Anh chàng thầy thuốc nắn xương chắc là phải có một tinh thần tỉnh táo đặc biệt và lòng dũng cảm hiếm có để tự kết liễu trong căn buồng tăm tối này mà không hề gây ra tiếng động khả nghi nào đánh thức sự chú ý của các vị khách trong thư phòng.

Một mẩu dây mảnh, được mò mẫm tìm thấy giữa đống sách báo cũ, đã được dùng làm công cụ tự tử. Anh ta đã thắt chặt sợi dây quanh cổ và dùng một mẩu bút chì làm thanh xoắn để thắt cổ.

Vả lại, cái cảnh tượng ghê rợn này chẳng cho ta thấy điều gì ngoài niềm tin thông thường dành cho những kẻ bị chết vì nghẹt thở. Mặt anh ta trắng nhợt, hai mắt hé mở, miệng há hốc và có vẻ ngây dại của một người đang từ từ bất tỉnh do sung huyết não mà không đau đớn nhiều.

- Liệu còn có thể làm cho hắn hồi tỉnh không? - Ông bác sĩ Gendron hỏi.

Rồi nhanh chóng lôi hộp dụng cụ trong túi ra, ông quỳ xuống bên cái xác.

Vụ tự tử này đã làm cho ông Lecoq rất bực bội và khó chịu. Đúng lúc mọi chuyện đang diễn ra suôn sẻ thì nhân chứng chính, người mà ông phải liều mạng mới bắt được, lại bị tuột mất.

Trái lại Cha Plantat lại có vẻ gần như hài lòng, như thể cái chết này đã phục vụ cho một số dự định mà ông vẫn chưa nói ra và nó phù hợp với những hy vọng bí mật của ông. Vả lại, cũng chẳng quan trọng mấy nếu chỉ là chuyện bác bỏ quan điểm của ông Domini và cung cấp cho ông ấy những tình tiết của một niềm tin mới. Cái xác này có sức thuyết phục hoàn toàn khác so với lời thú tội hiển nhiền nhất.

Ông bác sĩ vừa đứng lên, thừa nhận là sự cố gắng của mình là vô ích. Ông đã dùng hết kinh nghiệm về chuyện thắt cổ mà không được. Ông đã thực hiện việc mở cổ họng mà không thành công.

- Chết thật rồi, - Ông nói - sung huyết đã xuất hiện đặc biệt giữa xương móng và sụn giáp: hắn đã chết ngạt trong thời gian rất ngắn.

Cái xác của gã thầy thuốc nắn xương khi đó được đặt nằm trên thảm nhà của thư phòng.

- Chỉ còn cách đem trả xác anh ta về nhà. - Cha Plantat nói - Chúng ta sẽ đi theo để dán niêm phong lên tất cả các đồ đạc của anh ta, chúng có thể có chứa những giấy tờ quan trọng.

Rồi ông quay sang người gia nhân nói:

- Ông hãy chạy ra trụ sở xã xin một chiếc cáng và hai người tình nguyện.

Sự có mặt của bác sĩ Gendron không còn cần thiết nữa. Ông hứa với Cha Plantat là sẽ đuổi theo họ, rồi đến nhà ông Xã trưởng xem tình hình ông Courtois thế nào.

Trong khi đó ông Louis đã nhanh chóng quay về, theo sau không phải một người mà là 10 người tình nguyện. Người ta đặt xác anh chàng Robelot lên cáng và đám đưa tang lên đường.

Anh chàng thầy thuốc nắn xương của xã Orcival sống ở cuối làng, bên phải chiếc cầu treo bằng dây thép. Anh ta có một ngôi nhà nhỏ ba phòng, trong đó một phòng được dùng làm cửa hàng, bên trong chất đầy những bó cây cỏ khô, những túi hạt, cùng hàng trăm thứ thảo dược khác. Anh ta ngủ ở phòng trong, được trang hoàng hơn mức bình thường so với những căn phòng ngủ thôn quê.

Những người khiêng xác đặt cái gánh nặng đáng buồn xuống giường.

Chắc là họ sẽ rất lúng túng nếu trong số họ không có một người làm nghề thổi kèn đám ma đồng thời là người đào huyệt của xã Orcival. Người này thông thạo chuyện tang ma, đang đưa ra mọi chỉ dẫn cho việc khâm liệm. Bản thân ông ta, với bàn tay khéo léo và nhanh nhẹn làm nhiệm vụ trải nệm theo đúng nghi lễ, gấp khăn trải giường và giắt viền theo đúng phong tục. Trong lúc đó Cha Plantat lấy chìa khóa được tìm thấy trong túi của người tự tử để mở khóa và xem xét các ngăn chứa đồ đạc trong nhà.

Hai năm trước đây, anh chàng này sống theo kiểu làm ngày nào xào ngày ấy và không một xu dính túi, giờ đây những giá trị tài sản nếu được tìm thấy trong nhà sẽ là bằng chứng không thể chối cãi chống lại anh ta, cung cấp thêm cho những chứng cứ hiển nhiên về mặt tinh thần nhưng không rõ ràng về khả năng tòng phạm của anh ta. Tuy nhiên, ông Thẩm phán già tìm mãi vẫn không thấy có gì mới hơn so với những điều ông đã biết.

Đó là những chứng thư về sở hữu cánh đồng cỏ Morin, cánh đồng Frapesle và mấy mảnh đất ở Peyron. Ngoài những chứng thư này có thêm hai giấy vay nợ, một cái 150 franc và một cái 820 franc, cả hai đều do những người trong xã ký nợ.

Cha Plantat không giấu được vẻ thất vọng.

- Chẳng có gì có giá trị. - Ông nói khẽ vào tai ông Lecoq - Ông có hiểu điều này không?

- Tôi hiểu rất rõ. - Vị nhân viên an ninh đáp - Tay Robelot là một gã ranh ma, đủ thận trọng để biết cách cất giấu những tài sản bất ngờ, đủ kiên nhẫn để tỏ ra mình đã tích cóp tài sản nhiều năm. Thưa ngài, ngài sẽ chỉ tìm thấy trong tủ ngăn kéo những thứ mà gã có thể thú nhận mà không gặp nguy hiểm. Tất cả những khoản ở đây trị giá bao nhiêu?

Ông Thẩm phán hòa giải cộng nhanh các khoản rồi đáp:

- Tương đương 14.500 franc.

- Bà Sauvresy đã cho gã thêm nữa - Vị nhân viên an ninh tuyên bố không cãi vào đâu được. - Nếu chỉ có 14.500 franc thì gã không điên đến mức phải biến chúng thành đất đai. Chắc gã phải có món giấu ở đâu đó.

- Chắc thế, tôi đồng ý, nhưng giấu ở đâu?

- Ồ! Tôi đang tìm.

Quả thực ông đang tìm mà trông không có vẻ tìm, ông lượn lờ quanh phòng, xem xét các thứ đồ đạc, đôi lúc lại nện gót giày xuống nền nhà, đôi lúc áp tai vào tường nghe ngóng. Cuối cùng quay lại chỗ lò sưởi, nơi mà nhiều lần ông đã đứng ngắm nó.

- Giờ đang là tháng bảy, - Ông nói - mà sao trong lò lại có nhiều tro thế này.

- Không phải lúc nào hết đông người ta cũng dọn tro. - Ông Thẩm phán hòa giải bắt bẻ.

- Đúng thế, thưa ngài, nhưng ngài không thấy đám tro ở đây rất mới à? Tôi không thấy có bụi và bồ hóng phủ lên trên như những lò sưởi lâu ngày không được đốt.

Ông quay sang căn phòng thứ hai mà nơi những người khiêng xác đang tụ tập sau khi đã xong việc, ông nói:

- Các vị cố kiếm cho tôi một cái cuốc.

Mọi người vội vã lao đi, còn ông trở lại chỗ ngài Thẩm phán hòa giải.

- Chắc chắn là, - Ông nói nhỏ như nói với riêng mình - đám tro này mới bị cời gần đây và nếu chúng bị cời thì...

Ông cúi rạp hẳn người, gạt than sang một bên, để lộ viên đá lát của lò lửa. Câm một mẩu gỗ mảnh, ông dò nhẹ các mạch đá lát.

- Xem này, thưa ngài Thẩm phán, - Ông nói - chẳng có tí xi măng nào cả và viên đá động đậy: đây chắc phải là chỗ cất giấu.

Người ta đem đến cho ông một cái cuốc, ông bổ một nhát. Viên đá lò sưởi lật lên, để lộ ra một cái hố khá sâu.

- Ồ! - Ông kêu lên vẻ đắc thắng - Tôi biết mà.

Trong hố là những cuộn tiền 20 franc. Người ta đếm được 19.500 franc.

Lúc này, trên mặt ông Thẩm phán già hằn lên một nỗi đau sâu sắc. Than ôi - Ông nghĩ - Đây là cái giá cho mạng sống của anh bạn Sauvresy tội nghiệp của tôi.

Cùng với tiền, ông Lecoq còn tìm thấy trong hố một mảnh giấy nhỏ ghi chi chít những con số. Nó giống như chiếc sổ cái của gã thầy thuốc nắn xương. Ở bên trái tờ giấy gã ghi một khoản 40.000 franc. Bên phải gã ghi nhiều khoản khác nhau, tổng của chúng lên đến 21.500 franc. Khoản chênh lệch tương đương với cái giá của những món anh ta đã mua được. Thế là quá rõ rồi. Bà Sauvresy đã trả 40.000 franc cho anh ta để đổi lấy chiếc lọ thủy tinh màu xanh kia.

Cha Plantat và vị nhân viên an ninh không còn gì phải tìm hiểu ở nhà gã Robelot nữa.

Họ cất số tiền vào tủ ngăn kéo, dán giấy niêm phong lên khắp nơi và cắt cử hai người canh giác.

Nhưng ông Lecoq vẫn chưa hoàn toàn hài lòng.

Vậy thì cái tập bản thảo mà ông Thẩm phán già đã đọc kia là thế nào? Có lúc ông đã nghĩ rằng đó chỉ là một bản sao cáo trạng do Sauvresy ký thác cho ông Thẩm phán. Nhưng không, không thể như thế được; ông Sauvresy không thể mô tả những cảnh cuối cùng khủng khiếp như thế về cơn hấp hối của mình. Cái điểm vẫn còn mơ hồ này làm cho ông rất lo nghĩ và nó đang đầu độc niềm vui của ông sau khi dẫn dắt cuộc điều tra khó như thế này đến kết cục tốt đẹp. Một lần nữa ông muốn có được sự thật từ Cha Plantat. Cầm lấy cổ áo đuôi tôm của ông ta một cách không mấy khách sáo, ông kéo ông ta đến bên cửa sổ và nói nhỏ với vẻ ngây thơ nhất:

- Xin lỗi ngài, chúng ta không quay về nhà ngài nữa ư?

- Để làm gì? Đằng nào thì bác sĩ Gendron sau khi qua nhà ông Xã trưởng sẽ gặp chúng ta ở đây mà.

- Đó là vì, thưa ngài, tôi nghĩ ta cần cái tập hồ sơ mà ngài đọc đêm qua để báo cáo với ngài Thẩm phán điều tra.

Vị nhân viên an ninh đang mong chờ sẽ được thấy ông Thẩm phán nhảy dựng lên khi nghe thấy lời đề nghị này, nhưng ông đã nhầm.

Cha Plantat nở một nụ cười buồn rầu và nhìn xoáy vào mắt ông nói:

- Ông thật là tinh nhanh, ông Lecoq ạ, nhưng tôi cũng đủ tinh để giữ lại lời cuối cùng mà ông đã đoán được một phần.

Ông Lecoq chỉ còn biết đỏ mặt sau bộ râu quai nón màu hung.

- Ngài nghĩ là... - Ông lúng búng nói.

- Tôi nghĩ, - Cha Plantat ngắt lời - là có thể ông sẽ rất vui khi được biết nguồn tin của tôi. Ông có trí nhớ quá tốt nên không thể không nhớ tối qua, khi bắt đầu kể tôi đã báo trước rằng câu chuyện này chỉ dành cho riêng ông và rằng khi thông báo với ông, tôi chỉ có một mục đích: tạo thuận lợi cho việc điều tra. Ông muốn ông Thẩm phán điều tra sẽ làm gì với những ghi chép hoàn toàn cá nhân và không xác thực kia?

Ông suy nghĩ mấy giây, như thể đang tìm cách thêm vào một câu cho ý nghĩ, rồi nói thêm:

- Tôi quá tin ở ông, ông Lecoq ạ, tôi quá quý trọng ông nên không thể không tự tin trước rằng ông sẽ không hề nói đến những tài liệu hoàn toàn riêng tư. Những gì ông sẽ nói có giá trị ngang với những gì tôi có thể viết ra, khi mà giờ đây ông đã có thêm cái xác của Robelot cùng với khoản tiền đáng kể của anh ta. Nếu ông Domini vẫn còn do dự không tin, thì ông biết rằng ông bác sĩ sẽ có thể tìm thấy thứ thuốc độc đã giết chết ông Sauvresy...

Cha Plantat ngừng nói, vẻ ngần ngừ.

- Cuối cùng, - Ông nói tiếp - tôi tin ông sẽ biết cách im lặng không nói ra những gì đã biết.

Bằng chứng về sự tài giỏi của ông Lecoq chính là việc ông không hề khó chịu khi gặp một đối thủ ngang tài. Tất nhiên, với tư cách là cảnh sát, ông có cấp bậc cao hơn Cha Plantat, nhưng ông phải công nhận rằng ông Thẩm phán nhà quê chỉ thiếu một chút thực tế và bớt đi một ít đam mê thôi. Từ hôm qua đến nay, đã nhiều lần ông phải nghiêng đầu bái phục óc sáng suốt ưu việt của ông ta. Lần này ông nắm bàn tay Cha Plantat, siết chặt và nói:

- Ngài hãy tin ở tôi, thưa ngài.

Đúng lúc này, bác sĩ Gendron xuất hiện trên ngưỡng cửa. Ông kêu to:

- Ông Courtois khá hơn rồi, ông ấy khóc như một đứa trẻ, ông ấy sẽ ổn thôi.

- Ơn trời! - Ông Thẩm phán già đáp lại - Nhưng mà vì ông đã ở đây rồi nên ta phải lên đường thôi, khẩn trương lên. Ông Domini đợi từ sáng chắc đang điên lên vì sốt ruột.