Tôi đã kể rằng mình thiếp đi bất giác và dường như vẫn đang chìm đắm trong những suy nghĩ cũ. Bỗng nhiên, tôi mơ thấy mình cầm khẩu súng lục lên và chĩa thẳng vào tim—trái tim tôi, chứ không phải đầu; trong khi tôi đã định sẵn từ trước là sẽ bắn vào đầu, vào thái dương bên phải. Sau khi chĩa súng vào ngực, tôi chờ chừng một hoặc hai giây, rồi bất ngờ ngọn nến, chiếc bàn và bức tường trước mặt tôi bắt đầu chuyển động và chao đảo. Tôi vội vã bóp cò.
Trong giấc mơ, đôi khi bạn rơi từ trên cao xuống, bị đâm, hoặc bị đánh đòn, nhưng bạn không bao giờ cảm thấy đau—trừ khi, có lẽ, bạn thực sự va vào thành giường, khi ấy bạn mới thấy đau và hầu như luôn tỉnh giấc vì điều đó. Giấc mơ của tôi cũng vậy. Tôi không cảm thấy chút đau đớn nào, nhưng có cảm giác như theo phát súng ấy, mọi thứ trong tôi như rung chuyển, mọi thứ đột nhiên mờ đi, và xung quanh tôi tối sầm lại một cách đáng sợ. Tôi như thể bị mù và tê liệt, nằm dài trên một bề mặt cứng ngắc ngửa mặt lên trời; tôi chẳng thấy gì và không thể cử động dù chỉ một chút. Mọi người đang đi lại và la hét quanh tôi, viên thuyền trưởng gào lên, bà chủ nhà thét lên—rồi một khoảng lặng nữa xuất hiện và tôi đang được khiêng trong một cỗ quan tài đóng kín. Tôi cảm nhận được cỗ quan tài đang rung lắc và suy nghĩ về điều đó, và lần đầu tiên ý nghĩ ấy vụt qua đầu tôi rằng tôi đã chết, đã chết hẳn rồi. Tôi biết rõ điều đó và không mảy may nghi ngờ gì nữa; tôi chẳng thể nhìn hay cử động nhưng vẫn đang cảm nhận và suy ngẫm. Thế nhưng tôi nhanh chóng chấp nhận hoàn cảnh ấy, và như người ta vẫn thường làm trong mơ, tôi xuôi theo sự thật mà chẳng mảy may tranh cãi.
Và giờ đây tôi đã được chôn cất trong lòng đất. Tất cả mọi người đã rời đi, tôi bị bỏ lại một mình, cô độc hoàn toàn. Tôi không nhúc nhích. Trước đây, mỗi khi hình dung ra cảnh bị chôn vùi, cảm giác duy nhất tôi liên tưởng đến ngôi mộ chính là sự ẩm ướt và lạnh lẽo. Thế nên lúc này, tôi cảm thấy rất lạnh, nhất là các đầu ngón chân, nhưng tôi chẳng cảm nhận được điều gì khác nữa.
Tôi nằm yên, thật kỳ lạ là tôi chẳng mong đợi điều gì, ngầm chấp nhận rằng một kẻ đã chết thì chẳng còn gì để hy vọng. Chỉ có điều là trời ẩm ướt. Tôi không biết bao nhiêu thời gian đã trôi qua—liệu là một giờ, vài ngày, hay rất nhiều ngày. Nhưng đột nhiên, một giọt nước rơi trúng mi mắt trái đang nhắm nghiền của tôi, len lỏi qua tấm ván quan tài; chỉ một phút sau lại có giọt thứ hai rơi xuống, rồi một phút sau nữa là giọt thứ ba—cứ thế, đều đặn từng phút một. Trong lòng tôi bỗng bùng lên một niềm phẫn nộ khôn tả, và tôi bất chợt cảm thấy một cơn nhói đau thể xác. "Đó là vết thương của mình," tôi nghĩ; "đó chính là viên đạn..." Và từng giọt, từng giọt cứ mỗi phút lại rơi xuống mi mắt đang nhắm của tôi. Ngay lập tức, không phải bằng giọng nói, mà bằng cả sinh mệnh của mình, tôi cất tiếng gọi thế lực chịu trách nhiệm cho tất cả những gì đang xảy ra với tôi:
"Dù ngươi là ai, nếu ngươi thực sự tồn tại, và nếu có điều gì đó hợp lý hơn những gì đang diễn ra ở đây là khả thi, thì xin hãy để nó xuất hiện ngay lúc này đây. Còn nếu ngươi đang trả thù tôi vì vụ tự sát dại dột bằng sự quái đản và phi lý của cõi tồn tại tiếp theo này, thì ta muốn nói cho ngươi biết rằng, không một cực hình nào có thể sánh nổi với sự khinh bỉ mà tôi sẽ mãi mãi câm lặng ôm ấp trong lòng, dẫu cho sự đày đọa của tôi có kéo dài đến một triệu năm đi nữa!"
Tôi cất lời kêu gọi ấy rồi im bặt. Có đúng một phút hoàn toàn tĩnh lặng và rồi một giọt nước nữa lại rơi xuống, nhưng tôi biết với sự chắc chắn vô hạn và không gì lay chuyển được rằng mọi thứ sẽ thay đổi ngay lập tức. Và kìa, nấm mồ của tôi bỗng nhiên bị xé toạc, nghĩa là, tôi không rõ nó bị mở tung hay bị đào xới lên, nhưng tôi đã được một sinh thể đen tối nào đó vô danh tóm lấy và chúng tôi thấy mình đang ở giữa không trung. Tôi chợt lấy lại được thị lực. Đó là lúc nửa đêm, và chưa bao giờ, chưa bao giờ lại có thứ bóng tối dày đặc đến thế. Chúng tôi đang bay xuyên qua không gian ở một nơi cách xa trái đất. Tôi không gặng hỏi sinh thể đang đưa mình đi; tôi kiêu hãnh và chờ đợi. Tôi tự nhủ rằng mình không hề sợ hãi, và ngập tràn ngây ngất với ý nghĩ rằng mình không hề sợ hãi. Tôi không biết chúng tôi đã bay bao lâu, tôi không thể tưởng tượng nổi; mọi chuyện diễn ra như vẫn thường thế trong những giấc mơ, khi ta vượt qua không gian lẫn thời gian, vượt qua cả các quy luật tư duy và tồn tại, để rồi chỉ dừng lại tại những nơi mà trái tim khao khát. Tôi nhớ rằng mình bỗng nhìn thấy một ngôi sao trong bóng tối. "Đó có phải sao Thiên Lang không?" tôi bốc đồng hỏi, dẫu ban đầu tôi không có ý định hỏi bất kỳ điều gì.
"Không, đó là ngôi sao mà ngươi từng thấy giữa những tầng mây khi đang trên đường về nhà," sinh thể đang cõng tôi đáp lại.
Tôi nhận ra sinh thể ấy có hình thù tựa như gương mặt con người. Thật kỳ lạ, tôi không hề thích sinh thể đó, thậm chí tôi còn cảm thấy một sự chán ghét tột cùng dành cho nó. Tôi vốn mong đợi sự phi-tồn-tại hoàn toàn, và đó là lý do vì sao tôi tự bắn một viên đạn vào ngực mình. Thế mà ở đây, tôi lại đang nằm trong tay của một sinh vật không phải con người, tất nhiên rồi, nhưng vẫn đang sống, vẫn đang hiện hữu. "Hóa ra vẫn có sự sống sau cái chết," tôi thầm nghĩ với thứ sự phù phiếm kỳ lạ mà người ta thường có trong mơ. Dẫu vậy, ở tận sâu thẳm trái tim, tôi vẫn không hề thay đổi. "Và nếu tôi buộc phải tồn tại một lần nữa," tôi nghĩ, "phải sống thêm lần nữa dưới sự sai khiến của một thế lực không thể chối từ, tôi nhất định sẽ không chịu khuất phục và bị nhục mạ."
"Ngươi biết là tôi sợ ngươi và ngươi khinh bỉ tôi vì điều đó," tôi bất chợt nói với kẻ đồng hành, không tài nào kìm nén được câu hỏi đầy nhục nhã mang ý nghĩa thú nhận ấy, và cảm nhận nỗi nhục nhã cứa vào tim mình đau nhói như một mũi kim. Nó không trả lời câu hỏi của tôi, nhưng ngay khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy rằng nó thậm chí còn chẳng buồn khinh bỉ tôi, mà đang nhạo báng tôi và hoàn toàn không có chút lòng trắc ẩn nào, rằng cuộc hành trình của chúng tôi có một mục đích bí ẩn và vô danh nào đó chỉ liên quan đến riêng tôi. Nỗi sợ hãi đang lớn dần trong lồng ngực. Một điều gì đó không tiếng động và đầy đau đớn được truyền tải sang tôi từ người đồng hành thầm lặng, thấm đẫm vào từng tế bào trong cơ thể tôi. Chúng tôi đang bay qua khoảng không tăm tối, vô tận. Đã từ lâu tôi không còn nhìn thấy những chòm sao quen thuộc với đôi mắt mình nữa. Tôi biết rằng có những vì sao giữa khoảng không thiên giới mà ánh sáng của chúng phải mất hàng ngàn hay hàng triệu năm mới đến được trái đất. Có lẽ chúng tôi đã và đang bay qua những vùng không gian ấy. Tôi chờ đợi điều gì đó với nỗi thống khổ tột cùng bóp nghẹt trái tim. Và đột nhiên, tôi run lên trước một cảm giác quen thuộc làm rung động tận tâm khảm: tôi chợt nhìn thấy mặt trời của chúng ta! Tôi biết rằng đó không thể là mặt trời của chúng ta—thứ đã ban sự sống cho trái đất của chúng ta—rằng chúng tôi đang cách mặt trời nhà mình một khoảng cách vô tận, nhưng vì lý do nào đó, tôi nhận ra bằng cả sinh mệnh rằng đó là một vòm thái dương y hệt như của chúng ta, một bản sao chính xác của nó. Một cảm giác ngọt ngào, rung động ngân lên đầy ngây ngất trong tim: thứ ánh sáng đồng điệu mang nguồn cội của ánh sáng từng sưởi ấm cho tôi đã đánh thức một tiếng vang trong lồng ngực, khơi dậy nó, và tôi có lại cảm giác về sự sống, về cuộc đời cũ của quá khứ lần đầu tiên kể từ khi tôi nằm dưới nấm mồ.
"Nhưng nếu đó là mặt trời, nếu nó hoàn toàn giống hệt mặt trời của chúng ta," tôi kêu lên, "vậy trái đất ở đâu?"
Và người đồng hành chỉ tay về phía một ngôi sao đang lấp lánh thứ ánh sáng ngọc lục bảo ở đằng xa. Chúng tôi đang bay thẳng về phía nó.
Tôi kêu lên, bị rung chuyển bởi tình yêu cuồng nhiệt và ngây ngất dành cho trái đất quen thuộc cũ kỹ mà tôi đã rời bỏ: "Những sự lặp lại như thế có khả năng tồn tại trong vũ trụ này sao? Đó có thể là quy luật của Tự nhiên ư?... Và nếu đó là một hành tinh, liệu nó có y hệt như trái đất của chúng ta không... cũng y hệt thế, cũng nghèo khó, cũng bất hạnh, nhưng vô giá và được yêu thương đời đời, khơi gợi trong tâm hồn những đứa con vô ơn nhất của nó thứ tình yêu xót xa y như tình yêu mà chúng ta dành cho trái đất của mình?" Hình ảnh đứa trẻ tội nghiệp mà tôi từng xua đuổi chợt lóe lên trong tâm trí.
"Ngươi sẽ thấy tất cả," người đồng hành đáp lời, và trong giọng nói của hắn phảng phất một nét buồn thương.
Nhưng chúng tôi đang đến rất gần hành tinh ấy. Nó lớn dần trước mắt tôi; tôi đã có thể phân biệt được đại dương, đường bờ biển của châu Âu; và đột nhiên, một cảm giác ghen tị lớn lao và thiêng liêng bùng cháy trong tim.
"Làm sao nó có thể lặp lại và để làm gì chứ? Ta yêu và chỉ có thể yêu trái đất mà ta đã rời bỏ, nơi đẫm máu ta, khi trong sự vô ơn của mình, ta đã dập tắt sự sống bằng một phát súng vào tim. Thế nhưng ta chưa bao giờ, chưa bao giờ ngừng yêu trái đất ấy, và có lẽ ngay vào đêm ta chia tay nó, ta lại càng yêu nó hơn bao giờ hết. Liệu có sự đau khổ trên trái đất mới này không? Trên trái đất của chúng ta, chúng ta chỉ có thể yêu bằng sự đau khổ và thông qua đau khổ. Chúng ta không thể yêu bằng cách nào khác, và chúng ta chẳng biết đến một thứ tình yêu nào khác ngoài kia. Ta cần sự đau khổ để mà yêu. Ta khao khát, ta khát khao, ngay trong khoảnh khắc này đây, được hôn trong nước mắt mảnh đất mà ta đã bỏ lại, và ta không muốn, ta sẽ không chấp nhận cuộc đời ở bất kỳ nơi nào khác!"
Nhưng người đồng hành đã rời bỏ tôi từ lúc nào. Tôi đột ngột, hoàn toàn không hay biết bằng cách nào, thấy mình đang ở trên trái đất mới này, dưới ánh nắng rực rỡ của một ngày tươi đẹp tựa thiên đường. Tôi tin rằng mình đang đứng trên một trong những hòn đảo cấu thành nên quần đảo Hy Lạp trên địa cầu của chúng ta, hoặc trên bờ biển đất liền đối diện với quần đảo đó. Ồ, mọi thứ đều y hệt như ở chỗ chúng ta, chỉ có điều vạn vật dường như khoác lên mình một thứ ánh sáng rạng rỡ của ngày hội, vẻ láng lẫy của một khúc khải hoàn vĩ đại, thiêng liêng cuối cùng cũng đạt được. Biển khơi mơn man, xanh ngắt một màu ngọc lục bảo, vỗ nhè nhẹ vào bờ cát và hôn lên đó bằng một thứ tình yêu tỏ tường, gần như có ý thức. Những tán cây cao, xinh đẹp đứng trong tất cả sự vinh quang của mùa hoa nở, và hàng vạn chiếc điều của chúng đang chào đón tôi, tôi đoan chắc là thế, bằng tiếng xào xạc mềm mại, mơn man và như đang thốt lên những lời yêu thương. Thảm cỏ bừng sáng với những bông hoa rực rỡ và ngát hương. Từng đàn chim bay lượn trên bầu trời, sà xuống đậu không chút sợ hãi lên vai và cánh tay tôi, vui sướng khẽ vỗ những chiếc cánh đáng yêu lên người tôi. Và cuối cùng, tôi đã nhìn thấy và biết được những con người của vùng đất hạnh phúc này. Họ tự nguyện tiến về phía tôi, vây quanh tôi, ôm hôn tôi. Những đứa con của mặt trời, những đứa con của vòm thái dương ấy—ồ, họ đẹp làm sao! Chưa bao giờ tôi được thấy vẻ đẹp nào ở nhân loại như thế trên trái đất của chính chúng ta. Có chăng chỉ ở những đứa trẻ nước mình, trong những năm tháng đầu đời, người ta mới có thể tìm thấy chút phản chiếu mờ nhạt, xa vời của vẻ đẹp này. Đôi mắt của những con người hạnh phúc ấy ánh lên một vẻ trong trẻo rạng ngời. Guơng mặt họ bừng sáng thứ ánh sáng của lý trí và sự viên mãn của một sự bình thản xuất phát từ thấu hiểu hoàn toàn, nhưng những gương mặt ấy thật tươi vui; trong lời nói và giọng điệu của họ vương vấn nét hồn nhiên của trẻ thơ. Ôi, ngay từ khoảnh khắc đầu tiên, từ cái nhìn đầu tiên đối với họ, tôi đã hiểu hết tất cả! Đó là trái đất chưa bị vấy bẩn bởi Tội Tổ Tông; nơi đó sinh sống những con người chưa từng phạm tội. Họ sống trong một thiên đường hệt như nơi mà, theo mọi truyền thuyết của nhân loại, tổ phụ chúng ta từng sống trước khi phạm tội; điểm khác biệt duy nhất là toàn bộ trái đất này chính là thiên đường ấy. Những con người này, cười vang vui sướng, đã tụ tập quanh tôi và âu yếm tôi; họ đưa tôi về nhà, và mỗi người trong số họ đều cố gắng trấn an tôi. Ôi, họ chẳng hỏi tôi câu nào, nhưng tôi có cảm giác như họ biết tất cả mọi thứ mà chẳng cần hỏi, và họ muốn nhanh chóng xoa dịu, xóa mờ đi những dấu vết của sự đau khổ trên khuôn mặt tôi.