Khi nói với tiểu thư Fancy về cuộc hôn nhân đã định, ông Trémorel chỉ nói dối một nửa. Quả thực ông có vấn đề về một cuộc hôn nhân và nếu mọi chuyện không tiến xa, thì ít nhất những chuyện mở đầu đã cho thấy trước một lối thoát nhanh chóng và thuận lợi.

Ý tưởng đó xuất phát từ Sauvresy, người đang khát khao muốn hoàn tất công việc cứu vớt và phục hồi cho ông.

Một buổi tối, cách đó khoảng hơn một tháng, sau khi ăn cơm xong, ông Sauvresy kéo Trémorel sang phòng làm việc.

- Cậu hãy chú ý nghe tớ 15 phút - Ông bảo bạn, - đừng dại dột trả lời ngay. Những lời đề nghị mà tớ sẽ nói với cậu đáng được suy nghĩ nghiêm túc nhất.

- Cậu cứ nói đi! Tớ biết phải nghiêm túc khi cần.

- Vậy ta hãy bắt đầu bằng việc thanh toán. Việc này hiện vẫn chưa xong, nhưng nó đã tiến triển khá tốt để tiên đoán kết quả. Từ hôm nay, tớ tin chắc cậu sẽ giữ được từ ba đến bốn trăm nghìn franc.

Chưa bao giờ, trong những giấc mơ lạc quan nhất, Hector dám hy vọng đến một thành công như vậy.

- Thế thì tớ sẽ giàu! - Ông vui sướng kêu lên.

- Giàu à, không! Nhưng cũng hơn nhiều so với mức nghèo túng. Và bây giờ, tớ tin như thế, có một cách để lấy lại vị trí mà cậu đã mất.

- Một cách! Cách nào? Lạy Chúa!

Sauvresy ngừng một lát, nhìn vào mắt bạn mình thăm dò ấn tượng mà lời đề nghị của ông sẽ gây ra. Cuối cùng ông nói:

- Cậu phải lấy vợ.

Lời đề nghị làm Trémorel ngạc nhiên, nhưng không có vẻ khó chịu.

- Lấy vợ ư? - Ông bá tước đáp - Lời khuyên luôn dễ đưa ra hơn là thực hiện.

- Xin lỗi, cậu phải biết rằng tớ không bao giờ nói chơi. Cậu nghĩ thế nào về cô gái thuộc gia đình danh giá, trẻ, xinh, có giáo dục, đẹp đến nỗi sau vợ tớ thì tớ không thấy ai đẹp hơn và có thể mang lại cho cậu 1 triệu đồng hồi môn?

- Ồ, bạn tôi ơi, phải nói là tớ tôn thờ nàng. Nhưng cậu biết cô nàng thiên thần đó chứ?

- Phải và cả cậu cũng biết, bởi lẽ thiên thần đó chính là tiểu thư Laurence Courtois.

Nghe thấy cái tên đó, khuôn mặt rạng rỡ của Hector tối sầm lại, ông phác một cử chỉ chán nản.

- Không bao giờ! - Ông đáp - Không bao giờ ông Courtois, một nhà buôn cũ, thực dụng như những con số, cái người mà, như ông ta nói, là người tự lực làm nên, lại đồng ý gả con gái cho một kẻ ăn chơi điên rồ phung phí tài sản.

Ông chủ lâu đài Valfeuillu nhún vai đáp lại:

- Cậu đúng là có mắt mà không biết nhìn. Cậu nên biết cái ông Courtois này, thực sự là nguời mơ mộng nhất, giống như một kẻ có tham vọng. Đối với ông ta, gả con gái cho bá tước Hector de Trémorel, em họ của công tước Samblemeuse, thông gia của dòng họ Commarin-d’Arlange, sẽ là món đầu cơ tuyệt vời, ngay cả khi cậu không một xu dính túi. Ông ta làm gì có được niềm vui hiếm hoi và tinh tế này để có thể mở to miệng nói: “Ngài bá tước con rể tôi!” hay “Con gái tôi, bà bá tước Hector!” Với lại cậu đâu sạt nghiệp nữa, cậu sẽ có 20.000 franc lợi tức, cộng thêm 2 livre chứng khoán sẽ có giá 1 triệu đồng.

Hector im lặng. Ông những tưởng cuộc đời mình đã hết, thế mà bông dưng các viễn cảnh huy hoàng lại mở ra trước mắt. Vậy là ông có thể tránh được sự bảo trợ nhục nhã của bạn mình! Ông sẽ được tự do, là người giàu có, ông sẽ có một người vợ - theo ông - hơn hẳn Berthe; con tàu của dòng họ ông sẽ đè bẹp con tàu của Sauvresy. Bởi lẽ lúc đó hình ảnh của Berthe chợt thoáng qua tâm trí, ông liền nghĩ rằng như thế mình sẽ thoát được cô người tình quá đẹp, quá thương người, nhưng cũng quá kiêu kỳ, quá sỗ sàng này, người mà những đòi hỏi và sự chế ngự của nàng bắt đầu đè nặng tâm trí ông.

- Tớ xin khẳng định, - Ông nghiêm túc đáp lời bạn - rằng tớ luôn coi ông Courtois là người tuyệt vời và đáng kính nhất và tiểu thư Laurence thuộc những người toàn vẹn mà ta có thể vinh hạnh được cưới mà không cần hồi môn.

- Càng tốt, anh bạn Hector thân mến, càng tốt, bởi còn có một điều kiện mà tớ tin là cậu có thể đáp ứng. Đó là Laurence phải mến cậu. Bố nàng rất mến mộ nàng và tớ dám chắc rằng ông sẽ không gả con gái cho người đàn ông nào mà nàng không lựa chọn.

- Cậu yên tâm, - Hector đáp với cử chỉ hoan hỉ -nàng sẽ yêu tớ.

Và quả thực, ngay từ hôm sau ông đã tìm cách gặp ông Courtois, khiến ông này đưa đi thăm mấy con ngựa non vừa mua và kết thúc bằng việc mời ăn tối.

Đối với Laurence, bá tước Trémorel làm mọi cách để quyến rũ, có vẻ hời hợt và vô duyên, nhưng thật xuất sắc và khôn khéo đến nỗi chắc đã làm bất ngờ, choáng váng và hấp dẫn cô gái trẻ.

Chẳng bao lâu, người trong nhà ông Xã trưởng Orcival hoàn toàn tin tưởng ông bá tước Trémorel. Vẫn chưa có gì chính thức, chưa một lời ướm hỏi, một sự lo lót, thậm chí vẫn chưa một lời bóng gió, nhưng ông Courtois đã tin chắc một ngày nào đó Hector sẽ hỏi cưới con gái mình, ông sẽ vui mừng trả lời: “Đồng ý!” và tin chắc Laurence sẽ không nói: “Không!”

Còn Berthe vẫn chưa nghi ngờ gì cả. Khi có một nỗi nguy hiểm đe dọa cái “niềm hạnh phúc của nàng”, thì nàng vẫn chỉ lo nghĩ đến tiểu thư Jenny Fancy.

Sau một buổi tối đến chơi nhà ông Courtois, trong lúc anh chàng Hector thận trọng vẫn không rời bàn chơi bài whist, ông Sauvresy quyết định kể cho vợ nghe về cuộc hôn nhân mà ông định đem đến cho nàng sự bất ngờ thú vị.

Nàng tái mặt đi ngay từ mấy câu đầu tiên. Cảm xúc mạnh đến nỗi, khi thấy mình có nguy cơ lộ tẩy, nàng chỉ kịp lao vào buồng vệ sinh.

Ngồi bình thản trên ghế bành trong phòng ngủ, Sauvresy tiếp tục nói về những lợi thế đáng kể của cuộc hôn nhân này, nhưng Berthe không nói gì. Cú đòn bất ngờ này khủng khiếp đến nỗi nàng không còn nhìn rõ trong mớ suy nghĩ hỗn độn đáng sợ của mình.

- Nàng không nói gì à? - Sauvresy nói tiếp - Hấy là nàng không đồng ý với kế hoạch của anh? Anh cứ nghĩ là nàng sẽ rất vui.

Nàng hiểu rằng nếu cứ giữ im lặng thì chồng nàng sẽ vào và thấy nàng đổ sụp trên ghế, sẽ đoán ra tất cả. Thế là nàng cố sức và với một giọng tắc nghẹn, nàng đáp một câu thật sự vô nghĩa:

- Vâng, vâng, đó là một ý tuyệt vời.

- Nàng nói thế hả? Nàng có điều gì phản bác không?

Đúng là nàng đang tìm lời phản bác nhưng không tìm ra lý lẽ gì để đưa ra. Cuối cùng nàng nói:

- Em sợ cho tương lai của Laurence.

- Ô hay! Và tại sao chứ?

- Em chỉ nói theo anh thôi. Ông Trémorel, như anh nói, từng là một người phóng đãng, một tay chơi, một người hoang phí...

- thêm một lý do nữa để chúng mình tin tưởng anh ấy. Những chuyện điên rồ đã qua sẽ đảm bảo cho sự khôn ngoan của anh ấy trong tương lai. Anh ấy đã nhận được một bài học không thể quên. Vả lại, anh ấy yêu vợ.

- Anh biết à?

- Biết chứ! Anh ấy đã yêu rồi.

- Ai nói với anh điều đó?

- Chính anh ấy.

Rồi Sauvresy bắt đầu đùa cợt nỗi đam mê của Hector mà ông tin chắc rằng nó đang biến thành một bài thơ lãng mạn.

- Em có tin rằng, - Ông cười nói - anh ấy đã đi đến chỗ cho rằng ông Courtois tử tế là người vui tính và dí dỏm không? Ôi, những người đang yêu thường nhìn đời bằng lăng kính thật đặc biệt. Ông ta tiếp anh ấy từ hai đến ba tiếng hằng ngày tại trụ sở xã. Nhưng nàng đang làm gì trong nhà tắm thế? Có nghe thấy anh nói không?

Với những nỗ lực phi thường, Berthe đã chế ngự được cơn bối rối ghê sợ, nàng bước ra với vẻ mặt gần như tươi cười.

Nàng đi đi lại lại, vẻ ngoài tỏ ra bình tĩnh, nhưng trong lòng đau xé bởi những nỗi lo âu tồi tệ nhất.

Thế mà nàng lại không thể chạy đi gặp Hector để nghe sự thật do chính ông nói ra!

Bởi vì Sauvresy có thể nói dối, có thể đánh lừa nàng. Vì sao? Nàng không biết. Không quan trọng. Và nàng cảm thấy nỗi căm ghét dành cho ông tăng lên đến mức kinh tởm. Bởi lẽ nàng tha thứ cho người tình, chỉ có chồng nàng là nàng buộc tội thôi. Ai có ý tưởng về chuyện hôn nhân? Ông ta. Ai đã đánh thức và khuyến khích những hy vọng của Hector? Ông ta, vẫn là ông ta.

Ôi! Chừng nào ông ta còn tỏ ra vô hại thì nàng còn có thể tha thứ cho ông vì đã lấy nàng làm vợ; nàng sẽ buộc phải chịu đựng ông ta, sẽ cam chịu giả vờ có một tình yêu thiếu vắng con tim. Nhưng giờ ông ta đã trở thành kẻ độc hại thế này đây.

Liệu nàng có chịu đựng được không nếu như vì đỏng đảnh mà ông ta ngốc nghếch làm đứt mối quan hệ sống còn của nàng. Cái cuộc sống mà sau thòi gian tồn tại vất vưởng nàng đã tìm được nó ngay giữa niềm hạnh phúc của mình!

Nàng không nhắm được mắt. Nàng có một đêm khủng khiếp giống như khi người ta phải lập mưu cho một tội ác. Chỉ đến sáng hôm sau, lúc ăn sáng xong, nàng mới có thể có mặt cùng với Hector trong phòng bi-a.

- Có thật không? - Nàng hỏi.

Khuôn mặt nàng có vẻ quá dữ tợn đến mức làm ông sợ. Ông ấp úng:

- Thật... Gì?

- Chuyện lấy vợ của anh.

Ban đầu ông im lặng, tự hỏi mình có nên chấp nhận giải thích hay tránh né. Cuối cùng, bị mếch lòng bởi cái giọng hách dịch của Berthe, ông đáp:

- Đúng!

Câu trả lời khiến nàng chết điếng. Cho đến lúc đó nàng vẫn hy vọng. Nàng đã nghĩ là dù thế nào ông cũng tìm cách trấn an, nói dối nàng. Có những tình huống mà lời nói dối là sự kính trọng cao nhất. Nhưng không, ông ta đã tự nhận. Và nàng trở nên chán ngán rã ròi, không còn cảm giác gì.

Thế là ông Trémorel nhanh chóng trình bày những lý do. Liệu ông có sống mãi trong lâu đài Valfeuillu được không! Với những sở thích và thói quen của mình, ông có thể làm được gì với 15.000 livre lợi tức? Ở tuổi ba mươi, người ta phải nghĩ đến tương lai, nếu không thì chẳng bao giờ kịp. Ông Courtois cho con gái 1 triệu đồng và đến khi ông ta mất, nàng ấy có thể được nhận thêm một khoản tiền đáng kể nữa. Liệu có nên bỏ lỡ cơ hội có một không hai này không? Tất nhiên ông quan tâm rất ít đến Laurence, chỉ có của hồi môn của nàng thuyết phục được ông. Và ông đã phải làm một kẻ đề tiện và hèn mạt, tự vu khống mình và thề rằng cuộc hôn nhân này chỉ là một chuyện làm ăn, một giao kèo mua bán, rằng chỉ đơn giản ông đánh đổi tên tuổi và phẩm tước của mình để lấy tiền bạc.

Berthe nhìn ông với cái nhìn khinh bỉ nặng nề làm ông phải ngừng lời.

- Xin anh đừng hèn hạ thêm nữa! - Nàng nói - Anh yêu Laurence mà.

Ông muốn phản đối, muốn nổi cơn tức giận.

- Thôi đủ rồi! - Berthe nói tiếp - Người đàn bà khác có thể trách móc anh, nhưng tôi, tôi chỉ đơn giản tuyên bố rằng sẽ không có đám cưới đó đâu; tôi không muốn nó xảy ra. Tin tôi đi, hãy thành thật từ bỏ nó đi, đừng buộc tôi phải ra tay.

Nàng quay nguời bỏ đi, đóng sầm cửa, để Hector giận dữ ở lại một mình.

Nàng dám đối xử với ta như thế này đây - Ông tự nhủ - Một nữ hoàng cũng không ăn nói như thế với một kẻ thô lỗ mà bà ta dạy dỗ. Ồ, nàng không muốn ta cưới Laurence! Nhưng, khi bình tĩnh lại, ông bắt đầu có những ý nghĩ đáng lo ngại nhất. Nếu mình cứ nhất quyết theo đuổi đám cưới này thì liệu Berthe có đe dọa không? Có chứ, tất nhiên, đó là một người đàn bà - Ông đã cảm thấy đủ điều này rồi - không bao giờ lùi bước, không gì lấy chuyển được, không có một lý do nhân đạo nào có thể ngăn cản được nàng.

Ông đã đoán được những gì nàng có thể làm, nói đúng hơn là ông đã biết được sau những gì nàng nói trong một cuộc cãi cọ liên quan đến tiểu thư Fancy:

- Em sẽ công khai thú nhận tất cả với anh Sauvresy, chúng ta sẽ gắn bó với nhau hơn bởi nỗi xấu hổ chứ không phải bởi những thủ tục của nhà thờ và chính quyền.

Đây chắc là cách mà nàng đã tính đến để ngăn cản cuộc hôn nhân này, cái cách mà ông cảm thấy ghê tởm. Và cứ nghĩ đến việc ông Sauvresy sẽ biết tất cả làm ông bá tuóc Trémorel rùng mình.

Anh ấy sẽ làm gì, - Hector nghĩ - nếu Berthe nói ra tất cả? Anh ấy sẽ tìm cách giết mình ngay tức khắc, nếu là anh ta, mình cũng sẽ làm thế. Nếu không giết mình thì mình sẽ buộc phải đấu tay đôi với anh ta và nếu thoát chết thì mình cũng buộc phải rời bỏ xứ này. Và dù chuyện gì xảy ra thì đám cưới của mình cũng không thể cứu vãn, Berthe sẽ lại ngã vào vòng tay mình vĩnh viễn.

Ông cứ suy nghĩ mãi mà không tìm ra lối thoát nào cho tình huống đáng sợ mà mình vướng vào. Cần phải đợi thôi. - Ông tự nhủ.

Và ông đợi, trong khi vẫn giấu giếm đến nhà ông Courtois, vì có lẽ ông yêu Laurence thực sự. Ông chờ đợi trong cơn giày vò của những nỗi lo âu, vùng vẫy giữa những lời khẩn khoản giục cưới của Sauvresy và sự đe dọa của Berthe.

Sao mà ông ghét người đàn bà này đến thế, người đang kiềm chế ông, buộc ông phải uốn mình như cây liễu! Không có gì có thể làm lung lấy tính ương bướng dữ tợn của nàng. Nàng chỉ nhạy cảm với định kiến của mình thôi. Ông đã tưởng rằng nàng sẽ hài lòng khi ông từ bỏ Jenny nhưng nàng chỉ đáp lại mỉa mai:

- Tiểu thư Courtois sẽ rất biết ơn anh.

ngay tối hôm đó, lúc đi qua sân, ông Sauvresy nhìn thấy một gã ăn mày đang ra hiệu trước cổng. Ông bước tới gần hỏi:

- Ông hỏi gì vậy, ông bạn?

Gã ăn mày đưa mắt nhìn quanh để đảm bảo không có ai theo dõi, rồi hạ giọng đáp nhanh:

- Thưa ngài, tôi được giao nhiệm vụ gửi cho ngài mấy chữ đây. Người ta dặn kĩ là chỉ được giao cho ngài và yêu cầu ngài đừng để cho ai biết.

Rồi gã kín đáo tuồn vào tay ông Sauvresy một phong bì được dán kín cẩn thận.

- Đây là thư của một người đàn bà xinh đẹp! - Gã nháy mắt nói thêm - Tôi biết như thế.

Ông Sauvresy, đứng quay lưng lại phía nhà, mở ngay bức thư ra đọc:

“Thưa ông,

Người con gái tội nghiệp và thật sự bất hạnh này sẽ biết ơn ông vô cùng nếu ngày mai ông hạ cố đến Corbeil, tại khách sạn Belle-Image, nơi mà cô ấy sẽ đợi ông cả ngày ở đó.

Kính cẩn chào ông, Jenny Fancy.”

Có thêm một dòng tái bút:

“Cầu xin ông đừng nói lời nào với ông bá tước Trémorel.”

Chà, chà! - Sauvresy nghĩ - Có chuyện bất hòa không chính đáng của tay Hector này đây, đây là một điềm lành cho cuộc hôn nhân.

- Thưa ngài, - Gã ăn mày nài nỉ - người ta bảo tôi là muốn có câu trả lời.

- Hãy nói là, - Sauvresy quẳng cho lão đồng 40 xu, đáp - ta sẽ đến.