Tất cả dự kiến của ông Lecoq đã trở thành hiện thực. Laurence không chết, bức thư nàng gửi về nhà chỉ là sự lừa đảo bỉ ổi. Chính nàng, dưới cái tên bà Wilson, đang sống trong cái khách sạn mà Cha Plantat và ông Lecoq vừa bước vào.
Làm sao mà một cô gái đẹp và quý phái được ông Thẩm phán xã Orcival yêu quý đến vậy lại ra nông nỗi khủng khiếp như thế này? Than ôi, đó là lẽ đời đã trói buộc tất cả các quyết định của chúng ta như định mệnh. Đó là vì thông thường một hành động bất kì, bản thân nó không có gì đáng chê trách nhiều, lại có thể là điểm khởi đầu của tội ác. Mỗi quyết định mới của chúng ta đều phụ thuộc vào những quyết định có trước và theo cách nào đó là hệ quả toán học của chúng, giống như tổng của một phép cộng là kết quả của những con số đã cho.
Thật bất hạnh cho người nào mà khi đứng bên miệng vực của sự choáng váng đầu tiền đã không nhanh chóng bỏ chạy, anh ta sẽ bị tiêu đời. Chẳng mấy chốc, nhượng bộ trước sức hấp dẫn không thể cưỡng lại, anh ta sẽ bất chấp nguy hiểm bước tới gần, rồi trượt chân và đi tong. Khi cảm nghĩ về thực tế trở về, để giữ chân mình, anh ta có cố hết sức cũng vô ích không thể cứu vãn được nữa, không thể làm chậm được cú sa ngã quyết định của mình. Dù có làm gì và muốn làm gì thì anh ta cũng cứ lăn xuống mãi, cho đến khi chạm xuống đáy vực thẳm.
Cũng như thế, Trémorel không hề có tính cách không thể thay đổi của những kẻ sát nhân, y chỉ là một kẻ yếu đuối và hèn nhát. Thế nhưng y đã phạm phải những tội ác ghê sợ. Tất cả những tội ác đó bắt nguồn từ cảm giác ghen tuông đầu tiên đối với Sauvresy mà y không chịu nỗ lực kiềm chế. Chúa đã nói với biển cả: “Mi sẽ không đi xa hơn được nữa”. Nhưng gã này không thuộc loại người mà khi phá vỡ con đập của những nỗi đam mê thì vẫn biết chúng phải dừng lại ở đâu.
Thế là, vào cái ngày cô gái Laurence tội nghiệp phải lòng Trémorel, đã giấu mẹ mình để đi theo gã ta thì có thể coi là nàng đã tiêu đời. Vòng tay của y đã đưa nàng đi đến chỗ giả mạo tự tử để bỏ chạy cùng với người tình, y cũng có thể dẫn nàng đi đến chỗ phạm tội giết con.
Còn lại một mình sau khi Hector ra khỏi nhà để đi Saint-Germain vì bức thư của ông Lecoq, nàng Laurence khốn khổ đang cố hồi tưởng lại diễn biến của những sự kiện từ một năm nay. Thật bất ngờ và nhanh chóng! Nàng có cảm tưởng như bị cuốn vào cơn lốc xoáy, nàng không có được một giây để bình tâm, để lấy lại tự do ý chí. Nàng tự hỏi liệu mình có phải là thứ đồ chơi của cơn ác mộng gớm ghiếc và liệu tới đây nàng có còn được trở lại căn phòng thời con gái của mình ở Orcival nữa không.
Có phải đó là nàng, người đang sống trong căn nhà xa lạ, coi như đã chết rồi, bỏ lại một ký ức héo tàn, buộc phải sống dưới một cái tên mượn, từ nay sẽ không có gia đình, bạn bè, không có bất cứ ai trên thế gian này để dựa dẫm, đành phó mặc cho một kẻ cũng phải chạy trốn, kẻ mà ngày mai sẵn sàng phá bỏ mối ràng buộc mong manh của trí hoang tưởng đang giữ anh ta lại hôm nay.
Rốt cục, có phải đó là nàng, người đang cảm thấy một đứa con run rẩy trong lòng, người sắp sửa làm mẹ và thấy mình bị buộc phải sống trong cảnh bần hàn cùng cực đến mức làm xấu hổ tư cách đáng tự hào của các bà mẹ trẻ.
Hàng ngàn kỷ niệm về cuộc sống trước đây lại hiện lên và chúng tỏ ra tàn nhẫn như những nỗi hối hận đang làm tăng tuyệt vọng. Trái tim nàng tan nát khi nghĩ đến những tình bạn xưa kia, đến mẹ, đến em gái, đến sự trong trắng đáng kiêu hãnh của mình, đến những niềm vui trong sáng của gia đình.
Ngồi ngả người trên đi-văng trong phòng làm việc của Hector, nàng đang thả mình cho những giọt nước mắt nóng bỏng. Nàng khóc cho cuộc đòi mình bị tan nát khi mới 20 tuổi, cho tuổi trẻ của mình bị tiêu tan, cho những hy vọng tươi sáng bị tắt lụi, cho sự kính nể của mọi người, cho chính sự tự trọng của bản thân, những cái mà nàng chẳng bao giờ có lại được nữa.
Bỗng nhiên cửa căn phòng bật mở với tiếng động mạnh.
Laurence tưởng Hector trở về, nàng liền đứng bật dậy đưa khăn lau nước mắt.
Bên ngưỡng cửa, một người đàn ông mà nàng không quen biết - chính là ông Lecoq - kính cẩn nghiêng mình chào nàng.
Nàng sợ. Đã hai ngày nay, biết bao lần Trémorel nhắc đi nhắc lại với nàng: “Người ta đang truy đuổi chúng ta, chúng ta phải trốn cho kĩ.” đến nỗi những lúc nàng cảm thấy không có gì phải lo nữa mà vẫn run sợ không hiểu tại sao.
- Ông là ai? - Nàng hỏi với giọng kiêu kỳ - Ai cho phép ông vào tận đây, ông muốn gì?
Ông Lecoq thuộc loại người không để cho cái gì tình cờ gợi ý, mà dự kiến tất cả, họ sắp xếp các hành động của cuộc đời giống như các cảnh diễn của sân khấu. Ông đã chờ đợi đến chuyện giận dữ chính đáng này, đến những câu hỏi này và ông kiềm chế phản ứng của mình.
Thay cho bất cứ câu trả lời nào, ông đứng né sang bên, để lộ ra Cha Plantat đang đứng phía sau.
Nhận ra người bạn cũ, Laurence tỏ ra ngạc nhiên ghê gớm, đến mức bất chấp tính kiên cường của mình, suýt nữa thì nàng thấy choáng váng.
- Ông đây à? - Nàng ấp úng - Ông...
Ông Thẩm phán già, có thể nói, còn xúc động hơn cả nàng. Có đúng thực người đang đứng trước mặt là Laurence của ông không? Nỗi buồn phiền đã làm quá tốt công việc của nó đến mức khiến nàng có vẻ già đi, vì đã thôi không tự siết bụng nữa nên cái thai hiện lên rất rõ.
- Tại sao lại tìm tôi? - Nàng hỏi - Tại sao lại đem thêm nỗi đau cho cuộc đời tôi? Ôi! Tôi đã nói rõ với Hector là người ta sẽ không tin vào bức thư mà anh ấy đã đọc cho tôi viết đâu. Đây là những nỗi đau mà chỉ có cái chết mới giải thoát được.
Cha Plantat định trả lời, nhưng ông Lecoq đã quyết sẽ dẫn dắt cuộc nói chuyện.
- Không phải cô, thưa cô, người chúng tôi tìm, - Ông nói - chính là ông Trémorel.
- Hector ư? Nhưng tại sao? Thưa ông?
Đúng lúc phải trừng phạt người con gái bất hạnh này, người đã phạm tội chỉ vì tin vào những lời thề thốt của một kẻ khốn nạn, thì ông Lecoq lại do dự. Thế nhưng ông thuộc loại người nghĩ rằng sự thật tàn nhẫn vẫn kém ghê sợ hơn so với sự nể nang độc ác.
- Ông Trémorel, - Ông đáp - đã phạm một tội ác lớn.
- Anh ấy ư!... Ông nói dối, thưa ông.
Vị nhân viên an ninh buồn rầu lắc đầu khẳng định:
- Rất tiếc, tôi chỉ nói sự thật. Ông Trémorel đã sát hại vợ mình vào đêm thứ Tư rạng sáng thứ Năm; tôi là nhân viên cảnh sát và tôi được lệnh bắt ông ấy.
Ông tưởng rằng lời cáo buộc này sẽ làm cho Laurence choáng váng ngã vật ra. Nhưng ông nhầm. Dù bị choáng váng, nhưng nàng vẫn đứng vững. Nàng cảm thấy đây là một tội ác ghê tởm, nhưng không cảm thấy hoàn toàn khó tin, vì nàng hiểu nỗi căm ghét mà Berthe gây ra cho Hector.
- Thế à! Được rồi! - Nàng kêu lên đầy kiên nghị và tuyệt vọng - Được rồi, tôi là tòng phạm đấy, ông bắt tôi đi.
Tiếng kêu có vẻ phát ra từ niềm đam mê điên dại này làm cho Cha Plantat rụng rời, nhưng ông Lecoq thì không hề ngạc nhiên.
- Không, thưa cô. - Ông nói tiếp - Không, cô không phải là tòng phạm. Vả lại vụ sát hại vợ chỉ là tội ác nhỏ nhất của ông ta thôi. Cô có biết tại sao ông ta không cưới cô không? Đó là vì ông ta đã cùng với cô Berthe, tình nhân của mình, đầu độc ông Sauvresy, cứu tinh và là người bạn thân nhất. Chúng tôi có bằng chứng về chuyện này.
Đó là điều làm cho cô nàng Laurence bất hạnh không thể chịu thêm được nữa, nàng lảo đảo và đổ sụp xuống sofa như người sắp chết.
Nhưng nàng không nghi ngờ điều đó. Sự tiết lộ khủng khiếp này đã xé rách tấm màn mà cho đến lúc đó nó vẫn che đậy quá khứ đối với nàng. Phải rồi, việc đầu độc Sauvresy đã giải thích cho nàng tất cả cách cư xử của Hector, về lập trường, những nỗi sợ hãi, những lời hứa hẹn, những lời nói dối, sự căm ghét, sự từ bỏ, đám cưới, sự chạy trốn của anh ta và nói cho cùng là tất cả mọi thứ.
Dù sao nàng vẫn cố, không phải bào chữa cho anh ta, mà là nhận một nửa tội ác của anh ta.
- Tôi biết, - Nàng ấp úng với một giọng tan nát trong tiếng nức nở - tôi biết cả rồi.
Ông Thẩm phán già thấy tuyệt vọng. Ông kêu lên:
- Nàng vẫn yêu ông ta lắm, cô gái tội nghiệp, nàng vẫn còn yêu ông ta biết bao!
Tiếng kêu đau xót của ông đem lại cho Laurence tất cả nghị lực, nàng lấy sức đứng dậy với con mắt long lên phẫn nộ.
- Tôi yêu anh ấy, - Nàng kêu lên - tôi đấy!... Ôi! Thế này đây, với ông, người bạn duy nhất của tôi, tôi có thể giải thích cách cư xử của mình, bởi vì ông xứng đáng để hiểu tôi. Phải, tôi đã yêu anh ta. Đúng thế, yêu đến quên cả bổn phận, đến mức từ bỏ chính mình. Nhưng đến một ngày anh ta hiện ra trước mắt tôi đúng như bản chất thì tôi đã phán xử anh ta và tình yêu của tôi đã không cưỡng lại được sự khinh bỉ. Tôi không biết được chuyện sát hại khủng khiếp ông Sauvresy, nhưng Hector đã thú nhận với tôi rằng danh dự và mạng sống của anh ta nằm trong tay cô nàng Berthe... Và rằng cô ta yêu anh ta. Tôi đã để cho anh ta tự do bỏ tôi mà lấy vợ, phải hy sinh nhiều hơn cả mạng sống cho cái mà tôi tưởng là hạnh phúc của anh ta, thế nhưng tôi không còn ảo tưởng nữa. Khi chạy trốn cùng anh ta, tôi đã phải hy sinh thêm nữa. Khi không thể giấu được nỗi nhục của mình, tôi đã muốn chết. Sở dĩ tôi còn sống, sở dĩ tôi phải viết cho người mẹ khốn khổ của mình một bức thư bỉ ổi, nói tóm lại sở dĩ tôi phải nhượng bộ những lời cầu khẩn của Hector, chính là vì anh ta cầu xin tôi nhân danh đứa con của tôi... Đứa con của chúng tôi.
Ông Lecoq cảm thấy thời gian đang thúc bách nên định đưa ra một lời nhận xét, nhưng Laurence không chịu nghe.
- Nhưng có quan trọng gì nữa đâu! - Nàng nói tiếp - Tôi đã yêu anh ấy, đã theo anh ấy, đã thuộc về anh ấy rồi. Trước sau như một, đó chính là lý do duy nhất cho lỗi lầm. Tôi sẽ thực hiện bổn phận của mình. Tôi không thể vô tội khi người yêu của tôi phạm một tội ác, tôi muốn chịu một nửa hình phạt.
Nàng nói với sự phấn khích khác lạ đến nỗi ông Lecoq đang tuyệt vọng không biết làm thế nào để trấn an nàng thì có hai tiếng huýt sáo cất lên ngoài phố vang đến tận tai. Trémorel đang trở về, không thể chần chừ được nữa, ông gần như thô bạo túm lấy cánh tay Laurence.
- Tất cả những cái đó, thưa cô. - Ông nói xẵng - Cô sẽ nói với các quan tòa, lệnh của tôi chỉ liên quan đến ông Trémorel thôi. Vả lại, tôi có lệnh bắt giữ đây...
Nói đến đây ông rút tờ lệnh do ông Domini ban bố, đặt nó lên bàn.
Bằng sức mạnh của ý chí, Laurence gần như bình tĩnh trở lại.
- Xin ông cho tôi 5 phút nói chuyện với bá tước Trémorel. - Nàng yêu cầu.
Ông Lecoq run lên vì vui sướng. Ông đã dự kiến sẽ có lời yêu cầu này và ông đang đợi nó.
- Năm phút, được! - Ông đáp. - Nhưng, thưa cô, hãy từ bỏ hy vọng giúp bị can trốn thoát nhé, ngôi nhà đã bị bao vây. Hãy nhìn ra ngoài sân và ra đường, cô sẽ thấy người của tôi đang phục kích. Vả lại, tôi sẽ ở lại đây, trong căn phòng bên cạnh.
Có tiếng bước chân của gã bá tước ngoài cầu thang.
- Hector đấy! - Laurence nói - Nhanh lên, các vị tránh đi.
Và khi họ đang tránh đi thì nàng nói thêm, nhưng không quá nhỏ để đến nỗi vị nhân viên an ninh không nghe thấy:
- Các vị cứ yên tâm, chúng tôi không bỏ trốn đâu.
Nàng buông rèm cửa, đúng lúc Hector bước vào. Mặt gã trắng bệch như xác chết, hai con mắt thất thần đáng sợ.
- Chúng ta tiêu đời rồi! - Gã nói - Người ta đang truy lùng. Nàng xem bức thư anh vừa nhận được đây, không phải người có chữ ký này viết bức thư đó, ông ta đã nói như vậy. Nào ta đi thôi, hãy rời khách sạn ngay...
Laurence ném cho gã cái nhìn đầy căm ghét và khinh bỉ rồi nói:
- Quá muộn rồi.
Bộ dạng và giọng nói của nàng khác lạ đến nỗi, dù bối rối, nhưng Trémorel vẫn rất ngạc nhiên, liền hỏi:
- Có chuyện gì vậy?
- Người ta biết hết cả rồi, họ đã biết là anh đã giết vợ mình.
- Không đúng.
Nàng nhún vai. Gã nói tiếp:
- Ừ thì đúng đấy, phải rồi, đó là vì anh yêu nàng đến thế!
- Có thật không? Có phải cũng vì tình yêu dành cho em mà anh đã đầu độc ông Sauvresy?
Giờ thì gã hiểu rằng quả thật mình đã bị phát hiện, rằng người ta đã lôi gã vào một cái bẫy, rằng trong lúc mình vắng nhà, người ta đã đến thông báo cho Laurence tất cả. Gã không muốn phủ nhận nữa.
- Làm thế nào bây giờ, - Gã kêu lên - làm thế nào?
Laurence kéo gã về phía mình, rồi, bằng một giọng run run, nàng thì thầm:
- Hãy cứu lấy thanh danh của dòng họ Trémorel, anh có súng ở đây rồi.
Gã lùi lại như thể nhìn thấy tử thần.
- Không! - Gã nói - Anh còn có thể chạy trốn, có thể ẩn náu, anh sẽ đi trốn một mình, nàng sẽ gặp anh sau.
- Em đã nói rồi, tất cả đã muộn, cảnh sát đã bao vây căn nhà. Và anh biết rõ rồi đó: Nhà tù hoặc giá treo cổ.
- Anh có thể trốn qua lối sân sau.
Gã chạy tới cửa sổ, thấy người của ông Lecoq liền bước trở vào với vẻ mặt hoảng hốt ghê sợ gần như điên dại.
- Anh vẫn có thể thử, - Gã nói - bằng cách cải trang...
- Điên rồ! Đây này, đang có một cảnh sát ở quanh đây, chính ông ta đã để tờ lệnh bắt giữ này trên bàn.
Gã thấy mình đã hết đường chạy trốn. - Vậy là ta phải chết! - Gã thì thầm.
- Đúng, Cần phải thế, nhưng trước đó anh phải viết một lời khai về tội ác của mình, vì người ta có thể nghi ngờ những người vô tội...
Gã ngồi vào bàn như cái máy, cầm lấy cây bút do Laurence đưa cho và viết:
“Trước khi về với Chúa, tôi tuyên bố rằng một mình tôi đã đầu độc ông Sauvresy và sát hại bá tước phu nhân Trémorel.”
Sau khi gã ký tên và ghi ngày tháng, Laurence mở ngăn kéo bàn giấy, trong đó có hai khẩu súng lục. Hector cầm một khẩu, nàng cũng cầm lấy khẩu kia.
Nhưng, cũng giống như ở trong cái khách sạn ngày nào, giống như trong căn phòng của ông Sauvresy đang hấp hối, Trémorel, đúng lúc đặt nòng súng lên thái dương, cảm thấy lòng dũng cảm biến mất. Mặt gã tái đi, răng đánh lập cập, gã run lên đến mức suýt đánh rơi khẩu súng.
- Laurence, - Gã ấp úng - tình yêu của anh, nàng sẽ ra sao?
- Em ấy à? Em đã thề rằng sẽ theo anh đi bất cứ đâu và bất cứ lúc nào. Anh có hiểu không?
- Ôi! Thật khủng khiếp! - Gã vẫn cố nói - Không phải anh là người đã đầu độc ông Sauvresy, chính là cô ta, có bằng chứng về điều đó, có thể với một luật sư giỏi...
Ông Lecoq không bỏ sót một lời cũng như cử động nào của cái cảnh tượng đau xót này. Không biết vô tình hay cố ý, ông đẩy cửa gây ra một tiếng động.
Laurence tưởng rằng cánh cửa đó đang mở ra, rằng viên cảnh sát ở phòng bên sắp bước vào, rằng Hector sẽ bị cảnh sát bắt sống...
- Đồ hèn nhát khốn nạn! - Nàng vừa thét lên vừa chĩa súng vào đầu gã - Bóp cò đi, nếu không...
Gã ngập ngừng, tiếng động cửa lại vang lên, nàng nổ súng. Trémorel ngã vật ra chết.
Bằng một động tác mau lẹ, Laurence nhặt khẩu súng của gã lên và khi nàng kịp quay nòng súng chĩa vào mình thì ông Lecoq nhảy đến và giật khẩu súng ra.
- Khốn nạn! - Ông quát lên - Cô làm cái gì vậy?
- Tôi phải chết. Bây giờ tôi còn có thể sống được nữa sao?
- Phải, cô có thể sống, - Ông Lecoq đáp - và tôi có thể nói thêm, cô phải sống.
- Tôi là người con gái đã chết rồi...
- Không. Cô là người con gái đáng thương bị một kẻ khốn nạn quyến rũ. Cô nói mình có tội, cứ cho là thế đi, cô hãy sống để chuộc tội. Những nỗi đau lớn như của cô có sứ mệnh trên thế gian này, đó là sứ mệnh tận tụy và từ thiện. Hãy sống đi và điều thiện mà cô làm sẽ gắn cô với cuộc đời. Cô đã đầu hàng trước những lời hứa hẹn dối trá của một kẻ gian ác, hãy nhớ lại đi, khi nào cô trở nên giàu có, thì vẫn còn những người con gái lương thiện nghèo khổ buộc phải bán mình vì miếng bánh mì. Cô hãy đến với họ, cứu họ thoát khỏi cảnh bê tha và danh dự của họ sẽ là của cô.
Ông Lecoq vừa nói vừa quan sát Laurence, ông nhận thấy mình đang làm cho cô động lòng. Tuy nhiên đôi mắt cô vẫn ráo hoảnh và ánh lên vẻ lo lắng.
- Vả lại, - Ông nói tiếp - mạng sống của cô không phải là của cô, cô sắp làm mẹ.
- Thế đấy! - Nàng đáp - Chính vì đứa con mà tôi phải chết, nếu sau này tôi không muốn chết vì nhục nhã khi nó hỏi tôi ai là bố...
- Cô sẽ trả lời nó bằng cách chỉ cho nó thấy một người quân tử, chỉ cho nó thấy một người bạn cũ, ông Plantat, người sẵn sàng cho nó mang họ mình.
Ông Thẩm phán già giống như người hấp hối, nhưng vẫn có sức để nói:
- Laurence, cô gái yêu quý của ta, xin nàng hãy chấp nhận...
Câu nói thật thà này, được cất lên với sự dịu dàng vô bờ bến, cuối cùng đã làm cho cô gái bất hạnh mủi lòng và nó đã thuyết phục được nàng. Nàng giàn giụa nước mắt, nàng đã được cứu thoát.
Lập tức ông Lecoq ân cần khoác lên vai Laurence một chiếc khăn mà ông thấy vắt trên ghế, rồi vừa đưa tay nàng cho Cha Plantat, ông vừa nói:
- Ngài lên đường đi, - Ông bảo vị Thẩm phán già - đưa cô ấy đi, người của tôi đã được lệnh để cho ngài qua và Palot sẽ nhường xe cho ngài.
- Nhưng đi đâu?
- Về Orcival, tôi đã viết thư thông báo cho ông Courtois biết rằng con gái ông còn sống và ông ấy đang đợi. Đi đi! Nhanh lên!
Còn lại một mình, sau khi nghe thấy tiếng xe ngựa lăn bánh chở Laurence và Cha Plantat ra về, ông Lecoq bước tới trước cái xác của Trémorel.
Thế đấy, - Ông tự nhủ - đây là kẻ khốn nạn mà ta đã giết chết thay vì bắt hắn giao cho tòa án. Ta có quyền làm vậy không? Không, nhưng lương tâm không trách móc gì ta cả, như vậy ta đã hành động đúng.
Rồi ông chạy ra cầu thang gọi người của mình lên.
