá mệt.

Nhưng than ôi! Ông chủ lâu đài Valfeuillu chỉ còn như một cái bóng của chính mình. Nhìn thấy ông xanh xao như tàu lá, mặt nhợt nhạt, đi đứng loạng choạng, hai má trũng sâu, con mắt long lanh một ánh lửa u tối, người ta không thể nhận ra người đàn ông trẻ tuổi này một thời có đôi môi đỏ, khuôn mặt rạng ngời, người mà ở bờ sông bên cạnh nhà hàng Sèvres đã ngăn bàn tay định tự tử của ông Trémorel.

Ông Sauvresy đã phải chịu biết bao đau khổ. Đã bao lần bệnh tình suýt nữa quật ngã ông, đã bao lần nghị lực của ý chí không chịu khuất phục của ông đã thắng. Ông không muốn, không, ông không muốn chết trước khi trả thù được lũ đê tiện đã lấy đi hạnh phúc và cuộc đời mình.

Nhưng phải trừng phạt chúng như thế nào? Ông tìm kiếm và đó là cái định kiến đang đốt cháy đầu ông và thắp sáng ngọn lửa trong mắt ông

Giao vợ mình cho tòa án ư? Như thế chẳng phải vui lòng đón trước sự sỉ nhục, đem tên tuổi, danh dự và mạng sống của mình ra làm trò cười cho thiên hạ sao?

Như thế chẳng phải là phó mặc mình cho một vị luật sư lôi mình xuống bùn ư? Người ta sẽ không bào chữa cho người vợ ngoại tình, nhưng họ sẽ công kích ông chồng. Và ông có được sự thỏa mãn như thế nào? Berthe và Trémorel sẽ bị kết án 1 năm tù, hoặc 18 tháng, hoặc 2 năm là cùng.

Ông cảm thấy giết hai kẻ phạm tội sẽ đơn giản hơn! Ông chỉ cần bước vào phòng, chĩa khẩu súng ngắn nhả đạn vào họ. Rồi sau đó? Ông sẽ phải làm tù nhân, bị đưa ra xét xử, phải tự bào chữa, cầu xin lòng khoan dung của luật pháp và có nguy cơ bị kết án.

Còn về chuyện đuổi vợ đi, như thế là đem vợ cho không Hector. Chắc ông sẽ phải tưởng tượng rằng họ say mê nhau, sẽ nhìn thấy họ nắm tay rời bỏ lâu đài Valfeuillu, tươi cười hạnh phúc và nhạo báng ông, một kẻ ngốc nghếch tội nghiệp!

Nghĩ đến đó, ông lại lên cơn giận dữ lạnh lùng, quả thực những mũi nhọn của lòng tự ái đang làm đau thêm những vết thương đau đớn nhất.

Tất cả những kiểu trả thù tầm thường này không thể làm ông thỏa mãn. Ông muốn một cái gì đó chưa từng nghe thấy, cái gì đó kì quặc, quá đáng, ngang với sự xúc phạm, với những nỗi hành hạ mà mình phải chịu.

Và ông bắt đầu nghĩ đến những câu chuyện thế thảm đã từng đọc để tìm ra một nhục hình có thể áp dụng cho hoàn cảnh hiện tại. Ông có quyền khó tính, ông quyết định đợi, đằng nào ông cũng đã hy sinh cuộc đời mình rồi.

Chỉ có một việc có thể lật đổ mọi dự định của ông, đó là bức thư lấy được từ tay Jenny Fancy. Nó ra sao rồi? Liệu ông có đánh rơi trong rừng Mauprévoir không? Ông đã tìm khắp nơi mà không thấy.

Mặt khác, ông đang tập làm quen với cuộc sống giả vờ, cảm thấy sự khoái chí tàn nhẫn trong thái độ kiềm chế tự đặt cho mình. Ông đã biết cách tạo cho mình một vẻ ngoài không để cho người ta đoán được những suy nghĩ đang ám ảnh ông. Ông chịu đựng những cái vuốt ve nhục nhã của người đàn bà đã từng đáng yêu đến thế mà không lộ con rùng mình, chưa bao giờ ông xòe bàn tay mở rộng như bây giờ cho Hector bắt.

Mỗi tối, khi ba người cùng ở dưới một ánh đèn, ông đều phải chủ động tỏ ra vui vẻ. Ông đang vẽ ra biết bao ảo mộng, để sau này, khi được phép thoát ra, ông sẽ thực hiện được kế hoạch của mình.

Ông bá tước Trémorel tỏ ra vui vẻ.

- Lần này thì anh Clément hồi phục hoàn toàn rồi -Một buổi tối ông nói với Berthe.

Nàng thừa hiểu ý nghĩa của câu nói.

- Vậy là anh vẫn không ngừng nghĩ tới tiểu thư Courtois? - Nàng hỏi.

- Nàng không cho phép anh hy vọng à?

- Em đã xin anh chờ đợi, Hector và đúng là anh đã xử sự không vội vã. Em biết một người đàn bà có thể đem lại cho anh không phải một mà là ba triệu đồng hồi môn.

Ông ngạc nhiên một cách khó nhọc. Trên thực tế, ông chỉ nghĩ đến Laurence và thế là lại xuất hiện vật cản mới!

- Ai là người đàn bà đó?

- Em là người thừa kế duy nhất của Clément. - Nàng nói - Anh ấy có thể chết và em có thể trở thành góa bụa.

Hector đứng ngây như hóa đá. Ông đáp:

- Nhưng lạy Chúa! Anh Sauvresy đang khỏe hẳn lại rồi mà.

Berthe đưa đôi mắt to long lanh nhìn xoáy vào ông, rồi, với vẻ bình tĩnh đáng sợ, nàng nói:

- Anh biết được những gì?

Ông Trémorel không muốn và không dám hỏi ý nghĩa của câu nói kì lạ này. Ông thuộc loại người yếu đuối không muốn nghe những lời giải thích, là loại người dễ dàng để cho hoàn cảnh dồn đến đường cùng một cách ngớ ngẩn hơn là cảnh giác giữ thế thủ khi vẫn còn kịp. Đó là những kẻ nhu nhược mà với sự chủ ý hèn nhát thường bịt mắt để khỏi phải nhìn thấy mối nguy hiểm đe dọa. Khi gặp một tình trạng đã được xác định rõ ràng mà không dám hình dung, thì họ lựa chọn sự hoài nghi bạc nhược và nỗi phân vân thỏa hiệp.

Mặt khác, dù sợ và có chút căm ghét Berthe, nhưng khi đánh giá những nỗi lo lắng của nàng, ông vẫn có một sự hài lòng như trẻ con. Khi thấy nàng có vẻ quyết liệt và kiên trì để bảo vệ ông, ông lại thấy quý trọng hơn giá trị và tài cán của mình. Tội nghiệp người đàn bị - Ông nghĩ - trong nỗi đau sợ đánh mất ta và sợ thấy ta thuộc về kẻ khác, nàng đã đi đến chỗ mong cho chồng mình chết đi như thế này đây !

Và sự nhạy cảm tinh thần của ông tỏ ra kém cỏi đến mức ông không hiểu được tất cả những gì xấu xa, ghê tởm trong những suy nghĩ mà ông gán cho bà Sauvresy và của chính ông.

Tuy nhiên, những diễn biến bệnh tình hết tốt lại xấu của ông Sauvresy lại cho thấy sự nhầm lẫn của ông Trémorel. Đúng hôm đó, khi mọi người tin chắc rằng từ nay ông Sauvresy sẽ nhanh chóng bình phục, thì ông lại phải nằm liệt giường.

Sự ngã bệnh này xảy ra sau khi, như thường lệ từ một tuần nay, ông uống một cốc thuốc canh kina trước khi ăn tối. Chỉ có điều, lần này các triệu chứng thấy đổi triệt để, như thể, tiếp theo cái căn bệnh suýt nữa đã bắt ông đi, lại thêm một căn bệnh hoàn toàn khác xuất hiện.

Ông kêu có cảm giác như kim châm ở da, thấy chóng mặt, có những con choáng làm co giật chân tay, đặc biệt là hai tay. Những cơn đau thần kinh da mặt không thể chịu nổi nhiều lúc khiến ông phải kêu lên. Một vị hạt tiều khủng khiếp dai dẳng không dứt làm cho miệng ông không ngừng phải mở ra khép vào. Ông cảm thấy một sự khuấy động bất an làm ông mất ngủ mà morphine liều cao không làm gì được. Cuối cùng, ông cảm thấy sự suy sụp chết người và ớn lạnh ngày càng mãnh liệt, không phải từ bên ngoài mà từ bên trong, như thể nhiệt độ cơ thể đang dần giảm đi.

Cơn mê sảng đã hoàn toàn biến mất, người bệnh vẫn hoàn toàn minh mẫn.

Giữa những thử thách như vậy, ông Sauvresy tỏ ra kiên cường không thể khuất phục, cố gắng chống trả cơn đau.

Chưa bao giờ ông tỏ ra lo lắng như thế đến việc điều hành khối tài sản khổng lồ của mình. Ông thường xuyên bàn bạc với những người làm ăn, ông cho gọi các công chứng viên và luật sư rồi đóng cửa làm việc cả ngày với họ.

Rồi, lấy cớ cần khuây khỏa, ông nhận tiếp tất cả những người ở Orcival đến thăm mình và khi tình cờ không có ai đến thăm, ông vội sai người đi mời ai đó đến, với ý nghĩ tin chắc rằng nếu ở một mình thì ông không thể không nghĩ đến căn bệnh, như thế càng đau đớn hơn.

Từ những gì ông làm, từ những gì ông đang chuẩn bị ngấm ngầm, Berthe đã rút ra những điều phỏng đoán và rơi vào sự vò xé lo âu.

Nhiều lần, khi một người làm ăn ở trong phòng nhiều tiếng đồng hồ với chồng, nàng đã rình đợi lúc ông ta đi ra để vừa cố hết sức tỏ ra thân thiện và quyến rũ, vận dụng sự khôn khéo hòng moi được tin tức nào đó.

Nhưng không ai có thể thỏa mãn trí tò mò của nàng. Tất cả bọn họ chỉ đưa ra những câu trả lời mơ hồ, rằng hoặc là ông Sauvresy đã nhắc họ phải kín đáo, hoặc họ chẳng có gì để nói.

Vả lại, chẳng ai nghe thấy ông Sauvresy than phiền. Câu chuyện của ông thường nói về Berthe và về Hector. Ông muốn mọi người biết rõ về lòng tận tụy của hai người. Ông chỉ gọi họ là những “thiên thần bảo trợ”, rằng tạ ơn Chúa đã ban cho ông một người vợ và một người bạn như thế.

Với tất cả những điều đó, bệnh tình của ông Sauvresy nghiêm trọng đến nỗi người lạc quan như ông Trémorel bắt đầu cảm thấy tuyệt vọng. Ông tỏ ra vô cùng lo sợ. Tình cảnh của ông sẽ ra sao nếu bạn ông chết? Trở thành góa bụa, Berthe sẽ trở nên khe khắt, nàng sẽ tự do muốn làm gì thì làm và có điều gì mà nàng không dám làm? Ông tự hứa là khi có dịp ông sẽ cố làm sáng tỏ những tình cảm thật sự của bà Sauvresy. Nhưng chính nàng đã đón trước những ý định của ông.

Đó là vào một buổi chiều, khi Cha Plantat đang ở bên người bệnh, hai kẻ kia dám chắc là không ai nghe thấy và làm ngắt quãng cuộc nói chuyện của họ.

- Em cần một lời khuyên, anh Hector, - Berthe bắt đầu nói - và chỉ có anh có thể cho em lời khuyên. Trong những ngày cuối cùng này, làm sao đế biết liệu anh Clément có thay đổi những ý định đối với em?

- Ý định à?

- Vâng. Em đã nói với anh là thông qua bản di chúc mà em đang có một bản sao, Sauvresy sẽ để lại cho em toàn bộ gia sản. Em sợ rằng anh ấy rút lại ý định.

- Nàng nghĩ gì vậy!

- Ôi, em có lý do để lo sợ. Liệu sự có mặt ở lâu đài Valfeuillu của tất cả những người của pháp luật này có cho thấy âm mưu nham hiểm nào không? Anh nên biết là chỉ một nét bút của con người này cũng có thể khiến đời em đi tong. Anh nên biết là anh ấy có thể lấy đi của em hàng triệu đồng và chỉ để lại khoản hồi môn 50.000 franc!

- Nhưng anh ấy sẽ không làm thế đâu, - Ông đáp trong khi ngu ngốc tìm cách trấn an nàng - anh ấy yêu nàng...

- Ai đảm bảo với anh điều đó? - Nàng đột ngột ngắt lời - Em đã thông báo với anh là 3 triệu đồng, thì em cần 3 triệu đồng không phải là bản thân mà là cho anh, Hector. Em muốn có số tiền ấy và em sẽ phải có nó. Nhưng làm sao biết được, làm sao biết được?...

Trémorel vô cùng phẫn nộ. Sự nợ nần và thói phô trương ham tiền của ông đã dẫn nàng đi đến chỗ thế này đây. Bây giờ nàng tự cho mình quyền tự ý lợi dụng ông mà không cần quan tâm ông có muốn hay không, đi đến chỗ mua chuộc ông theo cách nào đó. Thế mà ông không thế và không dám nói gì.

- Phải kiên nhẫn, - Ông khuyên - phải đợi...

- Đợi gì? - Nàng đáp lại với vẻ dữ tợn - Đợi cho anh ấy chết ư?

- Đừng nói thế.

- Tại sao không?

Berthe bước đến gần ông, hạ giọng rít lên:

- Anh ấy không sống được quá 8 ngày nữa và đây...

Nàng rút trong túi ra đua cho ông xem một lọ thủy

tinh nhỏ màu xanh có nút đậy bằng đá nhám.

- ... Đây là cái đảm bảo cho em không mắc sai lầm.

Hector tái xanh mặt và không nén nổi tiếng kêu ghê sợ. Bây giờ ông đã hiểu ra tất cả, đã rõ sự dễ dãi khó hiểu của Berthe, rõ được sự giả vờ không nhắc đến Laurence nữa, rõ được những câu nói kì quặc và sự tự tin của nàng.

- Thuốc độc à? - Ông lắp bắp, kinh hãi - Thuốc độc!

- Phải, thuốc độc.

- Nàng chưa dùng đấy chứ?

Nàng ngây nguời trước cái nhìn xoáy sâu không thể chịu nổi của ông, cái nhìn từng bẻ gãy ý chí của nàng, thường khiến nàng phải giãy giụa mà không thoát ra được, còn bây giờ, với giọng bình tĩnh, nàng nhấn mạnh từng chữ:

- Em đã dùng rồi.

Tất nhiên, bá tước Trémorel là một người nguy hiểm, không thành kiến, không có liêm sỉ, không lùi bước trước bất cứ hành động bỉ ổi nào khi phải thỏa mãn đam mê. Nhưng cái tội ác ghê tởm này đang thức dậy trong ông ta tất cả lòng lương thiện còn lại.

- Được rồi! - Ông phẫn nộ kêu lên - Nàng không được dùng nó nữa.

Ông run rẩy cuống cuồng bước ra, ra đến cửa thì nàng ngăn ông lại.

- Trước khi hành động, - Nàng lạnh lùng nói - anh hãy suy nghĩ kĩ đi. Anh là người tình của em, em có bằng chứng về điều đó, liệu ai sẽ tin nếu anh nói mình không phải là tòng phạm?

Ông cảm thấy cú đe dọa khủng khiếp phát ra từ miệng của Berthe.

- Nào, - Nàng nói tiếp với giọng mỉa mai - anh nói đi, đòi hỏi chứng minh đi. Dù xảy ra chuyện gì, hạnh phúc hay ô nhục, chúng ta cũng sẽ không tách rời nhau, số mệnh của chúng ta là một.

Hector nặng nề buông mình xuống chiếc ghế bành, mặt mũi thất sắc như vừa gặp một tai vạ bất ngờ. Ông đưa hai bàn tay co rúm ôm lấy cái đầu như đang muốn nổ tung. Ông cảm thấy bị vây kín trong vòng tròn địa ngục không lối thoát.

- Nhưng thế này thì anh tiêu đời rồi, - Ông ấp úng không biết mình nói gì - anh toi rồi...

Trông ông ta thật đáng thương, khuôn mặt biến sắc khủng khiếp, những giọt mồ hôi lấp lánh trên mỗi chân sợi tóc, đôi mắt đờ đẫn như lên cơn điên dại.

Berthe thô bạo lắc tay ông, vẻ hèn nhát thảm hại của ông làm cho nàng phẫn nộ.

- Anh đang sợ, - Nàng bảo ông - anh đang run! Toi đời ư? Nếu anh yêu em như em yêu anh thì anh đã không nói ra câu này. Chẳng lẽ anh toi đời vì em sẽ là vợ anh, vì cuối cùng chúng mình sẽ được tự do công khai yêu nhau ư? Toi đời cơ à? Vậy là anh đã không nghĩ đến những gì em phải trải qua! Anh đã không biết rằng em đã mệt mỏi vì phải chịu đựng, phải sợ hãi, phải giả vờ!

- Một tội ác kinh khủng quá!

Nàng bật lền một tiếng cười làm ông rùng mình. Nàng nhìn ông khinh bỉ nói tiếp:

- Đáng lẽ anh phải suy nghĩ từ cái ngày anh tước đoạt em từ tay anh Sauvresy, ngày mà anh đã cướp vợ của người bạn đã cứu mạng mình. Anh thử nghĩ xem cái tội ác đó có kém phần kinh khủng không, có kém phần ghê gớm không? Cũng như em, anh đã biết tất cả những gì là tình yêu trong tâm khảm chồng em dành cho em, đã biết rằng nếu phải chọn giữa việc phải chết và việc đánh mất em theo kiểu này, chắc là anh ấy sẽ không do dự.

- Nhưng mà anh ấy không biết gì cả. - Hector ấp úng nói - Anh ấy không nghi ngờ gì hết.

- Anh nhầm, anh Sauvresy biết hết rồi.

- Không thể thế được.

- Biết hết rồi, em xin nói với anh như thế và chuyện đó xảy ra từ cái hôm anh ấy đi săn về muộn. Anh có nhớ là khi quan sát ánh mắt anh ấy, em đã bảo: “Hector! Chồng em có vẻ nghi ngờ rồi!” Anh đã nhún vai. Anh có nhớ những dấu chân trong tiền sảnh vào buổi tối khi em lên phòng anh không? Anh ấy đã rình chúng ta. Cuối cùng, anh có muốn một bằng chứng thuyết phục hơn, có ý nghĩa quyết định hơn không? Anh hãy xem bức thư nhàu nát ẩm ướt mà em tìm thấy trong túi áo của anh ấy đây.

Vừa nói, nàng vừa đặt trước mặt ông bức thư lấy được từ lấy cô nàng Jenny Fancy và Hector nhận ngay ra bức thư đó.

- Thật là tai họa! - Ông nói lắp bắp, tỏ ra tuyệt vọng rõ ràng - Nhưng chúng ta có thể cắt đứt. Berthe, anh có thể bỏ trốn.

- Quá muộn rồi. Tin em đi, Hector, mạng sống của chúng ta ngày hôm nay là cái chúng ta phải bảo vệ. Ôi! Anh không hiểu Clément đâu. Anh sẽ không ngờ được cơn giận dữ của anh ấy có thể như thế nào đâu, khi mà anh ấy nhận ra rằng người ta đã đùa cợt lòng tin của mình gớm ghiếc thế nào, đã phản bội anh ấy một cách xấu xa thế nào. Sở dĩ anh ấy không nói gì với em, không để chúng ta nhìn thấy lòng hận thù khôn nguôi, đó là vì anh ấy đang có dự định trả thù khủng khiếp nào đó.

Tất cả những gì Berthe nói có thừa khả năng xảy ra, Hector hiểu rõ điều đó. Ông hỏi với giọng thất thanh vô ý thức:

- Phải làm gì bây giờ, phải làm sao đây?

- Phải biết anh ấy có ý định như thế nào?

- Nhưng bằng cách nào?

- Em vẫn chưa biết. Em đến xin anh lời khuyên mà lại thấy anh hèn nhát hơn cả đàn bà. Vậy thì cứ để em hành động, anh không phải bận tâm gì, bởi vì em sẽ lãnh tất cả trách nhiệm.

Ông định tìm một lời phản bác.

- Thôi đủ rồi! - Nàng nói - Không được để anh ấy làm ta khánh kiệt, em sẽ tìm cách, em phải suy nghĩ đã...

Dưới nhà có người gọi, nàng liền đi xuống, để mặc Hector tuyệt vọng trong nỗi hoang mang chết người.

Đến tối, sau nhiều tiếng đồng hồ, trong khi Berthe tươi cười tỏ ra hạnh phúc, thì vẻ mặt của Hector vẫn còn lưu lại rất rõ dấu vết của những cảm xúc xót xa, đến nỗi Sauvresy trìu mến hỏi ông liệu có phải ông thấy trong người khó ở không.

- Cậu đã kiệt sức vì thức canh cho tớ rồi, Hector thân mến! - Ông nói - Làm thế nào để cảm ơn sự tận tụy ân cần của cậu đây?

Ông Trémorel không còn sức để trả lời. Thế mà con người này đã biết tất cả - Ông nghĩ - Thật là một người có nghị lực! Một người can đảm! Vậy thì anh ấy sẽ dành cho bọn ta số phận nào đây?

Trong khi đó, cảnh tượng mà ông chứng kiến lại làm cho ông ghê rợn. Mỗi lần Berthe cho chồng mình uống thuốc, nàng lại rút trên mái tóc một cái trâm to màu đen, nhúng nó vào chiếc lọ thủy tinh màu xanh, khều vài hạt có màu trắng nhạt rồi hòa tan chúng vào bát thuốc được pha theo chỉ định của bác sĩ.

Có thể giả định rằng, dưới áp lực của hoàn cảnh tàn bạo, bị quay rầy bởi những nỗi kinh sợ ngày càng tăng, chắc là ông bá tước Trémorel đã từ bỏ hoàn toàn con gái ông Courtois. Nhưng không phải thế. Ông ta đang nghĩ đến Laurence hơn bao giờ hết. Những lời đe dọa của Berthe, những sự cản trở không thể vượt qua, những nỗi lo lắng và cả tội ác, tất cả chỉ càng làm tăng sự cuồng nhiệt, không phải là của tình yêu, mà là của nỗi đam mê dành cho Laurence, nó khơi dậy ngọn lửa dục vọng của ông đối với nàng.

Có một tia sáng nhỏ nhoi, yếu ớt và run rẩy, lóe lên trong nỗi tuyệt vọng tăm tối, đem đến sự an ủi, làm cho ông tỉnh lại, làm cho cuộc sống của ông dễ chịu hơn.

Đó là việc Berthe không thể nghĩ đến chuyện cưới ông ngay sau khi chồng chết. Sẽ phải mất nhiều tháng hoặc một năm, sau đó ông sẽ biết cách tranh thủ thời gian hơn nữa. Cuối cùng, một ngày nào đó, ông sẽ tuyên bố ý đồ của mình.

Lúc đó cô nàng Berthe sẽ nói gì? Liệu nàng có kể về tội ác này không? Liệu nàng có đổ cho ông tội tòng phạm không? Ai sẽ tin nàng? Làm thế nào để nàng chứng minh được, rằng ông, yêu và cưới một người đàn bà khác, được lợi nhờ cái chết của ông Sauvresy? Người ta không thể giết một người đàn ông, lại là bạn mình, chỉ để chơi. Liệu nàng có đòi khai quật tử thi không?

Ông cho rằng hiện tại Berthe đang gặp phải cuộc khủng hoảng thuộc loại không chịu được tự do ý chí cũng như khả năng vận dụng lý trí.

Về sau, có thể nàng sẽ suy nghĩ, khi đó có thể nàng sẽ dừng lại chỉ bởi cái khả năng về những mối nguy hiểm mà sự chắc chắn của chúng vẫn không hề làm cho nàng hoảng sợ.

Bằng bất cứ giá nào ông cũng không hề muốn lấy nàng làm vợ, không bao giờ. Ông đã ghét nàng khi nàng giàu có bạc triệu, thì ông cũng sẽ ghét nàng khi nàng nghèo, khánh kiệt, chỉ còn tiền riêng của mình. Và nàng có thể bị khánh kiệt, chắc là thế, nếu cho rằng ông Sauvresy đã biết hết mọi chuyện.

Chờ đợi không làm cho ông lo lắng. Ông biết là mình được Laurence yêu đủ mức để có thể tin chắc nàng sẽ đợi ông một năm hoặc ba năm nếu cần.

Từ lâu ông đã có sự ảnh hưởng tuyệt đối hơn đối với nàng, đến mức nàng không tìm cách chống lại cũng như không bác bỏ ý nghĩ rằng Hector đã nhẹ nhàng chiếm lĩnh, thâm nhập vào toàn bộ con người nàng, choán đầy con tim và khối óc của nàng.

Vận dụng hết sức sự động não để suy ngẫm, Hector tự chủ rằng, xét theo ích lợi đam mê của ông, có lẽ tốt hơn là cứ để cho Berthe hành động như nàng đang làm.

Ông cố kiềm chế sự nổi loạn của lương tâm, bằng cách tự chứng minh rằng nói cho cùng thì ông không phải kẻ phạm tội.

Ý tưởng phạm tội kia là của ai? Của nàng. Ai thực hiện? Chỉ có mình nàng. Người ta chỉ có thể chê trách ông về tội tòng phạm đạo đức và vô tình, một tội tòng phạm bị cưỡng ép, bị áp đặt bởi sự lo lắng muốn bảo vệ mình một cách hợp pháp.

Tuy nhiên, đôi khi sự ghê tởm cấy đắng dâng lên đến tận cổ. Ông đã biết thế nào là một vụ giết người bất ngờ, dữ dội và nhanh. Điều đó được giải thích bằng một cú dao chém hoặc cú dao găm. Nhưng cái chết chậm chạp này, được nhỏ từng giọt, được làm dịu bởi sự âu yếm, được che đậy dưới những nụ hôn, thì ông cảm thấy thật ghê sợ.

Ông sợ và ghê tởm Berthe, như sợ một loài bò sát, một con quái vật. Nếu đôi khi họ được ở cạnh nhau mà nàng có hôn ông thì ông rùng mình từ đầu đến chân. Nàng tỏ ra bình thản, duyên dáng, tự nhiên, giọng nàng vẫn giữ được những âm điệu êm ái và dịu dàng, đến mức ông cảm thấy vô cùng ngạc nhiên. Nàng không hề dừng nói chuyện trong khi lùa cây trâm vào chiếc lọ màu xanh và khi theo dõi, ông không hề bắt gặp ở nàng một sự rùng mình, một cái run tay, thậm chí là một cái chớp mắt. Chắc nàng phải là một con người gỗ đá.

Tuy nhiên ông vẫn thấy rằng nàng không tỏ ra thận trọng cho lắm, nàng có thể bị phát hiện, bị bắt quả tang. Ông nói cho nàng biết về những nỗi sợ hãi của mình và bất cứ lúc nào nàng cũng làm cho ông run rẩy vì sợ.

- Hãy tin em đi, - Nàng bảo ông - em muốn thành công, em sẽ thận trọng.

- Liệu người ta có nghi ngờ không? -Ai?

- Ồ! Làm sao mà anh biết được? Tất cả mọi người, đám gia nhân, ông bác sĩ.

- Lẽ nào lại không có chút nguy hiểm gì?

- Berthe, người ta sẽ tìm kiếm, nàng có nghĩ đến điều đó không? Người ta sẽ thực hiện những cuộc điều tra tỉ mỉ nhất.

Nàng nở một nụ cười cho thấy sự tin tưởng chắc chắn nhất.

- Người ta có thể tìm kiếm, - Nàng nói tiếp - có thể kiểm tra, có thể làm thí nghiệm, nhưng họ sẽ chẳng tìm thấy điều gì hết. Anh tưởng em ngu ngốc dùng chất độc arsen à?

- Làm ơn, nói khẽ thôi!

- Em đã biết cách kiếm một loại chất độc vẫn còn xa lạ, nó thách thức tất cả mọi cách phân giải. Đó là loại chất độc mà cho đến giờ, rất nhiều bác sĩ, đây là em chỉ nói những bác sĩ là những nhà bác học thật sự thôi, thậm chí còn không biết triệu chứng của nó như thế nào.

- Nhưng nàng lấy ở đâu ra cái... - Ông ngừng phắt lại trước cái từ: “thuốc độc”. Ông không dám nói ra cái từ này. - Ai cho nàng cái đó? - Ông hỏi lại.

- Anh quan tâm làm gì! Em biết hành động thận trọng vì người cho em cái đó cũng có nguy cơ gặp nguy hiểm như em và người ấy biết điều đó. Vậy nên, chẳng có gì phải sợ về chuyện này. Em đã phải trả khá nhiều tiền để người ta không phải hối tiếc chút nào.

Một ý kiến bác bỏ ghê tởm muốn bật ra khỏi miệng ông. Ông muốn nói: “Như thế thì chậm quá!” Ông không dám nói, nhưng nàng đọc được câu đó trong mắt ông.

- Nó chậm là vì em muốn như thế. - Nàng nói -Trước hết em phải biết bản di chúc nói gì về mình và em sẽ làm bằng được.

Quả thực, nàng chỉ bận tâm đến điều đó và trong những lúc ở bên giường của ông Sauvresy hàng tiếng đồng hồ, bằng cách khôn khéo từng tí một và thận trọng dùng những lời lẽ kín đáo, nàng đã hướng những suy nghĩ ngờ vực của ông theo ý mình. Đến mức, chính ông cũng đề cập đến chủ đề này với sự quan tâm thống thiết dành cho Berthe.

Ông nói rằng ông không hiểu tại sao công việc không phải lúc nào cũng ổn thỏa và ý nguyện của ông đã được di chúc lại trong trường hợp rủi ro. Vậy thì quan trọng gì khi ông khỏe hay ốm?

Nghe những câu nói này, Berthe muốn ngăn ông lại. Nàng rền rĩ rằng những ý nghĩ như thế làm nàng quá đau đớn.

Thậm chí nàng còn khóc lóc với những giọt nước mắt rất thật, những giọt nước mắt long lanh như kim cương chảy dài trên má làm cho nàng đẹp hơn và không thể cưỡng lại, những giọt nước mắt chân thật làm ướt cả chiếc khăn mùi soa bằng vải phin mỏng.

- Thật điên rồ! - Sauvresy bảo nàng - Cô nàng điên dại yêu quý của anh, chẳng lẽ nàng tin cái bệnh này làm cho người ta chết được ư?

- Không, nhưng em không muốn.

- Thôi nào. Chúng mình có kém hạnh phúc đi không vì ngay sau ngày cưới anh đã viết một di chúc để lại toàn bộ tài sản cho nàng? Và này, chắc nàng phải có một bản sao chứ? Nàng vui lòng đem nó lại đây cho anh xem.

Mặt nàng đỏ bừng lên, rồi chuyển sang tái xanh. Tại sao anh ấy lại hỏi đến cái bản sao này? Liệu anh ấy có định xé nó không? Nàng lại nhanh chóng tự trấn an mình. Người ta không xé một tờ giấy khi mà chỉ cần ghi một câu trên tờ giấy khác là có thể vô hiệu hóa nó.

Tuy nhiên, nàng vẫn chống trả một chút.

- Em không biết đã để bản sao đó ở đâu.

- Anh thì anh biết. Nó nằm trong ngăn kéo bên trái của chiếc tủ gương. Nàng đi lấy đi, nàng sẽ làm cho anh vui.

Và sau khi nàng ra khỏi phòng, Sauvresy nói với Hector:

- Tội nghiệp cho Berthe yêu quý của tớ, nếu tớ chết, nàng sẽ không sống nổi.

Trémorel không biết trả lời thế nào, nỗi lo sợ của ông tỏ ra không thể diễn tả và hiện lên rõ rệt. Thế mà con người này lại đang nghi ngờ một điều gì đó ư! - Ông nghĩ - Không, không thể như thế được.

Berthe quay trở lại, nàng nói:

- Em tìm thấy rồi.

- Đưa đây.

Ông cầm lấy bản sao bức di chúc và đọc với vẻ thỏa mãn rõ rệt, đến một số đoạn lại gật đầu khi nó nhắc ông nhớ lại tình yêu dành cho vợ.

Khi đọc xong, ông bảo:

- Bây giờ, nàng đưa cho anh cây bút với lọ mực.

Hector và Berthe lưu ý rằng việc viết lách bây giờ có thể làm ông mệt, nhưng họ vẫn phải chiều lòng ông. Đứng ở cuối giường, ngoài tầm nhìn của Sauvresy, hai kẻ phạm tội nhìn nhau vô cùng lo lắng. Ông sẽ viết cái gì đây. Nhưng ông đã viết xong.

- Cậu cầm lấy, - Ông bảo Trémorel - đọc to lên những gì tớ vừa viết thêm.

Hector chiều theo ý bạn, mặc dù cảm thấy sự xúc động có thể làm ông run giọng và ông đọc:

“Hôm nay (Ngày... Tháng... Năm), hoàn toàn tỉnh táo, dù đang đau, tôi tuyên bố hoàn toàn không thay đổi một dòng nào trong bản di chúc này. Chưa bao giờ tôiyêu vợ tôi như bây giờ, chưa bao giờ tôi muốn khẳng định như hôm nay, rằng nêu tôi chết trước nàng, thì nàng sẽ thừa kế tất cả những gì tôi có.

Clément Sauvresy.”

Là người có đầy nghị lực, hoàn toàn và luôn làm chủ được cảm xúc, nên nàng đã kìm được nỗi thỏa mãn vô bờ đang xâm chiếm. Mọi ước nguyện của nàng đã được thỏa mãn, thế nhưng nàng vẫn che đậy được sự rạng ngời của đôi mắt đẹp bằng vẻ buồn rầu. Nàng cất tiếng thở dài nói:

- Có ích gì bây giờ!

Nàng nói thế thôi, nhưng chỉ nửa giờ sau, khi một mình với Trémorel, nàng buông mình cho niềm vui sướng điên dại ngất ngây như trẻ con.

- Thế là không còn gì phải sợ nữa, - Nàng nói - không sợ gì nữa. Bây giờ chúng ta đã có tự do, có tài sản, có tình yêu ngây ngất, có niềm vui, cuộc sống, tất cả cuộc sống! Ba triệu đồng, Hector à, chúng ta sẽ có ít nhất ba triệu đồng! Vậy là em sẽ giữ bản di chúc này! Kể từ nay anh ấy sẽ không cho một người làm ăn nào vào đây nữa. Bây giờ là lúc em sẽ khẩn trương.

Chắc chắn ông bá tước hài lòng khi thấy nàng được tự do, bởi vì người ta từ bỏ một người góa chồng giàu có bạc triệu dễ hơn từ bỏ vợ một nguời khác mà nghèo kiết xác không có một xu. Hành động của ông Sauvresy đã làm dịu những nỗi lo lắng đau xót. Thế nhưng cơn bùng phát vui sướng như tiếng cười phá lên kia, cùng với vẻ yên tâm chắc chắn như thế, lại khiến ông cảm thấy ghê tởm. Ông những muốn có một thái độ trang trọng trong cái tội ác này, một cái gì đó nghiêm trang và trầm lặng. Ông nghĩ rằng ít nhất mình cũng phải làm dịu con mê sảng kia.

- Rồi nàng sẽ phải nghĩ nhiều đến anh Sauvresy. - Ông nói với giọng rầu rĩ.

Nàng cất lên một tiếng “prrr” rồi hồ hởi đáp:

- Nghĩ đến anh ấy á? Khi nào và để làm gì? Ồ, kỷ niệm về anh ấy sẽ không phải là nặng nề. Em hy vọng chúng ta sẽ vẫn sống ở lâu đài Valfeuillu này vì em thích nó, chỉ có điều chúng ta sẽ có một khách sạn ở Paris, đó là khách sạn cũ của anh mà chúng ta sẽ mua lại. Thật hạnh phúc, anh Hector, thật là đại hạnh phúc!

Chỉ riêng cái viễn cảnh về niềm hạnh phúc hé mở này cũng đủ làm cho Hector hoảng sợ đến mức nó gợi cho ông một nước đi mới. Ông hy vọng sẽ làm cho Berthe mủi lòng.

- Lần cuối cùng anh van nàng. - Ông nói - Hãy từ bỏ cái dự định khủng khiếp và nguy hiểm này đi. Nàng thấy rõ nàng đang mắc sai lầm, rằng Sauvresy vẫn chưa nghi ngờ gì, rằng anh ấy vẫn yêu nàng.

Vẻ mặt người đàn bà trẻ thay đổi đột ngột, nàng tỏ ra trầm ngâm.

- Thôi không nói chuyện này nữa. - Cuối cùng nàng nói - Có thể em đã nhầm. Có thể anh ấy chỉ mới nghi ngờ, có thể là, cho dù đã phát hiện ra điều gì đó, anh ấy vẫn hy vọng kéo em quay về bằng lòng tốt của mình. Thế nên anh sẽ thấy...

Nàng im bặt. Có thể nàng không muốn làm cho Hector sợ. Ông ta đã sợ quá đủ rồi. Ngày hôm sau, vì không thể chịu được cảnh tượng hấp hối này và vì không ngừng sợ để lộ chuyện, ông bỏ đi Melun mà không nói lời nào. Nhưng ông đã ghi lại địa chỉ và chỉ cần một lời của nàng, ông đã phải hèn nhát quay về. Sauvresy lại kêu lên đòi gặp ông.

Nàng đã viết cho ông một bức thư với một sự thiếu thận trọng không thể tưởng tượng nổi làm ông dựng tóc gáy. Ông định khi về đến nhà sẽ khiển trách nàng, nhưng chính nàng lại khiển trách ông trước:

- Tại sao anh lại bỏ chạy?

- Anh không thể ở lại đây, anh thấy khổ sở, anh run sợ, anh chết mất.

- Anh thật là hèn! - Nàng nói.

Ông định cãi lại thì nàng vừa đưa ngón tay lên miệng vừa chỉ vào cửa buồng bên cạnh.

- Suỵt!... Có ba ông bác sĩ đang hội chẩn trong đó cả tiếng đồng hồ rồi mà em không thể moi được lời nào của họ. Ai biết họ nói những gì? Em chỉ yên tâm sau khi họ ra về.

Mối lo sợ của Berthe không phải không có cơ sở. Lần ngã bệnh gần đây nhất của ông Sauvresy, khi ông kêu về những cơn đau dây thần kinh rất dữ dội ở mặt và có một vị hạt tiêu ghê tởm trong cổ họng, thì ông bác sĩ R... Đã mấp máy môi một cách khác lạ.

Cái máy môi đó không có ý nghĩa gì, nhưng Berthe đã bắt chộp được, nàng nghĩ đó là sự bộc lộ vô thức một nghi ngờ thoáng qua, nó cứ hiện diện trong đầu nàng như một lời cảnh báo hay một sự đe dọa.

Tuy nhiên, sự nghi ngờ, nếu có, thì chắc cũng nhanh chóng tan biến. Mười hai giờ sau, các hiện tượng đã thay đổi hoàn toàn và ngày hôm sau người bệnh lại tỏ ra khác hẳn. Dù sao, những dấu hiệu khác nhau này, sự thất thường của triệu chứng cũng không làm sai lạc nhiều những điều phỏng đoán của các bác sĩ.

Từ mấy ngày nay, Sauvresy khẳng định rằng ông hầu như không còn đau nữa và ban đêm ông ngủ khá tốt. Nhưng ông bộc lộ những biến cố kì lạ, gây hoang mang và đôi khi thái quá.

Rõ ràng ông đang suy sụp đi từng giờ, đang chết dần và mọi người đều nhận thấy điều đó. Chính vì tình trạng này mà ông bác sĩ R... Đã yêu cầu một cuộc hội chẩn và khi Trémorel trở về là lúc Berthe đang sốt ruột chò đợi kết quả.

Kết luận của cuộc hội chẩn thật đáng buồn. Người ta đã thử mọi cách, đã nỗ lực hết sức, không bỏ qua một nguồn lực nào. Người ta không còn biết trông chờ vào cái gì ngoài thể trạng đầy nghị lực của người bệnh.

Với vẻ mặt bất động và lạnh hơn đá, hai mắt ngấn lệ, cô nàng Berthe vừa nghe cái bản án khốc liệt này vừa đưa ra một hình ảnh hoàn hảo của thần sầu, làm cho mấy ông bác sĩ già phải động lòng.

- Vậy là không còn hy vọng nữa, ôi lạy Chúa! - Nàng kêu lên với một giọng đau xé.

Bác sĩ R... Hầu như không dám tìm cách trấn an nàng một chút. Ông chỉ đáp lại mấy câu nhạt nhẽo mơ hồ chung chung, những lời an ủi mà người ta biêt là vô dụng.

- Không bao giờ được tuyệt vọng, - Ông nói - đối với những người bệnh ở độ tuổi như Sauvresy, tạo hóa, khi người ta ít mong đợi nhất, nhiều khi lại làm những điều kì diệu.

Nhưng khi kéo Hector ra một góc, ông bác sĩ khuyên ông chuẩn bị cho người đàn bà bất hạnh đã tận tụy, quan tâm và yêu chồng thế kia đón nhận đòn đánh khủng khiếp.

- Bởi vì, anh thấy đấy, - Ông nói thêm - tôi không tin là anh Sauvresy có thể sống lâu hơn hai ngày nữa.

Berthe dỏng tai nghe ngóng và đã bắt chộp được cái thông báo tối hậu thư định mệnh của quyền năng y học kia và sau khi tiễn mấy ông bác sĩ ra cửa, Trémorel quay lại đã thấy mặt nàng rạng rỡ. Nàng nhảy lên ôm lấy cổ ông và nói:

- Bây giờ tương lai đã thực sự thuộc về chúng ta. Chỉ còn một bóng đen duy nhất, khó nhận ra, đang che mờ chân trời của chúng ta, nó sẽ được xua tan. Cứ để mặc em thực hiện lời tiên đoán của bác sĩ R...

Cả hai ăn tối như thường lệ trong phòng ăn, trong khi một chị hầu phòng ngồi trông người bệnh.

Berthe đang có niềm vui mừng quá lớn nên khó mà giấu được. Sự thành công chắc chắn mà không bị trừng phạt, sự tin chắc sẽ đạt tới đích, đang làm cho nàng lộ mình dưới sự giả vờ khôn khéo. Bất chấp sự có mặt của đám gia nhân, nàng vẫn nói sôi nổi với những lời ám chỉ sự giải thoát sắp tới của mình. Cái từ “giải thoát” đã được nói ra.

Tối đó nàng tỏ ra bất cẩn quá mức. Chỉ cần một sự nghi ngờ của một gia nhân, thậm chí một thái độ bực dọc cau có của họ, là nàng có thể bị phương hại, bị toi đời.

Ngồi nghe mà Hector dựng cả tóc gáy, cứ liên tục vừa đá chân nàng dưới gầm bàn vừa đưa mắt ra hiệu, nhưng vô ích. Có những lúc cái mặt nạ đạo đức giả trở nên nặng nề đến nỗi người ta buộc phải tháo tạm nó ra bằng bất cứ giá nào, dù chỉ trong chốc lát, để được giải lao, được thoải mái. Rất may là cà phê được đem ra và đám gia nhân rút lui.

Trong khi Hector hút xì gà thì Berthe, lúc này đã thoải mái hơn, tiếp tục giấc mơ của mình. Nàng tính sẽ ở lại lâu đài Valfeuillu trong suốt thời gian để tang chồng, còn Hector, để giữ thể diện, sẽ thuê một căn nhà nhỏ xinh xắn quanh đó để nàng có thể đến thăm bất chợt.

Có một điều phiền phức là nàng sẽ phải giả vờ khóc than cho ông Sauvresy đã chết, cũng như nàng đã phải giả vờ yêu khi ông còn sống. Chẳng lẽ nàng không bao giờ kết thúc được với con người này ư! Cuối cùng, một ngày nào đó, nàng sẽ có thể trút bỏ được bộ váy áo đen mà không làm kinh động bọn người ngu ngốc. Thật là một ngày hội! Và họ sẽ cưới nhau. Ở đâu? Ở Paris hay là ở Orcival?

Thế rồi nàng lại lo nghĩ đến cái thời hạn mà sau đó một người đàn bà góa mới được phép lấy chồng mới, bởi vì có một đạo luật về chủ đề này và nàng đang muốn kết liễu công việc ngay tối nay, như thế nàng sẽ lợi thêm một ngày. Hector chắc sẽ lại dài dòng chứng minh cho nàng rằng chờ đợi là cần thiết; vì người ta sẽ có nguy cơ gặp nguy hiểm thực sự.

Tuy nhiên có lẽ ông cũng muốn thấy bạn mình chết để ông kết thúc những nỗi khiếp sợ của mình, để rũ bỏ nỗi ám ảnh đáng sợ của cô nàng Berthe.