Khi nói đến sự sốt ruột của ông Thẩm phán điều tra, Cha Plantat chắc chắn còn xa mới nói đúng sự thật. Ông Domini đang nổi xung lên không hiểu có chuyện gì mà các cộng sự của mình - ông Thẩm phán hòa giải, ông bác sĩ và ông Lecoq - lại chậm trễ đến vậy.

Ngay từ sáng sớm, ông đã đến văn phòng tại tòa án, mặc áo Thẩm phán và đếm từng phút một.

Đó là vì những suy nghĩ đêm qua đã không hề khiến niềm tin của ông lung lay mà chỉ củng cố thêm mà thôi. Từ lúc rời xa thời điểm xảy ra án mạng, ông thấy nó đơn giản hơn, tự nhiên hơn và dễ giải thích hơn.

Nhưng, dù muốn nói thế nào thì niềm tin cho rằng ý kiến của mình không giống với ý kiến của các nhân viên điều tra kia đang làm ông bực bội, khiến cho việc chờ đợi của ông trở nên khó chịu bồn chồn không qua mắt được viên lục sự. Thậm chí, vì sợ mình không có mặt trong phòng khi ông Lecoq đến, bởi ông vẫn sợ phải chịu thêm một phút chờ đợi trong sự nghi ngờ, nên ông sai đem bữa sáng tới phòng làm việc.

Sự thận họng thật vô ích. Kim đồng hồ vẫn quay vòng trên chiếc đồng hồ xinh đẹp mà vẫn không có ai đến. Để giết thời gian, ông đã hỏi cung Guespin và lão Bợm Nhậu nhưng cũng chẳng đem lại cho ông thêm điều gì. Kẻ thì thề trời thề đất rằng ông ta không biết gì ngoài những điều đã nói; kẻ thì vẫn im lặng dữ tợn và lặp đi lặp lại câu nói: “Tôi biết mình tiêu đời rồi, các vị muốn làm gì thì làm.”

Ông Domini định sai một người hiến binh phi ngựa đến xã Orcival tìm hiểu nguyên nhân của sự chậm trễ không thể hiểu nổi này thì người mõ tòa vào thông báo các vị khách mà ông đang đợi đã đến.

Ông vội ra lệnh mời họ vào và tò mò đến nỗi, bất chấp cái gọi là tư thế địa vị, ông tự mình ra tận cửa đón họ.

- Sao các vị đến muộn thế! - Ông nói.

- Thế mà, - Ông Thẩm phán hòa giải đáp - chúng tôi vẫn chẳng dám bỏ phí một phút, chúng tôi còn không được ngủ một tí nào đây.

- Vậy là có tin mới? - Ông hỏi - Đã tìm thấy xác của bá tước Trémorel chưa?

- Có tin mới, thưa ngài, - Ông Lecoq đáp - và có nhiều. Nhưng người ta không tìm thấy xác ông bá tước và tôi dám khẳng định sẽ không bao giờ tìm thấy; vì một lý do đon giản là ông ấy không bị giết chết; rằng ông ấy không phải là một trong hai nạn nhân như người ta có thể giả định ban đầu; rằng ông ta chính là kẻ sát nhân.

Nghe thấy lời tuyên bố rất rõ ràng rành mạch của vị nhân viên của Sở Cảnh sát, ông Thẩm phán điều tra nhảy dựng khỏi ghế.

- Nhưng đó là chuyện điên rồ! - Ông kêu lên.

Ông Lecoq không bao giờ cho phép mình mỉm cười trước mặt quan tòa.

- Tôi không nghĩ thế. - Ông lạnh lùng đáp - Thậm chí tôi còn tin rằng nếu ngài Thẩm phán điều tra vui lòng chú ý nghe tôi nói nửa tiếng đồng hồ, thì tôi sẽ có vinh dự được ngài chia sẻ niềm tin của tôi.

Một cái nhún vai khó nhận ra của ông Domini vẫn không thoát được ánh mắt của ông Lecoq, thế nên ông thấy cần nói thêm:

- Thêm nữa, tôi tin chắc ngài Thẩm phán sẽ không để cho tôi ra khỏi đây mà không trao cho tôi lệnh bắt giữ bá tước Hector de Trémorel mà hiện giờ người ta tưởng là đã chết.

- Được rồi, - Ông Domini đáp - nói đi!

Thế là ông Lecoq nhanh chóng trình bày các sự việc đã được ông và ông Thẩm phán hòa giải thu thập được khi bắt đầu cuộc điều tra. Ông trình bày, không phải như đã tìm hiểu hoặc đoán được, mà theo trình tự thời gian để mỗi tình tiết mới đều tiếp nối tự nhiên với tình tiết trước.

Hơn bao giờ hết, ông đã trở về với vai người bán hàng xén hiền lành, diễn đạt bằng một giọng nhỏ nhẹ êm dịu, cường điệu thêm những công thức xã giao khúm núm: “Tôi có vinh hạnh” , “Nếu ngài Thẩm phán hạ cố cho phép”. Ông lại lôi chiếc hộp kẹo có hình bức chân dung ra, và, cũng như ngày hôm qua ở lâu đài Valfeuillu, lúc kể đến những đoạn hồi hộp và có ý nghĩa quyết định, ông lại nuốt một miếng cam thảo.

Ông càng kể, vẻ ngạc nhiên của ông Domini càng lộ rõ. Thỉnh thoảng ông lại thốt lên:

- Có thể thế ư? Thật không thể tin được!

Ông Lecoq đã kết thúc câu chuyện. Ông bình thản nuốt chửng một chiếc kẹo thục quỳ rồi nói thêm:

- Giờ thì ngài Thẩm phán điều tra nghĩ thế nào?

Phải thú nhận là ông Domini tỏ ra không mấy hài lòng. Phải nói là chưa bao giờ người ta nhìn nhận một cấp dưới của mình mà không có chút phật ý ngấm ngầm khi thấy anh ta dùng một ngón tay thô bạo tháo dỡ cả hệ thống lập luận mà người ta đã mất công tổ chức và sắp đặt. Nhưng cho dù ông có tỏ ra kiên quyết trong ý kiến của mình, tỏ ra ít sẵn sàng thú nhận đồng tình với ý kiến của kẻ khác, thì lần này ông cũng phải nghiêng mình thực sự trước bằng chứng hiển nhiên đến lóa mắt như thế.

- Tôi đồng ý, - Ông đáp - rằng có một tội ác đã được thực hiện đối với ông Clément Sauvresy với sự trợ giúp phải trả giá đắt của gã Robelot kia. Vậy thì ngay ngày mai ông bác sĩ Gendron sẽ nhận được lệnh không chậm trễ khai quật và giải phẫu tử thi.

- Và tôi sẽ tìm ra thuốc độc, - Ông bác sĩ khẳng định! - xin các vị yên tâm.

- Tốt lắm! - Ông Domini nói tiếp - Nhưng từ chuyện ông Trémorel đã đầu độc bạn mình để lấy vợ ông ta, có nhất thiết và chắc chắn rút ra rằng ông ta đã giết vợ mình rồi bỏ trốn không? Tôi không tin điều đó.

Cha Plantat, không dám nói gì vì sợ sẽ nổi khùng, liền giậm chân tức giận. Ông Domini đang lạc hướng rồi.

- Xin lỗi, thưa ngài, - Ông Lecoq nhẹ nhàng bác lại - theo tôi thì vụ tự tử của tiểu thư Courtois - một vụ tự tử giả định - sẽ cho ta tin như thế, hoặc ít nhất nó chứng minh một điều gì đó.

- Đó là một việc cần được làm sáng tỏ. Sự trùng hợp mà ông đưa ra có thể chỉ là ngẫu nhiên.

- Nhưng, thưa ngài, - Vị nhân viên an ninh vẫn kiên định và tỏ ra khó chịu rõ ràng - tôi dám chắc ông Trémorel đã cạo râu, tôi có bằng chứng về điều đó. Chúng ta cũng không tìm thấy đôi giày mà theo lời anh người hầu thì ông ta đã đi đôi giày đó buổi sáng...

- Từ từ nào, ông bạn, - Ông Thẩm phán điều tra ngắt lời - xin ông cứ từ từ đã. Tôi không khẳng định ông sai hoàn toàn, không phải thế, tôi chỉ đưa ra những phản biện của mình thôi. Tôi đồng ý là chúng ta giả định rằng ông Trémorel đã giết vợ. Ông ta còn sống và đang bỏ trốn, cứ cho là như vậy đi. Điều đó có chứng minh cho sự vô tội của Guespin và rằng anh ta không dính líu gì đến vụ giết người không?

Rõ ràng đây là điểm yếu trong kế hoạch của ông Lecoq. Nhưng, tin chắc vào sự phạm tội của Hector, ông ít quan tâm đến anh chàng làm vườn tội nghiệp kia, vì ông tự nhủ rằng sự vô tội của anh ta tự nó sẽ bộc lộ khi bắt được thủ phạm.

Nhưng khi ông định đáp lại thì ngoài hành lang có tiếng chân bước rồi tiếng người thì thào.

- Đây rồi, - Ông Domini nói - chắc là chúng ta sắp biết được những chi tiết quan trọng về Guespin.

- Ngài đang đợi một nhân chứng mới à? - Cha Plantat hỏi.

- Không, tôi đang đợi một nhân viên cảnh sát ở Corbeil đã được tôi giao một nhiệm vụ quan trọng.

- Liên quan đến Guespin?

- Chính xác. Sáng sớm nay, một cô công nhân thị trấn mà anh chàng Guespin đang tán tỉnh đã đem đến cho tôi một bức hình rất giống với anh ta mà cô ấy cũng khẳng định như vậy. Sau đó tôi đã đưa bức hình này cho nhân viên của tôi và với cái địa chỉ của cửa hàng sắt Vulcain tìm thấy trong túi bị can, tôi đã giao nhiệm vụ cho anh ta đi điều tra xem liệu Guespin có đến cửa hàng này không, xem anh ta có mua cái gì vào tối hôm kia không.

Nếu có người thợ săn ghen ghét nào không thích thấy người ta đi theo dấu vết của mình thì người đó chắc chắn là ông Lecoq. Nước đi của ông Thẩm phán điều tra làm ông bị tổn thương mạnh đến nỗi ông không giấu được sự nhăn mặt đau đớn.

- Tôi thực sự rất lấy làm tiếc, - Ông xẵng giọng nói - là đã làm cho ngài Thẩm phán ít tin tôi đến mức phải nghĩ là cần phụ giúp tôi.

Lòng tự ái này đã làm cho ông Domini rất khoái chí.

- Ồ! Ngài cảnh sát. - Ông nói - Ông không thể có mặt một lúc ở mọi nơi được. Tôi tin là ông rất thành thạo, nhưng không phải lúc nào tôi cũng có ông trong tay, mà tôi thì đang vội.

- Một nước đi sai sót thường khó có thể sửa chữa.

- Ông yên tâm đi, tôi đã cử một người thông minh.

Cửa phòng mở ra ngay lúc đó và phái viên của ông Thẩm phán điều tra xuất hiện.

Đó là một người đàn ông rắn rỏi khoảng bốn mươi tuổi, có dáng vẻ lính tráng hơn là cảnh sát, để ria mép được cắt tỉa thô thiển như bàn chải, đôi mắt sáng ẩn dưới đôi lông mày rậm giao nhau thành một vệt liền trên mũi. Ông ta có vẻ ranh ma hơn là tinh tế, thậm chí còn có vẻ xảo trá hơn là ranh ma, đến mức chỉ riêng vẻ mặt ông ta chắc cũng đánh thức mọi sự ngờ vực và tự nhiên khiến người ta phải cảnh giác.

- Tin tốt đây! - Ông ta nói với giọng khàn đặc vì rượu - Tôi đã không mất thời gian vô ích, chúng ta đã dò được dấu vết của tay vô lại Guespin này rồi.

Ông Domini ngắt lời bằng một cử chỉ nhân từ, gần như thân thiện.

- Xem nào, Goulard, - Ông gọi ông ta là Goulard, - chúng ta phải tiến hành một cách trật tự và, nếu có thể, một cách có phương pháp. Theo lệnh tôi, ông đã đến cửa hàng sắt Vulcain rồi chứ?

- Vâng, ngay sau khi xuống khỏi tàu hỏa, thưa ngài Thẩm phán.

- Tốt lắm. Hôm trước người ta có thấy bị can đến đó không?

- Có, thưa ngài, hôm đó là buổi tối thứ Tư ngày 8 tháng 7.

- Lúc mấy giờ?

- Lúc 10 giờ tối, một lúc trước khi cửa hàng đóng cửa, điều này làm cho anh ta dễ bị chú ý và bị quan sát hơn.

Ông Thẩm phán hòa giải động đậy môi, chắc là muốn đưa ra lời phản bác, nhìn thấy thế, ông Lecoq đưa ngón tay lên môi ra hiệu cho ông im lặng.

- Và ai đã nhận ra bức ảnh? - Ông Domini hỏi tiếp.

- Ba nhân viên bán hàng, thưa ngài, không hơn không kém. Cần phải nói với ngài rằng kiểu cách của anh chàng Guespin thoạt đầu đã làm cho người ta chú ý rồi. Anh ta có vẻ rất khác thường, người ta nói với tôi như thế, đến nỗi họ nghĩ rằng đây là một kẻ say rượu hoặc ít ra cũng chếnh choáng hơi men. Sau đó, điều làm họ ghi nhớ là anh ta nói nhiều, anh ta làm bộ, rồi anh ta hứa sẽ bảo trợ cho họ, nói rằng nếu chiết khấu cho anh ta thì anh ta sẽ bảo một gia đình đáng tin cậy là cơ sở làm vườn Gentil mua một số lượng lớn dụng cụ làm vườn.

Ông Domini tạm dừng cuộc hỏi chuyện để tham khảo tập hồ sơ dày cộp đặt trên bàn trước mặt. Quả thực, theo các nhân chứng thì cơ sở làm vườn Gentil là nơi đã giới thiệu Guespin cho bá tước Trémorel.

Ông Thẩm phán điều tra đọc to đoạn đó lên rồi nói thêm:

- Ít nhất không thể phủ nhận tông tích anh ta. Hoàn toàn đồng ý với cáo buộc là tối thứ Tư Guespin đã có mặt tại cửa hàng sắt Vulcain.

- Càng tốt cho anh ta. - Ông Lecoq không thể kìm được tiếng nói khẽ.

Ông Thẩm phán điều tra nghe rất rõ câu nói đó, nhưng mặc dù nó có vẻ khác lạ, ông vẫn không để ý mà tiếp tục hỏi chuyện:

- Thế thì, - Ông hỏi tiếp - chắc người ta có thể nói cho anh biết bị can đã mua những gì chứ?

- Quả thực, các nhân viên bán hàng đã nhớ lại rất rõ. Đầu tiên anh ta mua một chiếc búa, sau đó là một chiếc đục đá và một cái giũa.

- Tôi biết mà! - Ông Thẩm phán điều tra thốt lên - Rồi sau đó?

- Sau đó, thưa ngài...

Đến đây, người đàn ông có ria mép bàn chải vốn rất muốn kích thích óc tưởng tượng của người nghe, lúc này dường như đang đảo mắt nhìn quanh rồi cất tiếng thế thảm nói:

“... Sau đó, anh ta mua một con dao găm.

Ông Thẩm phán điều tra sướng mê người, ông đang hạ gục ông Lecoq trên sân của mình, ông đang chiến thắng.

- Thế nào? - Ông hỏi vị nhân viên an ninh với giọng mỉa mai nhất - Bây giờ ông nghĩ thế nào về thân chủ của mình? Ông nói gì về anh bạn lương thiện và có phẩm cách này, người mà vào buổi tối xảy ra vụ án đã bỏ một đám cưới vui vẻ để đi mua một chiếc búa, một chiếc đục và một con dao găm, nói tóm lại là những dụng cụ dùng để phá khóa và giết người.

Bác sĩ Gendron có phần bối rối trước những sự việc xảy ra bất ngờ này, nhưng một nụ cười tinh tế lại xuất hiện trên môi Cha Plantat.

Đối với ông Lecoq, với bộ mặt kì cục của một người tài cao gặp phải những lời phản bác mà ông biết có thể dùng một từ là đánh đổ được, ông đang phải cam chịu thấy thời gian bị phung phí cho những chuyện vô ích mà đáng ra ông có thể dùng nó một cách có lợi. Ông đáp một cách khá nhún nhường:

- Thưa ngài, tôi nghĩ những kẻ giết người ở lâu đài Valfeuillu đã không sử dụng cả búa, cả đục và cả giũa đế làm gì, rằng chúng không đem dụng cụ từ bên ngoài vào, bởi vì chúng đã dùng một chiếc rìu.

- Chúng không cần đến dao găm ư? - Ông Thẩm phán điều tra hỏi, càng lúc càng tỏ ra giễu cợt, vì ông cảm thấy tự tin hơn khi cho rằng mình đang đi đúng hướng.

- Điều này, - Ông Lecoq nói - là một vấn đề khác, tôi công nhận như thế, nhưng nó cũng không khó giải đáp.

Ông bắt đầu mất kiên nhẫn. Quay sang viên cảnh sát thị trấn Corbeil, ông hỏi khá thô bạo:

- Ông chỉ biết được có thế thôi à?

Người đàn ông có lông mày rậm khinh bỉ nhìn viên an ninh hiền lành nhỏ nhắn có bộ dạng ti tiện đang tự cho phép hỏi cung mình kia. Ông ta ngập ngừng không muốn ban sự vinh hạnh cho ông Lecoq được nhận một câu trả lời, đến mức ông Lecoq đã phải nhắc lại câu hỏi, lần này thô bạo hơn.

- Vâng, chỉ thế thôi, - Cuối cùng ông ta cũng chịu nói, - và tôi thấy thế là đủ, vì đó là ý kiến của ngài Thẩm phán điều tra, người duy nhất có quyền ra lệnh cho tôi và tôi phải tuân thủ sự phê chuẩn của ngài.

Ông Lecoq nhún vai hết cỡ khi quan sát nguời liên lạc của ông Domini.

- Vậy thì, - Ông nói - ông có hỏi hình dạng chính xác của con dao găm mà Guespin đã mua không? Nó to, nhỏ, rộng hay hẹp bản, lưỡi dao cố định mấy lưỡi gập?...

- Thế à! Không, để làm gì?

- Anh bạn ơi, chỉ là để đối chiếu thứ vũ khí này với vết thương của nạn nhân, xem đốc dao có phù hợp với dấu vết đốc dao đã để lại rất rõ ràng giữa hai vai của nạn nhân đấy không thôi.

- Đó là một sơ suất, nhưng ta dễ dàng sửa được.

Để kích thích quá mức sự sáng suốt của mình, ông Lecoq đã không cần những cái que thúc của lòng kiêu căng bị tổn thương để có thể làm thành những điều kì diệu đáp lại ánh mắt của cha Plantat.

- Chuyện vô ý đó có thể thông cảm được, - Ông nói - nhưng ít nhất ông cũng sẽ nói cho chúng tôi biết Guespin đã mua những thứ đó bằng loại tiền nào chứ?

Viên cảnh sát tội nghiệp của thị trấn Corbeil tỏ ra lúng túng, nhục nhã, phật ý, đến mức ông Thẩm phán điều tra nghĩ rằng cần phải cứu ông ta.

- Tôi thấy là loại tiền gì cũng không quan trọng mấy. - Ông phản bác.

- Xin ngài Thẩm phán điều tra thứ lỗi nếu tôi không đồng tình với ý kiến của ông ta. - Ông Lecoq đáp - Tình tiết này có thể thuộc loại tình tiết nghiêm trọng nhất. Bằng chứng buộc tội nghiêm trọng nhất chống lại Guespin là gì? Đó là tiền được tìm thấy trong túi anh ta. Song, ta hãy thử giả định, rằng tối qua vào lúc 10 giờ, anh ta đã đổi tờ 1.000 franc ở Paris. Tờ tiền này có phải là kết quả của án mạng ở Valfeuillu không? Không, vì vào giờ đó án mạng chưa xảy ra. Vậy tiền đó ở đâu ra? Đó là điều mà tôi vẫn chưa tìm hiểu. Nhưng nếu giả thiết của tôi chính xác thì tòa án sẽ buộc phải công nhận rằng mấy trăm franc mà bị can đang giữ có thể và phải là số còn lại của tờ 1.000 franc.

- Đó vẫn chỉ là giả thiết. - Ông Domini nói với giọng tỏ ra khó chịu.

- Đúng thế, nhưng giả thiết có thể biến thành hiện thực. Tôi còn một điều nữa cần hỏi người kia, - Ông chỉ tay vào người đàn ông ria mép - Guespin đã mang các đồ vật mua được như thế nào? Anh ta chỉ đơn giản bỏ chúng vào túi áo hay là bảo nhân viên bán hàng đóng gói và cái gói đó trông như thế nào?

Vị nhân viên an ninh nói với một giọng quả quyết, cứng rắn, lạnh lùng, có vẻ chế nhạo cay đắng, đến mức viên cảnh sát tội nghiệp kia mất hết vẻ tự tin và không dám vênh mặt lên nữa.

- Tôi không biết, - Ông ta ấp úng - người ta không nói cho tôi biết, tôi cho rằng...

Ông Lecoq giơ hai tay lên như muốn cầu trời chứng giám. Trong thâm tâm, ông đang vui sướng vì có được dịp may tuyệt vời này để trả thù cho thói coi thường người khác của ông Domini. Đối với ông Thẩm phán điều tra thì ông không thể, không dám và không muốn nói gì, nhưng ông có quyền nhạo báng viên cảnh sát có mặt không đúng lúc kia, có quyền trút lên đầu ông ta sự tức giận.

- Ồ, thế đó, ông bạn ơi, - Ông nói - vậy ông đi Paris để làm gì? Trưng tấm ảnh Guespin ra và kể về vụ án ở Orcival cho mấy ông bà ở cửa hàng sắt Vulcain à? Chắc là họ đã rất nhạy cảm với sự quan tâm của ông. Nhưng mà bà Petit, quản gia của ngài Thẩm phán hòa giải đây cũng có thể làm tốt những việc đó.

Ôi! Với cú điếng người này, người đàn ông ria mép tỏ ra tức giận, anh ta nhíu đôi lông mày rậm và cất giọng ồm ồm lên tiếng:

- Này, ông kia!

- Này, này! - Ông Lecoq ngắt lời và lần này xưng mi - ta với ông ta - Hãy để ta yên và cố mà tìm hiểu xem ai đang nói chuyện với mi đây, ta là Lecoq.

Cái tên của vị thám tử nổi tiếng đã có tác động thần diệu đến anh chàng mới được tuyển dụng mấy tháng làm trợ lý trong đội cảnh sát cơ động của Sở Cảnh sát Paris. Ông ta vội đứng nghiêm, ngay lập tức tỏ thái độ kính cẩn, giống như một anh lính bộ binh khiêm tốn tìm thấy vị tướng của mình trong bộ áo đuôi tôm của một anh hàng xén.

Bị xưng mi ta, thậm chí bị đối xử thô bạo bởi con người nổi tiếng này không hề khiến ông ta thấy bị xúc phạm, ngược lại còn cảm thấy gần như được tâng bốc. Ông ta thuộc loại sẵn sàng quỳ gối trước những chiếc dùi cui.

Với vẻ sửng sốt và vô cùng ngưỡng mộ, ông ta thì thầm:

- Sao? Có thể như thế chăng? Ông Lecoq, một người như thế này?

- Phải, tôi đây, ông bạn, nhưng yên tâm đi, tôi không giận ông đâu. Ông không biết nghề của mình, nhưng cũng đã giúp ích cho tôi, ông đã có ý thức tốt là đem đến một bằng chứng có tính quyết định về sự vô tội của thân chủ tôi.

Nhìn cảnh này, ông Domini không khỏi khó chịu ngấm ngầm. Người của ông đã chạy sang hàng ngũ đối thủ, đã thừa nhận không tranh cãi một ưu thế đã được xếp hạng. Vẻ tự tin của ông Lecoq, khi nói về sự vô tội của một bị can mà ông thấy tội trạng của ông ta là không thể bàn cãi, cuối cùng đã làm ông tức điên lên.

- Vậy cái bằng chứng nổi tiếng đó là gì vậy, thưa ông? - Ông hỏi.

- Bằng chứng đó rất đơn giản và hiển nhiên, thưa ngài. - Ông Lecoq đáp và tỏ ra khoái chí cường điệu vẻ ngờ nghệch của mình trong khi những suy luận của ông đang thu hẹp dần mọi khả năng - Tất nhiên, ngài nhớ rằng khi tiến hành điều tra tại lâu đài Valfeuillu, chúng ta đã thấy kim đồng hồ ở phòng ngủ dừng lại ở 3 giờ 20 phút sáng. Vì nghi ngờ có trò ma lanh ở đây, tôi đã quay kim đồng hồ cho chuông đổ, ngài nhớ chứ? Và chuyện gì đã xảy ra? Nó đổ chuông mười một tiếng. Từ đó chúng ta đã thấy rõ rằng án mạng đã xảy ra trước 11 giờ tối. Thế thì, nếu lúc 10 giờ tối mà Guespin vẫn ở cửa hàng sắt Vulcain, thì anh ta không thể quay về lâu đài Valteuillu trước nửa đêm được. Vậy, anh ta không phải là người thực hiện án mạng.

Và, kết thúc câu nói này, vị nhân viên an ninh lôi hộp kẹo ra vừa tự thưởng cho mình một miếng cam thảo vừa ném cho ông Thẩm phán điều tra một nụ cười như muốn nói rõ: “Ngài rút lui đi thôi.”

Thế là, trong khi những suy luận của ông Lecoq tỏ ra rõ ràng chính xác, thì toàn bộ hệ thống lập luận của ông Thẩm phán điều tra đang sụp đổ. Nhưng ông Domini không chịu chấp nhận mình đã nhầm. Trong khi vẫn đặt việc khám phá sự thật lên trên những suy xét cá nhân tầm thường, ông không thể từ bỏ niềm tin đã được củng cố bởi những suy nghĩ kĩ càng. Ông nói:

- Tôi không cho rằng Guespin là thủ phạm duy nhất, anh ta có thể chỉ là tòng phạm, mà đúng là tòng phạm.

- Tòng phạm ư? Không phải tòng phạm, thưa ngài Thẩm phán, mà là nạn nhân. Ôi! Gã Trémorel là một kẻ khốn nạn ghê gớm! Giờ thì ngài hiểu tại sao ông ta lại gạt cho kim đồng hồ chạy quá lên chứ? Tôi, lúc đầu tôi cũng chưa hiểu ích lợi của việc quá giờ năm tiếng đồng hồ này. Bây giờ thì mục đích của nó đã rõ ràng. Để cho Guespin lo lắng thực sự và bị liên lụy vì tội ác đã diễn ra sau nửa đêm, cần phải...

Nhưng đột nhiên ông ngừng lời, mắt sững lại, có thể nói như thế, trước một ý nghĩ vừa lướt qua trong đầu.

Ông Thẩm phán điều tra, lúc đó vẫn mải mê tập trung vào tập hồ sơ để tìm kiếm những luận chứng bảo vệ cho ý kiến của mình nên không nhận ra động thái đó.

- Nhưng nếu thế thì, - Ông nói - Ông giải thích thế nào về chuyện tay Guespin cứ ngoan cố im lặng không chịu cho biết mình đã qua đêm ra sao?

Ông Lecoq đã nhanh chóng kìm nén cảm xúc, nhưng bác sĩ Gendron và Cha Plantat, những người vẫn chăm chú theo dõi và chộp được những cử động nhẹ trên khuôn mặt ông, đã nhìn thấy mắt ông lóe lên một ánh chớp hân hoan. Chắc là ông vừa tìm ra lời giải đáp cho câu hỏi mà mình đặt ra. Và đó là một câu hỏi quan trọng! Nó can hệ đến tự do của một con người, đến mạng sống của một kẻ vô tội.

- Tôi hiểu, thưa ngài Thẩm phán điều tra. - Ông đáp - Tôi hiểu lý do sự im lặng ương bướng của Guespin. Lúc này tôi sẽ vô cùng ngạc nhiên nếu anh ta quyết định nói ra.

Ông Domini hiểu nhầm ý nghĩa lời giải thích của ông Lecoq, thậm chí ông còn tưởng đó là một ý đồ chế giễu được che đậy khôn khéo.

- Tuy nhiên anh ta đã có cả một đêm để suy nghĩ. - Ông đáp - Mười hai tiếng đồng hồ chẳng phải quá đủ để anh ta lập ra một hệ thống bào chữa sao?

Vị nhân viên an ninh lắc đầu vẻ nghi ngờ.

- Chắc chắn anh ta không cần thế. - Ông đáp - Tôi xin thề rằng anh chàng bị can này chẳng mấy quan tâm đến hệ thống lập luận nào đâu.

- Sở dĩ anh ta im lặng là vì anh ta không tìm thấy lý lẽ gì có thể chấp nhận được.

- Không, thưa ngài, không phải thế. - Ông Lecoq đáp - Ngài hãy tin rằng anh ta sẽ không tìm cách bào chữa đâu. Theo tôi, Guespin là nạn nhân. Xin nói với ngài rằng tôi nghi Trémorel đã giăng một cái bẫy bỉ ổi để cho anh ta sa vào và anh ta cảm thấy bị mắc bẫy đến nỗi cho rằng mọi sự chống cự đều vô nghĩa. Anh chàng bất hạnh này tin rằng mình càng giãy giụa thì tấm lưới chụp lên người càng siết chặt.

- Tôi cũng nghĩ thế. - Cha Plantat khẳng định.

- Thủ phạm thực sự, - Ông Lecoq nói tiếp - bá tước Hector, đã phát điên đến phút cuối cùng, sự bối rối này đã vô hiệu mọi thái độ thận trọng mà ông ta đã hình dung để đánh lạc hướng. Nhưng chúng ta đừng quên, đó là một kẻ thông minh, khá nham hiểm để nghĩ ra những mưu mô bỉ ổi, khá vô liêm sỉ để thực hiện những mưu mô đó. Y biết rằng tòa án cần có bị can, mỗi bị can cho một tội; y biết rằng cảnh sát khi chưa bắt được thủ phạm thì còn điều tra, tìm kiếm; y đã quăng Guespin cho chúng ta giống như kẻ đi săn bị thú dữ dồn đuổi quá gần thì ném chiếc găng tay ra cho lũ gấu đuổi theo. Có thể y tính rằng lỗi lầm không đến mức làm mất đầu một kẻ vô tội, y hy vọng bằng cách đó sẽ tranh thủ được thời gian. Trong khi lũ gấu cứ quẩn quanh đánh hơi chiếc găng tay, thì kẻ đi săn ranh ma sẽ thắng thế, sẽ lẩn trốn và tìm được nơi ẩn náu an toàn. Đó chính là kế hoạch của Trémorel.

Trong số những người đang nghe ông Lecoq nói, chắc chắn người hào hứng nhất chính là viên cảnh sát thị trấn Corbeil, người mà ban nãy còn nhìn ông bằng con mắt dữ tợn. Theo đúng nghĩa đen, Goulard đang uống từng lời của thủ trưởng mình. Chưa bao giờ ông được nghe một đồng nghiệp phát biểu hào hứng và uy quyền như thế; ông không tưởng tượng được một sự hùng biện như thế và ông đứng thẳng người như thể có cái gì đó như vẻ thán phục trên những khuôn mặt xung quanh đang lan sang mình. Ông thấy bản thân lớn thêm lên trong sự quý trọng của chính mình khi nghĩ rằng mình là một người lính trong một đội quân được những vị tướng như thế này dẫn dắt. Ông không còn có ý kiến gì nữa, chỉ còn giữ ý kiến của cấp trên. Không may là việc khuất phục và thuyết phục ông Thẩm phán điều tra gặp nhiều khó khăn hơn.

- Tuy nhiên, - Ông Thẩm phán bắt bẻ - ông đã nhìn thấy bộ dạng của Guespin.

- Ồ! Thưa ngài, bộ dạng thì quan trọng gì và nó chứng minh được gì? Liệu chúng ta có biết, ngài và tôi, nếu ngày mai chúng ta bị bắt giam vì liên can đến một tội ác khủng khiếp thì chúng ta sẽ có bộ dạng như thế nào không?

Ông Domini chẳng nhọc công che giấu cái giật mình đầy ý nghĩa: ông thấy sự giả định kia thật vô cùng chướng tai.

- Dù sao, ngài và tôi, chúng ta đều đã quen với bộ máy tòa án. Vào cái ngày mà tôi bắt Lanscot, cái anh chàng gia nhân tội nghiệp ở phố Marignan, câu đầu tiên của anh ta là: “Thôi thế là xong.” Vào cái buổi sáng mà thầy Tabaret và tôi bắt tử tước Commarin ngay trên giường ngủ, bị kết tội sát hại bà quả phụ Lerouge, thì ông ta kêu lên: “Ta tiêu đời rồi.” Thế nhưng cả hai đều không phải thủ phạm. Nhưng cả hai, vị tử tước và anh chàng người hầu quèn, bình đẳng trước khả năng sai lầm khủng khiếp của tòa án, khi thoạt tiên đánh giá khả năng buộc tội dành cho họ, họ đều có một giây phút nản lòng đáng sợ.

- Nhưng sự nản lòng này không kéo dài những hai ngày. - Ông Domini nói.

Ông Lecoq không đáp, ông đang tiếp tục phấn khích khi những ví dụ minh họa xúc động hơn đang hiện ra trong đầu.

- Chúng ta, thưa ngài, một Thẩm phán điều tra như ngài và một cảnh sát khiêm nhường như tôi, đã gặp đủ các loại bị can để biết cái vẻ ngoài có thể đánh lừa như thế nào và ít đáng tin ra sao. Sẽ là điên rồ nếu ta đánh giá dựa trên thái độ của bị cáo. Người nào đầu tiên nói đến “tiếng kêu vô tội” là một kẻ ngu, cũng giống như người nào tự cho mình chỉ ra được “vẻ sững sờ tái xanh” của thủ phạm. Đáng buồn thay, cả tội ác lẫn đức hạnh đều không có giọng nói cũng như bộ dạng riêng. Cô con gái Simon, bị kết tội giết cha, đã ngoan cố từ chối trả lời trong 22 ngày, đến ngày thứ hai mươi ba thì người ta phát hiện ra kẻ sát nhân. Về phần vụ án Sylvain...

Có hai tiếng gõ nhẹ lên bàn, ông Thẩm phán điều tra ngắt lời vị nhân viên an ninh.

Với tư cách con người, ông Domini quá bảo thủ giữ ý kiến của mình; với tư cách quan tòa, ông cũng ngoan cố không kém, nhưng ông sẵn sàng hy sinh lòng tự ái, nếu tiếng nói của bổn phận được lắng nghe.

Các luận cứ của ông Lecoq không hề làm sứt mẻ niềm tin sắt đá của ông, nhưng nó buộc ông phải hiểu rõ ngay tức khắc, phải đánh đổ được vị nhân viền của Sở Cảnh sát, hoặc tự ông phải thú nhận thất bại.

- Có vẻ như ông đang bào chữa phải không? - Ông nói với ông Lecoq - Trong phòng Thẩm phán điều tra không cần phải có chuyện bào chữa. Ở đây không có luật sư cũng không có Thẩm phán xét xử. Chúng ta đều có chung các dự định hào hiệp và đáng kính. Mỗi chúng ta, trong phạm vi nhiệm vụ, đều đi tìm sự thật. Ở chỗ mà ông nhìn thấy sự thật lóe sáng thì tôi chỉ thấy bóng tối, nhưng ông cũng có thể nhầm lẫn như tôi.

Và với một thái độ hạ cố hơi gượng gạo, một hành vi dũng cảm thực sự, nhưng vẫn vướng chút mỉa mai, ông nói thêm:

- Thưa ông, theo ông thì tôi phải làm gì?

Ít nhất thì sự cố gắng này của ông Thẩm phán cũng được đền bù bởi ánh mắt đồng tình của Cha Plantat và bác sĩ Gendron.

Nhưng ông Lecoq không vội trả lời. Ông có nhiều lý lẽ có sức nặng để đưa ra, ông cảm thấy chưa có cái mình cần. Ông phải trình bày các sự việc ở đây, ngay lập tức; trong tình huống này phải nêu bật được một bằng chứng có thể sờ tận tay được. Nhưng làm thế nào? Đầu óc luôn đầy mưu mẹo của ông đang căng lên hết cỡ.

- Thế nào? - Ông Domini gặng hỏi.

- Ồ! - Ông Lecoq kêu lên - Giá mà tôi có thể được đặt ba câu hỏi cho anh chàng Guespin khốn khổ kia.

Ông Thẩm phán điều tra nhíu mày, lời đề nghị tỏ ra thật sắc sảo. Về thể thức thì cuộc hỏi cung đối với người bị buộc tội cần phải được thực hiện bí mật và chỉ do Thẩm phán đảm nhiệm với sự trợ giúp của viên lục sự. Mặt khác, sau khi hỏi cung lần đầu, người bị buộc tội có thể được đối chất với các nhân chứng. Sau đó sẽ có các ngoại lệ dành cho các nhân viên công lực.

Ông Domini lục tìm các văn bản trong trí nhớ để xem có tiền lệ nào không.

- Tôi không biết, - Cuối cùng ông đáp - có điểm quy định nào cho phép tôi đáp ứng yêu cầu của ông không. Tuy nhiên, như lương tâm nhắc nhỏ, tôi tin rằng quyền lợi về sự thật có thể vượt lên mọi quy định, tôi sẽ chịu trách nhiệm để cho ông hỏi cung thân chủ của ông.

Ông lắc chuông, một viên mõ tòa xuất hiện.

- Người ta đã đưa trả Guespin về nhà tù chưa? -Ông hỏi.

- Vẫn chưa, thưa ngài.

- Càng tốt, hãy đưa anh ta đến đây.

Ông Lecoq không nén được niềm vui. Ông đã không dám mong sự hùng biện của mình đem đến điều này, nhất là xét thấy cá tính của ông Domini, ông không dám hy vọng có được sự đồng ý mau lẹ và bất ngờ đến thế.

- Anh ta sẽ nói, - Ông nói, lòng đầy tự tin đến nỗi con mắt lờ đờ sáng lên và ông quên cả bức chân dung trên hộp kẹo - để làm cho anh ta mở miệng, tôi có ba cách mà ít ra một cách có thể thành công. Nhưng trước khi anh ta đến, làm ơn xin ngài Thẩm phán hòa giải cho tôi một thông tin. Ngài có biết là sau khi ông Sauvresy chết, Trémorel có gặp nguời tình cũ không?

- Jenny Fancy ấy à? - Cha Plantat hơi ngạc nhiên hỏi.

- Vâng, tiểu thư Fancy.

- Tất nhiên, ông ta có gặp.

- Nhiều lần chứ?

- Khá thường xuyên. Sau sự việc ở khách sạn Belle-Image, cô nàng khốn nạn lao vào ăn chơi sa đọa khủng khiếp. Ả có hối hận về chuyện tố giác không, có hiểu rằng ả đã giết ông Sauvresy không, có nghi ngờ về án mạng không, những điều đó tôi không biết. Bắt đầu từ thời điểm đó lúc nào ả cũng uống rượu như điên, ngày càng ngập sâu xuống bùn nhơ...

- Và ông bá tước bằng lòng gặp ả ư?

- Ông ta buộc phải thế. Ả cứ quấy rối ông, ông sợ ả. Ngay khi không còn tiền nữa là ả lại sai những người môi giới có bộ mặt như tướng cướp đến xin tiền, thế là ông lại phải cho. Có một lần ông từ chối, ngay tối đó ả liền đích thân đến nhà, người say mềm, ông đã phải cố hết sức mới đuổi được ả về. Nói tóm lại, ả biết trước đây ông từng là người tình của bà Sauvresy, ả đe dọa ông, đó là sự tống tiền có tính toán. Tôi biết mọi chuyện lo âu của ông do ả gây ra, ông nói với tôi rằng ông chỉ có thể thoát được bằng cách cho ả vào tù, nhưng cách này lại làm ông ghê tởm.

- Cuộc gặp cuối cùng đã lâu chưa?

- À! - Bác sĩ Gendron đáp - Cách đây ba tuần, trong lần đi thăm bệnh ở Melun, tôi đã nhìn thấy ông bá tước cùng cô ả bên cửa sổ một khách sạn, nhìn thấy tôi, ông ta vội lẩn ngay.

- Thế thì không còn gì phải nghi ngờ nữa. - Vị nhân viên an ninh thì thầm.

Ông im lặng. Guespin được hai người lính hiến binh dẫn vào.

Trong 24 tiếng đồng hồ, anh chàng làm vườn khốn khổ đã già đi hai mươi tuổi. Anh có đôi mắt nhớn nhác, đôi môi co quắp sủi bọt. Thỉnh thoảng cổ họng co thắt lại cho thấy anh nuốt nước bọt rất khó khăn.

- Thế nào, - Ông Thẩm phán điều tra hỏi anh ta - anh có thấy khá hơn không?

Anh chàng bị can không trả lời.

- Anh có định nói không?

Một cơn co giật điên dại làm cho Guespin run lên từ đầu đến chân, mắt long sòng sọc.

- Nói à, - Anh ta đáp với giọng khản đặc, - nói ư? Để làm gì?

Rồi, sau một cử chỉ tuyệt vọng như của một người phó mặc, một người từ bỏ mọi cuộc đấu tranh cũng như mọi hy vọng, anh kêu lên:

- Lạy Chúa, tôi đã làm gì mà các vị hành hạ tôi thế này? Các vị muốn tôi nói gì? Rằng chính tôi đã gây án mạng ư? Có phải đó là điều các vị muốn không? Thế thì đây, chính là tôi! Thế là các vị thỏa mãn nhé. Bây giờ hãy chém đầu tôi đi, nhung làm nhanh gọn vào, tôi không muốn bị đau.

Lời khai của Guespin làm cho mọi người sửng sốt buồn rầu. Sao, anh ta thú nhận à? Ít nhất ông Domini có vẻ lịch sự là không tỏ ra hân hoan, ông vẫn giữ vẻ bình thản, tuy nhiên lời thú nhận này làm ông ngạc nhiên không thể diễn tả.

Chỉ có ông Lecoq, dù ngạc nhiên, nhưng không hề lúng túng. Ông lại gần Guespin, vỗ vai anh ta nói với giọng ân cần:

- Nào, anh bạn, những gì anh kể thật phi lý. Anh nghĩ là ngài Thẩm phán điều tra có lý do sâu kín nào đó oán giận anh chăng? Không có phải không? Anh cho là tôi được lợi nếu anh chết à? Cũng không. Một tội ác đã được thực hiện, chúng tôi đang tìm thủ phạm. Nếu anh vô tội thì hãy giúp chúng tôi tìm ra kẻ phạm tội. Anh đã làm gì từ hôm thứ Tư đến sáng thứ Năm?

Nhưng Guespin vẫn ngoan cố một cách dữ tợn và ngu ngốc, một sự ngoan cố của một thằng ngốc và một con vật hoang dã.

- Tôi đã nói những gì cần nói. - Anh ta đáp.

Thế là, ông Lecoq liền thay đổi cái giọng vốn nhân từ của mình, ông trở nên nghiêm khắc, lùi lại như để đánh giá rõ hơn tác động của mình đối với Guespin...

- Anh không có quyền im lặng, anh hiểu chứ. - Ông nói tiếp - Và cho dù anh im lặng thì cũng đừng tưởng cảnh sát không biết gì, đồ ngốc ạ. Tối thứ Tư, ông chủ đã sai anh làm một việc, đúng không? Ông ta cho anh cái gì? 1.000 franc phải không?

Anh chàng bị can nhìn Lecoq với một vẻ hoàn toàn ngớ ngẩn.

- Không, - Anh ta ấp úng - đó là một tờ 500 franc.

Giống như các nghệ sĩ tài ba, vào thời điểm diễn xuất cao độ nhất, vị nhân viên an ninh tỏ ra thực sự xúc động. Tài năng điều tra đáng ngạc nhiên vừa gợi ý cho ông cái mưu mẹo táo bạo này mà nếu thành công, ông sẽ thắng được ván bài.

- Bây giờ, - Ông hỏi - anh hãy nói cho tôi biết tên người đàn bà đó.

- Tôi không biết, thưa ông.

- Chẳng lẽ anh là thằng ngốc? Nàng nhỏ nhắn, đúng không? Khá xinh, tóc nâu nhạt, có đôi mắt rất to?

- Ông biết cô ấy à? - Guespin hỏi với một giọng run run xúc động.

- Phải, anh bạn ạ, nếu anh muốn biết tên cô ta để nhắc đến mỗi khi cầu nguyện thì tôi sẽ cho anh biết: tên cô ta là Jenny Fancy.

Những người thực sự ưu việt trong một lĩnh vực chuyên môn nào đó không bao giố lạm dụng một cách ti tiện ưu thế của mình, sự thỏa mãn thầm kín của họ khi thấy nó được công nhận là sự đền bù thỏa mãn.

Vậy là ông Lecoq chỉ lặng lẽ hưởng niềm vui chiến thắng trong khi mọi người xung quanh ngạc nhiên về sự sáng suốt của ông. Quả thực đây là một loạt tính toán mà chúng đã tiết lộ cho ông không chỉ ý nghĩ của Trémorel, mà còn cả những phương cách phải sử dụng để đi đến kết cục.

Đối với Guespin, cơn tức giận đang nhường chỗ cho sự ngạc nhiên vô bờ. Anh đang tự hỏi và người ta có thể theo dõi thấy nỗ lực suy nghĩ của anh hiện ra trên trán, làm sao mà người đàn ông này có thể biết được những hành động mà anh có mọi lý do để tin là chúng hoàn toàn bí mật.

Nhưng ông Lecoq đã quay sang hỏi bị can:

- Vì tôi đã cho anh biết tên người đàn bà tóc nâu rồi, vậy hãy giải thích cho tôi biết thế nào và tại sao bá tước Trémorel lại đưa cho anh tờ 500 franc.

- Đúng lúc tôi chuẩn bị lên đường thì ông bá tước không có tiền lẻ, ông lại không muốn sai tôi đi đổi tiền ở Orcival, nên tôi sẽ phải đem trả lại tiền thừa cho ông ấy.

- Thế tại sao anh không đuổi theo các bạn để gặp họ ở nhà ông Wepler tại Batignolles?

Không có câu trả lời.

- Anh có nhiệm vụ gì phải làm cho ông bá tước?

Guespin ngập ngừng. Anh đảo mắt nhìn mọi người, từ ông Thẩm phán điều tra đến Cha Plantat, từ ông bác sĩ đến viên cảnh sát thị trấn Corbeil; anh như phát hiện thấy có vẻ chế giễu trên mặt họ.

Anh có ý nghĩ rằng tất cả những người này đang nhạo báng mình, rằng họ đang giăng một cái bẫy và anh đã bị sa vào đó. Anh tưởng rằng những câu trả lời củamình vừa làm cho tình hình thêm xấu đi. Ngay lập tức anh cảm thấy tuyệt vọng ghê gớm.

- Ôi! - Anh ta quay sang ông Lecoq kêu lên - Ông đã lừa tôi, ông chẳng biết gì cả, ông vờ nói sai để nguời khác phun ra sự thật. Tôi khá ngây ngô nên đã trả lời và ông dùng lời tôi để bắt bẻ.

- Sao? Anh sẽ lại nói càn à?

- Không, nhung tôi thấy rõ rồi, ông không lừa được tôi nữa đâu. Bây giờ, thưa ông, tôi thà chết chứ không nói một lời.

Trong khi vị nhân viên an ninh đang tìm cách trấn an, thì anh ta lại nói thêm với vẻ ngoan cố ngu ngốc:

- Vả lại tôi cũng ranh chẳng kém ông đâu, này, những điều tôi đã nói chỉ là dối trá thôi đó.

Sự quay ngoắt bất ngờ của bị can chẳng làm ai ngạc nhiên. Nếu như có những kẻ bị can một khi đã khép mình trong một hệ thống biện hộ thì chúng sẽ không ló mình ra nữa, thì cũng có những kẻ mà cứ sau mỗi cuộc hỏi cung chúng lại thay đổi, hôm nay lại phủ nhận những điều chúng đã khẳng định hôm qua, hôm sau lại bày đặt ra một chuyện phi lý nào đó để rồi lại phủ nhận tiếp.

Vậy nên ông Lecoq cố bắt Guespin khai nữa mà không được, đến lượt ông Domini cũng thử moi mấy lời mà cũng vô ích. Trước mọi câu hỏi, anh ta đều nhất quyết đáp:

- Tôi không biết.

Cuối cùng vị nhân viên an ninh không còn kiên nhẫn được nữa.

- Này, - Ông bảo bị can, - ta đã coi mi là một chàng trai tinh nhanh, nhưng hóa ra chỉ là một thằng ngốc. Mi tưởng chúng ta không biết gì ư? Hãy nghe đây: Vào buổi tối diên ra đám cưới chị Denis, trong lúc đang chuẩn bị đi ăn cưới cùng các bạn, khi mi vừa vay 20 franc của anh chàng hầu phòng thì ông chủ đã gọi mi. Sau khi yêu cầu giữ bí mật tuyệt đối, điều bí mật mà đến giờ mi vẫn giữ, ông ta đã nhờ mi sau khi xuống ga thì đến thẳng cửa hàng sắt Vulcain mua một chiếc búa, một chiếc giũa, một chiếc đục đá và một con dao găm. Mấy món đồ này mi sẽ phải đem đến cho một cô gái. Khi ấy ông chủ mới đưa cho mi tờ 500 franc và nói rằng ngày mai khi quay về mi phải trả lại tiền thừa cho ông ta. Có đúng không?

“Phải, đúng là như thế!”, người ta thấy hiện lên lời khẳng định đó trong mắt bị can. Tuy nhiên anh ta vẫn đáp:

- Tôi không nhớ.

- Thế thì, - Ông Lecoq nói tiếp - để ta kể cho mi nghe những gì xảy ra sau đó nhé. Mi đã ăn nhậu no say, đến mức tiêu mất một phần tiền thừa của ông chủ. Vì thế mà mi hoảng sợ khi bị người ta tóm được sáng qua trước khi mi biết chuyện gì đã xảy ra. Mi tưởng người ta bắt mình vì tội lạm tiêu. Thế rồi, khi được biết ông chủ đã bị giết trong đêm, mi nhớ lại rằng hôm qua mình đã mua những thứ dụng cụ dùng để ăn cắp và giết người, nghĩ rằng mi không biết địa chỉ cũng như tên tuổi của cô gái mà mi đã trao gói đồ, rằng người ta sẽ không tin nếu mi giải thích nguồn gốc số tiền tìm thấy trong túi, thấy vì nghĩ đến cách chứng minh mình vô tội thì mi đã sợ, mi tưởng im lặng là sẽ thoát.

Chắc chắn vẻ mặt của bị can đã thay đổi trông thấy. Những sợi dây thần kinh dãn ra, đôi môi vừa nãy vẫn mím chặt giờ há ra. Đầu óc anh ta bắt đầu có hy vọng. Nhưng anh ta vẫn cưỡng lại.

- Ông muốn làm gì tôi thì làm. - Anh ta nói.

- A! Mi muốn chúng ta làm gì với thằng ngốc như mi đây? - Ông Lecoq tức giận kêu lên - Ta bắt đầu tin rằng mi là kẻ xấu xa. Người tử tế sẽ hiểu rằng chúng ta muốn lôi họ ra khỏi cảnh khó khăn và sẽ nói ra sự thật. Tự mi đang kéo dài thời gian giam giữ của mình. Mi sẽ biết rằng khôn ngoan nhất là phải biết nói ra cái gì cần nói. Một lần nữa ta hỏi: mi có chịu trả lời không?

Guespin lắc đầu.

- Vậy thì quay về buồng giam và về với điều bí mật của mi, bởi vì mi thích thế. - Vị nhân viên an ninh kết luận.

Rồi, vừa tìm kiếm ánh mắt đồng tình của ông Thẩm phán điều tra, ông vừa nói:

- Hiến binh đâu, giải bị can đi.

Nỗi nghi ngờ cuối cùng của ông Thẩm phán điều tra tan đi như đám sương gặp ánh mặt trời. Nói cho hết nhẽ, ông cảm thấy có chút đau buồn vì đã đối xử tệ bạc với vị nhân viên an ninh. Ít nhất ông phải cố sửa chữa sai lầm khi thái độ khắt khe của mình qua đi.

- Ông là một người khôn khéo, thưa ông. - Ông nói với ông Lecoq - Đó là chưa nói đến óc sáng suốt đáng ngạc nhiên của ông có thể coi như một khả năng linh cảm, cuộc hỏi cung vừa rồi là một kiệt tác chuyên môn.

Xin nhận lời chúc mừng của tôi, không kể đến việc tôi sẽ đề nghị cấp trên ban thưởng cho ông.

Nghe những lời khen đó, vị nhân viên an ninh cúi đầu e thẹn. Ông âu yếm nhìn bức chân dung người con gái ranh mãnh trên nắp hộp kẹo và chắc ông đang nói với bức chân dung:

Nàng thân yêu, cuối cùng thì chúng ta đã thắng ông ấy rồi, cái vị quan tòa khắc khổ này, người tỏ ra căm ghét cái thể chế mà chúng ta là những vật trang trí đẹp nhất, đã phải chịu nhận lỗi. Ông ấy đã công nhận và khen ngợi công việc có ích của chúng ta.

Rồi ông đáp to:

- Thưa ngài, tôi chỉ xin nhận một nửa lời khen của ngài thôi, cho phép tôi dành nửa còn lại cho ngài Thẩm phán hòa giải.

Cha Plantat tỏ ra muốn phản đối.

- Ồ! - Ông nói - Chỉ là vài ý kiến thông tin! Không có tôi thì ông vẫn tìm ra sự thật.

Ông Thẩm phán điều tra đứng lên. Với vẻ cao thượng, nhưng không phải không có chút gắng gượng, ông ta đưa tay cho ông Lecoq và họ siết chặt tay nhau.

- Ông hãy miễn thứ cho những điều hối hận của tôi. - Ông Thẩm phán nói - Chắc chắn sự vô tội của Guespin sớm hay muộn cũng sẽ được thừa nhận, nhưng ý nghĩ về việc giam giữ một người vô tội trong tù, quấy rầy anh ta bằng những cuộc hỏi cung, từ lâu đã giày vò lương tâm và làm tôi ngủ không yên.

- Tuy nhiên có Chúa mới biết được tay Guespin tội nghiệp này có đáng quan tâm hay không. - Ông Lecoq đáp - Tôi sẽ rất tức giận nếu không biết chắc rằng anh ta là gã gàn dở.

Ông Domini giật mình, rồi nói:

- Ngay lập tức trong hôm nay tôi sẽ moi được bí mật của anh ta.

- Đó chắc chắn sẽ là hành động tử tế dành cho anh ta, nhưng cái đồ mắc dịch này cứng đầu lắm. Anh ta đã có thể dễ dàng giúp cho công việc của tôi trở nên đơn giản hơn! Quả thực, nhờ may mắn tôi đã có thể tái hiện được các sự việc chính, tìm ra được ý đồ trong nhiệm vụ được giao của anh ta, nghi ngờ có sự xen ngang của một người đàn bà. Nhưng vì không phải là phù thủy nên tôi không thể đoán được chi tiết. Làm sao mà tiểu thư Fancy lại dính đến vụ việc này? Ả có phải tòng phạm không? Liệu có phải ả chỉ đóng một vai trò mà chính ả không biết ý định của vai trò đó? Ả đã gặp Guespin ở đâu? Ả đã dẫn anh ta đi đâu? Rõ ràng ả đã chuốc rượu để ngăn không cho gã đi Batignolles. Chắc là Trémorel đã bịa ra một chuyện cho cô ả. Nhưng đó là chuyện gì?

- Tôi nghĩ, - Ông Thẩm phán hòa giải ngắt lời -Trémorel chẳng giàu trí tưởng tượng đến thế đâu. Có thể ông ta đã giao một việc cho Guespin và Fancy mà không hề giải thích gì.

Ông Lecoq suy nghĩ một lát rồi nói:

- Có thể ngài nói đúng, thưa ngài. Dù sao chắc là Fancy phải nhận được lệnh đặc biệt gì đó để ngăn không cho Guespin có chứng cứ ngoại phạm.

- Nhưng, - Ông Domini nói - cô ả Fancy này sẽ giải thích tất cả cho chúng ta.

- Tôi đang trông chờ vào chuyện này, thưa ngài và tôi hy vọng trước 48 đồng hồ tôi sẽ tìm thấy và áp giải ả về Corbeil.

Nói đến đây ông đứng lên bước tới góc phòng cầm ba-toong và chiếc mũ mà ông đã đặt ở đó lúc vào phòng.

- Trước khi rút lui... - Ông nói với ông Thẩm phán điều tra.

- Vâng, tôi biết, - Ông Domini ngắt lời - ông đang đợi lệnh bắt giữ bá tước Hector de Trémorel.

- Đúng thế, - Ông Lecoq đáp - bởi vì bây giờ ngài Thẩm phán đã nghĩ giống tôi là ông ta vẫn còn sống.

- Tôi không nghĩ, mà là tôi dám chắc.

Rồi, bước tới ghế bành sau bàn giấy, ông Domini bắt đầu thảo cái văn bản khủng khiếp có tên là lệnh bắt người:

“Nhân danh luật pháp,

Chúng tôi,

Thẩm phán điều tra bên cạnh tòa Sơ thẩm cấp quận... Theo Điều 91 và 94 Luật Tố tụng hình sự,

Thông báo và ra lệnh cho tất cả các nhân viên công lực thể theo pháp luật phải bắt giữ người có tên là Hector de Trémorel... Và ...”

Viết xong, ông đưa tờ lệnh cho ông Lecoq và nói:

- Đây và cố mà nhanh chóng tìm ra thủ phạm lớn này.

- Ồ! Ông ấy sẽ tìm thấy. - Viên cảnh sát Corbeil reo lên.

- Ít nhất tôi cũng hy vọng thế. Về việc làm thế nào để tìm ra hắn thì tôi vẫn chưa trả lời được, đêm nay tôi sẽ quyết định kế hoạch tác chiến của mình.

Ông Lecoq từ biệt ông Domini để rút lui, theo sau là Cha Plantat. Bác sĩ Gendron ở lại để bàn với ông Thẩm phán việc khai quật xác chết của Sauvresy.

Sắp ra khỏi tòa án thì ông Lecoq thấy có người kéo tay áo mình. Ông quay lại nhìn, đó là viên cảnh sát thị trấn Corbeil đến để xin được che chở, xin ông đem ông ta theo, vì ông ta tin khi được phục vụ dưới quyền một người thủ lĩnh tài ba như thế, bản thân cũng sẽ trở nên mạnh mẽ. Ông Lecoq phải vất vả lắm mới tống khứ được ông ta.

Cuối cùng chỉ còn ông Lecoq với ông Thẩm phán già trên đường phố Corbeil.

- Muộn rồi, - Cha Plantat nói - ông có vui lòng một lần nữa dùng bữa tối và chấp nhận sự hiếu khách thân tình của tôi không?

- Tôi thực sự rất tiếc, thưa ngài, nhưng tôi phải có mặt ở Paris tối nay.

- Đó là, - Ông Thẩm phán già nói tiếp, có vẻ ngập ngừng - tôi rất muốn nói với ông, muốn nói chuyện với ông...

- Về tiểu thư Courtois, đúng không?

- Phải, tôi có một dự định và nếu ông muốn giúp tôi...

Ông Lecoq trìu mến siết chặt tay Cha Plantat.

- Tôi quen biết ngài mới được mấy chục tiếng đồng hồ, thưa ngài, - Ông nói - nhưng tôi sẵn sàng tận tâm với ngài như với một người bạn lâu năm. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể hữu ích và làm cho ngài vui.

- Nhưng gặp ông ở đâu được, hôm nay tôi phải về Orcival rồi.

- Được rồi, sáng mai, 9 giờ, tại nhà tôi, phố Montmartre, số nhà...

- Cảm ơn! Nghìn lần cảm ơn ông, tôi sẽ đến.

Và, khi tới ngang khách sạn Belle-Image, họ chia tay nhau.